(Luận án tiến sĩ) Hoạt Động Bảo Trợ Của Giáo Hội Công Giáo Cho Nhóm Nmđt Tại Tổng Giáo Phận Thành Phố Hồ Chí Minh

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (2.48 MB, 188 trang )

<span class="text_page_counter">Trang 1</span><div class="page_container" data-page="1">

VIàN HÀN LÂM KHOA HâC XÃ HàI VIàT NAM

<b>HâC VIÞN KHOA HâC XÃ HàI </b>

<b>Vi MắNH QUN </b>

<b>HOắT NG BO TRờ CợA GIO HI CễNG GIÁO CHO NHĨM NMĐT </b>

<b>T¾I TêNG GIÁO PH¾N THÀNH PHỉ Hè CHÍ MINH </b>

Chuyên ngành: XÃ HàI HâCMã sá: 9.31.03.01

LUÂN ÁN TIÀN S) XÃ HàI HâC

NG¯äI H¯âNG DÀN KHOA HâC: GS.TS. TRàNH DUY LUÂN

<b>HÀ NàI - 2023 </b>

</div><span class="text_page_counter">Trang 2</span><div class="page_container" data-page="2">

<b>LäI CAM ĐOAN </b>

<i>Tôi cam đoan đây là cơng trình nghiên cứu của tơi. Các số liệu, kết quÁ nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ cơng trình nào khác. </i>

<b>Tác giÁ lu¿n án </b>

<b> Vj M¿nh Quân</b>

</div><span class="text_page_counter">Trang 3</span><div class="page_container" data-page="3">

<b>LäI TRI ÂN </b>

Ng°åi thāc hián xin chân thành tri ân:

 GS.TS. Tránh Duy Luân, giÁng viên h°ãng dÁn luÃn án.  Quý giÁng viên phÁn bián luÃn án.

 Quý giÁng viên Khoa Xã hái hãc, thuác Hãc vián Khoa hãc xã hái, Vián Hàn lâm Khoa hãc Xã hái Viát Nam.

 Hái Dịng các S° Huynh Tr°ång Kitơ.

 Q Linh mÿc, Tu s* nam nÿ, bà con giáo dân và toàn thể anh chá em cáng tác viên đã tÃn tình giúp đé ng°åi thāc hián hoàn thành luÃn án tát nghiáp này.

<b>Ng°åi thāc hißn </b>

<b>Vj M¿nh Quân </b>

</div><span class="text_page_counter">Trang 5</span><div class="page_container" data-page="5">

<b>DANH MìC CÁC BÀNG </b>

BÁng 1.1. C¢ cấu mÁu nghiên cứu các nhóm xung quanh NMĐT ... 7

BÁng 1.2. C¢ cấu mÁu khÁo sát mát sá đÁc điểm nhân kh¿u xã hái cāa NMĐT... 8

BÁng 3.1. ĐÁc điểm nhân kh¿u – xã hái cāa nhóm NMĐT trong mÁu nghiên cu .. 56

Bng 3.2. Nguyờn do trỗ thnh NMT ... 59

BÁng 3.3. Nhÿng khó khn cāa NMĐT tr°ãc khi vào Mái ấm ... 60

BÁng 3.4. Nhÿng khó khn khi vào Mái ấm ... 61

BÁng 3.5. ĐÁc điểm cāa 4 Mái ấm trong nghiên cứu ... 68

BÁng 3.6. Sá liáu NMĐT đã đ°ëc bÁo trë ... 87

BÁng 4.1. CÁm nhÃn về ng°åi phÿ trách Mái ấm ... 95

BÁng 4.2. CÁm nhÃn về chính mình trong Mái ấm ... 96

BÁng 4.3. CÁm nhÃn về chá em t¿i Mái ấm ... 97

BÁng 4.4. CÁm nhÃn trong thåi gian sáng t¿i Mái ấm ... 97

BÁng 4.5. Đánh h°ãng sau khi sinh con và råi khßi Mái ấm ... 98

BÁng 4.6. Nghe hoÁc biÁt về các ho¿t đáng bÁo trë NMĐT cāa GHCG ... 103

BÁng 4.7. Tác đáng tích cāc và tiêu cāc cāa DLXH ... 105

BÁng 4.8. MÁu thm dò ý kiÁn các nhóm xung quanh NMĐT ... 107

</div><span class="text_page_counter">Trang 6</span><div class="page_container" data-page="6">

<b>DANH MìC CÁC BIÂU Đè </b>

Biểu đồ 3.1. So sánh nhÿng khó khn gÁp phÁi tr°ãc khi và khi ỗ Mỏi m ... 62

Biu 3.2. Nhng sā giúp đé dành cho NMĐT ... 63

Biểu đồ 4.1. Duy trì Mái ấm ... 110

Biểu đồ 4.2. Hiáu quÁ và chất l°ëng cāa các ho¿t đáng bÁo trë ... 111

Biểu đồ 4.3. Nhà n°ãc có nên t¿o điều kián cho ho¿t đáng bÁo trë cāa GHCG đái vãi NMĐT không? ... 112

Biểu đồ 4.4. Các ho¿t đáng bÁo trë này có mâu thn vãi chính sách dân sá và sā phát triển không? ... 114

Biểu đồ 4.5. NÁu có mát phÿ nÿ là ng°åi thân/quen mang thai khi ch°a kÁt hôn, l¿i bá gia đình, b¿n trai từ chái, quý vá s¿ khuyên hã làm gì? ... 116

Biểu đồ 4.6. NÁu biÁt mát NMĐT, quý vá có giãi thiáu ho¿t đáng bÁo trë này cāa GHCG cho hã không? ... 117

</div><span class="text_page_counter">Trang 7</span><div class="page_container" data-page="7">

<b>DANH MìC CÁC S¡ Đè </b>

S¢ đồ 1.1. Khung lý thuyÁt ... 11

S¢ đồ 3.1. S¢ đồ tổ chức Mái ấm Mai TiÁn ... 52

S¢ đồ 3.2. S¢ đồ tổ chức Mái ấm Mai Linh ... 53

S¢ đồ 3.3. S¢ đồ tổ chức Mái ấm Mai Tâm ... 54

S¢ đồ 4.5. Lý thuyÁt há tháng hành đáng S¢ đồ 4.6. Khung lý thuyÁt luÃn ỏn mỗ rỏng

SÂ 4.7. Cụng tỏc mc v trong viác bÁo trë NMĐT cāa Mái ấm Mai Linh S¢ đồ 6.1. M¿ng l°ãi các Mái ấm dành cho NMĐT t¿i TGP TPHCM

S¢ đồ 6.2. M¿ng l°ãi các Mái ấm dành cho NMĐT t¿i tßnh Đồng Nai

</div><span class="text_page_counter">Trang 8</span><div class="page_container" data-page="8">

<b>MìC LìC </b>

<b>1. Lý do lāa chãn lĩnh vāc nghiên cñu ... 1 </b>

<b>2. Míc tiêu, nhißm ví nghiên cđu ... 2 </b>

<b>3. ỗi tởng, khỏch th v phm vi nghiờn củu ... 2 </b>

<b>4. Câu håi nghiên cñu và giÁ thuy¿t nghiên cđu ... 3 </b>

<b>5. Ph°¢ng pháp lu¿n và ph°¢ng pháp nghiên cñu ... 4 </b>

<i>5.1. Phương pháp luận ... 4 </i>

<i>5.2. Phương pháp nghiên cứu... 5 </i>

<b>6. Nhÿng đóng góp cïa lu¿n án ... 12 </b>

<b>7. Ý nghĩa cïa đÁ tài nghiên cñu ... 13 </b>

<b>CH¯¡NG 1 TêNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CðU ĐÀ TÀI ... 14 </b>

<b>1.1. Nhÿng nghiờn củu quỗc t ... 14 </b>

<b>1.2. Nhng nghiờn củu trong khu vāc ... 20 </b>

<b>1.3. Nhÿng nghiên cñu trong n°ãc ... 24 </b>

<i>2.1.3. Ho¿t động bÁo trợ của GHCG cho NMĐT t¿i TGP TPHCM ... 33 </i>

<b>2.2. CÂ sỗ lý lun và h°ãng ti¿p c¿n nghiên cñu ... 35 </b>

<b>2.3. Các nhóm y¿u th¿ và chính sách trë giúp xã hái ỗ Viòt Nam ... 40 </b>

<b>TIU KắT CHĂNG 2 ... 44 </b>

<b>3.1. Đáa bàn nghiên cñu ... 45 </b>

<b>3.3. GHCG t¿i TGP TPHCM và các ho¿t đáng Bác ái xã hái ... 48 </b>

</div><span class="text_page_counter">Trang 9</span><div class="page_container" data-page="9">

<b>TPHCM ... 51 </b>

<i>3.4.2. Lược sử bốn Mái ấm trong nghiên cứu ... 52 </i>

<i>3.5.1. Đặc điểm cơ cấu mẫu nghiên cứu nhóm NMĐT ... 56 </i>

<i>3.5.2. Hồn cÁnh dẫn đến quyết định làm mẹ đơn thân ... 58 </i>

<i>3.5.3. Những khó khăn trong q trình mang thai trước khi vào Mái ấm ... 60 </i>

<i>3.5.4. Những khó khăn trong quá trình mang thai khi sống trong Mái ấm ... 61 </i>

<i>3.5.5. Về những nguồn giúp đỡ NMĐT ngoài sự bÁo trợ của các Mái ấm ... 63 </i>

<b>CH¯¡NG 4 THĀC TR¾NG NH¾N THðC VÀ HO¾T ĐàNG BÀO TRê CợA GIO HI CễNG GIO DNH CHO NHểM NMT TắI TêNG GIÁO PH¾N THÀNH PHỉ Hè CHÍ MINH ... 92 </b>

<b>4.1. Nh¿n thñc cïa GHCG t¿i TGP TPHCM vÁ ho¿t đáng bÁo trë dành cho NMĐT ... 92 </b>

<i>4.1.1. Những ho¿t động khó khăn nhưng đầy ý nghĩa ... 92 </i>

<i>4.1.2. Những ho¿t động hỗ trợ rất thiết thực đối với mỗi NMĐT ... 94 </i>

<i>4.1.3. Những ho¿t động kết nối mọi người trong h¿nh phúc ... 95 </i>

<i>4.2.1. CÁm nhận của chị em về người phụ trách Mái ấm ... 96 </i>

<i>4.2.2. CÁm nhận về bÁn thân, về bầu khơng khí chị em trong Mái ấm ... 97 </i>

<i>4.2.3. CÁm nhận của chị em về không gian sinh ho¿t trong Mái ấm ... 98 </i>

<i>4.2.4. Định hướng của NMĐT sau khi sinh con và rời khỏi Mái ấm ... 99 </i>

<i>4.3.1. Sự nhận biết của công chúng về ho¿t động bÁo trợ NMĐT ... 104 </i>

</div><span class="text_page_counter">Trang 10</span><div class="page_container" data-page="10">

<i>4.3.4. Thông tin từ truyền thông ... 124 </i>

<b>4.4. Ý nghĩa xã hái và các vÃn đÁ liên quan đ¿n ho¿t đáng bÁo trë ... 127 </b>

</div><span class="text_page_counter">Trang 11</span><div class="page_container" data-page="11">

<b>PHÄN Mæ ĐÄU 1. Lý do lāa chãn lĩnh vāc nghiên cñu </b>

Sau gần 50 nm thāc hián đ°ång lái đổi mãi, Viát Nam đã đ¿t đ°ëc nhÿng thành tāu đáng kể trong phát triển kinh tÁ - xã hái. Đất n°ãc từng b°ãc đ¿y m¿nh q trình cơng nghiáp hóa và hián đ¿i húa, tớch cc hỏi nhp, mỗ rỏng quan hỏ vói cáng đồng qc tÁ, vãi nß lāc nâng cao tồn dián đåi sáng cho mßi gia đình, đồng thåi h¿n chÁ nhiều vấn đề và thách thức mãi do c¢ chÁ thá tr°ång và lái sáng thāc dÿng gây ra. Nhng tỏc ỏng tiờu cc ú ó nh hỗng n các giá trá truyền tháng tát đÃp, khiÁn khơng ít gia đình - mát thiÁt chÁ xã hái quan trãng - khơng cịn là mơi tr°ång an tồn và gÅn kÁt các thành viên, do các tá n¿n xã hái, b¿o lāc gia đình, xâm h¿i trÅ em, ng°åi già,... có chiều h°ãng gia tng vãi nhiều há lÿy khó l°ång.

Mát trong nhÿng nguyên nhân cāa thāc tr¿ng xã hái nêu trên là tình tr¿ng ly thân, ly hơn, chung sáng khơng kÁt hơn, quan há tình dÿc tr°ãc hơn nhân, và đÁc biát là tình tr¿ng phÿ nÿ tr mang thai v sinh nỗ ngoi ý muỏn vỡ nhiều lý do khác nhau và hã buác phÁi ni con mát mình. Nhóm phÿ nÿ này đang đái mÁt vãi nhiều rāi ro và là mát trong nhÿng nhóm yÁu thÁ đÁc biát. Trong khi đó, hã l¿i ch°a nhÃn đ°ëc sā quan tâm đúng mức, cũng nh° các giÁi pháp và chính sách hß trë cÿ thể từ các c¢ quan chức nng, các tổ chức xã hái chính thức nói riêng , các đồn thể xã hái nói chung... giúp hã v°ët qua nhÿng thách thức tâm lý, tình cÁm và đánh kiÁn xã hái. H¢n thÁ nÿa, hã phÁi đái mÁt vãi sā kỳ thá từ truyền tháng gia đình, vn hóa cáng đồng, sā túng thiÁu tài chính, do khó khn sinh kÁ và hũa nhp xó hỏi khi quyt ỏnh sinh nỗ v chấp nhÃn

(NMĐT).

Giáo hái Công giáo (GHCG) t¿i Tổng giáo phÃn Thành phá Hồ Chí Minh (TGP TPHCM) bên c¿nh các ho¿t đáng thián nguyán, đã và đang thāc hián đái vãi các nhóm xã hái yÁu thÁ nh° ng°åi nhißm HIV/AIDS, bánh nhân phong, ng°åi khuyÁt tÃt, trÅ mồ côi& cũng đÁc biát quan tâm và nhanh chóng dành sā hß trë nhóm NMĐT qua viác thiÁt lÃp nhiều mơ hình <Mái ấm= trong TGP.

Khi hành đáng nh° vÃy, GHCG t¿i TGP TPHCM đã nhìn nhÃn vấn đề này nh° thÁ nào? Đã có các ho¿t đáng hß trë cÿ thể nào cho nhóm yÁu thÁ này, qua các Mái ấm? Nhÿng ho¿t đáng này có ý ngh*a nh° thÁ nào vãi GHCG t¿i TGP TPHCM, vãi nhóm NMĐT cũng nh° vãi tồn xã hái ? Chiều c¿nh <mãi= cāa vấn đề này có thể đ°ëc quan

</div><span class="text_page_counter">Trang 12</span><div class="page_container" data-page="12">

sát từ nhiu gúc ỏ: ỗ khớa cnh ỏi ngoi, khi m hián tr¿ng NMĐT xuất hián và ngày càng gia tng, thì GHCG t¿i TPHCM cũng kh¿n tr°¢ng, tình ngun đón nhÃn hã; chấp nhÃn mát thāc tÁ rất khó xử, khơng chß do nhÿng u tá trái vãi Giáo lý cāa GHCG mà còn tiềm ¿n đầy gian nan, thử thách. ỉ khía c¿nh đái nái, GHCG t¿i TGP TPHCM s¿ phÁi đái mÁt vãi nhiều <mâu thuÁn= chồng chéo trong giáo huấn cāa mình; phÁi trāc dián vãi đ°ång h°ãng, chính sách dân sá cāa nhà n°ãc hián nay. Từ đó, viác tìm hiểu nhÃn thức, thái đá và hành đáng cÿ thể cāa các cá nhân và tổ chức thuác GHCG t¿i TGP TPHCM đái vãi nhóm NMĐT và các t°¢ng tác xã hái có liên quan đÁn vấn đề này quÁ thāc là mát chā đề nghiên cứu mãi, đáng quan tâm.

Tr°ãc thāc tr¿ng nóng bßng tính <thåi sā= này, cùng vãi nhÿng bn khon, thao

<i><b>thức cāa bÁn thân, Nghiên cứu sinh chãn vấn đề <Hoạt động bảo trợ của GHCG cho nhóm NMĐT tại Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh= làm đề tài luÃn án tiÁn </b></i>

hián các ho¿t đáng bÁo trë cho nhóm NMĐT.

bÁo trë cāa GHCG đái vãi nhóm NMĐT t¿i TGP TPHCM.

bÁo trë cāa GHCG t¿i TGP TPHCM dành cho nhóm NMĐT.

thián và nâng cao hiáu quÁ cāa ho¿t đáng bÁo trë cho nhúm NMT.

<b>3. ỗi tởng, khỏch th v phm vi nghiên cñu </b>

t¿i các Mái ấm trong TGP TPHCM.

</div><span class="text_page_counter">Trang 13</span><div class="page_container" data-page="13">

TGP TPHCM.

các Tu s* nam nÿ, các cáng tác viên, và các tình nguyán viên.

hái, và ng°åi dân.

Bao hàm các ho¿t đáng bÁo trë cāa GHCG cho nhóm NMĐT t¿i các Mái m ỗ TGP TPHCM:

khụng ởc chp nhn, l nhng chá em từ quê lên phá m°u sinh, tình duyên trc trỗ, mang thai khụng ởc tha nhn, khụng nÂi n°¢ng tāa, tuyát vãng, bÁ tÅc, cÁm thấy bá lo¿i trừ&

TGP TPHCM, n¢i đ°ëc thiÁt lÃp để c°u mang nhÿng ng°åi mÃ này vãi mÿc tiêu bÁo trë hã trong thai kỳ, hã đ°ëc cung cấp mát môi tr°ång sáng an lành và đầy đā các tián nghi c¢ bn nh n ỗ, sinh hot, y t v giỏo dÿc, đáp ứng nhu cầu tái thiểu hàng

nào nhÿng khó khn và áp lāc trong cuác sáng, đồng thåi kiÁn t¿o mát mơi tr°ång thân thián để chính hã giúp đé lÁn nhau. N¢i đây cịn cung cấp các khóa hãc và đào

nng cần thiÁt để tā lÃp và t¿o lÃp nguồn thu nhÃp ổn đánh sau khi sinh con.

Bao gồm các Mái ấm t¿i TPHCM và tßnh Đồng Nai. Cÿ thể, các Mái ấm đ°ëc nghiên cứu là Mái ấm Mai Linh, Mái ấm Mai Tõm, Nh tỡnh thÂng Giờ ra ụ ỗ TPHCM v Mái ấm Mai TiÁn t¿i tßnh Đồng Nai. CÁ 2 tßnh, thành này về đáa giãi tơn giáo đều thc về TGP TPHCM.

<b>4. Câu håi nghiên cñu và giÁ thuy¿t nghiên cđu </b>

</div><span class="text_page_counter">Trang 14</span><div class="page_container" data-page="14">

Câu hßi 1: đáng lāc nào thúc đ¿y, chi phái và dÁn dÅt các tổ chức, cá nhân thuác GHCG t¿i TGP TPHCM thāc hián các ho¿t đáng bÁo trë cho nhóm NMĐT?

Câu hßi 2: viác bÁo trë cho nhóm NMĐT t¿i các Mái ấm thuác TGP TPHCM bao gồm nhÿng ho¿t đáng nào? Nó mang l¿i ích lëi và ý ngh*a nh° thÁ nào cho nhÿng NMĐT và cho GHCG?

dÁn dÅt các tổ chức, cá nhân thuác GHCG t¿i TGP TPHCM thāc hián các ho¿t đáng bÁo trë cho NMĐT.

GiÁ thuyÁt 2: nhÿng ho¿t đáng bÁo trë cāa GHCG t¿i TGP TPHCM dành cho nhóm NMĐT bao gồm: đón tiÁp, bÁo vá, chm sóc, giáo dÿc, kÁt nái hó trỗ li vói chớnh hó, vói gia ỡnh v vãi cuác sáng xã hái.

GiÁ thuyÁt 3: GHCG t¿i TGP TPHCM, nhóm NMĐT và cáng đồng có sā đồng thuÃn, nhất trí cao và đánh giá tích cāc về ho¿t đáng bÁo trë cāa GHCG t¿i TGP TPHCM cho nhóm NMĐT.

<b>5. Ph°¢ng pháp lu¿n và ph°¢ng pháp nghiên cđu </b>

Vì vÃy, ph°¢ng pháp ln cho đề tài luÃn án là quan sát tham dā các ho¿t đáng bÁo trë cāa GHCG cho nhóm NMĐT nh° mát tổng thể vãi nhiều chiều c¿nh đa d¿ng. Có nhÿng yÁu tá nái t¿i, nằm trong bÁn chất các ho¿t đáng này nh°: lý do, đáng c¢

</div><span class="text_page_counter">Trang 15</span><div class="page_container" data-page="15">

- Lý thuy¿t Hịa nh¿p và Tách bißt xã hái, h°ãng đÁn các ho¿t đáng hß trë cho nhóm NMT: viỏc lm, o to, nh ỗ, sc khòe, giỏo dÿc, dách vÿ xã hái, vn hóa và quyền cơng dân...

ho¿t đáng bÁo trë, nÁy sinh từ mái t°¢ng tác xã hái giÿa các cá nhân, tổ chức trong q trình thāc hián cũng nh° đón nhÃn các ho¿t đáng bÁo trë.

<i><b>5.2. Ph°¡ng pháp nghiên cứu </b></i>

Để hoàn thành các mÿc tiêu nghiên cứu và trÁ låi đ°ëc nhÿng câu hßi nghiên cứu đã đÁt ra trên đây, NCS sử dÿng mát sá ph°¢ng pháp sau đây:

PhÂng phỏp ny ởc vn dng để khám phá và hiểu sâu về ho¿t đáng bÁo trë cāa GHCG Viát Nam cho nhóm NMĐT t¿i TGP TPHCM; tìm hiểu các thơng tin và vn bÁn liên quan đÁn các ho¿t đáng bÁo trë, nhằm đánh giá ý ngh*a, hiáu quÁ tác đáng cāa chúng đái vãi NMĐT và GHCG. Các tài liáu này bao gồm:

- Tài liáu về ho¿t đáng cāa GHCG: bao gồm các báo cáo hành chính, thơng tin cāa GHCG về ho¿t đáng bÁo trë cho nhóm NMĐT t¿i TGP TPHCM.

hồn cÁnh sáng cāa nhóm NMĐT t¿i TGP TPHCM.

dÁn, sách báo& cāa GHCG.

sau: thu thÃp, phân tích, đánh giá và đúc kÁt.

Ph°¢ng pháp này cho phép NCS tiÁp cÃn trāc tiÁp vãi ho¿t đáng bÁo trë, tham gia v quan sỏt ti chò hiu sõu hÂn về các t°¢ng tác giÿa GHCG và NMĐT.

</div><span class="text_page_counter">Trang 16</span><div class="page_container" data-page="16">

- ThiÁt lÃp quan sát: tìm hiểu về ho¿t đáng bÁo trë cāa GHCG cho NMĐT t¿i TPHCM giúp NCS hái nhÃp vào các Mái ấm, trỗ thnh thnh viờn hot ỏng bo trở v tham gia vào các t°¢ng tác và sā kián liên quan.

tác và sā kián trong ho¿t đáng bÁo trë. Ghi chú chi tiÁt và có há tháng giúp phân tích và đ°a ra nhÿng kÁt luÃn ý ngh*a sau này.

hiểu sâu h¢n về cÁm nhÃn, ý kiÁn và trÁi nghiỏm ca mòi thnh viờn. iu ny mang

<b>5.2.3. PhÂng pháp phång vÃn đánh tính (113 thành viên) </b>

Ph°¢ng pháp phßng vấn đánh tính trong ln án bao gồm các b°ãc c¢ bÁn sau:

ho¿t đáng bÁo trë.

điểm, ý kiÁn và thơng tin quan trãng. Phân tích nái dung đánh tính và đánh l°ëng để xác đánh xu h°ãng, t°¢ng quan giÿa các yÁu tá trong dÿ liáu. TÃp trung vào hiáu quÁ cāa ho¿t đáng bÁo trë, ý kiÁn từ các bên liên quan.

Quy trình bao gồm các b°ãc sau:

cho NMĐT, nhằm thu thÃp thông tin về hiáu quÁ và tác đáng cāa từng ho¿t đáng đái vãi cuác sáng cāa NMĐT.

GHCG t¿i TGP TPHCM.

thÃp dÿ liáu từ phÁn hồi cāa hã.

tốn tß lá, đánh giá đá tin cÃy và tìm hiểu mái quan há giÿa các yÁu tá.

- MÁu nghiên cứu định tính là 113 thành viên nh° sau đây:

</div><span class="text_page_counter">Trang 17</span><div class="page_container" data-page="17">

Hành đáng xã hái, Hòa nhÃp và Tách biát xã hái. Nhúm NMT ởc xem l ỏi tởng chỏu nh hỗng cāa mát m¿ng l°ãi gồm 4 yÁu tá quan trãng: há tháng chính trá, tơn giáo, vn hóa và xã hái. Nhÿng mái quan há này t¿o nên cấu trúc ton bỏ ồi sỏng v nh hỗng n mói hot đáng cāa con ng°åi. NhÃn thức xã hái về ho¿t đáng bÁo trë cho nhóm NMĐT đ°ëc thể hián thơng qua các t°¢ng tác trong há tháng này. Ngồi viác sử dÿng bÁng hßi, NCS cũng tiÁn hành phßng vấn và thÁo luÃn vãi đ¿i dián cāa các tổ chức xã hái và ng°åi dân để khÁo sát t°¢ng quan giÿa nhóm NMĐT và các u tá trên theo c¢ cấu sau đây:

<i>BÁng 1.1. Cơ cấu mẫu nghiên cứu các nhóm xung quanh NMĐT </i>

<i>Nam Nữ Công <sub>giáo </sub><sup>Phật </sup><sub>giáo </sub><sub>lành </sub><sup>Tin </sup><sub>tôn giáo </sub><sup>Không </sup></i>

<i>Nguồn: KhÁo sát mẫu t¿i các Mái ấm. Tháng 12/2017 </i>

- Cuái cùng, mÁu khÁo sát đ°ëc xác đánh dāa trên các đÁc điểm nhân kh¿u xã hái cāa nhóm nghiên cứu - nhÿng NMĐT. Ph°¢ng pháp sử dÿng là bÁng hßi, và mÁu bao gồm 598 NMĐT trong 4 <Mái ấm= trên toàn bá đáa bàn TGP TPHCM. (xem 3.1. Đáa bàn nghiên cứu).

</div><span class="text_page_counter">Trang 18</span><div class="page_container" data-page="18">

<b>NHÓM TU</b><i><b>êI </b></i> Nhân viên y tÁ 7 1,2%

Từ 25 tui trỗ

<b>H</b><i><b>õC VN </b></i> T 3 - 5 triỏu 454 75,92%

<i>Nguồn: KhÁo sát mẫu t¿i các Mái ấm. Tháng 12/2017 </i>

Các nhóm đ°ëc lāa chãn để khÁo sát đều có mái liên há gần gũi vãi nhóm NMĐT. Các cán bá trong l*nh vāc y tÁ, giáo dÿc và chính quyền đáa ph°¢ng th°ång gÁp gé NMĐT trong môi tr°ång làm viác. Thanh niên đã đi làm, công nhân trong các

</div><span class="text_page_counter">Trang 19</span><div class="page_container" data-page="19">

khu công nghiáp, sinh viên và hãc sinh phổ thông cũng là nhÿng nhóm có khÁ nng xuất hián nhÿng NMĐT. Ngồi ra, các nhóm nh° sinh viên thần hãc, nhân viên cơng tác xã hái, các nhóm này th°ång hián dián gần hoÁc trong khu vāc có các Mái ấm cāa GHCG.

Tuy nhiên, vì sā kín đáo cāa các Mái ấm, sá l°ëng ng°åi biÁt về chúng trong các nhóm này hầu nh° chß là nhÿng ng°åi Công giáo, đÁc biát là nhÿng ng°åi trÅ tuổi biÁt đÁn nhiều h¢n. Ng°åi ngồi đ¿o Cơng giáo cũng ít biÁt về Mái ấm, trừ nhÿng ng°åi có con cái hoc ngồi thõn ỗ ú.

Sau cỏc thm dũ v khÁo sát ban đầu, NCS đã lāa chãn 4 Mái ấm đ°ëc thành lÃp vào các thåi điểm khác nhau trong vịng mát thÃp kỷ. Các Mái ấm này có sá l°ëng chá em đáng kể và đÁc tr°ng, đ¿i dián cho toàn bá các Mái ấm trong khu vāc. NCS đã lāa chãn nhÿng NMĐT từ các Mái ấm này trong các nm 2015, 2016 và 2017 để tiÁn hành khÁo sát chính thức.

Dāa trên nái dung hồ s¢ cāa các Mái ấm và cāa từng NMĐT, kÁt hëp vãi yêu cầu cāa nghiên cứu và ý kiÁn cāa các phÿ trách và cáng tác viên Mái ấm, vãi ý kiÁn từ các chuyên gia, NCS đã xây dāng mát bÁng hßi và tiÁn hành phßng vấn 598 NMĐT. Tồn bá phiÁu hßi đã thu đ°ëc đều là phiÁu hëp lá. Trong quá trình khÁo sát, NCS và các cáng tác viên đã tÃn tình thāc hián viác phát phiÁu, giÁi thích nái dung, trị chun và lÅng nghe tâm t° cāa từng chá em. Nái dung khÁo sát chā yÁu tÃp trung vào viác tìm hiểu cÁm nhÃn và phÁn hồi cāa NMĐT về nhÿng ho¿t đáng bÁo trë mà hó ởc hỗng t GHCG.

<i><b>5.3. Khung lý thuyt v cỏc bin s 5.3.1.Khung lý thuyt </b></i>

í tỗng chớnh ca khung lý thuyÁt là:

mô tÁ chi tiÁt về các thiÁt chÁ này để làm nổi bÃt h°ãng nghiên cứu ca ti:

v chÂng trỡnh hò trở ca chớnh quyền đái vãi NMĐT.

hái) thāc hián và triển khai các chính sách liên quan đÁn NMĐT.

</div><span class="text_page_counter">Trang 20</span><div class="page_container" data-page="20">

 Gia đình và Dịng hã

vãi q trình hß trë và tái hịa nhÃp cāa NMĐT.

lo¿i trừ hoÁc hß trë NMĐT.

xã hái đái vãi NMĐT.

xã hái cho NMĐT.

tổ chức thián nguyán đái vãi NMĐT.

mÁt vãi NMĐT.

đáng cāa đánh kiÁn xã hái đái vãi NMĐT.

Tuy nhiên GHCG thông qua các Mái ấm là chā thể trāc tiÁp bÁo trë cho nhóm NMĐT. NMĐT phÁi đái dián vãi nhiều áp lāc xã hái và tác đáng nh¿y cÁm. Dù không gây sā xa lánh bên ngoài nh° bánh nhân phong, nh°ng hã bá lo¿i trừ, lÁng tránh từ bên trong gia đình, làng xóm do thuần phong mỹ tÿc, tơn giáo và các yÁu tá khác. Bên c¿nh đó, viác chm sóc NMĐT khơng dß dàng nh° các bánh nhân hc

t¿p, chm sóc kỹ l°éng cÁ về thể chất lÁn tâm lý. Hã cần sā hß trë chun mơn để điều trá tổn th°¢ng, khāng hng tinh thần, giúp hã hịa nhÃp l¿i vãi gia đình, cáng đồng và xã hái sau khi sinh con.

</div><span class="text_page_counter">Trang 21</span><div class="page_container" data-page="21">

<i>Sơ đồ 1.1. Khung lý thuyết </i>

Các <i><b><biến độc lập" trong nghiên cứu này bao gồm các khía c¿nh cāa cuác sáng </b></i>

xã hái cāa NMĐT nh° nhóm tuổi, trình đá hãc vấn, nghề nghiáp và hồn cÁnh gia

<i><b>đình, khu vāc sinh sáng. Nhÿng yÁu tá ny cú tỏc ỏng v nh hỗng n cỏc <bin phụ thuộc=, tức là các ho¿t đáng bÁo trë cāa GHCG nh° tiÁp nhÃn, chm sóc, hß trë </b></i>

thể lý, tâm lý và kÁt nái vãi ng°åi thân, chính quyền, giáo dÿc nghề nghiáp. Mái

gồm:giáo dÿc nhân bÁn, t° vấn gia đình , hß trë nghề nghiáp, ho¿t đáng tâm linh&

hỗng n nhu cu v mong ởi v hot đáng bÁo trë.

Gia đình,

dịng hã <sup>Cáng đồng </sup>Chính quyền và

các c¢ quan chức nng

<b>NHĨM NMĐT </b>

Các tổ chức Giáo hái Công giáo

VÃt chất Hß trë thơng qua

các <Mái ấm=

Các nhà hÁo tâm

<small>Các tổ chức thián nguyán, tôn giáo khác </small>Các đồn thể và

tổ chức xã hái

Bình ổn

Tā tin

Hịa nhÃp

</div><span class="text_page_counter">Trang 22</span><div class="page_container" data-page="22">

 Hồn cÁnh gia đình: tình tr¿ng gia đình, sá l°ëng con cái, và mơi tr°ång gia đình cú th nh hỗng n cỏch hó tham gia vo các ho¿t đáng bÁo trë.

<i><b>5.3.2.2. Biến phụ thuộc </b></i>

Giáo hái.

hái cung cấp cho nhóm NMĐT.

quyền và giáo dÿc nghề nghiáp mà Giáo hái hß trë để giúp NMĐT hòa nhÃp

<i><b>5.3.2.3 Biến can thiệp </b></i>

và phát triển nghề nghiáp cho nhóm NMĐT có thể tác đáng đÁn sā đác lÃp kinh tÁ và t¿o ra tác đáng tích cāc trong cuác sáng xã hái cāa hã.

viác tiÁp nhÃn và tham gia vào các ho¿t đáng bÁo trë.

vấn đề và hß trë cho hồn cÁnh gia đình cāa nhóm NMĐT.

<b>6. Nhÿng đóng góp cïa lu¿n án </b>

vấn đề NMĐT đang đ°ëc xã hái quan tâm, trong khi nhÿng nghiên cứu chuyên sâu về ho¿t đáng bÁo trë cho nhóm NMĐT này vÁn cịn h¿n chÁ.

trong và ngồi n°ãc. Điều này mang l¿i thơng tin quan trãng và giá trá, để hiểu rõ h¢n về tình hình hián t¿i và các h°ãng phát triển trong l*nh vāc này.

tơn giáo trong viác hß trë các nhóm xã hái u thÁ mà chính sách xã hái ch°a thể đáp ứng đầy đā. Điều này cho thấy vá trí và vai trị cāa tơn giáo nh° mát

</div><span class="text_page_counter">Trang 23</span><div class="page_container" data-page="23">

luÃn xã hái, đÁc biát về vai trị cāa thiÁt chÁ tơn giáo trong l*nh vāc an sinh và

Tách biát xã hái, mát cách cÿ thể và thiÁt thāc trong viác nhÃn dián và phân tích các biÁn sá trong đề tài.

kiÁn và khÁo sát nhÃn thức về thāc tr¿ng xã hái cāa mát hián t°ëng đang đ°ëc quan tâm ráng rãi trong thåi đ¿i hián nay.

nhóm NMĐT trong bái cÁnh xã hái đang biÁn đổi.

cấp thiÁt, từ đó thúc đ¿y viác quan tâm và chú trãng đÁn các ho¿t đáng bÁo trë, từ thián cāa các tổ chức xã hái và cáng đồng dành cho nhóm NMĐT, nhóm yÁu thÁ đÁc biát này.

KÁt quÁ nghiên cứu cũng có thể đ°ëc sử dÿng làm tài liáu tham khÁo trong các nghiên cứu và giÁng d¿y Xã hái hãc, Tâm lý hãc và các l*nh vāc t°¢ng tā khác.

</div><span class="text_page_counter">Trang 24</span><div class="page_container" data-page="24">

<b>TêNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CðU ĐÀ TÀI </b>

Vấn đề liên quan đÁn nhÿng NMĐT nói chung khơng chß là mát chā đề trong các nghiên cứu xã hái hãc mà còn lan sang cÁ Tâm lý hãc, Dân sá hãc, Giáo dÿc hãc và nhiều ngành liên quan khác. Nó tÃp trung nghiên cứu về nhÿng thách thức đÁc thù mà NMĐT đái mÁt khi phÁi đÁm nhÃn vai trò làm mÃ và gánh trên mình trách nhiám ni d°éng con cái mát mình. Điều này làm nổi lên nhiều khía c¿nh mà mát xã hái, mát quác gia mong muán phát triển bền vÿng, cần quan tâm bao gồm sā bình đẳng,

vấn đề NMĐT khơng chß mang tính thåi sā trong các l*nh vāc nghiên cứu mà còn đem l¿i nhÿng thông tin cần thiÁt để thúc đ¿y sā quan tâm và hß trë cāa xã hái cho nhóm đái tởng ny.

<b>1.1. Nhng nghiờn củu quỗc t </b>

Cú nhiu nghiên cứu về NMĐT trên thÁ giãi đã đ°ëc công bá. ĐÁc biát, trong các

cứu về NMĐT rất đa d¿ng.

Trong tác ph¿m <Alone Single mothers at the end of the modern age= cāa Davies Martina (2007), tác giÁ ó phòng vn 70 NMT sỏng ỗ nỏi thnh Berlin và Luân Đôn. So sánh cuác sáng cāa nhÿng NMĐT cùng con cái giÿa hai xã hái Anh và Đức hián nay, tác giÁ cho rằng xã hái công nghiáp hóa ph°¢ng Tây đã và đang trÁi qua mát sā biÁn đổi đầy kách tính về cấu trúc gia đình từ nhÿng nm 1970. Gia đình h¿t nhân đang giÁm dần, tß lá ly dá và sáng thử đang tng nhanh, ph n cú con ỗ ỏ tui muỏn hÂn và cũng có ít con h¢n. Tuy nhiên, sā biÁn đổi đáng chú ý nhất trong cấu trúc gia đình là sá l°ëng gia đình đ¢n (cha/ mÃ) tng nhanh. Tuy thuÃt ngÿ và quan niám có mát sá khác biát nhß, tác giÁ nhÃn thấy rằng phần lãn phÿ nÿ đ°ëc

<Alleinerziehende= (ng°åi giáo dÿc đ¢n thân). Tuy nhiên, dù có khác biát này, NMĐT vÁn là mát nhóm đồng nhất, đái mÁt vãi nhÿng khó khn t°¢ng tā và tồn t¿i nh° mát nhóm riêng biát so vãi nhÿng nhóm phÿ nÿ khác hoÁc các gia đình đầy đā hai thành viên chính.

</div><span class="text_page_counter">Trang 25</span><div class="page_container" data-page="25">

Trong tác ph¿m cāa Klett-Davies Martina, mát điểm đáng chú ý là tß lá NMĐT có viác làm ç Đức cao h¢n so vãi Anh (63% / 54% vào nm 2002). Đồng thåi, tß lá NMĐT làm viác ton thồi gian cng cao hÂn ỗ c so vói Anh (65% / 40%). Có hai ngun nhân chính để giÁi thích điều này.

Nguyên nhân đầu tiên liên quan đÁn trình đá hãc vấn và trình đá chun mơn cāa NMĐT. ỉ Đức, NMĐT th°ång có bằng cấp và cú trỡnh ỏ cao hÂn so vói NMT ỗ Anh. Trong khi ú, NMT ỗ Anh thồng ph thuỏc nhiều vào trë cấp từ chính phā. Nguyên nhân thứ hai liên quan đÁn cách NMĐT xử lý và sÅp xÁp cc sáng cāa

sā hß trë từ chính phā. Tác giÁ phân lo¿i NMĐT thành ba nhóm dāa trên cách hã đái mÁt vãi thāc tÁ cāa mình và t°¢ng tác vãi xã hái xung quanh. Các nhóm này bao

t¿i, nhóm đ°¢ng đầu (coper) - nhÿng NMĐT ln tin rằng tình hình cāa hã chß là t¿m thåi và có thể cÁi thián, và nhóm đấu tranh (struggler) - nhÿng NMĐT cÁm thấy bá

ổn đánh và nhÿng thách thức mà NMĐT phÁi đái mÁt trong quá trình mang thai, sinh con, nuôi d¿y con cái và tham gia vào các ho¿t đáng xã hái.

Tác giÁ Klett-Davies Martina còn đ°a ra mát sá luÃn điểm quan trãng về viác so sánh và phân nhóm NMĐT trong các quác gia châu Âu, và nghiên cứu <Sā giãi h¿n quyền lëi cāa nhÿng NMĐT Đan M¿ch trong bái cÁnh quác tÁ= cāa Polakow Valerie, Halskov Therese và Jorgensen Per Schultz (2001) cũng đề cÃp đÁn nhÿng luÃn điểm này. Trong nghiên cứu cāa Polakow và đồng nghiáp, cuác sáng khú khn ca NMT ỗ an Mch ó ởc tỡm hiểu, phân tích và so sánh vãi các quác gia khỏc. Nghiờn cu ny cho thy NMT ỗ an Mch khơng chß phÁi đái mÁt vãi khó khn trong viác sinh kÁ và ni con, mà cịn phÁi đấu tranh cho quyền lëi cāa chính hã và

cái đã gây gián đo¿n cho hã, làm hã phÁi nghß hãc và khó tìm đ°ëc cơng viác ổn đánh trong t°¢ng lai. Hã cũng bá xem nh° nhóm xã hái ngồi lề, bá lo¿i trừ và không đ°ëc công nhÃn. Đáng chú ý là trong nghiên cứu này, Tác giÁ đ°a ra các giÁi pháp nhằm giúp NMĐT thốt khßi tình tr¿ng nghèo đói thơng qua viác tiÁp cÃn giáo dÿc và đấu tranh cho sā hß trë từ m¿ng l°ãi an sinh xã hái, bao gồm: quyền làm mÃ, quyền nuụi con, quyn hóc tp v quyn hỗng phỳc lởi xã hái.

</div><span class="text_page_counter">Trang 26</span><div class="page_container" data-page="26">

Trách nhiám xã hái khơng chß thc về các nhóm thiát thịi và gia đình cāa hã mà cịn là trách nhiám cāa tồn xã hái, từ góc đá trách nhiám xã hái. Điều này đ°ëc nhấn m¿nh trong nghiên cứu cāa Goodin (1985) về <Protecting the Vulnerable - A Re-Analysis of our Social Responsibilities=. Nghiên cứu này khám phá vai trò cāa trách nhiám xã hái trong các vấn đề liên quan đÁn đ¿o đức xã hái, đ¿o đức nghề nghiáp, trách nhiám cá nhân và tÃp thể. Nghiên cứu này cung cấp nền tÁng lý luÃn để tiÁp cÃn và giÁi quyÁt các vấn đề cāa nhÿng nhóm thiát thịi trong xã hái, nhấn m¿nh rằng trách nhiám xã hái khơng chß thc về cá nhân hay gia đình cāa nhÿng nhóm này mà cịn là trách nhiám chung cāa tồn xã hái.

Nghiên cứu <Single Mothers and Poverty in Costa Rica= cāa Anna Lucía Campos Mendivil và Ana Isabel Guerra nm 2017 nhấn m¿nh tình tr¿ng NMĐT và đói nghèo t¿i Costa Rica. Dÿ liáu từ BÁng điều tra quác gia về thu nhÃp và chi tiêu nm 2014 kÁt hëp vãi cuác khÁo sát trāc tiÁp vãi 40 NMĐT t¿i San José cho thấy nhÿng điểm sau:

Rica là NMĐT. Tß lá này đang tng do hơn nhân đồng tính, quan há tr°ãc hôn nhân, cùng vãi viác gia tng sá phÿ nÿ ly hôn hoÁc chia tay.

Rica rất cao, vãi khng 42% sáng d°ãi mức đói nghèo. Tß lỏ ny cao hÂn nhiu so vói tò lỏ úi nghèo cāa tồn bá dân sá Costa Rica. 67% khơng có viác làm ổn đánh. 47% sá NMĐT t¿i Costa Rica đang sáng trong tình tr¿ng nghèo kéo dài, gÁp khó khn trong viác duy trì nhà cửa và đÁm bÁo đā thāc ph¿m cho con cái.

sách hß trë nhằm giÁm tình tr¿ng đói nghèo cāa NMĐT, bao gồm viác cung cấp tiền trë cấp, chm sóc y tÁ và giáo dÿc mißn phí cho con em cāa hã.

NMĐT t¿i Costa Rica, đÁc biát khi hã khơng có trình đá hãc vấn cao hoÁc kỹ nng nghề nghiáp đā để tìm kiÁm.

viác thúc đ¿y sā hồ nhÃp cāa các nhóm yÁu thÁ, bao gồm cÁ NMĐT. Điều này phù hëp vãi đánh h°ãng cāa UNESCO về giáo dÿc và giáo dÿc hoà nhÃp, bÁo

</div><span class="text_page_counter">Trang 27</span><div class="page_container" data-page="27">

sá nÿ toàn cầu (từ 8% đÁn 20%). NMĐT mÅc trầm cÁm có nguy c¢ gấp đơi

vong s¢ sinh.

sáng d°ãi mức đói nghèo. Tß lá NMĐT khơng có bÁo hiểm y tÁ là 28%. Tình tr¿ng khơng cú nh ỗ n ỏnh v khụng thu nhp để chi trÁ cho cuác sáng hàng ngày có liên quan đÁn mức đá trầm cÁm cao và các kÁt qu sinh nỗ khụng tỏt.

trng trm cm cú tò lá cao h¢n trong viác hút thuác và sử dÿng chất kích thích trong khi mang thai. Tß lá hút thc trong nhóm phÿ nÿ đ¢n thân có trầm cÁm

cÁm. Tß lá sử dÿng chất kích thích cũng cao h¢n trong nhóm phÿ nÿ đ¢n thân trầm cÁm, vãi 10,3% so vãi 4,3% trong nhóm phÿ nÿ khơng mÅc trầm cÁm.

cÁm trong thai kỳ để giÁm nguy c¢ kt qu sinh nỗ khụng tỏt. S hò trở xó hái và gia đình đáng tin cÃy cũng có liên quan đÁn mức đá trầm cÁm thấp h¢n và kÁt qu sinh nỗ tỏt hÂn. Tuy nhiờn, chò cú khong 20% NMĐT mÅc trầm cÁm đ°ëc ch¿n đoán và điều trá, vì vÃy viác cung cấp hß trë cần thiÁt cho nhÿng NMĐT là rất quan trãng.

Sau nghiên cứu trên vài nm, nghiên cứu <The Health and Well-being of U.S. Teenage Mothers and Their Children Aged 1 Year After Delivery= cāa Stefanie Mollborn và Paula Fomby (2017) tÃp trung vào tình tr¿ng sức khße và tâm lý xã hái

</div><span class="text_page_counter">Trang 28</span><div class="page_container" data-page="28">

- KhoÁng 42% ng°åi mÃ tuổi teen báo cáo có ít nhất mát vấn đề sức khße hoÁc tâm lý. Tß lá trầm cÁm cāa nhÿng bà mÃ này là 30%, cao h¢n so vãi các phÿ nÿ khơng phÁi là ng°åi mÃ tuổi teen.

khác. Mát phần lãn trong sá hã bá co thÅt cổ tử cung (23%) và sinh non (15%).

29% bá trầm cÁm và 20% bá lo âu trong nm đầu tiên sau khi sinh.

tình tr¿ng sức khße so vãi trÅ em sinh ra từ các bà m khỏc. Tuy nhiờn, cú mỏt tò lỏ cao hÂn các vấn đề về hành vi (8% so vãi 3%) trong nhóm trÅ em này.

thoÁi mái. KhoÁng 58% nhÃn trë cấp từ chính phā và chß có 32% cho rằng hã có đā tài chính để sáng thi mái.

Analysis of the Fragile Families and Child Wellbeing Study= cāa Stefanie Mollborn và Rebecca E. Fauth (2020) tiÁp tÿc nghiên cứu vấn đề t°¢ng tā và nhấn m¿nh rằng nghèo đói và trầm cÁm có mái liên há m¿nh m¿ và tác đáng tiêu cāc đÁn sā phát triển cāa trÅ em trong gia đình NMĐT. Xây dāng há tháng hß trë xã hái và chính sách cơng cáng có vai trò quan trãng trong giúp đé NMĐT và con cái cāa hã đ¿t đ°ëc tình tr¿ng tài chính và tâm lý ổn đánh h¢n.

D°ãi đây là mát sá nghiên cứu về <NMĐT= đ°ëc tiÁn hành trên thÁ giãi trong nhÿng nm gần đây, đ°ëc sÅp xÁp theo thứ tā thåi gian từ gần đÁn xa, đồng thåi xoay quanh NMĐT vãi nhÿng vấn đề đã phân tích trên đây:

 Nghiên cứu <Single Mothers in International Context: Mothers or Workers ?= cāa Sophie Mitra và Jessica C. Smith (2019) tÃp trung vào vai trò cāa NMĐT trong các quác gia khác nhau và tác đáng cāa tình tr¿ng làm viác cāa hã đÁn đåi sáng gia đình. Nghiên cứu này phân tích các khía c¿nh sau đây:

gia nh M, c v Canada, nhng thp hÂn ỗ Ba Lan và Hàn Quác.

và NhÃt BÁn.

</div><span class="text_page_counter">Trang 29</span><div class="page_container" data-page="29">

lëi có vai trị quan trãng trong viác hß trë NMĐT, vãi các quác gia nh° Thÿy Điển và Na Uy có chính sách phúc lëi và trë cấp tát cho nhóm này.

 Nghiên cứu <Single mothers and work-family policies in post-industrial welfare states: A comparison of policy designs in Austria, the United Kingdom and Sweden= cāa Daniela Grunow và Marie Evertsson (2018) so sánh chính sách v lao ỏng v gia ỡnh ỏi vói NMT ỗ Áo, V°¢ng quác Anh và Thÿy Điển. KÁt quÁ nghiên cứu cho thấy:

cấp trë cấp và dách vÿ cho gia ỡnh.

khuyn khớch ngồi m trỗ li cụng viỏc và cung cấp trë cấp trÅ em.

 Nghiên cứu <Housing insecurity among single mothers: Understanding the role of earnings, family support, and welfare= cāa Katharine M. Donato và Daniel G. Fridman (2016) tÃp trung vào tình tr¿ng khơng đÁm bÁo an ninh nh ỗ ỏi vói NMT v tỏc ỏng cāa thu nhÃp, hß trë gia đình và chính sách phúc lëi. KÁt quÁ nghiên cứu cho thấy:

viác đÁm bo an ninh nh ỗ, vói tò lỏ cao hÂn so vãi nhóm khác.

thuê nhà, có thể giúp giÁm tỡnh trng khụng m bo an ninh nh ỗ cho NMĐT.  Nghiên cứu <Mothers' education and lone motherhood: A cross-national comparison= cāa Hilde Danielsen và Trude Lappegård (2016) tìm hiểu mái quan há giÿa trình đá hãc vấn cāa các b m v tỡnh trng lm m Ân thõn ỗ nhiều quác gia khác nhau. KÁt quÁ nghiên cứu cho thấy:

lá cao về hãc vấn cāa phÿ nÿ nh° Đan M¿ch và Thÿy Điển có tß lá NMĐT thấp hÂn.

cú tò lỏ cao v hóc vn ca ph nÿ, tß lá NMĐT vÁn khá cao.

</div><span class="text_page_counter">Trang 30</span><div class="page_container" data-page="30">

- Chính sách hß trë gia đình, chẳng h¿n nh° trë cấp ni con, có thể giÁm tß lỏ NMT. Vn húa v giỏ trỏ cng nh hỗng đÁn lāa chãn làm mÃ đ¢n thân.  Nghiên cứu <The experiences of single mothers with advanced breast cancer: A qualitative study= cāa Jennifer Gabriele và Lisa I. Iezzoni (2015) tÃp trung vào trÁi nghiám cāa NMĐT mÅc bánh ung th vỳ giai on trỗ nng. Nghiờn cu chò ra:

đÁc biát, bao gồm cÁm giác cơ đ¢n, lo lÅng về viác chm sóc con cái và sā cơ đ¢n trong viác đái mÁt vãi bánh tÃt.

khó khn trong điều trá bánh tÃt và nuôi nấng con cái trong t°¢ng lai, đÁm bÁo rằng chúng s¿ đ°ëc chm sóc và hß trë nÁu ng°åi mÃ khơng cịn.

<b>1.2. Nhÿng nghiên cñu trong khu vāc </b>

Trong nhÿng nm gần õy, NMT ó trỗ thnh mỏt hiỏn tởng ỏng chỳ ý t¿i Hàn Quác. Vấn đề này đ°ëc xem là mát trong sáu vấn đề thåi sā nóng bßng cāa đất

tháng giáo dÿc đ°ëc coi là nền tÁng quan trãng cho sā thay đổi này. Theo mát bài báo cāa t¿p chí Newsweek, giáo dÿc đã đóng vai trị quan trãng trong viác thúc đ¿y nÿ quyền t¿i Hàn Qc. Vào nhÿng nm 1970, chß có khng 25% phÿ nÿ Hàn Quác có thể tiÁp cÃn giáo dÿc đ¿i hãc. Nh°ng hián nay, tß lá này đã tng lên 72%, đứng đầu thÁ giãi. Đ¿i hãc nÿ Ewha vãi khoÁng 150.000 sinh viên nÿ là tr°ång đ¿i hãc toàn nÿ lãn nhất thÁ giãi, tiÁp theo là Đ¿i hãc nÿ Sookmyung. CÁ hai tr°ång này đã có mát lách sử dài h¢n mát thÁ kỷ. CÁi cách há tháng <hoju= (chā gia đình) cũng đã góp phần giúp phÿ nÿ thốt ra khßi giãi h¿n gia đình và có vá trí xã hái cao h¢n. Theo truyền tháng hoju, đàn ơng ln là chā gia đình và tất cÁ thành viên gia đình phÁi mang hã cāa ng°åi đàn ông đó. Ngay cÁ góa phÿ già cũng phÁi mang hã cāa con trai cÁ, và con cái cāa mát bà mÃ ly dá không đ°ëc xem là con cāa cha d°ëng. Nh°ng vãi viác xóa bß há tháng hoju và viác ban hành mát luÃt vào nm 1996 yêu cầu tái thiểu 30% quyền lëi cho phÿ nÿ trong c¢ quan Nhà n°ãc, Hàn Quác đã v°ët qua NhÃt BÁn

</div><span class="text_page_counter">Trang 31</span><div class="page_container" data-page="31">

và nhiều n°ãc châu Á khác về chính sách bình đẳng giãi. Vãi thāc tÁ này, t nhng nm 1990 trỗ i, ó cú nhiu nghiờn cứu liên quan đÁn vấn đề NMĐT t¿i Hàn Quác. Các nghiên cứu này có thể đ°ëc chia thành các nhóm chính bao gồm: nghiên cứu về tình tr¿ng và nguyên nhân phát sinh cāa NMĐT; khó khn, đánh kiÁn xã hái và m¿ng l°ãi hß trë cho NMĐT; và nghiên cứu nhằm đề xuất chính sách xã hái để hß trë NMĐT và con cái cāa hã (Nguyßn Thá Thu Vân, 2015).

Trong các cơng trình nghiên cứu giÁi thích nguyên nhân phát sinh và thāc tr¿ng cāa NMĐT t¿i Hàn Quác, l¿i có hai quan điểm. Mát bên tiÁp cÃn vấn đề từ góc đá v*

sinh hián t°ëng NMĐT. Cịn mát bên thì tiÁp cÃn vấn đề từ góc đá vi mơ – nhấn m¿nh tầm quan trãng cāa các u tá mang tính gia đình, cá nhân.

<Nghiên cứu về điều tra thāc tr¿ng gia ỡnh ụng bỏ b m Ân thõn tònh do v phÂng ỏn hò trở= [2010], cng cho rng cựng vãi sā phát triển đa d¿ng cāa xã

dÁn đÁn hián t°ëng gia đình khuyÁt mát thành viên nh° gia đình ly hơn, gia đình ơng bá, bà mÃ có con ngồi giá thú v.v... trong sá các gia đình này thì sá gia đình bà mÃ có con trong khi ch°a kÁt hơn, qut đánh ni con mát mình chiÁm 80%, hã gÁp nhiều khó khn về kinh tÁ, tâm lý và m¿ng l°ãi quan há xã hái.=

Trong cơng trình cāa Son Hong-sook khi nghiên cứu về <Nguyên nhân phát sinh hián t°ëng NMĐT và đề án dā phịng nhìn từ góc đá phúc lëi gia đình= [1995] cũng cho rằng sā biÁn đổi nhanh chóng cāa xã hái, q trình cơng nghiáp hóa, đơ thá hóa ó nh hỗng tỏc ỏng n ton bỏ cu trỳc xã hái, khiÁn cấu trúc xã hái trÁi qua mát q trình biÁn đổi tồn dián. Điều này khơng chß tác đáng đÁn mãi mÁt cāa xã hái nh° kinh tÁ, chính trá, vn hóa, giáo dÿc mà cịn Ánh hỗng lm thay i c cỏch sỏng

th thy rừ nét nhất là hián t°ëng hßn lo¿n cāa giá trá quan có liên quan đÁn hành vi tình dÿc cāa mòi cỏ nhõn, th hiỏn ỗ nhng quy phm v vai trị cāa tình dÿc. Các giá trá, quan niám truyn thỏng v tỡnh dc ó dn trỗ nờn yu i, thay vo ú l cỏc quan im cỗi mỗ hÂn.

Cỏc cụng trỡnh ỗ nhúm th hai khụng nhc đÁn nhÿng u tá mang tính xã hái, v* mơ nh° đơ thá hóa hay hián đ¿i hóa, sā biÁn i ca cu trỳc xó hỏi nh hỗng n

</div><span class="text_page_counter">Trang 32</span><div class="page_container" data-page="32">

nhÃn thức và lái sáng cāa các thành viên trong xã hái đó. Ng°ëc l¿i, nhiều nhà nghiên cứu khác nh° Kim Geun-jo, Ahn Soon-teok [1985], Kim Han-shin [1984], Lee Jong-hwa [2005], Hoh Nam-soon [1985] l¿i tiÁp cn vn ỗ gúc ỏ vi mụ, cho rng hồn cÁnh gia đình là ngun nhân quan trãng nhất nh hỗng n viỏc phỏt sinh hiỏn tởng NMT. Cỏc NCS nhÃn đánh mát sá l°ëng lãn NMĐT xuất thân từ các gia đình trong đó mái quan há giÿa các thành viên không ổn đánh hoÁc mâu thuÁn nh°: gia đình ly hơn, ly thân, gia đình khut bá hc mÃ. Vì vÃy, đã có nhiều tr°ång hëp cá gÅng tìm kiÁm sā bình yên trong tâm hồn hoÁc da vo tinh thn ỗ bờn ngoi xó hỏi,

Nhúm thanh thiÁu niên vãi hãc lāc và kiÁn thức về giãi tính càng kém thì viác có thai trong đá tuổi này càng cao, thêm vào đó b¿o lāc tình dÿc hay viác bất đồng vãi cha

hôn nhân cũng là ngun nhân dÁn đÁn tß lá có thai và trỗ thnh m Ân thõn ỗ ỏ tui ny cng cao. Tuy nhiên, gần đây, do sā gia tng sá l°ëng NMĐT và nhu cầu hß

Nghiên cứu cāa Nguyßn Thá Thu Vân về <Vá thÁ cāa NMĐT trong xã hái Hàn Quác hián nay và liên há vãi thāc tißn Viát Nam= (2015) tÃp trung vào hai khía c¿nh chính cāa chính sách xã hái cāa Hàn Quác đái vãi NMĐT:

hành các khu nhà t¿m trú dành cho nhÿng gia đình thiÁu mát thành viên, bao gồm cÁ NMĐT và con cái cāa hã. Mÿc đích là giúp hó gii quyt khú khn v nh ỗ v to điều kián tā lÃp.

hãc phí cho con cái cāa nhng gia ỡnh hỗng chớnh sỏch ny.

Hiỏn nay, Hn Quác có tám lo¿i khu nhà t¿m trú nh° vÃy, trong đó có nm lo¿i liên quan trāc tiÁp đÁn NMĐT. Nhÿng khu nhà này ho¿t đáng dāa trên quỹ hß trë cāa chính phā và do các tổ chức đáa ph°¢ng qn lý. Ngồi ra, các NMĐT cũng có thể nhÃn đ°ëc hß trë từ các dā án phúc lëi xã hái do các tổ chức phi chính phā, tôn giáo và doanh nghiáp tài trë. Các lo¿i khu nhà t¿m trú nêu trên có tên và chức nng khác nhau. Lo¿i thứ nhất là khu nhà t¿m trú dành cho NMĐT và con cái (Mihonmoja Siseol). Đây là nÂi m NMT cú th ỗ tm thồi v ởc bÁo vá trong suát thåi gian mang thai và sinh con. Tính đÁn nm 2009, Hàn Qc có 32 khu nhà t¿m trú lo¿i này. Lo¿i thứ hai là khu nhà t¿m trú bÁo vá cho mÃ

</div><span class="text_page_counter">Trang 33</span><div class="page_container" data-page="33">

và con (Moja Boho Siseol). Đây là n¢i cung cp chò ỗ cho cỏc gia ỡnh m Ân thân có thu nhÃp thấp trong vịng 3 đÁn 5 nm. Nm 2009, có 41 khu nhà t¿m trú lo¿i này. Lo¿i thứ ba là khu nhà t¿m trú giúp mÃ và con tā lÃp (Moja Jarip Siseol). Sau khi råi khßi lo¿i nhà thứ hai, NMĐT có thể tiÁp tc ỗ tm thồi trong vũng 3 n 5 nm và nhÃn đ°ëc hß trë về ni con, đào t¿o nghề và chu¿n bá cho quá trình tā lÃp. Lo¿i nhà này có sá l°ëng ít, tính đÁn nm 2009 chß có 3 khu nhà trên tồn qc. Lo¿i thứ t° là khu nhà t¿m trú sinh ho¿t chung cho mÃ và con d°ãi 2 tuổi (Mihonmoja Gongdong Saenghwal Gajeong). Đây là không gian bÁo vá cho NMĐT nuôi con dói 2 tui v cú th ỗ tm thồi trong vòng 2 đÁn 3 nm. Lo¿i thứ nm là khu nhà t¿m trú sinh ho¿t chung dành cho NMĐT (Mihonmo Gongdong Saenghwal Gajeong). Đây là không gian dành cho NMĐT không muán nuôi con sau khi sinh v cú th ỗ tm thồi trong hai nm đÁn hai nm r°éi. Cùng vãi viác tng sá l°ëng NMĐT và các chính sách hß trë cho hã, sá l°ëng các khu nhà t¿m trú nh° trên cũng đang tng dần.

TiÁp theo là mát lo¿t các nghiên cứu đáng chú ý về NMĐT trong khu vāc Châu Á nh°:

trong t¿p chí <China Population and Development Studies= vào nm 2017, tÃp trung vào các yÁu tá nh° hơn nhân, đáa vá xã hái, tài chính và sức khße cāa NMĐT t¿i Trung Quác. Nghiên cứu này cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình cāa hã trong bái cÁnh Trung Quác ngày càng đ°a ra nhiều chính sách hß trë cho nhÿng NMĐT, nhằm tng tß lỏ sinh ang ỗ mc thp k lc.

<Journal of Family Studies= vào nm 2020, nghiên cứu về tình tr¿ng sức khße cāa NMĐT t¿i Pakistan. nghiên cứu này nhấn m¿nh tầm quan trãng cāa sức khße trong đåi sáng cāa nhóm này và đề xuất các bián pháp hß trë và chm sóc sức khße phù hëp.

<International Journal of Social Economics= vào nm 2019, tÃp trung vào tình tr¿ng tài chính cāa NMĐT t¿i Malaysia. Đánh giá nhÿng thách thức và khó khn mà nhóm này đang gÁp phÁi trong viác kiÁm sáng và đề xuất các giÁi pháp hß trë phù hëp.

</div><span class="text_page_counter">Trang 34</span><div class="page_container" data-page="34">

bá trong t¿p chí <Children and Youth Services Review= vào nm 2017, tÃp trung vào vấn đề chm sóc trÅ em cāa NMĐT t¿i Indonesia. Nghiên cứu này đánh giá tình hình chm sóc trÅ em cāa nhóm này và đề xuất các bián pháp hß trë phù hëp. Tāu trung, nhÿng nghiên cứu trên cung cấp thông tin chi tiÁt về tình hình cāa NMĐT trong các quác gia Châu Á ; làm rõ nhÿng thách thức và c¢ hái cāa nhóm này trong nhiều l*nh vāc khác nhau nh° sức khße, tài chính, giáo dÿc&. nhằm hß trë viác đề xuất các chính sách giúp cÁi thián cuác sáng cāa NMĐT và con cái cāa hã trong khu vāc Châu Á.

<b>1.3. Nhÿng nghiên cñu trong n°ãc </b>

NMĐT ç Viát Nam có thể xem là mát nhóm yÁu thÁ, mát lo¿i hình gia đình mãi trong sā vÃn đáng và biÁn đổi cāa xã hái hián nay. Tuy nhiên, sā xuất hián cāa lo¿i hình gia đình NMĐT cũng đã đ°ëc mát sá tác giÁ chú ý nghiên cứu từ khá sãm.

Chẳng h¿n hai tác giÁ Lê Thi (1996) và Lê Thá Nhâm TuyÁt (1991) và các cáng sā đề cÃp đÁn hián t°ëng «gia đình phÿ nÿ thiÁu vÅng chồng= từ nhÿng nm 1990, thåi đó chā yÁu là nhÿng phÿ nÿ góa chồng. Muán h¢n, sā gia tng sá phÿ nÿ ly thân và ly hơn đã hình thành nên mơ hình NMĐT, chẳng h¿n đ°ëc Lê Thi chß ra trong nghiên cứu <Cuác sáng cāa phÿ nÿ đ¢n thân Viát Nam= [2002].

CÁ Lê Thi và Lê Thá Nhâm TuyÁt đều nhÃn thấy nhóm phÿ nÿ đ¢n thân phÁi đái mÁt vãi nhÿng khó khn trong cuác sáng vÃt chất và tinh thần. Hã th°ång bá gia đình và cáng đồng kỳ thá, bá xem th°ång và cháu nhiều thiát thòi. Chính sách cāa Nhà n°ãc cũng cịn h¿n chÁ trong viỏc hò trở ph n Ân thõn. Do ú, cỏc tác giÁ đã đề xuất nhiều bián pháp hß trë nh° vay ván phát triển sÁn xuất, mißn giÁm vián phí và hãc phí cho con em hã, cũng nh° xóa bß đánh kiÁn đái vãi NMĐT.

Từ đó đÁn nay, nhìn chung nghiên cứu cāa các tác giÁ Viát Nam về NMĐT Viát Nam cịn khá khiêm tán, có thể kể tên mát sá cơng trình sau. Nghiên cứu cāa Võ Thá

biát là Huyán Yên Thành, tßnh Nghá An. Nghiên cứu này tÃp trung vào khía c¿nh sinh kÁ, mát khía c¿nh ch°a đ°ëc nhiều ng°åi quan tâm trong ngÿ cÁnh gia tng cāa nhóm phÿ nÿ đ¢n thân. Tác giÁ đ°a ra nhÿng khuyÁn nghá nhằm cÁi thián thu nhÃp và nâng cao vá thÁ cāa nhóm phÿ nÿ này.

</div><span class="text_page_counter">Trang 35</span><div class="page_container" data-page="35">

Tác giÁ Nghiêm Thá Thāy đã tiÁn hành nghiên cứu về hián t°ëng <bà m Ân thõn ỗ ụ thỏ hiỏn nay= trong nghiờn cứu đề tài cấp Bá nm 2019. Nghiên cứu này tÃp trung vào thāc tr¿ng và đánh giá xã hái về hián t°ëng bà mÃ đ¢n thân t¿i thā đơ Hà Nái. KÁt quÁ cāa nghiên cứu cho thấy rằng hián t°ëng bà mÃ đ¢n thân s¿ tiÁp tÿc gia tng theo xu h°ãng cāa xã hái hián đ¿i. Do đó, tác giÁ đề xuất nhà n°ãc cần xây dāng nhÿng chính sách cÿ thể nh° hịa nhÃp xã hái, hß trë viác làm và chm sóc sức khße cho nhóm bà mÃ đ¢n thân này.

Các nghiên cứu khác gần đây cũng tÃp trung vào gia đình, giãi và phÿ nÿ nói chung, có liên quan đÁn vấn đề NMĐT t¿i Viát Nam. Tất cÁ xoay quanh các khía c¿nh nh° lo¿i hình gia đình, biÁn đổi về cấu trúc và chức nng cāa gia đình, hơn nhân, các hình thái hơn nhân và ý thức về tầm quan trãng cāa hôn nhân trong cáng đồng ng°åi Viát Nam.

Tổng kÁt l¿i, các nghiên cứu gần đây về NMĐT t¿i Viát Nam cho thấy xu h°ãng gia tng cāa hián t°ëng này trong xã hái hián đ¿i. Đồng thåi, nhÿng nghiên cứu này cũng nhấn m¿nh tầm quan trãng cāa viác xây dāng chính sách và mơi tr°ång xã hái cơng bằng để hß trë nhóm NMĐT và bÁo đÁm cho vá thÁ cāa hã.

</div><span class="text_page_counter">Trang 36</span><div class="page_container" data-page="36">

Các nghiên cứu về NMĐT trên thÁ giãi và trong khu vāc châu Á cho thấy sā phÿ thuác vào các yÁu tá về thể chÁ chính trá, đáa lý, vn hóa và kinh tÁ xã hái cāa từng quác gia. Tuy nhiên, mát sá điểm chung và khác biát có thể đ°ëc ghi nhÃn nh° sau:

 Thách thức tài chính: NMĐT phÁi đái mÁt vãi nhÿng thách thức tài chính vì đ¢n ph°¢ng cháu trách nhiám về thu nhÃp; khó tìm kiÁm viác làm ổn đánh. Điều này địi hßi các bián pháp hß trë và chính sách xã hái nhằm nâng cao mức sáng cāa hã.

 Tình tr¿ng sức khße tâm thần: các nghiên cứu trên thÁ giãi và trong khu vāc đã nhấn m¿nh tầm quan trãng cāa viác hiểu rõ nhóm NMĐT để đ°a ra các chính sách hß trë phù hëp, khi các nghiên cứu cho thấy NMĐT có nguy c¢ cao h¢n về các vấn đề sức khße tâm thần. Điều này có thể ởc gii thớch bỗi ỏp lc v trỏch nhiỏm m hã phÁi gánh vác trong viác nuôi d¿y con cái và duy trì cc

 Hß trë và chính sách cơng: nhấn m¿nh tầm quan trãng cāa viác đ°a ra các chính sách và bián pháp hß trë phù hëp cho NMĐT, bao gồm tài chính, chm sóc sức khße và giáo dÿc, và xây dāng m¿ng l°ãi hß trë xã hái m¿nh m¿ để giúp hã v°ët qua nhÿng thách thức cāa cuác sáng đ¢n thân. So vãi thÁ giãi, các chính sách và bián pháp hß trở NMT ỗ Chõu vn cũn hn ch v không đáp ứng đā nhu cầu.

 Tầm quan trãng cāa viác nâng cao giáo dÿc và c¢ hái nghề nghiáp: viác đầu t°

lâu dài, giúp nâng cao trình đá hãc vấn và thu nhÃp, cÁi thián cuác sáng cāa hã và con cái.

 Sā đa d¿ng vùng đáa lý và vn hóa: nghiên cứu về NMĐT trên thÁ giãi đã chß

 Sā gia tng cāa NMĐT: nh° nhiều quác gia trên toàn th giói, sỏ lởng NMT ỗ Chõu cng ang gia tng, bao gồm sā gia tng về sá l°ëng ly hôn, đác lÃp kinh tÁ cāa phÿ nÿ và thay đổi trong quan điểm xã hái về gia đình và hôn nhân.  Vấn đề xã hái và gia đình: khác vãi Châu Âu, t¿i Châu Á, vấn đề xã hái và gia đình đóng vai trị quan trãng đái vãi NMĐT. Xã hái đÁt áp lāc và kỳ thá lên

</div><span class="text_page_counter">Trang 37</span><div class="page_container" data-page="37">

æ n°ãc ta, dù các nghiên cứu về NMĐT còn h¿n chÁ và ch°a bao trùm hÁt các chiều c¿nh xã hái, nh°ng các nghiên cứu đã chß ra mát sỏ c im chung. NMT ỗ Viỏt Nam th°ång đái dián vãi nhiều khó khn trong viác chm sóc con cái, v°ët qua nhÿng thách thức cāa cuác sáng và tìm kiÁm nguồn thu nhÃp ổn đánh. Nhiều NMĐT phÁi đái mÁt vãi tình tr¿ng nghèo đói, thiÁu hÿt về giáo dÿc, kỹ nng, cùng vãi các vấn đề liên quan đÁn sức khße tâm thần.

<i><b>Tuy nhiên, các nghiên cứu còn ch°a đề cập đến vai trò của các tổ chức tôn giáo trong việc hỗ trợ NMĐT. Đây chính là góc nhìn mới trong nghiên cứu này. Luận án tập trung vào sự hỗ trợ của các tổ chức tơn giáo cho nhóm NMĐT sẽ làm phong phú thêm các nghiên cứu về NMĐT ở Việt Nam, đồng thời cung cấp thông tin và đề xuất các chính sách hỗ trợ phù hợp, giúp cải thiện cuộc sống của nhóm yếu thế này, thúc đẩy kiến tạo một môi tr°ờng xã hội công bằng, bao dung, giúp NMĐT tự tin, vững b°ớc và hạnh phúc trong cuộc sống. </b></i>

</div><span class="text_page_counter">Trang 38</span><div class="page_container" data-page="38">

<b>C¡ Sỉ LÝ LU¾N VÀ THĀC TIÄN NGHIÊN CðU ĐÀ TÀI </b>

Trong thåi gian gần đây, tình tr¿ng phÿ nÿ trÅ mang thai ngoài ý muán và sá l°ëng nhÿng NMT ngy cng gia tng ỗ nhiu ỏa phÂng. TPHCM cũng khơng phÁi là đáa ph°¢ng ngo¿i lá. Thāc tÁ cho thấy nhiều NMĐT đã lâm vào nhÿng tình huáng khó khn, khi hã phÁi đái mÁt vãi nhiều tác đáng tâm lý và xã hái mà không nhÃn đ°ëc sā cÁm thơng và hß trë cần thiÁt, khơng chß về vÃt chất mà cịn về mÁt tinh thần. Trong hoàn cÁnh này, GHCG t¿i TPHCM vãi tinh thần Bác ái Kitô giáo, đã tổ chức ra các ho¿t đáng bÁo trë nhằm c°u mang, tôn trãng và bÁo vá sā sáng, qua viác nhanh chóng thành lÃp nhiều <Mái ấm= trên toàn quác và t¿i TGP TPHCM để hß trë cho nhóm NMĐT này, từ giai đo¿n thai kỳ đÁn nhÿng tháng đầu đåi sau sinh, nhằm mang l¿i nhÿng điều kián tát nhất cho cÁ mÃ và con.

<i><b>2.1.1. NMT tại Mái ấm thuộc TGP TPHCM </b></i>

cứu cāa Lê Thi [1996]. Tác giÁ đã dùng cÿm từ <phụ nữ thiếu vắng chồng=, ngh*a là gia đình thiÁu ng°åi đàn ơng vãi t° cách là chồng, là bá cāa nhÿng đứa trÅ trong nhà. Tác giÁ chia ra 5 lo¿i hình gia đình thiÁu vÅng ng°åi chồng nh° sau:

vë hc ch°a có vë).

Tác giÁ chß ra rằng có nhiều tình hng và ngun nhân khác nhau dÁn đÁn gia đình

này phÁi đ¢n đác ni con, trÁi qua cÁm giác cơ đ¢n, thiÁu tình u và thiÁu sā hß trë từ ng°åi chồng trong mãi khía c¿nh cāa cuác sáng xã hái hàng ngày.

Trong nghiên cứu khác vào nm 2005, Lê Thi và đồng nghiáp sử dng thut ng <ph n Ân thõn= ỏm chò <nhÿng phÿ nÿ ch°a từng kÁt hôn hoÁc đã kÁt hôn

</div><span class="text_page_counter">Trang 39</span><div class="page_container" data-page="39">

nh°ng chồng cāa hã sỏng ỗ xa do cỏc lý do v hon cnh khỏc nhau=. Trờn cÂ sỗ ny, tỏc gi chia phÿ nÿ đ¢n thân thành hai nhóm:

phÿ nÿ ly thân hoÁc ly hôn, hoÁc chồng sáng xa nhà trong mát thåi gian dài không liên l¿c. Nhÿng phÿ nÿ trong nhóm này th°ång sáng cùng con cái hoÁc sáng mát mình.

kÁt hơn, và nhóm này có thể chia thành hai nhóm nhß:

Trong nghiên cứu cāa Lê Thá Nhâm TuyÁt vào nm 2011, tác giÁ tÃp trung vào nhúm ph n Ân thõn ỗ ỏ tui lón. Tỏc giÁ sử dÿng các thuÃt ngÿ nh° <mát mình mÃ đÅ con=, <bà mÃ đ¢n thân=, <nhÿng bà mÃ bất h¿nh=, <nhÿng bà mÃ quá lứa nhé thì= và nhiều thuÃt ngÿ khác để miêu tÁ nhóm này. Điều này nhằm t¿o ra mát cái nhìn sâu h¢n về tình hỡnh v cỏc trn trỗ c biỏt ca nhng ph n Ân thõn ỗ ỏ tui lón. Nh vy, Cỏc thuÃt ngÿ nh° <NMĐT=, <phÿ nÿ đ¢n thân=, <phÿ nÿ thiÁu, vÅng chồng= ... có ý ngh*a ráng, tùy thuác vào ngun nhân dÁn đÁn hồn cÁnh đ¢n thân mà sử dÿng các thuÃt ngÿ khác nhau nh° <ng°åi phÿ nÿ góa,= <ng°åi phÿ nÿ ly thân,= <ng°åi phÿ nÿ khơng chồng mà có con,= và nhiều tht ngÿ khác. Nhÿng thuÃt ngÿ này đ°ëc sử dÿng để chß nhÿng ng°åi phÿ nÿ mang thai và ni con mát mình, khơng có ng°åi chồng (hëp pháp hc khơng hëp pháp) bên c¿nh. MÁc dù có nhÿng khác

trong các hồn cÁnh khác nhau. (Nguyễn Thị Thu Vân, 2015, tr. 39-40)

Theo nghiên cứu cāa Ngun Thá Thu Vân, tình tr¿ng NMT ang tng lờn ỗ

cu ny chia thnh ba nhúm:

nụng thụn hoc ngoi ụ, ch ỏng trỗ thnh NMĐT để có niềm vui khi về già. Hã th°ång gÁp khó khn về kinh tÁ và thu nhÃp khơng ổn đánh.

Đa phần là do tình yêu hoÁc vấn đề hơn nhân gÁp trÿc trÁc. Khi biÁt mình mang

</div><span class="text_page_counter">Trang 40</span><div class="page_container" data-page="40">

- Nhóm NMĐT trÅ tuổi có điều kián kinh tÁ: muán tránh áp lāc gia đình và së ràng bc, trách nhiám trong hơn nhân. Chā đáng mang thai, ni con mát mình để tā do và không phÿ thuác vào ng°åi đàn ông.

<i><b>Trong luận án này, khái niệm <NMĐT= tại Mái ấm thuộc TGP TPHCM đ°ợc xác định là những ng°ời mẹ mang thai và ni con trong hồn cảnh khơng có ng°ời chồng bên cạnh. Tuy nhiên, chúng tôi chỉ tập trung vào nhóm những NMĐT trẻ. Họ ch°a kết hơn, và nhất là họ không chủ động mang thai, nh°ng lỡ mang thai, rồi quyết định giữ thai, sinh con và ni con một mình, đang khi ng°ời cha của đứa trẻ có tr°ờng hợp là chối bỏ trách nhiệm, hoặc có trợ cấp nh°ng khơng có ý định kết hơn. Những NMĐT này trong độ tuổi từ 17 đến 30, họ có thể là học sinh phổ thơng, sinh viên, cơng nhân, lao động tự do, có việc làm ổn định hoặc không ổn định… và họ hiện đang đ°ợc c°u mang tại các <Mái ấm d°ới sự bảo trợ của GHCG. </b></i>

Theo từ điển Hán – Viát cāa Đào Duy Anh xuất bÁn nm 1957 thì:

(Đào Duy Anh 1957, tr.42).

Trong Từ điển TiÁng Viát cāa Āy ban Khoa hãc xã hái Viát Nam, Vián Ngôn ngÿ

<bÁo trë - Guardianship= t°¢ng tā nh° trên (Hồng Phê, 1998, tr.55).

Tht ngÿ <bÁo trë xã hái= (social protection) cũng đ°ëc sử dÿng trong nhÿng tài

nhÿng minh đánh khác nhau (Xã hái hãc sá 2 (122), 2013, Vián Xã hái hãc) nh° sau:

đình và cáng đồng ứng phó vãi và kiềm chÁ đ°ëc nguy c¢ có tác đáng đÁn thu nhÃp nhm gim tớnh dò bỏ tn thÂng v nhng bp bờnh thu nhp.

l cÂ sỗ phỏt trin vỏn con ng°åi.

</div>