Giaùo aùn Vỏỷt lióỷu xỏy dổỷng
Trang 185
7. Tờnh ngn nổồùc
Bitum laỡ vỏỷt lióỷu ngn nổồùc tọỳt vỗ noù khoù hoỡa tan trong nổồùc vaỡ goùc thỏỳm ổồùt lồùn
uỷng bitum laỡm vỏỷt lióỷu lồỹp, vỏỷt lióỷu chọỳng thỏỳm. Khi bitum
ng cuớa nổồùc aùp lổỷc noù seợ bở thỏỳm khuóỳch
g aùtphan khi cho noù trọỹn lỏựn vồùi cọỳt lióỷu (õaù
i cho taùc duỷng vồùi bọỹt khoaùng, caùt mởn rọửi




hồn 90
o
. Do õoù ngổồỡi ta sổớ d
laỡm vióỷc chung vồùi vỏỷt lióỷu khoaùng, dổồùi taùc duỷ
taùn.
IV. ặẽNG DUNG
Bitum õổồỹc duỡng õóứ saớn xuỏỳt bótọn
dm, caùt, bọỹt khoaùng) hay saớn xuỏỳt tỏỳm lồỹp kh
caùn trón giỏỳy caùc tọng.

Giạo ạn Váût liãûu xáy dỉûng
Trang 186
CHỈÅNG
ÁÛT LIÃÛU G

Gäù la
ï mu sàõc âẻp
ãù hụt áøm v nh áøm dáùn âãún thãø têch thay âäøi låïn khi âäü áøm mäi trỉåìng thay âäøi
- Cọ nhiãưu khuút táût
- Dãù bë sáu náúm, mäúi mt Ỉ âäü bãưn kẹm
§2. CÁÚU TẢO CA GÄÙ
. CÁÚU TẢO VÉ MÄ
Quan sạt màût càõt ngang ca cáy b hỉåìng ta nháûn tháúy cáy cọ cạc bäü pháûn
au:
Ty cáy nàòm å dc thán cáy. Nọ l
äü pháûn mãưm úu nháút, dãù mủc nạt.
ỵng tãú bo chãút, mu âáûm v cỉïng hån, chỉïa êt nỉåïc, cỉåìng âäü
VIII
V ÄÙ
§1. KHẠI NIÃÛM

- ì váût liãûu tỉû nhiãn âỉåüc sỉí dủng nhiãưu trong xáy dỉûng
* Gäù cọ cạc ỉu âiãøm :
- Cỉåìng âäü cao
- Nhẻ, hãû säú pháøm cháút låïn (låïn hån bãtäng)

- Âa dảng vãư chng loải
- Nhiãưu loải co
- Dãù gia cäng
- Cạch ám, cạch nhiãût täút
* Tuy nhiãn, gäù váùn cọ cạc nhỉåüc âiãøm sau :
- Cọ cáúu tảo dë hỉåïng nãn tênh cháút cå l theo cạc hỉåïng khạc nhau l khạc nhau
- D
- Dãù chạy


* Cạc cäng dủng ca gäù :
- Cạc loải gäù cỉïng, cỉåìng âäü cao d
ng lm kãút cáúu chëu lỉûc
- Gäù âẻp dng lm váût liãûu trang trê
- Gäù dãù gia cäng dng lm âäư gia dủng
- Gäù úu, mãưm, chọng hng dng lm vạn cäúp pha trong xáy dỉûng

YZ

I
àòng màõt t
s
í trung tám, l bäü pháûn sinh ra v âáưu tiãn, chảy
b
Låïp gäù li gäưm nhỉ
cao v khọ mủc nạt.
Låïp gäù giạc mu nhảt, chỉïa nhiãưu nỉåïc, dãù mủc nạt, mãưm v cọ cỉåìng âäü tháúp.


Giạo ạn Váût liãûu xáy dỉûng

Trang 187
Låïp hçnh thnh gäưm mäüt låïp tãú bo säúng mng cọ kh nàng sinh trỉåíng ra phêa
ngoi âãø sinh ra v v vo phêa trong âãø sinh ra gäù. Nhỉỵng tãú bo sinh gäù vo ma xn
ọ bn räüng thnh tãú bo mng, vo ma h v thu, âäng thç hẻp hån, cọ thnh dy hån
o vãû gäù khi bë tạc dủng cå hc. Nọ gäưm cọ låïp ngoi (tãú bo
v dỉû
ỵ thỉ
oi ra nhçn k màût càõt ngang cn cọ thãø
mảnh,
Hai låïp gäù cọ mu
sáùm nh


thnh
II. CÁ TẢO VI MÄ


iãúp nhau theo chiãưu dc thán cáy, chiãúm 76% thãø têch ca gäù.

. Chụng cọ nhiãûm vủ
âãø ni cáy.
ọ mảch gäù m chè
ú bo chëu lỉûc hçnh thoi,kiãm c chỉïc nàng dáùn nhỉûa dc
thán cáy.
sinh cháút v nhán tãú
c
âọng vai tr chëu lỉûc.
V cọ chỉïc nàng b
chãút) v låïp libe åí bãn trong. Libe l låïp tãú bo mng ca v, cọ chỉïc nàng l truưn
trỉ ïc àn âãø ni cáy.


Ng
phạ
t hiãûn âỉåüc nhỉỵng tia nh li ti hỉåïng vo tám gi
l tia li.



Nhçn ton bäü màût càõt ngang ta tháúy pháưn gäù

âỉåüc cáúu tảo båíi cạc vng trn âäưng tám âọ l cạc
vng tøi. Hng nàm vo ma xn gäù phạt triãøn
Màût càõt ngang thán cáy

5
1
låïp gäù xn dy, mu nhảt, chỉïa nhiãưu nỉåïc.
Vo ma hả, thu, âäng gäù phạt triãøn cháûm, låïp gäù
mng, mu sáùm, êt nỉåïc v cỉïng.
1. Ty cáy 2. Låïp gäù li
3. Låïp gäù giạc 4. Låïp hçnh
ảt näúi tiãúp nhau tảo ra mäüt tøi gäù.


5. V
cáy 6. Dáy ty
ÚU
Qua kênh hiãøn vi cọ thãø nhçn tháúy nhỉỵng tãú bo säúng v chãút ca gäù cọ kêch thỉåïc
v hçnh dạng khạc nhau. Tãú bo ca gäù gäưm cọ tãú bo chëu lỉûc, tãú bo dáùn, tãú bo tia li
v tãú bo dỉû trỉỵ.

Tãú bo chëu lỉûc (tãú bo thåï) cọ dảng hinh thoi di 0,3 ÷ 2mm, dy 0,02 ÷ 0,05mm,
thnh tãú bo dy, näúi t
Tãú bo dáùn hay cn gi l mảch gäù, gäưm nhỉỵng tãú bo låïn hçnh äúng xãú
p chäưng lãn
nhau tảo thnh cạc äúng thäng sút. Chụng cọ nhiãûm vủ dáùn nhỉûa theo chiãưu dc thán cáy.
Tãú bo tia li l nhỉỵng tãú bo xãúp nàòm ngang thán cáy. Giỉỵa cạc tãú bo ny cng
cọ läù thäng nhau.
Tãú bo dỉû trỉỵ nàòm xung quanh mảch gäù v cọ läù thäng nhau
chỉïa cháút dinh dỉåỵng
Vãư cå bn cáúu trục gäù lạ kim cng nhỉ gäù lạ räüng, nhỉng khäng c
cọ tia li v tãú bo chëu lỉûc. Tã
Vãư cáúu tảo mäùi tãú bo säúng âãưu cọ 3 pháưn : v cỉï
ng, ngun
bo.

2
3
6
4

Giạo ạn Váût liãûu xáy dỉûng
Trang 188
V tãú bo âỉåüc tảo båíi xenlulä, lignhin v cạc hemixenlulä. Trong quạ trçnh phạt
iãøn n
, H, O, N
S. T

Ï CA GÄÙ

I. MU

ï vo mu sàõc cọ thãø âạnh giạ
så bäü ïu cọ
mu h g. Mu sàõc cu gäù cn thay âäøi ty theo tçnh
trảng sáu náúm v mỉïc âäü nh hỉåíng ca mỉa giọ. Ván gäù cng ráút phong phụ v âa dảng.
Gäù cọ

II. ÂÄÜ
ãûm

ún tênh cháút ca gäù. Nỉåïc nàòm trong gäù cọ 3 dảng:
o v bãn trong cạc
äúng dá khäng
âạng k .
- Nỉåïc háúp phủ (nỉåïc liãn kãút váût l) nàòm trong v tãú bo v khong träúng giỉỵa cạc
tãú bo. Khi lỉåüng nỉåïc n øi, v tãú bo bë biãún dảng theo nãn tênh cháút cå l ca gäù
bë thay âäøi âạng kãø.
- Nỉåïc liãn kãút họa òm trong thnh pháưn họa hc ca cạc cháút tảo gäù.
Khi sáú
y, nỉåïc tỉì tỉ h ra khi màût ngoi, nỉåïc tỉì låïp gäù bãn trong chuøn dáưn ra
thay thãú. Cn khi gäù khä t ọ lải hụt håi nỉåïc tỉ rong khäng khê.
Âäü áøm cán bàòng W
cb
: khi gäù âàût trong mäi trỉåìng áøm, gäù s hụt áøm cho âãún khi
p lỉûc nỉåïc trong gäù cán bàòng våïi ạ ûc håi nỉåïc ca mäi trỉåìng. Âäü áøm tỉång ỉïng ca
gäù lục âọ gi l âäü áøm c
Âäü áøm cán bàòng phủ thüc vo nhiãût âäü, âäü áøm mäi trỉåìng, cáúu tảo gäù. Âäü áøm cán
bàòng ca gä , ca sáúy láu di
í ngoa
øu âäư Xulitki.


tr gun sinh cháút hao dáưn tảo cho låïp v tãú bo ngy cng dy thãm. Âäưng thåìi, mäüt
bäü pháûn ca v lải biãún thnh cháút nhåìn tan trong nỉåïc.
Ngun sinh cháút l cháút abumi thỉûc váût âỉåüc cáúu tảo tỉì cạc ngun täú : C
v rong ngun sinh cháút, trãn 70% l nỉåïc. Vç váûy khi gäù khä tãú bo tråí nãn räùng
rüt.
Nhán tãú bo hçnh báưu dủc, trong âọ cọ mäüt säú hảt ọng ạnh v cháút abumi dảng såüi.
Cáúu tảo họa hc gáưn giäúng ngun sinh cháút nhỉng cọ thãm ngun täú P.


YZ
§3. CẠC TÊNH CHÁÚT CÅ LY
SÀÕC V VÁN GÄÙ
Mäùi loải gäù cọ mäüt mu sàõc v kiãøu ván riãng. Càn cỉ
pháøm cháút v loải gäù. Vê dủ : gäù gủ, gäù mun cọ mu sáùm v âen; gäù sãún, gäù ta
äưng sáùm; gäù thäng, bäư âãư cọ mu tràõn ía
ván âẻp âỉåüc dng lm âäư mé nghãû.
ÁØM V TÊNH HỤT ÁØM
1. Khại ni
Âäü áø
m cọ nh hỉåíng låïn âã
- Nỉåïc tỉû do : nàòm trong mäüt tãú bo, khong träúng giỉỵa cạc tãú b
ùn. Khi lỉåüng nỉåïc ny thay âäøi cạc tênh cháút cå l ca gäù bë thay âäøi nhỉng
ãø
y thay âä
hc nà
ì tạc
hç n
ì t

ạ p lỉ

án bàòng.
ù khä trong phng l 8 ÷ 12% gäù khä trong khäng khê sau khi
å ìi khäng khê l 15 ÷ 18%. Mún xạc âënh W
cb
tra biã
Giaùo aùn Vỏỷt lióỷu xỏy dổỷng
Trang 189
ọỹ ỏứm baợo hoỡa thồù W
bht
: khi gọự ỏứm õỷt trong mọi trổồỡng khọ, gọự seợ nhaớ ỏứm cho
õóỳn khi hóỳt nổồùc tổỷ do chố coỡn nổồùc lión kóỳt vỏỷt lyù. ọỹ ỏứm tổồng ổùng cuớa gọự luùc õoù goỹi laỡ
õọỹ ỏứm baợo hoỡa thồù.
a thồù chố phuỷ thu aỷo cuớa gọự. Tuỡy tổỡng loaỷi gọự W
bht
coù thóứ dao
õọỹng tổỡ 23 õóỳn 35%.
y õọứi trong phaỷm vi nhoớ h
chỏỳt cồ lyù cuớa gọự thay õọứi
thỗ tờnh chỏỳt cồ lyù cuớa gọự
thay õọ õoù, õó
gổồỡi ta kióứm tra tờnh chỏỳt vỏỷt lyù cuớa gọự
ọỹ ỏứm õo õổồ óỷm.
2. C
oaỷi r họỳi lổồỹng khọng õọứi.
ọỹ ỏứm baợo hoỡ ọỹc cỏỳu t
Khi õọỹ ỏứm tha ồn W
bht
thỗ tờnh
õaùng kóứ. Coỡn khi õọỹ ỏứm thay õọứi trong phaỷm vi lồùn hồn W
bht

ứi khọng õaùng kóứ. Do ứ xaùc õởnh W
bht
n
ồớ caùc õọỹ ỏứm khaùc nhau.
ọỹ ỏứm thổỷc tóỳ : laỡ õ ỹc taỷi thồỡi õióứm thờ nghi
aùch xaùc õởnh
ỷt gọự trong họỹp kim l ọửi sỏỳy khọ õóỳn k

%100ì


=
++
hWh
GG
W
+ hKh
GG
trong õoù : G
K

ọ sau khi sỏỳy
G
h
- khọỳi lổồỹng họỹp
3. Sổỷ aớnh hổồớng cuớa õọỹ ỏứm õóỳn caùc tờnh chỏỳt khaùc cuớa gọự
a. ọỹ ỏứm aớnh hổồớng õóỳn sổỷ co nồớ thóứ tờch
ọỹ co ngoùt laỡ õọỹ giaớm khờch thổồùc vaỡ thóứ tờch khi sỏỳy khọ. Nổồùc mao quaớn bay hồi
uớa gọự giaớm õi.
g uớa gọự tng kờch thổồùc vóử thóứ tờch khi huùt nổồùc vaỡo thaỡnh tóỳ

baỡo. G
Noùi chung, khi õọ
õaùng kóứ. Khi õọỹ ỏứm thay W
bht
thỗ thóứ tờch gọự bở thay õọứi õaùng
khaùc nhau laỡ khaùc nhau do gọự coù cỏỳu taỷo khọng
aù mổùc õọỹ co nồớ cuớa gọự :
h+W
- khọỳi lổồỹng họỹp chổùa gọự ỏứm trổồùc khi sỏỳy
G
h+K
- khọỳi lổồỹng họỹp chổùa gọự kh




khọng laỡm cho gọự co. Co chố xaớy ra khi mỏỳt nổồùc lión kóỳt vỏỷt lyù, khi õoù chióửu daỡy cuớa voớ
tóỳ baỡo giaớm õi, caùc mixen xờch laỷi gỏửn nhau laỡm cho kờch thổồùc c
Trổồng nồớ laỡ khaớ nn c
ọự bở trổồng nồớ thóứ tờch khi huùt nổồùc giồùi haỷn baợo hoỡa thồù.
ỹ ỏứm thay õọứi trong phaỷ
m vi lồùn hồn W
bht
thỗ sổỷ co nồớ laỡ khọng
õọứi trong phaỷm vi nhoớ hồn
kóứ : õọỹ ỏứm tng thỗ thóứ tờch tng vaỡ ngổồỹc laỷi.
Sổỷ co nồớ cuớa gọự theo caùc phổồng
õọửng nhỏỳt. Mổùc õọỹ co nồớ tng dỏửn theo thổù tổỷ : phổồng doỹc thồù, xuyón tỏm vaỡ tióỳp tuyóỳn.
Caùc õaùnh gi
Caùch 1 :

ọỹ co tuyóỷt õọỳi (mm/1m daỡi)
Caùch 2 :
ọỹ co tổồng õọỳi (%)
ọỹ co daỡi =
%100
2
21
ì

L
LL

trong õoù : L
1
- kờch thổồùc cuớa gọự trổồùc khi sỏỳy khọ
L
2
- kờch thổồùc cuớa gọự sau khi sỏỳy õóỳn traỷng thaùi khọ tuyóỷt õọỳi
ọỹ co thóứ tờch =
%100
2
21
ì

V
VV

trong õoù : V
1
- thóứ tờch cuớa gọự trổồùc khi sỏỳy khọ

V
2
- thóứ tờch cuớa gọự sau khi sỏỳy õóỳn traỷng thaùi khọ tuyóỷt õọỳi
Giaùo aùn Vỏỷt lióỷu xỏy dổỷng
Trang 190
Caùch 3 : Hóỷ sọỳ co thóứ tờch K
o
: laỡ õọỹ co tổồng õọỳi vóử thóứ tờch khi õọỹ ỏứm
iaớm õi 1%.

g
%)100(
%)100(
2
21
W
V
VV
K
o

=
trong õoù : W - õọỹ ỏứm cuớa gọự (%) khọng õổ uaù Wồỹc vổồỹt q
Anh hổồớng cuớa õọỹ ỏứm õóỳn õ a gọự c ỳy nhổ





1 - Doỹc thồù 2 - Xuyón tỏm 3 - Tióỳp tuyóỳn 4 - Thóứ tờch

b. ọỹ ỏứm aớnh hổồớng õóỳn khọỳi lổồỹng thóứ tờch
Khọỳi lổồỹng thóứ tờch cuớa gọự phuỷ thuọỹc õọỹ rọựng vaỡ õọỹ ỏứm. Ngổồỡi ta chuyóứn khọỳi
ứ tờch óu
bht
ọỹ trổồng nồớ cuớ où thóứ thỏ õọử thở sau :

W
bh
W,%
Sổ



Aớnh hổồớng cuớa õọỹ ỏứm õóỳn õọỹ trổồng nồớ



lổồỹng thóứ tờch cuớa gọự ồớ õọỹ ỏứm bỏỳt kyỡ (W) vóử khọỳi lổồỹng thó ồớ õọỹ ỏứm ti chuỏứn
(18%).

%18
%18
o
tc
o
G
==

;
%18

o
V
W
W
o
V
G
=


o

W

(
)
(
)
[]
WK
o
W
o
tc
o
+= 1811


- Gọự rỏỳt nheỷ :
o

< 400 kg/m
3

ng :
o
= 700 ữ 900 kg/m
3


o
> 900 kg/m
3

oỡn nhoớ hồn giồùi haỷn baợo hoỡa thồù thỗ cổồỡng õọỹ cuớa gọự thay õọứi
aùng kóứ : õọỹ ỏứm tng thỗ cổồỡng õọỹ giaớm vaỡ ngổồỹc laỷi.
Dổỷa vaỡo khọỳi lổồỹng thóứ tờch, gọự õổồỹc chia thaỡnh 5 loaỷi :
- Gọự nheỷ :
o
= 400 ữ 500 kg/m
3

- Gọự nheỷ vổỡa :
o
= 500 ữ 700 kg/m
3

- Gọự nỷ
- Gọự rỏỳt nỷngỷ :
c. ọỹ ỏứm aớnh hổồớng õóỳn cổồỡng õọỹ
Khi õọỹ ỏứm thay õọứi trong phaỷm vi lồùn hồn giồùi haỷn baợo hoỡa thồù thỗ cổồỡng õọỹ cuớa gọự

thay õọứi khọng õaùng kóứ, c
õ




ỷ trổồng nồớ cuớa gọự,
4
3
2
1
W
bh
W,%
R