ĐỀ 2
Phần I. Đọc hiểu (3,0 điểm)
Đọc kĩ đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi:
Chuyện kể rằng : em, cô gái mở đường
Để cứu con đường đêm ấy khỏi bị thương
Cho đoàn xe kịp giờ ra trận
Em đã lấy tình yêu tổ quốc của mình thắp lên ngọn lửa
Đánh lạc hướng thù. Hứng lấy những luồng bom…
Đơn vị tôi hành quân qua con đường mòn
Gặp hố bom nhắc chuyện người con gái
Một nấm mộ, nắng ngời bao sắc đá
Tình yêu thương bồi đắp cao lên…
(Trích Khoảng trời, hố bom của Lâm Thị Mỹ Dạ)
Câu 1: (0,5đ) Xác định thể thơ và phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ
Câu 2: (1đ) Nêu nội dung chính của đoạn thơ trên
Câu 3: (1đ) Từ đoạn thơ em có cảm nghĩ gì về con người và dân tộc Việt Nam?
Câu 4 (0.5 đ) Đoạn trích gợi em nghĩ tới những tác phẩm nào trong chương trình Ngữ văn lớp
9?
Phần II. Tập làm văn (7,0 điểm)
Câu 1(2,0điểm)
Từ nội dung của đoạn thơ phần đọc hiểu hãy viết đoạn văn bày tỏ suy nghĩ về sức mạnh của
lòng yêu nước
Câu 2 (5,0điểm)
Cảm nhận của em về hình ảnh những chiếc xe khơng kính và người lính lái xe trong
đoạn thơ sau:
Khơng có kính khơng phải vì xe khơng có Khơng có kính, ừ thì có bụi,
kính
Bụi phun tóc trắng như người già
Bom giật, bom rung kính vỡ đi rồi
Chưa cần rửa, phì phèo châm điếu thuốc
Ung dung buồng lái ta ngồi,

Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha.
Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng.
Khơng có kính, ừ thì ướt áo
Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng
Mưa tn, mưa xối như ngịai trời
Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim Chưa cần thay, lái trăm cây số nữa
Thấy sao trời và đột ngột cánh chim
Mưa ngừng, gió lùa khơ mau thơi.
Như sa, như ùa vào buồng lái
(Trích “Bài thơ về tiểu đội xe khơng kính”,
Phạm Tiến Duật)

1


PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

Phần

Câu
1

2

Đọc
hiểu
3

4


Phần
Tập
làm
văn

1

HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ KHẢO SÁT NĂNG LỰC HỌC SINH
Môn:Ngữ văn 9
Đề số: 2
Đáp án

Điể
m
0.25
0,25

Thể thơ tự do
PTBĐ là biểu cảm
Nội dung chính: Đoạn thơ nói về tình yêu tổ quốc, sự hi sinh
cao cả vì lí tưởng bảo vệ tổ quốc của những cơ gái thanh niên
1
xung phong trên tuyến đường Trường Sơn lịch sử
Con người Việt Nam là những con người anh dũng , bất
khuất , kiên trung. Ngay cả những cô gái thanh niên xung phong
với vẻ ngoài mảnh mai, yếu ớt nhưng chí hướng của những người
con gái ấy thì khơng hề nhỏ bé. Họ sẵn sàng đi trước mở đường,
sẵn sàng hi sinh để mang lại sự tự do , độc lập cho dân tộc. Người
Việt Nam không bao giờ chịu bé nhỏ , chịu cúi đầu trước khó

khăn , gian khổ. Càng trong những hồn cảnh khắc nghiệt , khó
khăn , người dân ta càng kiên cường, thông minh và can đảm. Đó
chính là một trong những phẩm chất đáng khen ngợi ở con người
Việt Nam. Chính điều này đã làm nên chiến thắng vẻ vang trong
lịch sử dân tộc và mang lại tự do , độc lập cho nước nhà.
Đoạn trích gợi em nghĩ tới những tác phẩm trong chương trình
Ngữ văn lớp 9 như : "Những ngơi sao xa xôi " của Lê Minh
Khuê, " Bài thơ về tiểu đội xe khơng kính " của Phạm Tiến
Duật
Từ nội dung đoạn văn phần đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn ngắn
(khoảng 200 chữ) bàn về sức mạnh của lòng yêu nước
a. Đảm bảo thể thức của đoạn văn
b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Sức mạnh của lòng yêu
nước
*Mở đoạn: Giới thiệu vấn đề nghị luận (sức mạnh của lòng
yêu nước)
*Thân đoạn: Nêu rõ sức mạnh của lòng yêu nước
- Trong quá khứ lòng yêu nước tạo nên sức mạnh đoàn kết dân
tộc, là yếu tố quyết định chiến thắng, giúp chúng ta đánh bại
2

1

0.5

2
0,25
0.25

0.25



những kẻ thù tàn bạo và hùng mạnh nhất trên thế giới. (Dẫn
chứng: Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ
trường kì, nếu khơng có tinh thần u nước một lịng thì làm sao
dân tộc ta có thể chiến thắng được những kẻ thù tàn bạo như vậy
được.
- Trong thời đại ngày nay, đất nước chúng ta đang phải đối mặt
với nhất nhiều khó khăn thử thách. Đó là thiên tai lũ lụt, là dịch
0.5
bệnh đang hoành hành . Và chính lịng u nước đã giúp chúng
ta có thêm sức mạnh, bản lĩnh để chiến thắng thiên tai, dịch
bệnh.
- Có lịng u nước , mỗi con người VN hiện đại sẽ sống có
trách nhiệm hơn với cộng đồng, với đất nước, có khát vọng
xây dựng đất nước giàu đẹp . Như thế đất nước sẽ ngày một
phát triển hơn.
- Mặc dù sống trong thời bình nhưng trong những năm gần đây,
chủ quyền của chúng ta vẫn bị đe doạ. Và khi ấy, lịng u nước
chính là thành trì kiên cố để chúng ta giữ vững chủ quyền của
dân tộc mình.
- Dân chứng: Trong khi dịch bệnh covid đang hồnh hành khắp
nơi, và VN cũng khơng phải là ngoại lệ thì chúng ta, bằng lịng
u nước và trách nhiệm với dân tộc, toàn thể người dân đã cùng
tham gia phòng chống dịch. Rất nhiều những người “chiến sĩ áo
trắng” đã phải từ biệt gia đình, chấp nhận hiểm nguy xung phong 0.25
vào tuyến đầu chống dịch, rất nhiều những người lính trẻ, những
chiến sĩ cơng an đã phải nhường doanh trại cho những người phải
cách ly. Đó khơng chỉ là trách nhiệm với cơng việc của bản thân
mà cịn là một biểu hiện của lịng u nước. Chính lịng yêu nước

đã tiếp thêm cho họ sức mạnh để họ vượt qua được mọi khó khăn.
*Kết đoạn:
- Khẳng định lại về sức mạnh của lòng yêu nước
0.25
- Bài học:
+ Chúng ta phải ý thức rõ vai trò của đất nước đối với mỗi con
người, ra sức bảo vệ, xây dựng, phát triển đất nước lên tầm cao
mới. Đó chính là cách thiết thực nhất để thể hiện tình yêu đất
nước của mình.
+ Là học sinh, để góp phần vào truyền thống yêu nước của dân
tộc, chúng ta phải không ngừng học tập, phấn đấu tu dưỡng về
đạo đức để góp phần xây dựng đất nước giàu mạnh trong tương
lai.
d. Sáng tạo: có quan điểm riêng, suy nghĩ mới mẻ, phù hợp vấn
đề nghị luận là lòng yêu nước.

3


e. Chính tả, ngữ pháp: đảm bảo các quy tắc về chuẩn chính tả,
ngữ pháp, ngữ nghĩa của từ.
2  Nghị luận về đoạn thơ trong bài “Bài thơ về tiểu đội xe khơng
kính” của Phạm Tiến Duật.
a. Đảm bảo cấu trúc của một bài nghị luận văn học.
b.Xác định đúng vấn đề nghị luận.
c. Triển khai hợp lí nội dung đoạn văn: vận dụng tốt các thao tác
lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng.
Có thể viết bài theo định hướng sau:
A.Mở bài:
Giới thiệu tác giả, tác phẩm.

Giới thiệu và đánh giá khái quát đoạn thơ
B.Thân bài
1. Khái quát:
+ “Bài thơ về tiểu đội xe khơng kính” của Phạm Tiến Duật. Đây
là tác phẩm tiêu biểu viết về đề tài người lính trên tuyến đường
Trường Sơn trong những năm đánh Mỹ cứu nước.
+ Đoạn thơ được phân tích thuộc phần đầu của bài thơ tập trung
khắc họa vẻ đẹp độc đáo hình tượng những chiếc xe khơng kính
và đặc biệt là hình tượng người lính lái xe.
2. Phân tích, đánh giá làm rõ các ý:
a)LĐ 1: Đoạn thơ đã giúp người đọc hình dung được sự khốc
liệt của chiến tranh qua hình ảnh những chiếc xe khơng kính
+ Hai câu đầu: Khơng có kính khơng phải vì xe khơng có kính
Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi
Điệp từ khơng: nhấn mạnh vào cái có mà lại khơng có, đó là sự
bất thường của những chiếc xe vận tải-> hình ảnh độc đáo mới lạ
trong thơ ca.
Giọng điệu thản nhiên điệp từ bom, động từ giật, rung cho thấy
sự ác liệt của chiến trường làm những chiếc xe mang đầy thương
tích tạo nên bao khó khăn gian khổ mà người lính phải đối mặt.
-> Hình ảnh những chiếc xe khơng kính chân thực gợi sự tàn phá
khốc liệt của chiến tranh giúp người đọc hình dung về những
năm tháng hào hùng và bi thương của lịch sử dân tộc.
- Là phơng nền khắc họa hình tượng người lính lái xe.
b. LĐ 2: Đoạn thơ cịn giúp ta cảm nhậnđược vẻ đẹp tâm hồn
của người chiến sĩ lái xe
* Vẻ đẹp của tư thế ung dung, hiên ngang, chủ động
- Trên nền của cuộc chiến tranh vô cùng gian khổ và khốc liệt ấy,
Phạm Tiến Duật đã xây dựng thành cơng hình ảnh những người
lính lái xe Trường Sơn với tư thế ung dung, hiên ngang, sẵn sàng

4

0.25

0.25
0.25
4.0

0,5

0,5

2.5


ra trận:
“Ung dung buồng lái ta ngồi
Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng”
+ Thủ pháp đảo ngữ, đưa từ “ung dung” đứng đầu câu gợi sự bình
thản, điềm tĩnh đến kì lạ của người lính.
+ “Nhìn thẳng” là cái nhìn đầy tự chủ, trang nghiêm, bất khuất,
không thẹn với trời đất, nhìn thẳng vào gian khổ, hi sinh khơng
run sợ.
+ Điệp từ “nhìn” được nhắc lại ba lần, cộng với nhịp thơ dồn dập,
giọng thơ mạnh mẽ đã thể hiện cái nhìn thống đạt, bao la giữa
chiến trường của người lính
+ Thủ pháp liệt kê: “nhìn đất”, “nhìn trời”, “nhìn thẳng” đã cho
thấy tư thế vững vàng, bình thản, dũng cảm của những người lính
lái xe. Họ nhìn thẳng vào bom đạn của kẻ thù, nhìn thẳng vào con
đường đang bị bắn phá để lái xe vượt qua .

- Tư thế ung dung, hiên ngang của người lính lái xe ra trận
được khắc họa thêm đậm nét qua những hình ảnh hịa nhập
vào thiên nhiên:
“Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng
Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim
Thấy sao trời và đột ngột cánh chim
Như xa như ùa vào buồng lái”
+ Tác giả đã mở ra một không gian rộng lớn với những con
đường dài phía trước, có gió thổi, có cánh chim chiều và những
cánh sao đêm. Dường như thiên nhiên, vũ trụ như đang ùa vào
buồng lái.
+ Điệp từ, điệp ngữ “nhìn thấy … nhìn thấy … thấy” đã gợi tả
được những đồn xe khơng kính nối đi nhau hành qn ra
chiến trường
+ Hình ảnh nhân hóa chuyển đổi cảm giác “vào xoa mắt đắng”,
thể hiện tinh thần dũng cảm, bất chấp khó khăn của người lính lái
xe.
+ Hình ảnh “con đường chạy thẳng vào tim”: Gợi liên tưởn đến
những chiếc xe phóng với tốc độ nhanh như bay. Lúc đó, giữa
các anh với con đường dường như khơng cịn khoảng cách, khiến
các anh có cảm giác con đường như đang chạy thẳng vào tim
Đồng thời, cho thấy tinh thần khẩn trương cảu các anh đối với sự
nghiệp giải phóng Miền Nam
+ Đặc biệt, hình ảnh so sánh “như sa, như ùa vào buồng lái” đã
diễn tả thật tài tình về tốc độ phi thường của tiểu đội xe khơng
kính khi ra trận. Cả một bầu trời đêm như ùa vào buồng lái
=> Có thể nói, hiện thực chiến trường trong khổ thơ trên
chính xác đến từng chi tiết. Và đằng sau hiện thực đó là một
5



tâm trạng, một tư thế, một bản lĩnh chiến đấu ung dung, vững
vàng của người lính trước những khó khăn, thử thách khốc
liệt của chiến tranh.
* Vẻ đẹp của lòng dũng cảm, tinh thần coi thường hiểm nguy,
bất chấp khó khăn *(Phân tích khổ 3,4)
- Hình ảnh “gió”, “bụi”, “mưa” tượng trưng cho những gian khổ,
thử thách nơi chiến trường.
- Cấu trúc lặp: “khơng có …, ừ thì…” đi liền với kết cấu phủ định
“chưa có …” ở hai khổ thơ đã thể hiện thái độ bất chấp khó khăn,
coi thường gian khổ của những chiến sĩ lái xe Trường Sơn
- Hình ảnh so sánh: “Bụi phun tóc trắng như người già” và “Mưa
tn, mưa xối như ngồi trời” nhấn mạnh sự khắc nghiệt của
thiên nhiên và chiến trường, đồng thời cho thấy sự ngang tàn,
phơi phới lạc quan, dũng mãnh tiến về phía trước của người lính
lái xe Trường Sơn
- Hình ảnh “phì phéo châm điếu thuốc” và “lái trăm cây số nữa”
cho thấy người lính bất chấp gian khổ, coi thường những hiểm
nguy, thử thách
- Ngôn ngữ giản dị như lời nói thường ngày, giọng điệu thì thản
nhiên, hóm hỉnh … làm nổi bật niềm vui, tiếng cười của người
lính, cất lên một cách tự nhiên giữa gian khổ, hiểm nguy cảu cuộc
chiến đấu.
=> Hình ảnh những người lính lái xe tiêu biểu cho chủ nghĩa
anh hùng cách mạng và thanh niên Việt Nam trong cuộc
kháng chiến chống Mĩ
3. Đánh giá chung
- Đoạn thơ có hình ảnh độc đáo, ngơn ngữ tự nhiên giàu tính
khẩu ngữ, giọng điệu sơi nổi, trẻ trung, pha chút ngang tàng,
hóm hỉnh

- Đoạn thơ vừa phản ánh hiện thực khốc liệt của chiến trường
vừa làm nổi bật khí phách ngang tàng và tâm hồn lãng mạn của
người lính lái xe Trường Sơn. Đó cũng tình u Tổ quốc, khát
vọng hịa bình của thế hệ trẻ Việt Nam trong những năm tháng
đánh Mỹ .

0,25

C.Kết bài
- Nhận định chung về đoạn thơ
- Bộc lộ niềm khâm phục, tự hào, biết ơn thế hệ cha anh đã chiến
đấu hi sinh bảo vệ Tổ quốc để chúng ta có cuộc sống ngày hơm
nay.

0.25

6


- Liên hệ trách nhiệm của thế hệ trẻ ngày nay
d. Sáng tạo: Cách diễn đạt độc đáo, có suy nghĩ riêng về vấn đề
nghị luận.

7

0,25