<span class="text_page_counter">Trang 1</span><div class="page_container" data-page="1">

<b>BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT TP. HỒ CHÍ MINH</b>

<b>KHOA LUẬT HÌNH SỰ</b>

<b>BÀI THẢO LUẬN LẦN 2MƠN LUẬT SỞ HỮU TRÍ TUỆ</b>

<b>TÊN THÀNH VIÊN</b>

<b>LỚP: HS46A2 – NHÓM 7</b>

<small>MỤC LỤC</small>

<b><small>BUỔI THẢO LUẬN THỨ HAI...3</small></b>

<i><small>A. Nội dung thảo luận tại lớp:...3</small></i>

</div><span class="text_page_counter">Trang 2</span><div class="page_container" data-page="2">

<i><small>A.1. Lý thuyết:...3</small></i>

<i><b><small>Câu 1. Nguyên tắc “sử dụng hợp lý” (“fair use”) là gì? Tìm hiểu quy định của pháp luật nước ngoài về vấn đề này và so sánh với các quy định hiện hành của pháp luật sở hữu trí tuệ Việt Nam...3</small></b></i>

<small>*Nguyên tắc Fair use theo quy định ở Luật bản quyền Hoa Kỳ và Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam có sự </small>

<i><b><small>khác biệt, điển hình ở những vấn đề sau:...4Câu 2. Phân tích mối liên hệ giữa quyền tác giả và quyền liên quan đến quyền tác giả...5Câu 3. Phân tích trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian đối với hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan trên môi trường Internet...5A.2. Bài tập:...61. Nghiên cứu tranh chấp quyền tác giả trong vụ việc Truyện tranh Thần Đồng Đất Việt và đánh giá các vấn đề pháp lý sau:...6</small></b></i>

<i><b><small>a) Theo Luật SHTT, truyện tranh Thần Đồng Đất Việt có được bảo hộ quyền tác giả không?...6b) Ai là chủ sở hữu hình tượng nhân vật Tí, Sửu, Dần, Mẹo liên quan đến bộ truyện tranh Thần đồng đất Việt?...7c) Ai là tác giả hình tượng nhân vật Tí, Sửu, Dần, Mẹo?...7d) Cơng ty Phan Thị có quyền gì đối với hình tượng nhân vật Tí, Sửu, Dần, Mẹo?...8e) Việc công ty Phan Thị cho xuất bản bộ truyện từ tập 79 trở đi có phù hợp với quy định pháp luật không?...92. Nghiên cứu Bản án số 213/2014/DS-ST của Tịa án nhân dân quận Tân Bình ngày 14/8/2014 và trả lời các câu hỏi sau:...10</small></b></i>

<i><b><small>a) Ai là tác giả tác phẩm “Hình thức thể hiện tranh tết dân gian”? Tác phẩm này có được bảo hộ quyền tác giả khơng? Vì sao?...10b) Từng “cụm hình ảnh” trong tác phẩm “Hình thức thể hiện tranh tết dân gian” có được bảo hộquyền tác giả khơng? Vì sao?...10c) Hành vi của bị đơn có xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của nguyên đơn không? Nêu cơ sở pháplý...11B. Phần Câu hỏi sinh viên tự làm (có nộp bài) và KHƠNG thảo luận trên lớp:...12</small></b></i>

<b>BUỔI THẢO LUẬN THỨ HAI</b>

<b>QUYỀN TÁC GIẢ VÀ QUYỀN LIÊN QUAN ĐẾN QUYỀN TÁC GIẢII. Hệ thống các câu hỏi thảo luận</b>

</div><span class="text_page_counter">Trang 3</span><div class="page_container" data-page="3">

<i>A. Nội dung thảo luận tại lớp:A.1. Lý thuyết:</i>

<i><b>Câu 1. Nguyên tắc “sử dụng hợp lý” (“fair use”) là gì? Tìm hiểu quy định của phápluật nước ngoài về vấn đề này và so sánh với các quy định hiện hành của pháp luật sởhữu trí tuệ Việt Nam.</b></i>

- Nguyên tắc<b> “Sử dụng hợp lý”</b> là một nguyên tắc cho phép mọi người sử dụng tác phẩm không cần sự cho phép của tác giả hay chủ sở hữu tác phẩm mà vẫn có quyền sử dụng tác phẩm trong trong một số trường hợp nhất định. Đây được xem như là ngoại lệ của quyền tác giả.

- Trong pháp luật Việt Nam hiện hành khơng có quy định mức độ như thế nào được xem là sử dụng hợp lý, tuy nhiên có những trường hợp được coi là ngoại lệ:

+ Những trường hợp sử dụng tác phẩm đã công bố không phải xin phép,

<i><b>không phải trả tiền (khoản 1 Điều 25 Luật Sở hữu trí tuệ).</b></i>

+ Những trường hợp sử dụng tác phẩm đã công bố không xin phép nhưng

<i><b>phải trả tiền (Điều 26 Luật Sở hữu trí tuệ).</b></i>

- Theo <i><b>Điều 9 Công ước Berne</b></i>, việc sao chép tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả sẽ không bị coi là hành vi xâm phạm quyền độc quyền sao chép của tác giả nếu hành vi đó thoả mãn cả ba điều kiện sau:

+ Việc sao chép chỉ được phép trong các trường hợp ngoại lệ đặc biệt mà được quy định bởi pháp luật quốc gia

+ Việc sao chép khơng xung đột với việc khai thác bình thường tác phẩm + Việc sao chép không gây tổn hại một cách bất hợp lý đến lợi ích hợp pháp

của tác giả.<small>1</small>

*Nguyên tắc Fair use theo quy định ở Luật bản quyền Hoa Kỳ và Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam có sự khác biệt, điển hình ở những vấn đề sau:

<small>1</small> %E1%BB%A5ng%20h%E1%BB%A3p%20l%C3%BD%E2%80%9D%20

<small>3</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 4</span><div class="page_container" data-page="4">

<i><b>1. Việc xác định sử dụng hợp lý:</b></i>

- Theo <i><b>Luật bản quyền Hoa Kỳ</b></i>, việc xác định sử dụng như thế nào là hợp lý phải dựa trên bốn yếu tố sau:

+ Mục đích sử dụng phi lợi nhuận + Tác phẩm được bảo hộ

+ Số lượng và phần thực chất được sử dụng so với tổng thể

+ Tác động tiềm năng đối với thị trường và giá trị tác phẩm được bảo hộ. - Trái với luật pháp Hoa Kỳ, Luật Sở hữu trí tuệ ở Việt Nam xác định các trường

<i><b>hợp sử dụng hợp lý dựa trên việc liệt kê cụ thể, như quy định tại Điều 25 của Luật</b></i>

<i><b>Sở hữu trí tuệ.</b></i>

<i><b>2. Ngoại lệ của nguyên tắc sử dụng hợp lý:</b></i>

- Theo <i><b>Điều 107 của Luật bản quyền Hoa Kỳ</b></i>, tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả có thể sao chép nếu đáp ứng được 4 yếu tố đã được nêu.

<i><b>- Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam quy định rằng một số loại tác phẩm như tác phẩm</b></i>

kiến trúc, mỹ thuật, chương trình máy tính sẽ khơng áp dụng nguyên tắc sử dụng hợp lý.<small>2</small>

<i><b>Câu 2. Phân tích mối liên hệ giữa quyền tác giả và quyền liên quan đến quyền tác giả.</b></i>

Quyền liên quan đến quyền tác giả có vai trị liên quan mật thiết đến quyền tác giả. Căn cứ vào <i><b>Điều 20 Luật SHTT</b></i> thì quyền biểu diễn tác phẩm là quyền của chủ sở hữu. Biểu diễn tác phẩm trước cơng chúng có hai hình thức là trực tiếp và gián tiếp. Đối với <small>2</small> long to read onyour phone? Save to</b>

read later on your computer

Save to a Studylist

</div><span class="text_page_counter">Trang 5</span><div class="page_container" data-page="5">

hình thức biểu diễn trực tiếp, nhiệm vụ này thường được giao cho các nghệ sĩ biểu diễn, ví dụ như ca sĩ Noo Phước Thịnh biểu diễn ca khúc “Thương em là điều anh không thể ngờ” của nhạc sĩ Triết Phạm. Tuy nhiên, nếu một tác phẩm chỉ được đưa đến cơng chúng thơng qua hình thức biểu diễn trực tiếp thì mức độ tiếp cận của cơng chúng sẽ khơng cao. Do đó vai trị của các nhà sản xuất ghi âm, ghi hình, tổ chức phát thanh truyền hình là rất quan trọng, nhất là trong thời đại 4.0 như hiện nay. Tuy nhiên, quyền liên quan đến quyền tác giả sẽ chỉ được bảo hộ trong trường hợp quyền này không gây phương hại đến quyền

<i><b>tác giả ( khoản 2 Điều 6 Luật SHTT)<small>3</small></b></i>

- CSPL: khoản 2 Điều 6 Luật SHTT, Điều 20 Luật SHTT

<i><b>Câu 3. Phân tích trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian đối vớihành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan trên môi trường Internet.</b></i>

<i><b>- Căn cứ theo khoản 2 Điều 198b Luật SHTT thì Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ</b></i>

trung gian có hai trách nhiệm chính đối với hành vi xâm phạm quyền tác giả trên Internet bao gồm:

+ Thứ nhất là triển khai các biện pháp kỹ thuật nhằm bảo vệ quyền tác giả, quyền liên quan trên môi trường mạng Internet. Việc nhà làm luật gắn trách nhiệm bảo vệ quyền tác giả lên các doanh nghiệp cung ứng dịch vụ trung gian là hồn tồn hợp lý. Sở dĩ nhóm tơi đưa ra quan điểm như vậy là bởi trong thời đại 4.0 như hiện nay, sự thuận lợi trong việc tiếp cận thông tin làm cho hiện tượng xâm phạm quyền tác giả diễn ra ngày một nhiều hơn và tinh vi hơn. chủ thể có thể phát hiện và ngăn chặn hiệu quả nhất các hiện tượng trên chính là các doanh nghiệp trung gian với các biện pháp phòng ngừa như là bật các chức năng chống quay màn hình, tắt chức năng tải xuống, xóa các sản phẩm vi phạm bản quyền trên nền tảng của mình,....

+ Thứ hai là phối hợp với các cơ quan nhà nước có thẩm quyền, các chủ thể quyền thực thi các biện pháp bảo vệ quyền tác giả, quyền liên quan trên môi trường mạng viễn thông và mạng Internet. Căn cứ theo <i><b>Điều 23d Nghị định số 27/2018 </b></i>thì <small>3</small>

<small> Giáo trình Luật Sở hữu Trí tuệ Trường Đại học Luật TP.HCM</small>

<small>5</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 6</span><div class="page_container" data-page="6">

doanh nghiệp trung gian phải loại bỏ ngay nội dung vi phạm được quy định cụ thể trong vòng ba giờ kể từ khi tự phát hiện hoặc có yêu cầu của Bộ Thông tin và truyền thông hoặc cơ quan cấp phép. Quy định này là cần thiết vì bên cạnh việc thể hiện được trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong việc quản lý nội dung trên môi trường mạng thì nó cũng giúp hạn chế tối đa thiệt hại do việc xâm hại quyền tác giả gây ra.

<i><b>- CSPL: khoản 2 Điều 198b Luật SHTT; Điều 23d Nghị định số 27/2018</b></i>

<i><b>A.2. Bài tập:</b></i>

<i><b>1. Nghiên cứu tranh chấp quyền tác giả trong vụ việc Truyện tranh Thần Đồng ĐấtViệt và đánh giá các vấn đề pháp lý sau:</b></i>

<i><b>a) Theo Luật SHTT, truyện tranh Thần Đồng Đất Việt có được bảo hộ quyền tác giảkhông?</b></i>

Truyện tranh Thần Đồng Đất Việt là một tác phẩm văn học do tác giả trực tiếp sáng tạo bằng lao động trí tuệ của mình mà không sao chép từ tác phẩm của người khác nên truyện tranh Thần Đồng Đất Việt có được bảo hộ quyền tác giả.

</div><span class="text_page_counter">Trang 7</span><div class="page_container" data-page="7">

Ngày 18/02/2019, tại phiên tòa sơ thẩm, Hội đồng xét xử (HĐXX) đã tuyên bố công nhận Lê Linh là tác giả duy nhất của 4 hình tượng trong TĐĐV bao gồm Trạng Tí, Sửu Ẹo, Dần Béo, Cả Mẹo.

Căn cứ vào các quy định tại Điều 6, Điều 13 Luật Sở hữu trí tuệ, HĐXX nhận thấy ngồi ơng Lê Linh thì khơng cịn bất kỳ ai tham gia vào q trình sáng tạo ra tác phẩm Thần đồng đất Việt. Bà Hạnh khơng phải là tác giả của 4 hình tượng nhân vật nêu trên. Do đó, bà Hạnh khơng được cơng nhận là đồng tác giả.

<i><b>CSPL: Điều 6, Điều 13 Luật SHTT.</b></i>

Tham khảo:

Ai là tác giả hình tượng nhân vật Tí, Sửu, Dần, Mẹo?</b></i>

- Căn cứ Khoản 1 Điều 13 Luật SHTT năm 2005 sửa đổi, bổ sung năm 2009, 2019,2022 “1. Tổ chức, cá nhân có tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả gồm người trực tiếp sáng tạo ra tác phẩm và chủ sở hữu quyền tác giả quy định tại các điều từ Điều 37 đến Điều 42 của Luật này.” thì ơng Lê Linh là tác giả hình tượng nhân vật Tí, Sửu, Dần, Mẹo bởi vì ơng Lê Linh là người trực tiếp sáng tạo ra hình tượng Tí, Sửu, Dần,Mẹo bằng trí tuệ của mình mà khơng có sự sao chép từ tác phẩm của người khác và nó đã được định hình dưới dạng vật chất nhất định là chữ viết, đường nét, hình khối, bố cục, màu sắc.

- Cịn bà Phan Thị Mỹ Hạnh - người đại diện công ty Phan Thị cho rằng mình đã nghĩ ra những ý tưởng trong đầu về 4 hình tượng nhân vật và thuê hoạ sĩ Lê Linh thể hiện ý tưởng đó trên giấy. Tuy nhiên những ý tưởng này khơng tồn tại ở dạng vật chất hay dạng thức có thể nhận biết được nên không đáp ứng những quy định của Luật Sở Hữu trí tuệ và khơng được pháp luật Việt Nam bảo hộ. Vì vậy, bà Hạnh

<small>7</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 8</span><div class="page_container" data-page="8">

không được công nhận là đồng tác giả của bộ truyện theo Khoản 1 Điều 12a Luật SHTT năm 2005 sửa đổi, bổ sung năm 2009, 2019, 2022.

- Do đó, ơng Lê Linh là tác giả hình tượng nhân vật Tí, Sửu, Dần, Mẹo.

<i><b>d) Cơng ty Phan Thị có quyền gì đối với hình tượng nhân vật Tí, Sửu, Dần, Mẹo?</b></i>

- Chủ sở hữu quyền tác giả có thể là nhiều loại chủ thể khác nhau. Tuy nhiên, dựa vào vụ án này, Phan Thị thuộc loại chủ sở hữu là tổ chức giao kết hợp đồng, giao nhiệm vụ cho tác giả, nên ta chỉ xét về quyền của đối tượng chủ sở hữu quyền tác giả là cá nhân, tổ chức giao nhiệm vụ cho tác giả hoặc giao kết hợp đồng với tác giả.

- Khi giao kết hợp đồng, chủ sở hữu quyền tác giả có quyền tài sản và một phần quyền nhân thân gắn với tài sản của tác giả. Cụ thể trong trường hợp này, chủ sở hữu của toàn bộ quyền tài sản bao gồm: quyền làm tác phẩm phái sinh; biểu diễn tác phẩm trước công chúng; sao chép tác phẩm; phân phối, nhập khẩu bản gốc hoặc bản sao tác phẩm; truyền đạt tác phẩm đến công chúng bằng phương tiện hữu tuyến, vô tuyến, phương tiện thông tin điện tử hoặc bất kỳ phương tiện nào khác; cho thuê bản gốc hoặc bản sao tác phẩm điện ảnh, chương trình máy tính. Đồng thời, chủ sở hữu cũng có thêm quyền nhân thân là quyền cơng bố tác phẩm.

- Phan Thị được công nhận là chủ sở hữu quyền tác giả, do đó Phan Thị có quyền sao chép và làm tác phẩm phái sinh, tức tiếp tục phát hành các tập truyện tranh “Thần Đồng đất Việt” từ tập 78 trở về trước và sử dụng ngun mẫu 4 hình tượng Tí, Sửu, Dần, Mẹo để sáng tạo nội dung cho những tập tiếp theo. Tuy nhiên, theo các bằng chứng tại tòa, Phan Thị đã có các hành vi sửa chữa và cắt xén các hình tượng nhân vật này, tạo nên những đặc điểm khác với hình thức thể hiện gốc mà Lê Linh đã đăng ký. Các nét vẽ của Phan Thị lại được thể hiện khác với hình tượng gốc, làm linh hồn của từng nhân vật bị thay đổi. Chính cách thể hiện khác biệt này làm thay đổi ý tưởng tác giả truyền đạt vào hình tượng từ lúc đầu, làm giảm đi uy tín và danh dự của tác giả đồng thời có thể gây sự nhầm lẫn với độc giả, tức phương hại đến quyền nhân thân của tác giả.

</div><span class="text_page_counter">Trang 9</span><div class="page_container" data-page="9">

<i><b>e) Việc công ty Phan Thị cho xuất bản bộ truyện từ tập 79 trở đi có phù hợp với quyđịnh pháp luật khơng?</b></i>

Vì cơng ty Phan Thị là chủ sở hữu quyền tác giả của bộ truyện quy định tại Điều 39 Luật SHTT 2005, do đó có quyền sao chép, làm tác phẩm phái sinh theo Điều 20 Luật SHTT 2005. Cho nên, nếu công ty cho xuất bản bộ truyện từ tập 79 trở đi và hành vi này không xâm phạm đến quyền nhân thân, không gây phương hại đến danh dự và uy tín của tác giả thì phù hợp với quy định pháp luật. Cịn nếu có hành vi cắt xén, sửa chữa tác phẩm xâm phạm đến danh dự, uy tín tác giả trong khi tiếp tục xuất bản bộ truyện được quy định tại khoản 4 Điều 19 Luật SHTT 2005 thì đây là hành vi vi phạm pháp luật.

CSPL: khoản 4 Điều 19, Điều 20, Điều 39 Luật SHTT 2005.

<i><b>2. Nghiên cứu Bản án số 213/2014/DS-ST của Tịa án nhân dân quận Tân Bình ngày14/8/2014 và trả lời các câu hỏi sau:</b></i>

<i><b>a) Ai là tác giả tác phẩm “Hình thức thể hiện tranh tết dân gian”? Tác phẩm này cóđược bảo hộ quyền tác giả khơng? Vì sao?</b></i>

<i><b>- Tác giả của tác phẩm là ơng Nguyễn Văn Lộc. Căn cứ theo khoản 1 Điều 13 Luật</b></i>

<i><b>SHTT thì tác giả là người trực tiếp sáng tạo ra tồn bộ hay một phần tác phẩm.</b></i>

Trong tình huống trên, ông Lộc được xem là tác giả của “Hình thức thể hiện tranh tết dân gian” bởi vì tác phẩm của ơng có mang tính kế thừa và thể hiện được ý tưởng do ông Lộc tự suy nghĩ ra. Tính kế thừa được thể hiện ở việc mặc dù những hình ảnh được ơng sử dụng đã lưu truyền trong văn hóa dân gian từ lâu đời nhưng bố cục tổng thể của bức tranh lại hoàn toàn được sáng tạo ra dựa trên công sức của ông Lộc.

- Tác phẩm này được bảo hộ quyền tác giả vì đã thỏa mãn được các điều kiện được quy định tại <i><b>Điều 13, 14 Luật SHTT</b></i> như sau:

+ Điều kiện 1: Là người trực tiếp sáng tạo ra tác phẩm

+ Điều kiện 2: Sản phẩm này lần đầu được công bố tại Việt Nam và chưa được công bố tại bất kỳ nước nào

<small>9</small>

</div><span class="text_page_counter">Trang 10</span><div class="page_container" data-page="10">

+ Điều kiện 3: Thuộc loại hình tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả quy định tại

<i><b>điểm g khoản 1 Điều 14 Luật SHTT</b></i>

- CSPL: Điều 13 Luật SHTT, điểm g khoản 1 Điều 14 Luật SHTT,

<i><b>b) Từng “cụm hình ảnh” trong tác phẩm “Hình thức thể hiện tranh tết dân gian” cóđược bảo hộ quyền tác giả khơng? Vì sao?</b></i>

Từng “cụm hình ảnh” trong tác phẩm “Hình thức thể hiện tranh tết dân gian” không được bảo hộ quyền tác giả đối với từng “cụm hình ảnh”. Vì những hình ảnh được thể hiện trong tác phẩm của ông Lộc là những hình ảnh được lưu truyền trong văn hố dân gian từ lâu đời, do đó Tồ án nhận định các hình ảnh lâu đời đó khơng thể xác định là của ai. Các tác phẩm văn học, văn hoá dân gian được lưu truyền từ đời này sang đời khác mang tính dị bản thể hiện trên hình thức mô phỏng, tái hiện lại, được bảo hộ với vai trị là tác phẩm, nghệ thuật văn hố dân gian mà khơng phụ thuộc vào việc định hình. Từng cụm hình mà ơng Lộc sử dụng như hình ảnh múa lân, ông địa, liễn chúc tết, ông đồ viết chữ …đều xuất phát từ tác phẩm, nghệ thuật văn hố dân gian. Nếu xét riêng từng hình ảnh thì ông Lộc không được bảo hộ quyền tác giả, nhưng vẫn được hưởng quyền tác giả đối với phần nghiên cứu và sưu tầm, giới thiệu của mình (dưới dạng bố cục tổng thể đã được cấp giấy chứng nhận) .<small>4</small>

<i><b>CSPL: Điều 23 Luật SHTT</b></i>

<i><b>Tài liệu tham khảo: Nguyễn Phương Thảo, Bình luận bản án: Hành vi xâm phạm</b></i>

<i>quyền tác giả, Tạp chí Khoa học Pháp lý Việt Nam, số 05, 2018, tr.74-80.</i>

<i><b>c) Hành vi của bị đơn có xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của ngun đơn khơng? Nêucơ sở pháp lý.</b></i>

- Hành vi của bị đơn không được xem là xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Đối tượng quyền tác giả trong bản án là tác phẩm “Hình thức thể hiện tranh tết dân gian” của ơng Lộc theo quy định tại khoản 1 Điều 3 LUẬT SHTT. Tác phẩm này của ông Lộc được xếp vào loại hình tác phẩm mỹ thuật ứng dụng thuộc loại hình <small>4 truy cập ngày 4/3/2024</small>

</div>