Chương 24: Những diễn biến xảy ra khi
kh
ởi động
Trước khi khởi động bao giờ người lái xe cũng phải dùng khóa
điện để đóng mạch điện của ắcquy để sẵn sàng phần nguồn đưa vào
máy kh
ởi động. Lúc này đèn báo có điện sẽ bật sáng và ampe kế
chỉ ở trị số bình thường. Khi thấy các tín hiệu trên ổn định mới
được bấm nút điện khởi động máy. Quá trình bấm nút khởi động
máy quan sát th
ấy:
- Nếu kim của ampe kế chỉ về phía phóng điện hết cỡ thì
ch
ứng tỏ có sự chạm mát ở khu vực từ chỗ nút bấm đến công tắc
điện
từ hoặc trong cuộn dây công tắc điện từ. Gặp trường hợp này
tr
ước hết cần tháo đầu dây nhỏ ở công tắc điện từ ra rồi ấn nút bấm
xem còn hiện tượng chạm mát nữa hay không. Nếu còn chạm mát thì
ch
ỉ cần kiểm tra dây nối từ công tắc bấm đến đầu nguồn, phát hiện
ra ch
ỗ chạm mát thì dùng băng cách điện hoặc vải nhựa bọc lại.
Nếu cuộn dây điện từ bị chạm mát thì tháo nắp nhựa ra xem có
ph
ải đầu
dây
chạm ra mát không. Đầu dây vẫn cách điện tốt thì
ph
ải tháo cuộn dây ra để kiểm tra và sửa chữa.
- N
ếu kim của ampe kế vẫn đứng nguyên ở vị trí ban đầu thì
ch
ứng tỏ có sự đứt mạch trong khoảng từ chỗ khóa điện đến nút
b
ấm khởi động hoặc từ nút bấm đến cuộn dây công tắc điện từ. Gặp
trường hợp này có thể đóng phanh cho gài vào số 0 rồi dùng
tuan
ơvít nối thông từ cọc đấu dây của cuộn dây công tắc điện từ đến
dây lửa của ắcquy. Nếu có lực hút thì chứng tỏ phần đấu dây trên
không thông
điện. Lúc này có thể mở khóa điện ra, tháo nút bấm nối
hai cọc đấu dây nhỏ. Nếu có dòng điện thì chứng tỏ nút bấm bị hỏng,
ngược lại sẽ là dây dẫn bị đứt.
- N
ếu dùng tuanơvít nối như trên mà không có dòng điện thì
ch
ứng tỏ cuộn dây công tác điện từ bị đứt. Tháo nắp nhựa ra xem
đầu dây có bị đứt hoặc tuột ra không, nếu vẫn bình thường thì phải
tháo cuộn dây ra để đem đi sửa chữa.
- Máy kh
ởi động quay nhưng trục khuỷu không quay đồng
th
ời có nghe thấy tiếng va đập nhẹ của sự ăn khớp giữa bánh răng
truyền động, điều này chứng tỏ bộ li hợp của máy khởi động bị
trượt, cần tháo ra để điều chỉnh lại.
- Công tắc điện từ có hút nhưng máy khởi động không quay.
Tr
ường hợp này phải nhanh chóng nhả nút bấm ra rồi phát hiện
xem trong công t
ắc hoặc trong máy khởi động có chỗ nào bốc khói
ho
ặc phát nóng do chạm mát.
- Ở công tắc thường bị chạm mát là do vòng đệm cách điện
của tấm đồng bị hỏng. Còn trong máy khởi động bị chạm mát thì
ph
ải tháo máy khởi động ra để kiểm tra và sữa chữa như phần trên
đã trình bày. Đôi khi hiện tượng này còn rơi vào nguyên nhân do
t
ấm đồng dẫn điện không thông điện. Để kiểm tra có thề dùng
tuan
ơvít nối hai cọc đấu dây của công tắc, nếu trục khuỷu quay thì
ch
ắc chắn tấm đồng dẫn điện bị hỏng, cần tháo ra để thay thế.
- Ampe kế chỉ cường độ phóng nhỏ hơn bình thường và
bánh
răng truyền động không thể ăn khớp để truyền động tới trục
khuỷu. Điều này chứng tỏ lực từ yếu, máy khởi động quay với tốc
độ
thấp. Lúc này cần kiểm tra lại các đầu dây nối của ắcquy hoặc
ắcquy
có ngăn nào đó hỏng.
- Máy kh
ởi động chạy tốt nhưng không thể kéo được trục
khuỷu mặc dù động cơ không ở tình trạng lắp chặt, trường hợp này
có th
ể do các nguyên nhân sau:
+ Do
ốc điều chỉnh của công tắc khởi động điều chỉnh chưa tốt
nên tấm đồng dẫn điện tiếp xúc quá sớm, khi bánh răng truyền
động
của máy khởi động chưa ăn khớp với bánh răng trục khuỷu thì
rôto máy kh
ởi động đã quay nhanh rồi, khi đó sẽ có tiếng va nghiêm
tr
ọng. Lúc này phải nới ốc điều chỉnh về phía sau rối đóng công tắc
để điều
chỉnh tiếp dần cho đến lúc đạt yêu cầu.
+ Răng của bánh răng trên trục khuỷu bị hỏng từng phần. Gặp
trường hợp này phải thay bánh răng mới, trường hợp chưa có điều
kiện thay mà phần răng bị phá hỏng chưa nghiêm trọng lấm thì có
th
ề lật ngược vành răng cũ, dùng giũa làm sạch ba via trên răng để
dùng tạm.
+ Kh
ớp nối (bộ tiếp hợp) bị trượt hoặc lò xo giảm xóc bị gãy.
Khớp nối bị trượt thường do con lăn bị mòn từng phần rồi dần dần
sẽ trượt. Khi máy khởi động quay không có tiếng va đập, bánh răng
truy
ền lực chỉ trượt đi mà không kéo được trục khuỷu. Lúc đó phải
tháo máy khởi động ra, chỉ lắp riêng khớp nối lên trục rôto. Một tay
c
ầm rôto, tay kia quay bánh răng nếu quay theo chiều kim đồng hồ
dễ dàng nhưng quay ngược lại bị kẹt thì chứng tỏ khớp nối tốt, sau
khi lau chùi có th
ể tiếp tục sử dụng. Nếu quay theo chiều ngược
c
ũng không thấy vướng mắc gì thì chứng tỏ khớp nối bị hỏng cần
phải thay thế. Điều kiện không có khớp nối thay thế thì có thể tháo
vỏ bánh răng lấy vành 4 mấu và con lăn ra.