5.2.4 So sánh hai tỷ lệ
Bài toán: Xét hai đám đông X và Y về
mặt chất, với tỷ lệ các phần tử có tính
chất A tương ứng là . Với mức ý
nghĩa α, hãy kiểm định giả thiết
0 1 2
H : p p=
1 2
p , p
Quy tắc thực hành: trên mẫu cụ thể
của X, của Y, với
Nếu chấp nhận
Nếu bác bỏ
1
1 2 n
(x ,x , ,x )
1 2
1 2
n n
1 2 1 2
n n
1 2 1 2
1 2
f f
m m m m
f ,f ,f ,t
n n n n
1 1
f (1 f )
n n
−
+
= = = =
+
− +
÷
α
− α
α ⇒ →
baûng B
1
* t
2
t t :
α
≤
t t :
α
>
0
H
0
H
2
1 2 n
(y ,y , ,y )
1 2
n ,n 30≥
Chú ý: khi bác bỏ , xét tiếp
- nếu ta kết luận
- nếu ta kết luận
0
H
1 2
n n
f f ,>
1 2
p p>
1 2
n n
f f ,<
1 2
p p<
VD 5.7: Kiểm tra chất lượng về một loại
hàng do hai nhà máy A và B sản xuất,
cho kết quả: trong 500 sản phẩm của A
có 50 phế phẩm, trong 400 sản phẩm
của B có 60 phế phẩm. Với mức ý nghĩa
5%, hãy xem chất lượng của A và B có
khác nhau không?
5.2.5 So sánh hai trung bình
Bài toán: Giả sử có 2 đám đông X và Y
có Từ hai mẫu độc
lập , với
mức ý nghĩa α, hãy kiểm định giả thiết
0 1 2
H : µ = µ
1 2
M(X) , M(Y) .= µ = µ
1 2 n 1 2 n
(X ,X , ,X ), (Y ,Y , ,Y )
Quy tắc thực hành:
1 2
1 2 n 1 2 n
(x ,x , ,x ), (y ,y , ,y )
1) biết 2) chưa
biết
Nếu chấp nhận
Nếu bác bỏ
Nếu chấp nhận
Nếu bác bỏ
2 2
1 2 1 2
n ,n 30, ,≥ σ σ
2 2
1 2 1 2
n ,n 30, ,≥ σ σ
1
2
n
n
2 2
1 2
1 2
x y
* t
n n
−
=
σ σ
+
α
− α
α ⇒ →
baûng B
1
* t
2
t t :
α
≤
0
H
0
H
t t :
α
>
1
2
n
n
2 2
1 2
1 2
x y
* t
s s
n n
−
=
+
α
− α
α ⇒ →
baûng B
1
* t
2
t t :
α
≤
t t :
α
>
0
H
0
H
4) chuẩn,
chưa biết
3)
X, Y chuẩn
biết
làm như 1)
Nếu chấp nhận
Nếu bác bỏ
1 2
n ,n 30,<
2 2
1 2
,σ σ
1 2
n ,n 30, X,Y<
1
2
2 2
n
n
2
1 1 2 2
1 2
1 2
x y
(n 1)s (n 1)s
s , t
n n 2
1 1
s
n n
−
− + −
= =
+ −
+
+ −
α
α →
1 2
n n 2baûng C
* t
1 2
n n 2
t t :
+ −
α
≤
1 2
n n 2
t t :
+ −
α
>
0
H
0
H
2 2
1 2
σ = σ
Chú ý: khi bác bỏ , xét tiếp
- nếu ta kết luận
- nếu ta kết luận
0
H
1
2
n
n
x y>
1 2
µ > µ
1
2
n
n
x y<
1 2
µ < µ
VD 5.8: Gọi X, Y là trọng lượng sản phẩm
do nhà máy I, II sản xuất. Biết X, Y có phân
phối chuẩn cùng phương sai. Đo trọng lượng
10 sản phẩm của nhà máy I và 15 sản phẩm
của nhà máy II, thu được kết quả
Với mức ý nghĩa 1%, hãy xem trọng lượng
trung bình sản phẩm do nhà máy I, II có như
nhau không?
1
2
n
n 1 2
x 50,18kg, y 50kg, s 1, s 1= = = =
VD 5.9: Theo một tài liệu của viện phát triển gia
cầm thì hai giống gà và có trọng lượng trung
bình ở 3 tháng tuổi là như nhau. Ta nuôi thử mỗi
giống 100 con gà và ở 3 tháng tuổi, cân thử ta tính
được
Hãy căn cứ vào mẫu đó, cho nhận xét về tài
liệu trên với mức ý nghĩa 1%.
* Bài tập: 28, 29, 30 sách Bài tập trang 107-
108.
1
n
x 1825g=
2
1
s 1628=
2
n
y 1973g=
2
2
s 1876=
1
G
2
G