tiểu luận luật kinh tế quy định về thủ tục đình công và thực trạng đình công ở việt nam hiện nay

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (1014.04 KB, 11 trang )

<span class="text_page_counter">Trang 1</span><div class="page_container" data-page="1">

<b>TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀCÔNG NGHỆ HÀ NỘI</b>

<b>TIỂU LUẬN MÔN: LUẬT KINH TẾ </b>

<i><b>Chủ đề:</b></i>

<b>QUY ĐỊNH VỀ THỦ TỤC ĐÌNH CƠNGVÀ THỰC TRẠNG ĐÌNH CƠNG Ở</b>

<b>VIỆT NAM HIỆN NAY</b>

</div><span class="text_page_counter">Trang 2</span><div class="page_container" data-page="2">

<b>MỞ ĐẦU </b>

Trong mối quan hệ với người sử dụng lao động, người lao độngln ở vị trị yếu thế hơn, có sự phụ thuộc và chịu sự quản lý, điềuhành của người sử dụng lao động. Do đó, muốn tạo ra quan hệ laođộng được bình đẳng hơn, pháp luật lao động đã có những quyđịnh để bảo vệ người lao động, qua đó hạn chế sự lạm quyền củangười sử dụng lao động. “Bảo vệ người lao động ” là nguyên tắccơ bản và quan trọng nhất của luật pháp về lao động.

Từ cơ sở chủ trương của Đảng và Hiến pháp năm 1992, Bộ luậtLao động năm 1994 và sau này là Bộ luật Lao động năm 2012đều có những quy định, để cụ thể hóa nguyên tắc bảo vệ ngườilao động như về hợp đồng lao động, tiền lương, sa thải, kỷ luậtlao động,...Trong số đó vấn đề đình cơng được người lao độngnhận thức và thực hiện không đồng đều. Việc tổ chức và lãnh đạođình cơng của cơng đồn chưa thực sự có hiệu quả, chưa dượcngười lao động tin tưởng, dẫn đến một thực trạng là hầu hết cáccuộc đình cơng diễn ra trong những năm qua đều chưa tuân thủcác quy định của pháp luật.

Vì vậy nghiên cứu riêng về thủ tục đình cơng, các quy định vềthủ tục đình công là vấn đề cần phải được quan tâm. Từ những lído trên, tơi quyết định chọn đề tài “Quy định về thủ tục đình cơngtrong Pháp luật Việt Nam” làm đề tài tiểu luận của mình.

</div><span class="text_page_counter">Trang 3</span><div class="page_container" data-page="3">

<b>NỘI DUNG I.CƠ SỞ LÍ LUẬN</b>

Theo Điều 198 Bộ luật Lao động 2019 thì đình cơng là sự ngừng việctạm thời, tự nguyện và có tổ chức của người lao động nhằm đạt đượcyêu cầu trong quá trình giải quyết tranh chấp lao động và do tổ chức đạidiện người lao động có quyền thương lượng tập thể là một bên tranhchấp lao động tập thể tổ chức và lãnh đạo.

Tổ chức đại diện người lao động là bên tranh chấp lao động tập thể vềlợi ích có quyền tiến hành thủ tục quy định tại Bộ luật lao động để đìnhcơng trong trường hợp sau đây:

- Hịa giải khơng thành hoặc hết thời hạn hòa giải quy định tại khoản2 Điều 188 của Bộ luật này mà hịa giải viên lao động khơng tiếnhành hịa giải.

- Ban trọng tài lao động khơng được thành lập hoặc thành lập nhưngkhông ra quyết định giải quyết tranh chấp hoặc người sử dụng laođộng là bên tranh chấp không thực hiện quyết định giải quyết tranhchấp của Ban trọng tài lao động.

- Không vi phạm quy định về cấm, hỗn, ngừng đình cơng.

Đối với quy định về trường hợp bị coi là đình cơng khơng hợp pháp thì tạiĐiều 204 Bộ luật Lao động 2019 quy định cụ thể như sau:

- Không thuộc trường hợp được quyền đình cơng.

- Khơng do tổ chức đại diện người lao động tổ chức và lãnh đạo đình cơng.

</div><span class="text_page_counter">Trang 4</span><div class="page_container" data-page="4">

- Vi phạm các quy định về trình tự, thủ tục tiến hành đình công.

- Khi tranh chấp lao động tập thể đang được cơ quan, tổ chức, cá nhân cóthẩm quyền giải quyết theo quy định.

- Tiến hành đình cơng ở những nơi khơng được đình cơng.

- Khi đã có quyết định hỗn hoặc ngừng đình cơng của Chủ tịch Uỷ bannhân dân cấp tỉnh.

Theo Điều 200 Bộ luật Lao động 2019 thì đình cơng phải trải qua trình tựcụ thể như sau:

- Lấy ý kiến về đình cơng

- Ra quyết định đình cơng và thơng báo đình cơng

- Tiến hành đình cơng. Nếu khơng đảm bảo trình tự này, cuộc đình cơng sẽlà bất hợp pháp.

<b>4. Quy định về thủ tục đình cơng trong Pháp Luật Việt Nam:</b>

Việc đình cơng phải do Ban cấp hành cơng đồn cơ sở tổ chức và lãnhđạo. Đối với những nơi chưa có tổ chức cơng đồn cơ sở thì đình cơng dotổ chức cơng đồn cấp trên tổ chức và lãnh đạo theo đề nghị của người laođộng.

Trình tự đình cơng được tiến hành theo 03 bước:

– Lấy ý kiến về đình cơng theo quy định tại Điều 201 của Bộ luật này.– Ra quyết định đình cơng và thơng báo đình cơng theo quy định tại Điều2020 của Bộ luật này.

– Tiến hành đình cơng.

Trước khi tiến hành đình cơng, tổ chức đại diện người lao động có quyềntổ chức và lãnh đạo đình cơng có trách nhiệm lấy ý kiến của toàn thểngười lao động hoặc thành viên ban lãnh đạo của các tổ chức đại diệnngười lao động tham gia thương lượng.

Nội dung lấy ý kiến để đình cơng bao gồm:

</div><span class="text_page_counter">Trang 5</span><div class="page_container" data-page="5">

– Đồng ý hay khơng đồng ý đình cơng;

– Phương án của tổ chức đại diện người lao động về nội dung như thờiđiểm bắt đầu đình cơng, địa điểm đình cơng; phạm vi tiến hành đìnhcơng; u cầu của người lao động được quy định tại các điểm b, c và dkhoản 2 Điều 202 của Bộ luật này.

– Việc lấy ý kiến được thực hiện trực tiếp bằng hình thức lấy phiếu hoặcchữ ký hoặc hình thức khác.

– Thời gian, địa điểm và cách thức tiến hành lấy ý kiến về đình cơng do tổchức đại diện người lao động quyết định và phải thông báo cho người sửdụng lao động biết trước ít nhất 01 ngày. Việc lấy ý kiến không được làmảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh bình thường của người sửdụng lao động. Người sử dụng lao động khơng được gây khó khăn, cảntrở hoặc can thiệp vào quá trình tổ chức đại diện người lao động tiến hànhlấy ý kiến về đình cơng.

Từ nội dung trên cho thấy ngồi hình thức lấy ý kiến bằng phiếu hoặc chữký, Bộ luật Lao động năm 2019 đã bổ sung quy định mới so với Bộ luậtlao động năm 2012 là “cho phép việc lấy ý kiến được thực hiện bằng hìnhthức khác”. Với quy định này sẽ giúp việc lấy ý kiến được diễn ra thuậnlợi, tùy vào hồn cảnh, tình hình thực tế mà chọn hình thức lấy ý kiến chophù hợp.

Thời gian, địa điểm và cách thức tiến hành lấy ý kiến về đình cơng do tổchức đại diện người lao động quyết định và phải thông báo cho người sửdụng lao động biết trước ít nhất một ngày. Việc lấy ý kiến không đượclàm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh bình thường của ngườisử dụng lao động. Người sử dụng lao động khơng được gây khó khăn, cảntrở hoặc can thiệp vào quá trình tổ chức đại diện người lao động tiến hànhlấy ý kiến về đình cơng.

<b>Bước 2: Ra quyết định đình cơng</b>

Khi có trên 50% số người được lấy ý kiến đồng ý với nội dung lấy ý kiếnđình cơng theo quy định tại khoản 2 Điều 201 của Bộ luật này thì tổ chứcđại diện người lao động ra quyết định đình cơng bằng văn bản.

Quyết định đình cơng phải có các nội dung sau đây:– Kết quả lấy ý kiến đình cơng;

– Thời điểm bắt đầu đình cơng, địa điểm đình cơng;

</div><span class="text_page_counter">Trang 6</span><div class="page_container" data-page="6">

– Phạm vi tiến hành đình cơng;– u cầu của người lao động;

– Họ tên, địa chỉ liên hệ của người đại diện cho tổ chức đại diện ngườilao động tổ chức và lãnh đạo đình cơng.

Thơng báo đình cơng: trong ít nhất là 05 ngày làm việc trước ngày bắt đầuđình cơng, tổ chức đại diện người lao động tổ chức và lãnh đạo đình cơngphải gửi văn bản về việc quyết định đình cơng cho người sử dụng laođộng, Ủy ban nhân dân cấp huyện và cơ quan chuyên môn về lao độngthuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Đến thời điểm bắt đầu đình cơng, nếu người sử dụng lao động vẫn khôngchấp nhận giải quyết yêu cầu của người lao động thì tổ chức đại diệnngười lao động tổ chức và lãnh đạo đình cơng.

Bộ luật lao động nước ta chưa có qui định cụ thể nào về hình thức tiếnhành đình cơng mà chỉ qui định những hành vi bị cấm trước, trong và saukhi đình cơng, chúng ta có thể hiểu rằng ngồi những hành vi này thìngười lao động có thể tiến hành mọi hành vi mà luật khơng cấm. Theo đó,quyền của các bên trước và trong q trình đình cơng được quy định nhưsau:

– Tiếp tục thỏa thuận để giải quyết nội dung tranh chấp lao động tập thểhoặc cùng đề nghị hòa giải viên lao động, Hội đồng trọng tài lao động tiếnhành hòa giải, giải quyết tranh chấp lao động.

– Tổ chức đại diện người lao động có quyền tổ chức và lãnh đạo đìnhcơng theo quy định tại Điều 198 của Bộ luật này có quyền sau đây:+ Rút quyết định đình cơng nếu chưa đình cơng hoặc chấm dứt đình cơngnếu đang đình cơng;

+ u cầu Tịa án tun bố cuộc đình cơng là hợp pháp.– Người sử dụng lao động có quyền sau đây:

+ Chấp nhận tồn bộ hoặc một phần yêu cầu và thông báo bằng văn bảncho tổ chức đại diện người lao động đang tổ chức và lãnh đạo đình cơng;

</div><span class="text_page_counter">Trang 7</span><div class="page_container" data-page="7">

+ Đóng cửa tạm thời nơi làm việc trong thời gian đình cơng do khơng đủđiều kiện để duy trì hoạt động bình thường hoặc để bảo vệ tài sản;+ Yêu cầu Tịa án tun bố cuộc đình cơng là bất hợp pháp.

Theo đó, trong bộ Luật đã quy định về nơi sử dụng lao động khơng đượcđình cơng đó chính là khơng được đình cơng ở nơi sử dụng lao động màviệc đình cơng có thể đe dọa đến quốc phịng, an ninh, trật tự công cộng,sức khỏe của con người.

Ban hành Danh mục nơi sử dụng lao động không được đình cơng gồmnhững doanh nghiệp, bộ phận doanh nghiệp mà việc đình cơng có thể đedọa đến quốc phịng, an ninh, trật tự công cộng, sức khỏe con người theoPhụ lục VI ban hành kèm theo Nghị định này.

Trong trường hợp người lao động đình cơng hợp pháp thì theo quy địnhtại Điều 207 Bộ luật lao động 2019 thì:

– Đối với người lao động khơng tham gia đình chỉ nhưng vì lý do đìnhcơng mà phải ngừng việc thì được trả lương ngừng việc theo mức do haibên thỏa thuận nhưng không được thấp hơn mức lương tối thiểu;

– Đối với người lao động tham gia đình cơng thì sẽ không được trả lươngvà các quyền lợi khác theo quy định của pháp luật như sau: người laođộng không tham gia đình cơng nhưng phải ngừng việc vì lý do đình cơngthì được trả lương ngừng việc cịn đối với người lao động tham gia đìnhcơng khơng được trả lương

Như vậy, để việc đình cơng được xem là hợp pháp thì cần đáp ứng cácđiều kiện và trải qua trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật gồm cácbước lấy ý kiến của tập thể lao động về việc có đồng ý đình cơng haykhơng sau đó sẽ lấy đó làm căn cứ để ra quyết định đình cơng, cuối cùnglà tiến hành đình cơng. Nếu người lao động tự ý đình cơng thì có thể sẽ bịxử lý theo quy định pháp luật. Do đó, để thực hiện đình cơng đúng theoquy định pháp luật, người lao động cần có những cố vấn pháp luật để tưvấn trình tự, thủ tục thực hiện đình cơng hợp pháp.

<b>II. THỰC TRẠNG:</b>

- Theo bản tin báo Lao Ðộng, ngày 13 tháng 4, khoảng 2,000 côngnhân của nhà máy giày Sao Vàng thuộc công ty TNHH Ðỉnh Vàng(huyện An Lão, Hải Phịng) đã nhất loạt đình cơng. Theo nguồn tin,

</div><span class="text_page_counter">Trang 8</span><div class="page_container" data-page="8">

nguyên nhân dẫn đến việc này đã được tập thể công nhân gửi choban giám đốc hai ngày trước đó. Ngồi địi tăng lương lên thành 2.2triệu đồng/tháng, họ đòi chi trả tiền nhà trọ, tiền xăng xe, tiền gửixe, tăng tiền thưởng ngày lễ mà phải làm, không được lấy tiền thuốccủa công nhân khi đau ốm nằm tại phòng y tế của nhà máy, v.v.Chođến chiều ngày 14 tháng 4, công nhân vẫn chưa chịu đi làm trở lại.Công nhân của công ty này đã đình cơng rất nhiều lần từ gần chụcnăm qua.

- Đầu giờ chiều 11.2.2022, hàng ngàn công nhân Công ty TNHHVienergy đồng loạt nghỉ việc tập thể, đưa ra nhiều yêu cầu đối vớicông ty, gồm: tăng lương cơ bản; tăng chế độ phụ cấp; không đượcép công nhân nghỉ phép; thâm niên của công nhân phải tính rõ ràng;khi nghỉ phép theo chế độ, không được trừ các khoản phụ cấp, tiềnthưởng Tết; đi làm ngày chủ nhật phải tính lương gấp đơi; tăng caphải có giờ nghỉ giao ca…

<b>2. Thực trạng đình cơng ở Việt Nam hiện nay:</b>

Theo các cấp Cơng đồn, trong năm 2022, cả nước xảy ra 157cuộc ngừng việc tập thể xuất phát từ quan hệ lao động (tăng 50 cuộc so vớicùng kỳ năm 2021) với tổng số hơn 102.540 người lao động tham gia. Cáccuộc ngừng việc tập thể xảy ra chủ yếu tại các doanh nghiệp khu vực FDI,tập trung tại các tỉnh, thành phố lớn, thuộc vùng kinh tế trọng điểm phíaNam với 84/157 cuộc, chiếm 53.50 % tổng số cuộc; tại các khu côngnghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế với 101/157 cuộc, chiếm 64.33% tổng sốcuộc.

Sang đến năm 2023, Theo Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam, cả nướcxảy ra 17 cuộc đình cơng tại 6 tỉnh thành, giảm khoảng 50% so với cùngkỳ Tết Nguyên đán 2022. Cơ quan này đánh giá tính chất, quy mơ cáccuộc đình cơng không phức tạp so với các năm trước. Thực tế, đình cơng,tranh chấp chủ yếu do doanh nghiệp chậm trả lương, mức thưởng Tếtthấp, chất lượng bữa ăn ca, thái độ quản lý…

Để ngăn chặn đình cơng, cơng đồn các cấp đã chủ động phối hợp cùngvới các cơ quan chức năng địa phương vận động, thuyết phục người laođộng và doanh nghiệp thỏa thuận để ổn định sản xuất.

Theo Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam, từ tháng 9-2022 đến đầutháng 1-2023, có 1.300 doanh nghiệp (tại 50 tỉnh, thành phố) gặp khókhăn, bị cắt giảm đơn hàng, kéo theo khoảng 546.000 người lao động bịgiảm giờ làm. Số mất việc hơn 48.000 người (chiếm 9% tổng số bị ảnhhưởng).

</div><span class="text_page_counter">Trang 9</span><div class="page_container" data-page="9">

Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam đã ban hành nghị quyết hỗ trợ đồnviên cơng đồn, người lao động bị giảm thời gian làm việc, chấm dứt hợpđồng lao động do doanh nghiệp bị cắt, giảm đơn hàng để hỗ trợ ngăn chặnđình cơng.

<b>KẾT LUẬN</b>

Cùng với sự phát triển của thị trường lao động, việc ghi nhận quyền đình cơngcho người lao động là hết sức cần thiết. Tuy nhiên, việc đình cơng cũng cónhững ảnh hưởng tiêu cực và sẽ để lại hậu quả nghiêm trọng, nặng nề. Ở mứcđộ khác nhau, đình cơng làm mất ổn định đời sống kinh tế - xã hội của đấtnước. Ảnh hưởng xấu đến chính sách khuyến khích và thu hút vốn đầu tưnước ngoài do tâm lý e ngại của các chủ nhà đầu tư nước ngồi trước tìnhtrạng đình cơng kéo dài của người lao động. Đặc biệt, nếu cuộc đình cơngđược tiến hành bởi người lao động làm việc trong các doanh nghiệp phục vụcông cộng, doanh nghiệp sản xuất sản phẩm trực tiếp phục vụ an ninh - quốcphịng… thì đời sống sinh hoạt của nhân dân, sự phát triển của nền kinh tế -xã hội và an ninh quốc phòng của đất nước càng bị đe dọa. Pháp luật lao độngViệt Nam đã có những quy định cụ thể về căn cứ, thủ tục và giải quyết đìnhcơng. Nhìn chung, các quy định này đã đáp ứng được yêu cầu giải quyết đìnhcơng, xử lý đình cơng bất hợp pháp, giảm thiểu các cuộc đình cơng bất hợppháp trên thực tế.

Tuy nhiên, trên thực tế vẫn còn tồn tại nhiều cuộc đình cơng bất hợp phápgây ảnh hưởng tới không chỉ riêng người lao động và người sử dụng lao độngmà cịn ảnh hưởng đến nền kinh tế, chính trị và xã hội. Các cuộc đình cơngbất hợp pháp ngày càng trở nên phức tạp. Điều này xuất phát từ nhiều nguyênnhân nhưng trước hết có thể kể đến là những vướng mắc, hạn chế của các quyđịnh pháp luật. Vì vậy, việc hồn thiện các quy định pháp luật và đưa ra cácgiải pháp hạn chế đình cơng là điều cấp thiết, góp phần thúc đẩy mơi trườnglao động lành mạnh, an toàn và tiến bộ. Khi triển khai các giải pháp hạn chếđình cơng cần thực hiện một cách đồng bộ mới có thể mang lại những kết quảtích cực nhất, đáp ứng nhu cầu và tình hình thực tiễn của đất nước.

</div><span class="text_page_counter">Trang 10</span><div class="page_container" data-page="10">

</div><span class="text_page_counter">Trang 11</span><div class="page_container" data-page="11">

<b>2. Thực trạng đình cơng ở Việt Nam hiện nay...8</b>

</div>