góp phần giáo dục đạo đức học sinh ở trờng thcs qua
Tiết chào cờ đầu tuần
i. đặt vấn đề.
Trong những năm gần đây tình hình về đạo đức của các em học sinh (đặc
biệt là học sinh lứa tuổi THCS) còn nhiều vấn đề nổi cộm cần đợc giải quyết .
Thực tế cho chúng ta thấy tình trạng học sinh không vâng lời bố mẹ, thầy cô
giáo không chịu sự kiểm soát của gia đình, của nhà trờng dẫn đến lời học, bỏ
học dẫn đến vi phạm pháp luật có chiều hớng ngày càng gia tăng ở lứa tuổi vị
thành niên đang là mối quan tâm trăn trở của các bậc làm cha, làm mẹ của các
thầy cô giáo và của toàn xã hội chúng ta.
Đối với trờng chúng tôi - một trờng đặt tại trung tâm thị trấn của một
huyện có bề dày truyền thống, đặc biệt là truyền thống hiếu học từ ngàn đời.
Bởi vậy so với các trờng THCS khác trong toàn huyện công bằng mà nói chúng
tôi có những thuận lợi cơ bản: Đó là đời sống dân sinh của bà con khu vực thị
trấn hơn hẳn của các địa phơng khác trong toàn huyện, đó là chúng tôi thờng
xuyên nhận đợc sự quan tâm có trách nhiệm, có hiệu quả của các cấp các
ngành từ tỉnh xuống địa phơng thị trấn, đó là điều kiện để giao lu, tiếp xúc của
ngời dân, đặc biệt là học sinh cũng dễ dàng hơn nhiều so với các địa phơng
khác. Tuy nhiên việc giáo dục đạo đức cho học sinh của nhà trờng xem ra
không ít khó khăn khi hàng ngày, hàng giờ các em đợc tiếp cận, đợc giao lu
với các tác động từ bên ngoài. (Chúng ta vẫn thờng quen nói: Các em sớm đợc
đón nhận những ngọn gió lành và tất nhiên cũng chịu ảnh hởng của những cơn
gió độc).
Đứng trớc thực tế đó chúng tôi đã xác định: Một trong những nhiệm vụ
trung tâm của nhà trờng là: Coi việc giáo dục đạo đức cho học sinh trong giai
đoạn hiện nay là nhiệm vụ sống - còn, việc bồi dỡng tình cảm đạo đức cho các
em là sợi chỉ đỏ xuyên suốt mọi hoạt động của nhà trờng. Để thực hiện có hiệu
quả nhiệm vụ trọng đại mà không ít cam go khó khăn này nhà trờng đã tiến
hành đồng bộ nhiều biện pháp, nhiều hình thức, đã tiến hành một cách thờng
xuyên liên tục không mệt mỏi và tất nhiên ngời có công, đời chẳng phụ tình
ngời. Trong nhiều năm qua tình hình đạo đức của học sinh trong nhà trờng

không còn là điểm nóng về vấn đề đạo đức của học sinh, môi trờng giáo dục
đã thực sự là môi trờng trong sạch, lành mạnh, nhà trờng thực sự là địa chỉ
đáng tin cậy, là niềm tin yêu của học sinh, của phụ huynh, của bà con cô bác.
Nhà trờng đã làm tròn sứ mạng mà Đảng và nhân dân giao phó: Trang bị cho
thế hệ trẻ những kiến thức cơ bản của cấp học, có đủ sức khoẻ để học tập, công
tác, đồng thời bồi dỡng cho các em một tâm hồn trong sáng lành mạnh, "biết
gạn đục khơi trong", vững vàng bớc vào cuộc sống đầy biến động.
Trong những năm công tác tại đây đã cho tôi nhiều bài học quý báu về
việc góp phần giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua các buổi chào cờ đầu
tuần, thực tế đã có tác dụng thiết thực và đa lại hiệu quả không nhỏ. Việc tổ
- 1 -
chức chào cờ đầu tuần là một việc làm thờng xuyên của ngời quản lý, song để
cho buổi chào cờ đầu tuần có ý nghĩa thiết thực và điều quan trọng là có tác
dụng sâu sắc trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh thì có lẽ cần đợc trao
đổi một cách cởi mở.
ii. giải quyết vấn đề:
Để buổi chào cờ đầu tuần đạt kết quả nh ý trong thời lợng từ 30 - 45 phút,
đòi hỏi chúng ta phải có một sự chuẩn bị chu đáo, sự bố trí sắp xếp cẩn thận và
khoa học.
1. Các điều kiện đảm bảo cho một buổi chào cờ.
a. Phông màn - loa máy:
+ Phông màn - ma két: Có ngời cho rằng: Tuần nào cũng tổ chức chào cờ
mà cứ phải chuẩn bị phông màn ma két thì có lẽ hơi quá cầu kỳ. Song đối với
đơn vị chúng tôi, việc chuẩn bị phông màn rất đơn giản và không quá mất thời
gian. Lợi thế có sảnh trờng rộng, chúng tôi đã khoan và kéo sẵn dây thép,
phông đợc định sẵn các khuy nhựa, lớp trực tuần chỉ cần khoảng 5 phút đã có
thể treo xong phông. Ma két dùng riêng cho buổi chào cờ đợc chuẩn bị trớc từ
tuần đầu tiên của năm học. "Lễ chào cờ đầu tuần" cắt bằng vi tính (nếu nh
không có sự chuẩn bị chu đáo thì thời gian treo phông - ma két đã chiếm hết
buổi chào cờ). Có lẽ (nh nhiều ngời thờng nói) hơi hình thức song tôi nghĩ là

rất thiếtt thực ngày đầu tiên của một tuần học đã đa lại cho các em sự nghiêm
túc trang trọng, ấn tợng của ngày đầu tuần chắc chắn là ấn tợng tốt đẹp đa các
em đến với một tuần học đạt kết quả cao.
+ Loa máy phục vụ buổi chào cờ: Phần lớn các trờng THCS hiện nay đều
có quy mô trên 16 lớp. Bởi vậy việc chuẩn bị loa máy đầy đủ đảm bảo âm
thanh là hết sức cần thiết. Do thời lợng buổ chào cờ đầu tuần có hạn, bởi vậy
chúng ta nên sử dụng hệ thống micro điện tử. Hệ thống tăng âm đợc để cố
định (hoặc là phòng Đoàn Đội, hoặc là văn phòng trờng), chọn đặt loa (thông
thờng là loa nén) thích hợp và tất nhiên loa cũng cố định. Nh vậy khi tổ chức
buổi chào cờ chúng ta chỉ cần cần micro điện tử và bục nói chuyện giả chiến
(dùng ống nớc hàn chân có thể tháo lắp và mặt bàn bằng gỗ ép). Việc sử dụng
hệ thống âm thanh này không những chỉ phục vụ cho các buổi chào cờ đầu
tuần mà chúng tôi còn sử dụng thờng xuyên trong các buổi múa hát sân trờng,
thể dục giữa giờ (rất nhanh gọn không mất thời gian, chỉ cần bật công tắc điện
là xong).
b. Tổ chức kéo cờ:
Thông thờng do cha hoặc không có điều kiện bởi vậy các trờng thờng
treo sẵn cờ Tổ quốc vào một nơi đã quy định. Đối với đơn vị chúng tôi đã góp
phần làm cho buổi chào cờ đầu tuần thêm hoành tráng, chúng tôi đã tổ chức
kéo cờ (thông thờng chọn 2 em đạt kết quả xuất sắc về các mặt, đặc biệt là về
- 2 -
mặt đạo đức lên kéo cờ). Cờ đợc kéo lên khi quốc ca cử hành và lên đến đỉnh
cột khi bài quốc ca kết thúc (và điều tất nhiên, theo quy định sinh hoạt Đội
TNTP Hồ Chí Minh sau khi kết thúc bài Quốc ca là bài Đội ca, lời hứa "Vì Tổ
quốc xã hội chủ nghĩa - vì lý tởng Bác Hồ vĩ đại - sẵn sàng")
c. Tổ chức hát Quốc ca - Đội ca:
Để cho buổi chào cờ thật sôi động, chúng tôi quy định: Tất cả các em học
sinh đều hát Quốc ca và Đội ca (không chỉ riêng lớp trực hát) việc tổ chức toàn
trờng hát Quốc ca - Đội ca không những tập trung sức chú ý cho các em mà
điều quan trọng là dịp để gợi lên trong các em lòng tự hào dân tộc, tình cảm

đối với quê hơng đất nớc qua những lời ca hùng tráng.
d. Ghế ngồi của học sinh:
Dẫu trong thời lợng cha đến một tiếng đồng hồ, song nếu nh không có
ghế để ngồi thì học sinh rất khó giữ trật tự. Bởi vậy, ngay từ ngày đầu tiên của
năm học, nhà trờng đã quy định: Tất cả các em học sinh phải chuẩn bị ghế
ngồi phục vụ các buổi chào cờ đầu tuần và các tiết sinh hoạt do nhà trờng quy
định (để có sự thống nhất đồng bộ nhà trờng chịu trách nhiệm mua ghế cho
các em - giao cho học sinh bảo quản mang đi, mang về). Có ghế ngồi thoải
mái, khoảng cách vừa phải là điều kiện quan trọng đảm bảo sự nghiêm túc
trong buổi chào cờ.
Tóm lại: Các điều kiện đảm bảo cho một buổi chào cờ đầu tuần là vô
cùng quan trọng, nó góp phần rất lớn trong việc thành công của chúng ta trong
buổi đầu tiên của một tuần học mới. Đồng thời chuẩn bị chu đáo, đầy đủ, bài
bản đã có tác dụng sâu sắc trong việc giáo dục cho các em ý thức tổ chức kỷ
luật, sống làm việc có nền nếp, kỷ cơng.
2. Nội dung cơ bản của buổi chào cờ đầu tuần:
a. Nhận xét hoạt động của trờng trong tuần vừa qua, những công việc
cần triển khai trong tuần:
Dẫu rằng đã có thời gian làm công tác quản lý trên dới 20 năm, song việc
chuẩn bị số liệu cho buổi chào cờ đầu tuần tôi không hề qua loa và chủ quan.
Với tôi "Bài soạn chào cờ đầu tuần" là không thể thiếu đợc. Dẫu có bận rộn
đến đâu, song việc chuẩn bị nội dung cho buổi chào cờ đối với tôi là bất di, bất
dịch. Ngoài việc chuẩn bị đầy đủ các điều kiện đảm bảo (nh đã trình bày) thì
các vấn đề cần thông tin cho các em, các vấn đề cần nói với các em đợc tôi cân
nhắc và có căn cứ.
Trớc hết: Việc nhận xét hoạt động của trờng trong tuần qua đợc xây dựng
dựa vào 3 căn cứ:
- 3 -
- Căn cứ thứ nhất: Dựa vào biên bản sinh hoạt các lớp. Tất cả các lớp từ
đầu năm nhà trờng đã chuẩn bị sẵn 1 cuốn vở dùng để ghi nội dung sinh hoạt

cuối tuần (những điều cần ghi trong biên bản đều đợc thống nhất). Qua biên
bản các lớp tôi có thể thâu tóm đợc những vấn đề cốt lõi xẩy ra trong tuần,
những tập thể cá nhân có nhiều cố gắng. Đặc biệt những tập thể, cá nhân còn
những vi phạm cần đợc nhắc nhở. Do tiến hành một cách thờng xuyên, chính
xác cho nên những số liệu, những điển hình đa ra đều có sức thuyết phục rất
lớn, có tác dụng giáo dục sâu sắc. Đặc biệt những em phải nhắc nhở dới cờ dẫu
rất hạn chế, đều rút cho mình một bài học và cố gắng vơn lên hoà mình vào tập
thể. Việc nhắc nhở đối với học sinh là cần thiết, song cái chúng ta cần làm, cái
mà học sinh cần ở chúng ta là tuyên dơng khuyến khích những em có nhiều cố
gắng (nhất là về mặt đạo đức) tuyệt đối không đợc bỏ qua.
- Căn cứ thứ hai: Căn cứ vào kết quả ở sổ đầu bài của các lớp. Thực tế
toàn bộ hoạt động động dạy và học của các lớp đã đợc phản ánh khá đầy đủ ở
sổ đầu bài, từng tiết học đã đợc giáo viên bộ môn nhận xét. Tuy nhiên để củng
cố thêm phần đánh giá ngoài theo dõi qua biên bản sinh hoạt của các lớp thì
việc theo dõi mọi hoạt động của các lớp qua sổ đầu bài là vô cùng cần thiết
(cha nói đến việc phát hiện những sai sót về chuyên môn của giáo viên để tìm
cách khắc phục). Qua sổ đầu bài ta có thể nắm đợc những lớp nào, những em
nào có nhiều điểm tốt: có nhiều cố gắng trong học tập cần đợc tuyên dơng,
những tập thể cá nhân cha cố gắng cần khắc phục trong thời gian sắp tới.
- Căn cứ thứ ba: Dựa vào hộp th góp ý của trờng. Nh chúng ta đã biết dẫu
rằng ở lứa tuổi học sinh THCS phần lớn còn hồn nhiên vô t, thế nhng không vì
thế mà tất cảcác điều các em đều có thể bộc bạch qua biên bản sinh hoạt lớp,
còn nhiều và rất nhiều vấn đề tế nhị khác mà các em không tiện trao đổi. Bởi
vậy qua hộp th góp ý mà chiều ngày thứ 7 hàng tuần tôi thờng mở ra để thu
thập thì quả nhiên có nhiều vấn đề cần đợc quan tâm. Xin đợc nêu một dẫn
chứng mới xẩy ra trong tháng này. Trong rất nhiều bức th góp ý gửi về trờng,
có một bức th góp ý rất nắn nót và chỉ vỏn vẹn có một câu hỏi làm tôi phải suy
nghĩ: "Tha thầy, cho em đợc phép hỏi: Em đang học lớp 9 (đã hơn 15 tuổi) đã
có quyền đợc yêu cha ?". Sau khi nhận đợc bức th với nội dung câu hỏi nh vậy,
một phần không hiểu câu hỏi đó của học sinh nào (vì em không đề tên), một

phần để không cố tình trả lời vào nội dung câu hỏi mà em muốn hỏi tôi (theo
tôi nghĩ tình yêu mà em hỏi có lẽ là tình yêu đôi lứa). Tại buổi chào cờ sau khi
nhận đợc câu hỏi đó, tôi không trả lời vào nội dung câu hỏi mà mở đầu:
Các em ạ ! Nhà thơ Tố Hữu đã qua đời, ngoài giá trị vĩnh hằng của những
bài thơ mà ông để lại thì một quan niệm sống lúc sinh thời của thi sĩ là vô
vùng triết lý:
Có gì đẹp trên đời hơn thế.
Ngời yêu ngời, sống để yêu nhau
- 4 -
ở lứa tuổi các em, tình yêu quê hơng đất nớc, đặc biệt trong những ngày
tháng lịch sử này của dân tộc, thì tình yêu đối với Tổ quốc non song càng sáng
ngời hơn bao giờ hết và thầy nghĩ rằng ngoài tình yêu đối với quê hơng đất
nớc, thì tình yêu đối với làng xóm thân yêu, ông bà cha mẹ tất cả những tình
cảm thiêng liêng đó các em đều đợc yêu và nên yêu mãi mãi Sau buổi học
ngày thứ hai hôm đó, một em học sinh nữ gặp tôi ấp úng: "Tha thầy - Thầy thứ
lỗi cho em"
Thực tế, tôi đã thực sự xúc động trớc lời xin lỗi của em. Tôi nghĩ rằng
những suy nghĩ, những điều sâu kín nhất về tình cảm có lẽ em học sinh kia cha
từng thổ lộ với ai (có lẽ kể cả bố mẹ em) thế mà em đã dám bộc bạch với tôi.
Nhìn em với ánh mắt đầy thông cảm, tất nhiên về phía mình tôi có phần hối
hận, trách nhiệm của ngời thầy, của ngời anh ở khía cạnh nào đó tôi cha hoàn
thành. Song bù lại, qua theo dõi mọi trạng thái tâm lý của em đã trở lại bình
thờng và hơn thế nữa em đã xác định đợc nhiệm vụ chính của ngời học sinh
cuối cấp và đã quên đi "tình yêu đầy cảm tính".
- Phổ biến những nội dung cần làm trong tuần: Dựa vào chơng trình nội
dung kế hoạch của trờng mà thông báo với các em những việc cần làm trong
tuần (về tất cả các hoạt động). Có những nội dung quan trọng cần nhấn mạnh:
Ví dụ trong tuần sẽ tổ chức thi tìm hiểu an toàn giao thông đờng bộ chẳng hạn,
việc chúng ta cần triển khai nh thế nào ?
b. Phần tuyên dơng khen thởng trong tuần:

Dới sự hớng dẫn của đồng chí giáo viên Tổng phụ trách, đội trực cờ đỏ
trong tuần chịu trách nhiệm theo dõi nhận xét và xếp loại các lớp trong tuần về
các mặt đã quy định. Thông thờng nội dung đánh giá xếp loại của đội cờ đỏ
căn cứ vào kết quả học tập của các lớp qua sổ đầu bài (trờng chúng tôi quy
định cho điểm chứ không xếp loại A, B, C cho mỗi tiết học) và những chỉ số
thi đua đợc quy định, ví dụ: sỹ số chuyên cần, trực nhật vệ sinh, thể dục giữa
giờ, múa hát tập thể, sinh hoạt 15 phút đầu buổi
Do tổ chức tốt việc thi đua khen thởng, nêu gơng ngời tốt việc tốt ở trong
trờng, trong địa phơng cho nên khí thế thi đua giành kết quả cao về mọi mặt
của các lớp khi nào cũng sôi nổi. Thời gian qua với cách làm nhẹ nhàng mà có
tác dụng vô cùng to lớn đối với sự phấn đấu của mọi thành viên trong nhà tr-
ờng. Phút hồi hộp nhất của buổi chào cờ là khi đội trởng đội cờ đỏ trực tuần
lên công bố kết quả thi đua trong tuần, lớp nào đạt kết quả cao, kết quả xuất
sắc nhất trong tuần đợc nhận một lá cờ đỏ có thêu dòng chữ: "Tập thể xuất
sắc nhất trong tuần", lớp nào cha cố gắng kết quả thi đua còn đạt ở mức thấp
thì cũng đợc nhận một lá cờ, nhận lá cờ màu xanh với dòng chữ thêu "Tập thể
thiếu cố gắng trong tuần". Những lớp nào ba tuần liên tục đợc nhận cờ đỏ thì
Liên đội có phần thởng, nếu ba tháng liên tục đợc nhận cờ đỏ thì mức thởng
cao hơn ( đã có hai lớp đợc về viếng mộ cụ Trần Phú do ba tháng liên tục đợc
nhận cờ đỏ, và ở đó các em có dịp báo công với vị tổng bí th đầu tiên của Đảng
- 5 -
về những nổ lực cố gắng của đơn vị mình). Ngợc lại lớp nào ba tuần liên tục
mà phải nhận cờ xanh thì liên đội cũng có hình thức phê bình ( có lớp đã phải
làm vệ sinh khu vực sân vận động sau khi tan học ngày thứ bảy) .
Ngoài việc nêu gơng động viên các tập thể, đối với mỗi cá nhận có nhiều
cố gắng cũng đợc nêu gơng kịp thời (có khi có cả phần thởng nữa, dẫu là một
cuốn sổ, một xếp giấy song có tác dụng rất lớn đối với sự phấn đấu của các
em). Đáng lẽ ra ngoài việc tuyên dơng khen thởng đối với các tập thể (đặc biệt
là cá nhân) thì phải có phần nhắc nhở, phê bình thích đáng. Song đối với đơn
vị mình qua thực tế nhiều năm chúng tôi thấy, cần chú ý hơn việc động viên

khuyến khích hạn chế việc phê bình chỉ trích đặc biệt là dới cờ. (Đã có trờng
hợp do bị phê bình dới cờ mà em học sinh kia bỏ học 2, 3 ngày liền). Hơn nữa
với đặc điểm tâm lý lứa tuổi, ở cấp THCS với ý thức muốn tự khẳng định mình,
muốn vơn lên làm ngời lớn, có lẽ điều các em thích (và cũng đúng thôi) là
động viên khuyến khích (cha nói đến sỹ diện đối với bạn bè, nhất là bạn bè
khác giới).
Tóm lại: Tổ chức các buổi chào cờ đầu tuần là việc làm hết sức cần thiết
đối với ngời cán bộ quản lý. Nó thực sự cần thiết hơn, có ý nghĩa giáo dục hơn
khi chúng ta biết chịu khó, biết kiên trì, biết vận dụng một cách linh hoạt các
nội dung phù hợp đối với các buổi chào cờ.
c. Lồng ghép nội dung hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp vào buổi
chào cờ:
Thông thờng "Bài soạn của một buổi chào cờ đầu tuần" nh đã trình bày.
Tuy nhiên "kịch bản" đó không phải áp dụng một cách cứng nhắc mà cần đợc
"pha chế" một cách uyển chuyển để các em học sinh đừng cảm thấy nhàm
chán để các em đừng cảm thấy "bài ca muôn thủa". Hơn nữa thực hiện chơng
trình sách giáo khoa mới, ngoài những môn học đã đợc quy định trong thời
khoá biểu, còn một nội dung rất phong phú, rất bổ ích, rất thiết thực đối với
các em (đặc biệt quan trọng trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh) đó là
môn Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
Để thực hiện tốt mục tiêu, những nội dung, yêu cầu cơ bản của môn Hoạt
động giáo dục ngoài giờ lên lớp không hề dễ chút nào, đặc biệt đối với những
trờng THCS còn phải học 2 ca trong ngày. Đối với đơn vị chúng tôi, nội dung
hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp thờng đợc lồng vào một số buổi chào cờ
đầu tuần (nh vậy không có nghĩa là buổi chào cờ đầu tuần nào cũng phải tuân
theo "kịch bản" nh đã trình bày ở phần trên). Mà căn cứ vào chủ điểm hàng
tháng, kỷ niệm các ngày lễ lớn trong tháng mà buổi chào cờ đầu tuần có thể đ-
ợc "pha chế" cho phù hợp.
Nh chúng ta đã biết: Năm 2005 là năm mà dân tộc chúng ta, Đảng chúng
ta có nhiều ngày kỷ niệm lớn. Một trong những ngày kỷ niệm có ý nghĩa lịch

sử trọng đại là: Kỷ niệm 75 năm ngày thành lập Đảng cộng sản Việt Nam
- 6 -
quang vinh. Bởi vậy tuần đầu của tháng 2 năm nay nội dung cơ bản của buổi
chào cờ đầu tuần chúng tôi đã tiến hành nh sau:
Sau phần nghi thức - nghi lễ, phần nội dung chủ yếu của buổi chào cờ này
tôi muốn đa đến tất cả các em học sinh trong trờng ý nghĩa vĩ đại, sự ra đời của
Đảng ta.
Trớc lúc vào phần nội dung tôi hỏi các em: Trong tháng hai lịch sử này
các em có biết Đảng ta, dân tộc ta có ngày kỷ niệm trọng đại nào ? Và tất
nhiên cả một rừng tay sẽ giơ lên. Một em học sinh đại diện cho trờng trả lời:
Tha thầy - kỷ niệm ngày thành lập Đảng cộng sản Việt Nam.
Tôi bắt đầu phần nội dung: Các em thân mến. Kỷ niệm 75 năm ngày
thành lập Đảng cộng sản Việt Nam (3-2-2005) là một trong những ngày kỷ
niệm đặc biệt quan trọng trong năm 2005 là dịp sinh hoạt chính trị vô cùng sâu
rộng và to lớn của dân tộc ta. Để chuyển tải ý nghĩa lịch sử vĩ đại, sự ra đời của
Đảng đã tôi chọn con đờng bằng văn chơng (mặc dù khả năng này bản thân có
hạn, song tôi hết sức cố gắng). Vì đối với học sinh bây giờ (nhất là lứa tuổi
THCS) nếu nói chuyện lịch sử, chính trị chung chung các em sẽ không thích
và dễ quên. Với con đờng văn chơng cũng từ những sự kiện lịch sử ấy với sự
cố gắng của mình tôi đã gây cho các em một sự hứng thú, hơn thế nữa buổi
chào cờ đầu tuần (mà nội dung chủ yếu là hoạt động giáo dục ngoài giờ lên
lớp) sẽ sinh động hơn và điều tất yếu hiệu quả giáo dục đợc nâng lên rõ rệt.
Sau khi trình bày ý nghĩa của sự kiện thành lập Đảng 3-2-1930 là: Đảng
cộng sản Việt Nam ra đời là một bớc ngoặt lịch sử vĩ đại của dân tộc Việt Nam
(đây là ý nghĩa cốt lõi nhất) để lý giải bớc ngoặt vĩ đại có nhiều điều cần nói,
nhng trớc hết: Bởi nói chấm dứt thời kỳ khủng hoảng bế tắc, đờng lối chính trị
mà trớc đó có rất nhiều cuộc khởi nghĩa, nhiều phong trào yêu nớc nhng đều bị
thất bại. Minh hoạ cho ý kiến này tôi dẫn thơ Tố Hữu - Chế Lan Viên để dẫn
chứng, vừa tái hiện lại không khí lịch sử thời kỳ trớc khi có Đảng.
"Con đói lã ôm lng mẹ khóc.

Mẹ đỡ con đấu thóc cầm hơi.
Kiếp ngời cơm vãi cơm rơi.
Biết đâu nẻo đất, phơng trời mà đi"
Hoặc:
"Cha trốn ra Hòn Gai cuốc mỏ.
Anh chạy vào đất đỏ làm phu
Bán thân đổi mấy đồng xu.
Thịt xơng vùi gốc cao su mấy tầng"
Cũng chính vì vậy mà:
"Đã tắt lâu rồi lửa nghĩa quân
- 7 -
Phan Đình Phùng đó Tống Duy Tân
Thủ khoa huân lại Hoàng Hoa Tham
Đầu dám thay đầu chân nối chân".
"Muôn dặm đờng xa biết đến đâu
Phan Châu Trinh lạc lối trời Âu
Phan Bội Châu câu thơ dậy sóng
Bạn cùng ai đất khách dãi dầu".
Những câu thơ trên ngoài ý nghĩa nêu lên sự đen tối của dân tộc ta những
ngày cha có Đảng, nó còn tái hiện hoàn cảnh Bác ra đi tìm đờng cứu nớc, bớc
chân đầu tiên để dẫn đến ngày thành lập Đảng 3-2-1930.
Hoặc Chế Lan Viên nói:
"Cha ông ta đã từng đấm nát tay trớc cửa cuộc đời
Cửa vẫn đóng và đời im ỉm khoá.
Những pho tợng chùa Tây Phơng không biết cách trả lời.
Cả dân tộc đói nghèo trong rơm rạ.
Văn chiêu hồn từng thấm giọt ma rơi ".
Sau đó nói về ngày ra đời, hoàn cảnh ra đời của Đảng ở đất khách quê ng-
ời tôi dẫn:
"Nh đa trẻ sinh nằm trên cỏ,

Không quê hơng sơng gió tơi bời
Đảng ta sinh ở trên đời
Một hòn máu đỏ nên ngời hôm nay".
Những câu thơ sinh động đầy cảm xúc này vừa nêu lên hoàn cảnh ra đời
vừa tự hào về sự lớn mạnh của Đảng ta.
Nói về Đảng, có nhiều điều để nói và phải nói riêng đối với học sinh
THCS, tôi nhấn mạnh cho các em lòng tự hào về Đảng, niêm ân nghĩa với
Đảng, bởi vậy tôi dẫn chứng.
"Đảng ta Mác - Lênin vĩ đại
Lại hồi sinh trả lại cho ta
Trời cai đất rộng bao la
Bát cơm tấm áo hơng hoa hồn ngời "
"Cảm ơn Đảng đã tìm ra ánh sáng
Ngời cha đa ta lên đợc sao Kim
- 8 -
Nhng đã cho ta linh hồn và một trái tim
Biết lẽ phải, yêu thơng, căm giận.
Biết đi tới và làm nên thắng trận "
Nói đến Đảng là nói đến Bác Hồ muôn vàn kính yêu, ngời sáng lập và rèn
luyện Đảng ta, chính ngời cũng có lần đã nói về Đảng nh sau:
"Đảng ta vĩ đại nh biển rộng, núi cao
Ba mơi năm phấn đấu thắng lợi biết bao nhiêu tình
Đảng là đạo đức là văn minh
Là thống nhất độc lập, là hoà bình ấm no.
Công ơn Đảng thật là to
Ba mơi năm Đảng là cả một pho lịch sử bằng vàng".
Các em thân mến! Sau ba mơi năm thành lập Đảng là vậy, hôm nay Đảng
ta tròn 75 tuổi còn biết bao chiến tích kỳ diệu nữa mà Đảng đã lãnh đạo dân
tộc chúng ta làm nên, một trong những chiến tích kỳ diệu đó là: Chiến thắng
lịch sử 30-4-1975 giải phóng hoàn toàn miền Nam thống nhất Tổ quốc mà

năm nay chúng ta sẽ kỷ niệm trọng thể 30 năm ngày đại thắng ấy
Vâng ! Văn chơng có con đờng đi đến trái tim con ngời một cách đặc biệt
và linh diệu. Bằng con đờng văn chơng, với con đờng văn chơng, với cách làm
nh trên, buổi chào cờ đầu tuần (lồng ghép nội dung hoạt động giáo dục ngoài
giờ lên lớp) vô cùng có hiệu quả. Nhìn những ánh mắt trẻ thơ tôi nh thấy đợc
nỗi niềm của các em trớc một sự kiện trọng đại của đất nớc. Điều chắc chắn sẽ
góp phần làm tăng thêm lòng tự hào về Đảng, về Bác kính yêu, giáo dục cho
các em ý thức phấn đấu học tập, tu dỡng vì một xã hội tơi sáng huy hoàng.
Hơn thế nữa chắc có lẽ các thầy cô giáo cũng gặt hái đợc nhiều điều từ những
buổi chào cờ nh thế nào.
iii. kết luận - kiến nghị:
1. Kết luận:
Việc giáo dục đạo đức cho học sinh lứa tuổi THCS trong tình hình hiện
nay quả là một việc không hề dễ chút nào (nếu nh chúng ta không muốn nói là
vô cùng phức tạp khó khăn). Nhng không phải là điều mà chúng ta hoàn toàn
không thể làm đợc. Vấn đề đặt ra là: Các nhà trờng, những ngời làm công tác
quản lý ở các nhà trờng cần ý thức đầy đủ hơn nữa về vị trí vai trò của việc
giáo dục đạo đức cho học sinh. Trên cơ sở đó mà xác định: Nhà trờng là nơi có
điều kiện thuận lợi nhất, là môi trờng thích hợp nhất để không những cung cấp
cho các em những kiến thức văn hoá, kiến thức về cuộc sống mà còn góp phần
tích cực trong việc giúp các em biết "gạn đục khơi trong", sống lành mạnh yêu
thơng mọi ngời. Các nhà quản lý trong các trờng cần chọn cho mình một con
đờng ngắn nhất có hiệu quả nhất trong việc giúp các em vững vàng trong cuộc
- 9 -
sống đầy biến đổi của thời mở cửa, tất cả với tinh thần "vì lợi ích trăm năm
trồng ngời".
2. Kiến nghị:
- Việc giáo dục đạo đức cho học sinh là một việc cần đợc tiến hành một
cách thờng xuyên liên tục và là trách nhiệm của cả cộng đồng. Cần biết vận
dụng sáng tạo, linh hoạt nhiều hình thức, nhiều biện pháp để nội dung giáo

dục đạo đức dễ thấm vào lòng học sinh.
- Cần tạo ra nhiều sân chơi cho thế hệ trẻ (văn nghệ thể dục thể thao) để
các em sống thân ái hơn, đoàn kết hơn và chắc chắn tâm hồn các em luôn đợc
thoải mái trong sáng hơn.
- Cần chú ý đúng mức đến những ngời làm công tác Đoàn đội trong nhà
trờng (trong việc tuyển chọn - đào tạo cán bộ Đoàn Đội và cả chế độ đãi ngộ)
cho những ngời phụ trách Đội - những "hiệu trởng con" của các nhà trờng./.
Tháng 5 năm 2005.
- 10 -