III
NGOÅN QUÖËC KYÂ
(TRAÁNG CA)
(In theo baãn cuãa NXB Vùn hoåc 1961)
NGOÅN QUÖËC KYÂ 1
2 TOAÂN TÊÅP XUÊN DIÏÅU
TÛÅA
(Ca tấc giẫ khi in lêìn in thûá hai. NXB Vùn hổc 1961)
Mûúâi sấu nùm àậ ài qua trïn bẫn thú nây, dûúâng
nhû àậ bao bổc bẫn thú trong mưåt ấng sûúng k niïåm.
Tấc giẫ cố thïí nâo khưng cẫm ún cấi dun ca vùn
tûå àố rt bâi thú mònh tûâ chưỵ c àûa sang chưỵ hiïån
giúâ...
Cấc em hiïån nay mûúâi sấu tíi cố thïí tûúãng tûúång
àûúåc khưng, mưëi tònh àêìu vúái cấch mẩng thânh cưng,
vúái chđnh quìn nhên dên úã tẩi “thânh Hoâng Diïåu”
tûác th àư Hâ Nưåi, thấng tấm 1945, Viïåt Nam dên
ch cưång hôa nùm thûá nhêët?
Lông tiïët trinh vui trong tiïåc sấng lôa
Tònh ngun
thy
vêỵn hậy côn run rêíy...
Ai àậ sưëng nhûäng ngây êëy sệ khưng bao giúâ qụn.
Bâi thú Ngổn qëc k àậ àûúåc lâm ra, trong
nhûäng ngây say sûa tù’m ấnh sấng thêìn tiïn ca cấch
mẩng thânh cưng êëy. Nhûäng ngây thûá nhêët êëy, têët cẫ
tûúi múái trong lông ngûúâi, trïn àêët nûúác nhû têåp
trung hiïån bêåt lïn trïn lấ cúâ àỗ sao vâng; chng ta àậ
say ngổn qëc k àưåc lêåp, tûå do nhû say men rûúåu!
Nhûäng bíi thûúång cúâ, kếo cúâ, treo cúâ, châo cúâ, nhûäng
khi phêët cao ngổn cúâ... ngổn qëc k nhû mưåt mùåt trúâi
àỗ mổc giêåy trïn biïín xanh, nhû mưåt ngưi sao vâng
NGỔN QËC K 3
múái chổc thng trúâi biïëc; ngổn qëc k qën lêëy têm
hưìn mổi ngûúâi, cën àûa lïn lưìng lưång cao xa!
Tưi côn nhúá cấi tr súã ca Hưåi Vùn hốa
Cûáu qëc
Viïåt Nam lc àố, trûúác cấch mẩng lâ nhâ ca Hưåi
khai trđ tiïën àûác, (hiïån nay lâ cêu lẩc bưå Thưëng nhêët)
hậy côn nhûäng trang àiïím bùçng vưi, bùçng gưỵ hònh con
dúi, hònh nhûäng àưìng tiïìn, y nhû mưåt cấi nhâ quan
lúán. Trong cấi vỗ chûa kõp cẫi tẩo êëy, lâ tôa soẩn
nhûäng sưë àêìu tẩp chđ Tiïìn phong bấo La Rếpublique
(Dên ch cưång hôa), lâ ban biïn têåp nhûäng sấch ca
Vùn hốa Cûáu qëc. ÚÃ àố, khoẫng thấng 10, 11 - 1945,
anh Nguỵn Huy Tûúãng, lc êëy cng vúái anh Nguỵn
Àònh Thi lâ nhûäng àưìng chđ ph trấch chđnh trong
Hưåi Vùn hốa Cûáu qëc Viïåt Nam. Anh Tûúãng àậ gúåi
àêìu tiïn cho tưi viïët mưåt bâi thú ca ngúåi Cúâ àỗ sao
vâng. Hoân cẫnh lc àố lâ: úã Nam bưå, ngổn qëc k
àang xưng pha khối lûãa, anh dng, gay go, khấng
chiïën àêìu tiïn chưëng bổn xêm lûúåc Phấp; cẫ nûúác mưåt
lông têåp húåp dûúái ngổn qëc k; nhûng úã Hâ Nưåi th
àư, cåc àêëu tranh chưëng nhûäng lûåc lûúång chđnh trõ
phẫn àưång àang diïỵn ra gay gù’t: nêëp bống bổn qn
àưåi qëc dên àẫng Trung Qëc àang àống úã miïìn
Bù’c nûúác ta, nhûäng àẫng phấi phẫn àưång trûúng
nhûäng lấ cúâ sao trù’ng, cúâ ba gẩch, khưng cưng nhêån
cûúng võ qëc k ca cúâ àỗ sao vâng, tûác nghơa lâ
khưng cưng nhêån chđnh quìn nhên dên mâ Àẫng ca
giai cêëp cưng nhên lâ ngûúâi xêy dûång vâ lậnh àẩo.
Hâng ngây, úã mêëy khu phưë, chng phất thanh nhûäng
lån àiïåu chưëng Chđnh ph lêm thúâi cấch mẩng;
chng tiïën hânh nhûäng viïåc bù’t cốc ngûúâi, khiïu
khđch, phấ rưëi; chng bây trô biïíu tònh chưëng cåc
tưíng tuín cûã àêìu tiïn (6-1-1946) ca nhên dên ta...
Àưìng chđ Nguỵn Huy Tûúãng àậ “àùåt hâng xậ hưåi” cho
tưi dng thú phêët cao Ngổn qëc k, cố nghơa lâ àấnh
4 TOÂN TÊÅP XN DIÏÅU
vâo bổn phẫn àưång. Nguỵn Huy Tûúãng àậ cho tưi cấi
tûá àêìu tiïn, tûâ àố nẫy ra bẫn thú Ngổn qëc k.
Cấi hùng tíi trễ ca lc êëy côn àổc thêëy àûúåc
trong nhûäng bâi thú ûáng chiïën lúâi vùn hậy côn nhû
mưåt quẫ xanh múái ûúng. Tưi xin chếp lẩi àêy mưåt “n
cûúâi dên Viïåt” àùng trïn bấo hưìi êëy, khưng phẫi vò giấ
trõ vùn hổc, mâ àïí gúåi lẩi cấi khưng khđ àấnh nhau
lc bêëy giúâ:
VÕNH CẤI CÚÂ
Cng xanh, cng àỗ, cng thò cúâ!
Nêëp bống cúâ ai, ngố mêåp múâ?
Thển vúái giố sûúng, bay lêëp lố,
Hưí cng non nûúác, phêët bú vú.
Àỗ nây vưën thiïåt pha bùçng gêëc,
Nhåm thù’m phêím tâu, xinh àểp thêåt.
Khưng dng tranh àêëu, chó dng treo,
Chùèng phẫi giố thúm, mâ cng phêët!
Àỗ cng xanh trù’ng, trưng na nấ...
(1)
Àấnh lưån con àen, nghe cng khấ!
Song song ba cấi sổc ngang ngang
Trưng giưëng quễ ly khi trûúác quấ.
Chûãi hoâi xêëu miïång, cố ai mï?
Chó bổn chun mưn bấn nûúác nghe!
Àûáng dûúái cúâ nây, qn loẩn àẫo
Tiïën tûâ ba gẩch àïën... ba que!
NGỔN QËC K 5
(1) Bâi nây nối vïì lấ cúâ ba gẩch ca Nguỵn Hẫi Thêìn mâu sù’c vâ
bưë cc nhû cúä Qëc dên àẫng ca Tûúãng Giúái Thẩch. - Cúâ quễ ly
lâ cúâ ca chđnh ph b nhòn thên Nhêåt Trêìn Trổng Kim.
Cúâ nây àïí ngù’m khi bìn khốc,
Khi kếo àoân qn ài... bù’t cốc.
Cúâ nây àïí phêët úã sau lûng,
Xûng bấ xûng hng trong mưåt gốc.
Tưí tiïn khi trûúác giưëng oai linh,
Sao chng mêìy nay chùèng biïët vinh?
Thâ chïët chûá khưng ài liïëm gốt,
L bay chúá àïí chố gâ khinh!
Than ưi lâ cúâ, than ưi cúâ!
Nùm, sấu, bẫy, tấm, chđn, mûúâi cúâ!
Cố vẫi, ai may mâ chùèng àûúåc!
Khố chùng: tranh àêëu tûâ ngây xûa.
Song le dên Viïåt bẫo con em:
- Khưn khếo cng khưng qua lệ phẫi.
Mấu dên cố nhåm, múái nïn cúâ;
Khưng mấu: chung qui lâ miïëng vẫi!
13-12-1945
Mûúâi sấu nùm àậ qua trïn bẫn thú hiïån nay àûúåc
in lẩi. Ngûúâi ta bao giúâ cng nhúá lẩi mưëi tònh àêìu vúái
mưåt niïìm hoan hó rûng rûng. Ngổn qëc k lâ sûå sưëng
lẩi ca ngûúâi dên Viïåt Nam úã trong tưi, lâ mưëi tònh
àêìu ca tưi vúái nhûäng ngây àêìu ca chđnh quìn
nhên dên cấch mẩng. Vò vêåy, tưi xin phếp àûúåc viïët
mêëy lúâi.
Hâ Nưåi, ngây 1 thấng 8 nùm 1961
XN DIÏÅU
6 TOÂN TÊÅP XN DIÏÅU
I
Giố reo, giố reo, giố Viïåt Nam reo;
Mêy bay, mêy bay, mêy hưìng tûúi sấng.
Giố ca trïn non, giố ngúåi trïn àêo;
Giố hất trïn àưìng: mấu àỗ cao treo.
Giố bay ài, mâ nhẩc cng bay theo,
Àûa tin múái khù’p trïn trúâi nûúác Viïåt.
Hoa cỗ àốn, mâ ni sưng cng biïët,
Cúâ Viïåt Nam oanh liïåt giố mûâng bay!
Vâng huy hoâng sinh giûäa thù’m hêy hêy.
Thù’m lưång lêỵy núã quanh vâng rûåc rúä:
Têët cẫ vẫi lâ mưåt cûúâi thù’m àỗ!
Têët cẫ cúâ lâ mưåt tiïåc triïu dûúng!
Nâo nhûäng huìn u ët, tđm thï lûúng,
Nâo nhûäng tđa, nâo nhûäng hưìng ëu àëi,
Thù’m lẩi hïët! - Nâo nhûäng mâu bẩc lấi,
Nhûäng bn tro, nhûäng than tûåa àïm tùm
Vâng lẩi rưìi!
Nûúác c bưën nghòn nùm
Theo cúâ múái, trễ nhû hai mûúi tíi.
NGỔN QËC K 7