Ảnh hưởng của thực tiễn quản trị nguồn nhân lực đến lợi thế cạnh tranh và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp nghiên cứu trường hợp các vnpt địa bàn tỉnh, thành phố

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (205.66 KB, 15 trang )

Trang 1<div class="page_container" data-page="1">

PHẠM HÙNG ĐỨC

ẢNH HƯỞNG CỦA THỰC TIỄN QUẢN TRỊ NGUỒNNHÂN LỰC ĐẾN LỢI THẾ CẠNH TRANH VÀ KẾTQUẢ KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP: NGHIÊN

CỨU TRƯỜNG HỢP CÁC VNPT ĐỊA BÀN TỈNH,THÀNH PHỐ

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ

TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2020

</div>Trang 2<div class="page_container" data-page="2">

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH

PHẠM HÙNG ĐỨC

ẢNH HƯỞNG CỦA THỰC TIỄN QUẢN TRỊ NGUỒNNHÂN LỰC ĐẾN LỢI THẾ CẠNH TRANH VÀ KẾTQUẢ KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP: NGHIÊN

CỨU TRƯỜNG HỢP CÁC VNPT ĐỊA BÀN TỈNH,THÀNH PHỐ

Chuyên ngành : Quản trị kinh doanh

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:PGS.TS. TRẦN HÀ MINH QUÂN

</div>Trang 3<div class="page_container" data-page="3">

TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2020

</div>Trang 4<div class="page_container" data-page="4">

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGHIÊN CỨU...1

1.1. Sự cần thiết của vấn đề nghiên cứu... 1

1.1.1. Xuất phát từ vấn đề thực tiễn...1

1.1.2. Xuất phát từ khoảng trống lý thuyết... 6

1.1.2.1. Dòng nghiên cứu ảnh hưởng của thực tiễn quản trị nguồn nhân lựcđến lợi thế cạnh tranh... 6

1.1.2.2. Dòng nghiên cứu ảnh hưởng của thực tiễn quản trị nguồn nhân lựcđến kết quả kinh doanh... 9

1.1.2.3. Dòng nghiên cứu ảnh hưởng của lợi thế cạnh tranh đến kết quả kinhdoanh...10

1.1.3. Điểm mới của nghiên cứu và khung lý thuyết nghiên cứu... 10

</div>Trang 5<div class="page_container" data-page="5">

1.1.4. Lý do chọn các doanh nghiệp VNPT trong các tỉnh, thành phố Việt Nam. 12

1.2. Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu... 14

1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu... 14

1.2.1.1. Mục tiêu nghiên cứu tổng quát... 14

1.2.1.2. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể...14

1.2.2. Câu hỏi nghiên cứu... 15

1.3. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu... 15

1.3.1. Đối tượng nghiên cứu... 15

1.3.2. Đối tượng khảo sát...15

1.3.3. Không gian nghiên cứu và thời gian khảo sát...15

1.4. Phương pháp nghiên cứu... 16

1.5. Những đóng góp mới của nghiên cứu... 17

1.5.1. Đóng góp về khía cạnh lý thuyết... 17

1.5.2. Đóng góp về khía cạnh thực tiễn... 18

1.6. Kết cấu của luận án... 18

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MƠ HÌNH NGHIÊN CỨU...20

2.1. Một số lý thuyết nền của luận án... 20

2.1.1. Lý thuyết về cạnh tranh... 20

2.1.2. Lý thuyết về nguồn nhân lực của doanh nghiệp... 21

2.1.3. Lý thuyết năng lực động của doanh nghiệp... 22

2.2. Một số khái nghiệm nghiên cứu... 29

2.2.1 Khái niệm về nguồn nhân lực... 29

</div>Trang 6<div class="page_container" data-page="6">

2.2.2. Khái niệm quản trị nguồn nhân lực...29

2.2.3. Khái niệm về thực tiễn quản trị nguồn nhân lực...33

2.3. Các nghiên cứu thực nghiệm có liên quan về thực tiễn quản trị nguồn nhânlực...34

2.3.1. Các nghiên cứu ngồi nước... 34

2.3.2. Các nghiên cứu trong nước...38

2.4. Mơ hình nghiên cứu và các giả thuyết nghiên cứu... 44

2.4.1. Thành phần đo lường các khái niệm nghiên cứu của mơ hình lý thuyết 44 2.4.1.1. Thành phần đo lường của thực tiễn quản trị nguồn nhân lực... 44

2.4.1.2. Thành phần đo lường lợi thế cạnh tranh nguồn nhân lực... 46

2.4.1.3. Đo lường kết quả kinh doanh...48

2.4.2. Xây dựng các giả thuyết nghiên cứu của luận án... 49

2.4.2.1. Mối quan hệ giữa thực tiễn quản trị nguồn nhân lực và lợi thế cạnhtranh về nguồn nhân lực... 49

2.4.2.2. Mối quan hệ giữa thực tiễn quản trị nguồn nhân lực và kết quả kinhdoanh của doanh nghiệp...54

2.4.2.3. Mối quan hệ giữa lợi thế cạnh tranh về nguồn nhân lực và kết quảkinh doanh của doanh nghiệp... 56

Tóm tắt chương 2... 59

CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU... 60

3.1. Qui trình nghiên cứu... 60

3.2. Nghiên cứu sơ bộ... 62

3.2.1. Thiết kế nghiên cứu định tính... 62

3.2.2. Kết quả nghiên cứu định tính...63

</div>Trang 7<div class="page_container" data-page="7">

3.2.2.1. Kết quả thảo luận nhóm tập trung... 63

3.2.2.2. Kết quả phát triển thang đo... 64

3.2.3. Định lượng sơ bộ... 76

3.2.3.1 Mục đích của định lượng sơ bộ...76

3.2.3.2 Phương pháp phân tích dữ liệu (đánh giá sơ bộ các thang đo)... 76

3.2.3.3. Kết quả định lượng sơ bộ bằng Cronbach alpha và EFA... 79

3.3. Thiết kế nghiên cứu chính thức... 86

3.3.1. Thiết kế mẫu nghiên cứu...86

3.3.2. Thu thập thơng tin mẫu nghiên cứu... 89

3.3.3. Phương pháp phân tích dữ liệu nghiên cứu... 89

3.3.3.1. Đánh giá sơ bộ thang đo...89

3.3.3.2. Kiểm định thang đo bằng phân tích nhân tố khẳng định (CFA)... 90

3.3.3.3. Kiểm định mơ hình nghiên cứu và các giả thuyết nghiên cứu... 92

3.4. Phân tích cấu trúc đa nhóm... 92

Tóm tắt chương 3... 94

CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU... 96

4.1. Thông tin về mẫu nghiên cứu...96

4.2. Đánh giá sơ bộ thang đo bằng Cronbach Alpha và EFA...99

4.3. Kiểm định thang đo bằng CFA...105

4.3.1. Kết quả CFA thang đo thực tiễn quản trị nguồn nhân lực... 105

4.3.2. Kết quả CFA thang đo lợi thế cạnh tranh về nguồn nhân lực...107

4.3.3. Kết quả CFA mơ hình đo lường tới hạn...109

4.3.3.1. Kiểm định mức độ phù hợp của dữ liệu...110

</div>Trang 8<div class="page_container" data-page="8">

4.3.3.2. Kiểm định giá trị hội tụ... 110

4.3.3.3. Kiểm định giá trị phân biệt... 110

4.3.3.4. Kiểm định giá trị độ tin cậy, độ tin cậy tổng hợp và phương sai trích. 110 4.4. Kiểm định mơ hình nghiên cứu...112

4.4.1. Kiểm định mơ hình lý thuyết chính thức bằng SEM... 112

4.4.2. Kiểm định ước lượng mơ hình lý thuyết bằng bootstrap... 114

4.4.3. Kiểm định các giả thuyết nghiên cứu...115

4.5. Phân tích cấu trúc đa nhóm... 116

4.5.1. Kiểm định sự khác biệt theo sự phân bố VNPT các tỉnh, thành phố.... 116

4.5.1.1. Kiểm định sự khác biệt giữa VNPT các tỉnh, thành phố theo các4.5.2.1. Kiểm định sự khác biệt theo giới tính của CBCNV...120

4.5.2.2. Kiểm định sự khác biệt theo nhóm tuổi của CBCNV... 121

4.5.2.3. Kiểm định sự khác biệt theo trình độ học vấn của nhân viên... 122

4.5.2.4. Kiểm định sự khác biệt theo chức vụ, nghề nghiệp của CBCNV... 124

4.5.2.5. Kiểm định sự khác biệt theo thâm niên của CBCNV... 125

4.6. Thảo luận kết quả nghiên cứu...127

4.6.1. Thảo luận kết quả nghiên cứu so với kết quả nghiên cứu trước đó... 127

4.6.2. Thảo luận kết quả nghiên cứu so với vấn đề thực tiễn... 128

</div>Trang 9<div class="page_container" data-page="9">

5.2.1. Cải thiện yếu tố thực tiễn quản trị nguồn nhân lực...135

5.2.1.1. Cải thiện yếu tố chức năng... 135

5.2.1.2. Cải thiện yếu tố tham gia... 139

5.2.1.3. Cải thiện yếu tố đội nhóm... 140

5.2.1.4. Cải thiện yếu tố môi trường... 141

5.2.2. Cải thiện yếu tố lợi thế cạnh tranh về nguồn nhân lực... 142

5.2.2.1. Cải thiện yếu tố chất lượng nguồn nhân lực...143

5.2.2.2. Cải thiện yếu tố hành vi về nguồn nhân lực...144

5.3. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo... 144

Tóm tắt chương 5... 145

DANH MỤC CƠNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ... 1

TÀI LIỆU THAM KHẢO... 2

PHỤ LỤC...11

</div>Trang 10<div class="page_container" data-page="10">

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

Kí hiệu

từ viết tắtTiếng ViệtTiếng Anh

thông Việt Nam

Vietnam Posts and Telecommunications Group

</div>Trang 11<div class="page_container" data-page="11">

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 1. 1. Kết quả kinh doanh và đầu tư của VNPT năm 2019 và kế hoạch năm

Bảng 2. 2. Tổng hợp các thành phần đo lường thực tiễn quản trị nguồn nhân lực 41

</div>Trang 12<div class="page_container" data-page="12">

Bảng 3. 13. Kết quả đánh giá sơ bộ các thang đo bằng Cronbachalpha 79 Bảng 3. 14. Kết quả EFA thang đo các thành chức năng của thực tiễn quản trị nguồn

Bảng 3. 15. Kết quả EFA thang đo các thành phần TG, DN, TDo, HC của thực tiễn

Bảng 3. 16. Kết quả EFA thang đo các thành phần TG, DN, TDo, HC của thực tiễn

Bảng 3. 17. Kết quả EFA thang đo các thành phần của lợi thế cạnh tranh về nguồn

Bảng 3. 19. Kích thước mẫu nghiên cứu chính thức định mức theo các vùng dịch vụ

Bảng 4. 4. Kết quả EFA thang đo các thành phần của thực tiễn quản trị nguồn nhân

Bảng 4. 5. Kết quả EFA thang đo các thành phần của lợi thế cạnh tranh về nguồn

Bảng 4. 6. Kết quả EFA thang đo các thành phần của thực tiễn quản trị nguồn nhân

Bảng 4. 8. Kết quả kiểm định mối quan hệ nhân quả giữa các khái niệm trong mô

</div>Trang 13<div class="page_container" data-page="13">

Bảng 4. 9. Kết quả ước lượng Bootstrap so với ước lượng ML 115

Bảng 4. 11. Sự khác biệt giữa các chỉ tiêu tương thích giữa mơ hình khả biến và bất

Bảng 4. 13. Sự khác biệt giữa các chỉ tiêu tương thích giữa mơ hình khả biến và bất

Bảng 4. 14. Sự khác biệt giữa các chỉ tiêu tương thích giữa mơ hình khả biến và bất

Bảng 4. 15. Sự khác biệt giữa các chỉ tiêu tương thích giữa mơ hình khả biến với bất

Bảng 4. 16. Sự khác biệt giữa các chỉ tiêu tương thích giữa mơ hình khả biến và bất

Bảng 4. 17. Sự khác biệt giữa các chỉ tiêu tương thích giữa mơ hình khả biến và bất

Bảng 4. 18. Sự khác biệt giữa các chỉ tiêu tương thích giữa mơ hình khả biến và bất biến từng phần theo thâm niên công tác của CBCNV 126

</div>Trang 14<div class="page_container" data-page="14">

Bảng 5. 7. Thống kê mô tả yếu tố đội nhóm 141

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ

Hình 2. 1. Mơ hình thực tiễn quản trị nguồn nhân lực áp dụng tại các VNPT địa bàn

Hình 2. 3. Vai trị của thực tiễn quản trị nguồn nhân lực đối với duy trì lợi thế cạnh

Hình 2. 4. Mơ hình lý thuyết về ảnh hưởng của thực tiễn quản trị nguồn nhân lực

Hình 3. 2. Mơ hình nghiên cứu ảnh hưởng của thực tiễn quản trị nguồn nhân lực đến lợi thế cạnh tranh và kết quả kinh doanh các VNPT Tỉnh, Thành phố (hiệu chỉnh) 86

</div>Trang 15<div class="page_container" data-page="15">

Hình 3. 3. Mơ hình khả biến 93

TĨM TẮT

Luận án được thực hiện nhằm kiểm định mối quan hệ giữa thực tiễn quản trị nguồn nhân lực, lợi thế cạnh tranh về nguồn nhân lực và kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp (Vietnam Posts and Telecommunications Group – VNPT) trên địa bàn Tỉnh, Thành phố tại Việt Nam. Bằng phương pháp nghiên cứu định tính kết hợp với phương pháp nghiên cứu định lượng, luận án đã sử dụng mơ hình cấu trúc tuyến tính (SEM) để phân tích dữ liệu với cỡ mẫu là 773 quan sát. Luận án đã đạt được một số kết quả sau: (1) Thành phần đo lường thực tiễn quản trị nguồn nhân lực của các VNPT bao gồm: chức năng, tham gia, đội nhóm và mơi trường. Trong đó, thành phần chức năng là thang đo có cấu trúc bậc hai, gồm có 5 thành phần: công việc, tuyển dụng, đào tạo, đánh giá và lương thưởng; (2) Thành phần đo lường lợi thế cạnh tranh của các VNPT gồm có 2 thành phần: chất lượng nguồn nhân lực và hành vi nguồn nhân lực; (3) Kết quả kinh doanh của các VNPT là thang đo đơn hướng; (4) Mối quan hệ giữa thực tiễn quản trị nguồn nhân lực, lợi thế cạnh tranh và kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp VNPT có mối quan hệ cùng chiều. Cụ thể, thực tiễn quản trị nguồn nhân lực có ảnh hưởng cùng chiều đến lợi thế cạnh tranh (β

</div>