Chuyên đề tốt nghiệp Quản Trị Kinh doanh Quốc tế
MỤC LỤC
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
CPCSHN : cổ phần cao su Hà Nội
TP : thành phẩm
BTP : bán thành phẩm
PX : phân xưởng
P. KD : phòng kinh doanh
P. KHVT : phòng kế hoặch vật tư
P.KTTC : phòng kế toán tài chính
P.TCHC : phòng tổ chức hành chính
P.KT : phòng kĩ thuật
QĐ : quyết định
BV : bảo vệ
Sinh viên: Trần Việt Anh Lớp: Kinh Doanh Quốc Tế B
1
Chuyên đề tốt nghiệp Quản Trị Kinh doanh Quốc tế
DANH MỤC BẢNG, BIỂU, SƠ ĐỒ
HÌNH VẼ
Hình 1.1 Quy trình 5S.......................................................................................................................6
Hình 1.2 Ví dụ minh họa về sắp xếp................................................................................................7
Hình 1.3 Ví dụ minh họa về “Sạch Sẽ”...........................................................................................8
Hình 1.4 Ví dụ minh họa về “ Săn sóc”...........................................................................................9
Hình 1.5 Ví dụ minh họa về “Sẵn Sàng”.......................................................................................10
Hình 1.6 Sơ đồ tổ chức thực hiện 5S.............................................................................................16
Bảng 1.1 Tiêu chí phân biệt các đồ vật cần thiết và không cần thiết..........................................19
Hình 1.7 Ví dụ minh họa nhãn đỏ (red tag)...................................................................................19
Hình 1.8 Sơ đồ cách thực hiện “Sắp Xếp”.....................................................................................20
Bảng 1.2 Ví dụ về cách lập phiếu hỏi và tính điểm.......................................................................24
Bảng 1.3 Ví dụ về thang cho điểm.................................................................................................25
Hình 2.1 Sơ đồ bộ máy quản trị của công ty.................................................................................32

Bảng 2.1 Đoàn kiểm tra 5S............................................................................................................34
Bảng 2.3 Báo cáo kết quả kiểm tra 5S theo tuần...........................................................................39
Bảng 2.4 Tiêu chuẩn xét thưởng tháng cho các đơn vị sau khi kiểm tra nội qui 5S...................39
Bảng 2.4 tổng kết kết quả kiểm tra 5S..........................................................................................42
Sinh viên: Trần Việt Anh Lớp: Kinh Doanh Quốc Tế B
2
Chuyên đề tốt nghiệp Quản Trị Kinh doanh Quốc tế
LỜI MỞ ĐẦU
Hằng năm, ngành công nghiệp da-giầy Việt Nam đã đóng góp khoảng
trên ba tỷ USD vào kim ngạch xuất khẩu, dẫn đầu trong các ngành sản xuất hàng
tiêu dùng trong nước. Vì vậy xây dựng chiến lược phát triển và nâng cao hiệu
quả hoạt động sản xuất kinh doanh là việc làm thiết yếu. Đây là cơ sở để các
doanh nghiệp có thể đứng vững và phát triển trong nền kinh tế thị trường cũng
như theo kịp với tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế., nhất là trong giai đoạn hiện
nay khi Việt Nam đã chính thức trở thành thành viên của tổ chức thương mại thế
giới WTO. Khi áp lực cạnh tranh ngày càng cao thì sự thành công của mỗi doanh
nghiệp luôn phải gắn liền với Năng suất – Chất lượng. 5S là nền tảng cơ bản để
thực hiện hệ thống đảm bảo chất lượng.
Công ty cổ phần cao su Hà Nội là doanh nghiệp mới cổ phần hóa những
đã đạt được không ít thành tựu trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Một trong
nguyên nhân làm nên sự thành công đó là việc áp dụng thực hiện chương trình
5S đã tạo một môi trường lành mạnh, sạch đẹp, thoáng đãng, tiện lợi thì tinh thần
sẽ thoải mái hơn, năng suất lao động sẽ cao hơn và tạo điều kiện cho việc áp
dụng một hệ thống quản lý chất lượng đem lại niềm tin cho khách hàng.
Sau một thời gian thực tập, xuất phát từ thực tế hoạt động sản xuất kinh
doanh cũng như hoạt động thực hiện 5S của công ty trong thời gian gần đây, tôi
đã chọn đề tài nghiên cứu “Hoàn thiện việc ứng dụng 5S ở công ty cổ phần
cao su Hà Nội”. Đối tượng nghiên cứu của đề tài là quá trình thực hiện 5S của
công ty trong những năm gần đây và mục đích nghiên cứu nhằm hướng tới một
Sinh viên: Trần Việt Anh Lớp: Kinh Doanh Quốc Tế B

3
Chuyên đề tốt nghiệp Quản Trị Kinh doanh Quốc tế
số giải pháp hoàn thiện việc ứng dụng 5S. Bài báo cáo được chia thành ba
chương chính như sau:
Chương 1: Lí luận chung về 5S.
Chương 2:Rà soát tình hình thực hiện 5S ở công ty cổ phần cao su Hà Nội.
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện ứng dụng 5S ở công ty cổ phần cao su Hà
Nội.
Tôi mong rằng báo cáo sẽ đóng góp một phần nhỏ vào hoạt động thực
hiện 5S của công ty. Rất mong những ý kiến đóng góp của các thầy cô, cán bộ
công nhân viên trong công ty để bài báo cáo này được hoàn thiện hơn nữa. Tôi
xin chân thành cảm ơn.
Sinh viên: Trần Việt Anh Lớp: Kinh Doanh Quốc Tế B
4
Chuyên đề tốt nghiệp Quản Trị Kinh doanh Quốc tế
CHƯƠNG 1 LÍ LUẬN CHUNG VỀ 5S
1.1 Khái niệm và lợi ích của 5S
1.1.1 Định nghĩa về 5S
Khái niệm 5S được bắt nguồn từ Nhật Bản vào đầu những năm 80 và đang
được áp dụng rộng rãi tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Bắt nguồn từ
truyền thống của Nhật bản, ở mọi nơi, trong mọi công việc, người Nhật luôn cố
gắng khơi dậy ý thức trách nhiệm, tự nguyện, tính tự giác của người thực hiện
các công việc đó. Người Nhật luôn tìm cách sao cho người công nhân thực sự
gắn bó với công việc của mình. Ví dụ, trong phân xường, người quản lý sẽ cố
gắng khơi dậy ý thức trong người công nhân đây là “công việc của tôi”, “chỗ làm
việc của tôi”, “máy móc của tôi”. Từ đó người lao động sẽ dễ dàng chấp nhận
chăm sóc “chiếc máy của mình”, “chỗ làm việc của mình” và cố gắng để hoàn
thành “công việc của mình” một cách tốt nhất. Các nhà quản lý của Nhật đã tiếp
thu truyền thống này và đẩy nó lên thành một phong trào phát triển rộng rãi. Sau
đó đã đúc kết các kinh nghiệm thực tiễn thành lý luận khoa học và cho ra đời

chương trình năng suất chất lượng mới đó là 5S. Tại Nhật Bản, 5S được thực
hành nhiều năm với ý nghĩa phổ biến là Seiri và Seiton để hỗ trợ cho hoạt động
An toàn, Chất lượng, Hiệu suất và Môi trường. Năm 1986, cuốn sách đầu tiên về
5S được phát hành và từ đó 5S trở lên phổ biến nhanh chóng. Tại các công ty
phát triển, 5S được thực hành thường xuyên và duy trì ở mức độ cao. Tại
Singapore, 5S được thực hiện tại một công ty mẫu trong Dự án năng suất năm
1986. Sau đó nó trở thành hoạt động quốc gia đặt dưới ủy ban 5S. Hiện nay nó
Sinh viên: Trần Việt Anh Lớp: Kinh Doanh Quốc Tế B
5
Chuyên đề tốt nghiệp Quản Trị Kinh doanh Quốc tế
đã đạt tới cấp độ cao ở nhiều tổ chức. Tại nhiều quốc gia khác, 5S rất thành công
trong giai đoạn đầu, nhưng sau một thời gian, nó trở lên hời hợt, hình thức và
không hữu ích do bị áp dụng sai.
Trên kia là một vài nét về lịch sử 5S, vậy thế nào là 5S? 5S là chữ cái đầu
của các từ tiếng Nhật “SERI”, “SEITON", “SEISO”, “SEIKETSU” và
“SHITKESU” được tạm dịch sang tiếng Việt là “Sàng lọc”, “Sắp xếp”, “Sạch
sẽ”, “Săn sóc”, và “Sẵn sàng”. 5S được hiểu là quá trình tập trung vào việc tổ
chức, sắp xếp môi trường làm việc hiệu quả và tiêu chuẩn hoá các qui trình, thủ
tục làm việc. Chương trình 5S giúp đơn giản hoá môi trường làm việc, giảm
thiểu các hoạt động thừa thải và không cần thiết, đồng thời giúp tăng cường hiệu
quả của chất lượng và sự an toàn.
Hình 1.1 Quy trình 5S
Để hiểu rõ hơn về 5S, chúng ta nghiên cứu định nghĩa từng “S” trong quy
trình 5S.
Sàng Lọc (Seiri): 'S' đầu tiên tập trung phân biệt thứ cần thiết và không
cần thiết theo tiêu chí xác định trước và loại bỏ những vật không cần thiết trong
Sinh viên: Trần Việt Anh Lớp: Kinh Doanh Quốc Tế B
Sắp XếpSẵn Sàng
Sàng Lọc
Săn Sóc

Sẵn Sàng
6
Chuyên đề tốt nghiệp Quản Trị Kinh doanh Quốc tế
môi trường làm việc. Phương pháp nhận thấy hiệu quả nhất trong việc xác định
những thứ không cần thiết là đính thẻ đỏ lên đó. Thẻ đỏ dán trên tất cả những vật
dụng không cần thiết trong công việc hiện tại của bạn. Những vật này sau đó nên
được di dời đến một khu vực tập trung. Qui trình này giúp đánh giá lại những vật
được đánh dấu đỏ, thỉnh thoảng những vật dụng đã và sẽ cần dùng đến nên
chuyển đến khu vực kho lưu bên ngoài khu vực sản xuất và sắp xếp ngăn nắp
hơn; và nên vứt bỏ những thứ không cần dùng đến. Sàng lọc là cách tuyệt vời
giúp tạo không gian nhà xưởng thoáng hơn & loại trừ những vật dụng như các
công cụ bị hư, bị hỏng; đồ vật, gá lắp quá hạn và bị pha trộn lẫn lộn; vật phế thải
và các nguyên liệu dư thừa. Qui trình sàng lọc còn giúp xác định đúng số lượng
với những thứ cần thiết.
Sắp Xếp(Seiton): là 'S' thứ hai trong 5S, tập trung vào phương pháp lưu
giữ hiệu quả. Qui trình này sắp xếp những thứ cần thiết theo trật tự ngăn nắp và
có đánh số ký hiệu để dễ tìm, dễ thấy, dễ lấy và dễ trả lại. Dựa vào quy trình sản
xuất của doanh nghiệp, sắp xếp các vị trí dụng cụ ,máy móc, thiết bị … sao cho
phù hợp.
Hình 1.2 Ví dụ minh họa về sắp xếp
ª
Chụp hình TRƯỚC và SAU khi dọn dẹp, sắp xếp
Sinh viên: Trần Việt Anh Lớp: Kinh Doanh Quốc Tế B
7
Chuyên đề tốt nghiệp Quản Trị Kinh doanh Quốc tế
Sạch Sẽ (Seiso): Khi bạn đã loại các thứ bừa bộn và tạp nhạp gây trở ngại
trong khu vực làm việc của bạn, và bạn đã xác định & sắp xếp những thứ cần
thiết đâu vào đấy, thì bước kế tiếp là nên vệ sinh kỹ lưỡng khu vực làm việc.
Công tác làm vệ sinh hàng ngày là yêu cầu cần thiết để duy trì sự cải tiến. Công
nhân nên cảm thấy tự hào khi vệ sinh và sắp xếp gọn gàng khu vực làm việc của

mình và bước Sạch Sẽ sẽ giúp tạo nên tinh thần tự sở hữu các thiết bị và cơ sở
vật chất trong môi trường làm việc của mình. Công nhân cũng sẽ bắt đầu lưu ý
những thay đổi trong thiết bị và cơ sở vật chất như không khí, dầu máy và sự rò
rỉ dầu máy, sự nhiễm bẩn lặp đi lặp lại, sự rung động, bể, vỡ, mệt mỏi, sự không
liên kết, không thẳng hàng. Những sự thay đổi này mà không có sự chăm sóc kịp
thời sẽ làm cho máy móc hư hỏng và mất năng suất. Cả hai cộng lại sẽ ảnh
hưởng đến điểm cốt yếu của doanh nghiệp.
Hình 1.3 Ví dụ minh họa về “Sạch Sẽ”
Sinh viên: Trần Việt Anh Lớp: Kinh Doanh Quốc Tế B
8
Chuyên đề tốt nghiệp Quản Trị Kinh doanh Quốc tế
66
NGĂN NGỪA DƠ BẨN TỪ GỐC
Vật liệu
Dũa
Bàn thao tác Máng
Tấm chắn trong suốt
Thùng chứa
Săn Sóc (Seiketsu): Khi đã thực hiện được 3S đầu rồi, bạn nên tập trung
chuẩn hoá những thông lệ, thói quen tốt trong khu vực làm việc. Cho phép nhân
viên của bạn tham gia triển khai những tiêu chuẩn như vậy. Họ là yếu tố quan
trọng và quí giá nhưng thừơng bị bỏ quên không được cung cấp đầy đủ những
thông tin liên quan đến công việc của mình. Và luôn luôn đảm bảo Sàng lọc, Sắp
xếp, Sạch sẽ đối với cả diện mạo con người và môi trường làm việc.
Hình 1.4 Ví dụ minh họa về “ Săn sóc”
Sinh viên: Trần Việt Anh Lớp: Kinh Doanh Quốc Tế B
9
Chuyên đề tốt nghiệp Quản Trị Kinh doanh Quốc tế
9
Đạt

Khá
Xuất sắc
Giỏi
Thời gian
Hi
ệ
u
Q
ủ
a
Công
T
á
c
Sàng lọc
Sắp xếp
Sạch sẽ
Sẵn Sàng (Shitsuke): Đến đây thì 'S' cuối cùng này là 'S' khó thực hiện &
khó đạt được nhất. Bản chất của con người là thường cưỡng lại sự thay đổi và có
nhiều tổ chức sau khi cố gắng áp dụng chương trình 5s, sau vài tháng lại chợt
nhận ra rằng mình đang ở trong một cửa hàng bừa bộn, dơ bẩn trở lại. Như vậy,
sự việc thường có khuynh hướng quay trở lại trạng thái cũ và cảm thấy thoải mái
khi làm việc "theo cách cũ". Sẵn sàng là duy trì tập trung xác định trạng thái mới
và tiêu chuẩn để sắp xếp, tổ chức môi trường làm việc thường xuyên.
 Một việc làm thường xuyên à Tạo ra thói quen.
 Những thói quen tốt à Tạo ra tính cách tốt.
Hình 1.5 Ví dụ minh họa về “Sẵn Sàng”
Sinh viên: Trần Việt Anh Lớp: Kinh Doanh Quốc Tế B
10
Chuyên đề tốt nghiệp Quản Trị Kinh doanh Quốc tế

3
Sẵn sàng
Sắp xếp
S
ạ
ch
s
ẽ
S
à
ng
l
ọ
c
S
ắ
p
x
ế
p
S
ạ
ch
s
ẽ
S
ạ
ch
s
ẽ

Săn
s
ó
c
S
à
ng
l
ọ
c
S
à
ng
l
ọ
c
S
à
ng
l
ọ
c
Sắp xếp
S
ắ
p
x
ế
p
S

ắ
p
x
ế
p
S
ạ
ch
s
ẽ
Sạch sẽ
Săn
s
ó
c
Săn
s
ó
c
Sàng lọc
Các công cụ 5S
(Lặp đi lặp lại 3S
liên tục)
Mục tiêu của 5S
‘02
‘01
‘00
‘99
‘98
‘97

‘96
1.1.2 Tại sao phải áp dụng 5S
Trước hết, 5S là kiến thức cơ bản để nâng cao năng suất. Như chúng ta đã
biết, 5S giúp đơn giản hoá môi trường làm việc, giảm thiểu các hoạt động thừa
thải và không cần thiết, đồng thời giúp tăng cường hiệu quả của chất lượng và sự
an toàn. Điều này có nghĩa là khi thực hiện 5S, các doanh nghiệp có thể nhận
diện được lãng phí về máy móc, nguyên vật liệu, phương pháp sản xuất.... Từ đó
chi phí đầu vào giảm đi trong khi đó yếu tố đầu ra vẫn giữ nguyên và năng suất
nâng cao.
Thứ hai, 5S là nền tảng cho mõi hoạt động Kaizen. Kaizen là khái niệm
luôn đi liền với 5S với ý nghĩa là thay đổi để tốt hơn. Kaizen là sự lựa chọn cách
làm khác hoặc thay đổi cách làm hiện tại để công việc dễ dàng hơn, thuận tiện
hơn và hiệu quả cao hơn với phương châm ít tốn kém nhất. Thực hiện 5S là
chúng ta thực hiện các sự thay đổi nhỏ, thực hiện một cách liên tục nhằm cải
thiện công việc tốt hơn.
Sinh viên: Trần Việt Anh Lớp: Kinh Doanh Quốc Tế B
11
Chuyên đề tốt nghiệp Quản Trị Kinh doanh Quốc tế
Cuối cùng, nội dung của 5S xuất phát từ nhu cầu tự nhiên của con người.
Con người thì ai cũng muốn ngăn nắp, sạch sẽ. 5S giúp con người thực hiện công
việc một cách có trình tự, các dụng cụ cần thiết cho công việc được sắp xếp
thuận tiện, môi trường làm việc sạch sẽ, thoải mái. Từ đó con người làm việc sẽ
tốt hơn.
1.1.3 Mục đích của 5S
5S là triết lý dễ hiểu, không có những thuật ngữ khó hiểu. Để áp dụng 5S hiệu
quả cũng như thực hiện tốt các nhiệm vụ mang tính chiến lược của doanh
nghiệp, hoạt động 5S cần đạt những mục đích cơ bản sau đây:
 Xây dựng tinh thần KAIZEN cho mọi người tại nơi làm việc. Khi mọi
người thực hiện 5S có nghĩa có thực hiện một cách thường xuyên 3S, mỗi
ngày chỉ cần bỏ ra thời gian từ 5’ đến 10’ để thực hiện 5S. Thực hiện 5S

trong thời gian sẽ tạo ra sự thuận tiện, hiệu quả cao. Đó chính là tinh thần
của KAIZEN mà mọi người đạt được khi thực hiện 5S.
 Xây dựng tinh thần đồng đội giữa mọi người thông qua chương trình 5S.
Hoạt động 5S làm cải thiện môi trường làm việc của doanh nghiệp. Điều
này không thể đạt được nếu từng cá nhân thực hiện 5S, nó đòi hỏi tất cả
nhân viên đều thực hiện. Cụ thể hoạt động sàng lọc, các cá nhân phải hỗ
trợ nhau lựa chọn những cái nào cần thiết, cái nào lên loại bỏ; hoạt động
sắp xếp đòi hỏi làm sao cho thuận tiện nhất cho tất cả mọi người trong
một phòng ban, khi thực hiện sạch sẽ mọi người phân công nhau vệ sinh
từng khu vực thuộc phạm vi phụ trách.
 Phát triển vai trò lãnh đạo cho cán bộ quản lý và giám sát viên. Bất kì hoạt
động nào cũng cần hoạt động quản trị. 5S cũng không là ngoại lệ, không
thể để cho nhân viên tự thực hiện 5S được, cần phải có nhà quản trị hướng
Sinh viên: Trần Việt Anh Lớp: Kinh Doanh Quốc Tế B
12
Chuyên đề tốt nghiệp Quản Trị Kinh doanh Quốc tế
dẫn thực hiện 5S, các giám sát viên để kiểm tra thực hiện 5S có tốt hay
không. Thông qua hoạt động quản trị đó, nâng cao vai trò của cán bộ quản
lý và giám sát viên, thực hiện càng tốt thì hoạt động 5S càng đạt hiệu quả
cao.
1.1.4 Mục tiêu của 5S
Mục tiêu của 5S hướng vào 6 điểm kiểm soát trong doanh nghiệp. Về chất
lượng (Q), đảm bảo thành phẩm làm ra không có khuyết tật, lỗi. Về chi phí (C),
không lãng phí, giảm chí phí đầu vào qua đó nâng cao năng suất. Về giao hàng
(D), giao hàng đúng thời gian theo quy đinh trong hợp đồng đã kí kết. Về an toàn
(S), tạo môi trường làm việc an toàn, không có tai nạn xảy ra đối với người lao
động. Về tinh thần (M), môi trường làm việc không bẩn. Về môi trường (E),
không gây ô nhiễm.
1.1.5 Lợi ích của 5S
Khi thực hiện 5S thành công trong công ty, 5S sẽ đưa lại sự thay đổi lớn về

môi trường và hiệu quả làm việc. Những thứ không cần thiết sẽ được loại bỏ
khỏi nơi làm việc, những vật dụng cần thiết được xếp ngăn nắp, gọn gàng, đặt ở
những vị trí thuận tiện cho người sử dụng, máy móc thiết bị trở nên sạch sẽ,
được bảo dưỡng, bảo quản. Từ các hoạt động 5S sẽ nâng cao tinh thần tập thể,
khuyến khích sự hoà đồng của mọi người, qua đó người làm việc sẽ có thái độ
tích cực hơn, có trách nhiệm và ý thức hơn với công việc.
Ngày nay, 5S là một chương trình nâng cao năng suất rất phổ biến ở Nhật Bản
và dần dần trở nên phổ biến ở nhiều nước khác vì các lợi ích sau:
 Nâng cao năng suất (P)
 Nâng cao chất lượng (Q)
 Giảm chi phí (C)
Sinh viên: Trần Việt Anh Lớp: Kinh Doanh Quốc Tế B
13
Chuyên đề tốt nghiệp Quản Trị Kinh doanh Quốc tế
 Giao hàng đúng hạn (D)
 An toàn cho người lao động (S)
 Nâng cao tinh thần (M)
Bên cạnh đó, 5S không những đem lại những lợi ích cho doanh nghiệp mà
con mang lại những lợi ích cho con người. Thứ nhất, 5S đem lại môi trường làm
việc thân ái hơn. Khi thực hiện 5S, mõi người làm việc trong môi trường sạch sẽ,
mõi thứ được sắp xếp một cách khoa học, thuận lợi cho công việc. Thứ hai, 5S
giúp cho công việc của nhân viên trong doanh nghiệp thực hiện một cách hiệu
quả. Thử nghĩ xem, bạn là một nhân viên trong một dây chuyền sản xuất, mõi
thứ cần thiết đều được sắp xếp, bạn sẽ không phải mất nhiều thời gian di chuyển
để lấy những dụng cụ cần thiết, những bán thành phẩm, bạn lấy dụng cụ cần thiết
và chú trọng vào công việc của mình. Thứ ba, 5S đem lại cho nhân viên sự an
toàn hơn. Những thứ chưa cần thiết sẽ được sắp xếp vào vị trí thích hợp, không
gây trở ngại cho bạn khi thực hiện công việc, rồi môi trường được vệ sinh sạch
sẽ tạo ra sự an toàn trong công việc của bạn.
Trên cở sở những lợi ích đó, chúng ta có thể giải thích vì sao ngày có

nhiều doanh nghiệp tham gia thực hiện 5S. 5S có thể áp dụng đối với mọi cấp
công ty cho dù công ty đó là nhỏ, vừa hay lớn. 5S có thể áp dụng đối với các
công ty trong bất kì loại hình kinh doanh nào ( sản xuất, thương mại, dịch vụ …).
Triết lí 5S dễ hiểu, không đòi hỏi phải hiểu biết những thuật ngữ khó. Và một lí
do nữa đã nêu ra ở trên, đó là xuất phát từ bản chất con người đều thích sạch sẽ,
thoái mái và sự ngăn nắp tại phân xưởng.
1.2 Các bước tiến hành thực hiện chương trình 5S
Khi thực hiện 5S sẽ mang lại sự thay đổi lớn về hiệu quả làm việc nhưng
việc áp dụng thực hiện ở các doanh nghiệp không phải dễ dàng. Tùy theo từng
Sinh viên: Trần Việt Anh Lớp: Kinh Doanh Quốc Tế B
14
Chuyên đề tốt nghiệp Quản Trị Kinh doanh Quốc tế
điều kiện hoàn cảnh mà các doanh nghiệp có cách thực hiện chương trình 5S
riêng của mình. Tuy vậy, việc thực hiện 5S vẫn phải tuân theo quy trình chung
để áp dụng một cách hiệu quả. Khi thực hiện 5S ở doanh nghiệp thì tiến hành
theo 6 bước cơ bản được cụ thể như sau:
1.2.1 Chuẩn bị
Trước tiên, tổ chức cần xác định rõ mục tiêu của việc triển khai 5S, cán bộ
lãnh đạo hiểu rõ nguyên lý và lợi ích của 5S. Sau đó, lãnh đạo cam kết thực hiện
5S thông qua các quyết định bằng văn bản. Tiếp theo, tiến hành thành lập Ban
5S. Nên chọn ra mỗi bộ phận có 2 người để cử vào Ban 5S để nếu một người
nghỉ thì công việc vẫn được thực hiện. Thành viên được lựa chọn vào Ban 5S
phải là những người có tính kỷ luật cao, sát sao trong công việc, có tầm ảnh
hưởng đến người khác, khuyến khích là nữ. Chức năng chính của Ban 5S là
tuyên truyền về 5S, đào tạo 5S và đánh giá 5S. Trong ban 5S ai là Trưởng ban,
Phó ban, Thư ký, Phụ trách ảnh. Một trong các yếu tố để thực hành 5S là sự
tham gia của tất cả mọi người đặc biệt là lãnh đạo phải gương mẫu đi đầu, nếu vi
phạm cũng xử lý công bằng như các thành viên khác. Vì thế, Trưởng ban sẽ là
người rất nghiêm minh, đi đầu trong hoạt động thực hiện 5S. Nhiệm kỳ có thể
một năm tùy theo kết quả công việc. Phó ban là người giúp việc cho Trưởng ban

trong việc thực thi và giám sát hoạt động triển khai. Thư ký có trách nhiệm tổng
kết tình hình thực hiện 5S tại đơn vị và tổng hợp các ý kiến nhận xét, đóng góp
một cách trung thực, khách quan. Phụ trách ảnh có vai trò rất lớn vì ảnh là minh
chứng rõ nhất và mọi người có thể nhận ra ngay các lỗi của mình. Người phụ
trách ảnh phải thường xuyên quan sát, phát hiện những nơi có vấn đề, sai sót và
chụp lại làm bằng chứng và lưu trong hồ sơ triển khai 5S. Sau một thời gian,
xem lại hồ sơ sẽ thấy sự khác biệt giữa trước và sau cải tiến. Nên dán những tấm
Sinh viên: Trần Việt Anh Lớp: Kinh Doanh Quốc Tế B
15
Chuyên đề tốt nghiệp Quản Trị Kinh doanh Quốc tế
ảnh 5S lên bảng tin để tất cả mọi người cùng biết và hỗ trợ nhau cải tiến. Còn lại
là các ủy viên có trách nhiệm tuyên truyền, đôn đốc các bộ phận trong đơn vị
thực hiện tốt hoạt động 5S. Công ty dự kiến tổ chức thực hiện 5S như thế nào:
Hình 1.6 Sơ đồ tổ chức thực hiện 5S
Công ty tổ chức đào tạo nhận thức về 5S. Có nhiều cách thực hiện việc đào
tạo này cụ thể như sau:
 Đơn vị nên cử một số cán bộ quản lý chủ chốt trong Ban 5S tham gia các
khóa đào tạo về thực hành 5S của các tổ chức có uy tín.
 Học hỏi tham quan các đơn vị khác áp dụng thành công 5S trước khi triển
khai ở đơn vị mình.
 Bảng tin, tờ gấp, khẩu hiểu… liên quan đến 5S.
 Tổ chức các cuộc thi đua toàn công ty tìm hiểu về 5S.
Kết thúc bước 1 thì các đơn vị có đội ngũ cán bộ hiểu biết về 5S, sẵn sàng áp
dụng thực hiện 5S.
1.2.2 Thông báo chính thức của lãnh đạo công ty
Sinh viên: Trần Việt Anh Lớp: Kinh Doanh Quốc Tế B
Giám đốc điều hành
Ban chỉ đạo thực hiện 5S
Ban triển khai thực hiện 5S
Ban đánh giá việc thực hiện 5S

Người hướng dẫn
Thực hiện 5S
TP hành chính
Hoạt động đào tạo
5S
TP kinh doanh
Hoạt động đào tạo
5S
TP sản xuất
Hoạt động đào tạo
5S
Trưởng phòng vật tư
Hoạt động đào tạo
5S
Bộ phận mua vật tư Bộ phận bán hàng Bộ phận hành chínhBộ phận sản xuất
16
Chuyên đề tốt nghiệp Quản Trị Kinh doanh Quốc tế
Lãnh đạo cao nhất thông báo chính thức về việc thực hiện chương trình 5S
bằng việc kí quyết đinh công ty về việc áp dụng thực hiện 5S. Trong đó, lãnh đạo
trình bày các mục tiêu của 5S cho toàn thể công nhân viên. Sau đó, công bố sơ
đồ tổ chức và chỉ rõ sơ đồ phân chia giới hạn các khu vực để phân trách nhiệm
cho từng nhóm thực hiện. Tiến hành các hoạt động tuyên truyền quảng bá về 5S
trong toàn công ty thông qua các biểu ngữ, hình ảnh, áp phích, tờ rơi và báo chí
ở khắp mọi nơi. Ban 5S có thể phối hợp với các chuyên gia bên ngoài mở các
lớp đào tạo về 5S để tất cả mọi người cùng nhận thức đúng, nắm rõ quy trình và
cách thức triển khai. Lưu ý là 100% cán bộ nhân viên phải tham gia.
1.2.3 Mõi người tiến hành tổng vệ sinh
Công ty tiến hành lựa chọn “ngày tổng vệ sinh”. Việc này do lãnh đạo cao
nhất phát động. Đối tượng tham gia của hoạt động này là tất cả mõi người trong
công ty kể cả lãnh đạo với phạm vi toàn công ty.

Lập sơ đồ mặt bằng toàn công ty, kể cả phần bao quanh bên ngoài, quy
định khu vực được phân công. Nên chia thành các tổ để dễ theo dõi và quản lý.
Mỗi người phụ trách nơi làm việc của mình và có thể kiểm tra chéo lẫn nhau.
Các khu vực chung như nhà xe, cầu thang, hành lang, nhà ăn, nhà vệ sinh,…
cũng phải phân về các tổ cho công bằng.
Ban 5S đề xuất mua các dụng cụ cần thiết để thực hiện 5S như máy ảnh,
bảng tin, tủ đồ, giá, chổi lau,… và phát cho các tổ. Quá trình này phải liệt kê đầy
đủ các dụng cụ cần thiết cho buổi tổng vệ sinh về số lượng và chủng loại phù
hợp với từng khu vực, xác định rõ người chịu trách nhiệm chuẩn bị, quy định vị
trí lưu trữ các đồ dùng trên.
Ban 5S cần hướng dẫn cặn kẽ, khuyến khích tất cả các tổ hăng hái thi đua,
đề ra các khẩu hiệu về thực hành 5S. Các tổ nên treo các khẩu hiệu ngay tại tổ
Sinh viên: Trần Việt Anh Lớp: Kinh Doanh Quốc Tế B
17
Chuyên đề tốt nghiệp Quản Trị Kinh doanh Quốc tế
mình để chuẩn bị cho ngày tổng vệ sinh. Có thể đưa những tấm gương về 5S như
Bác Hồ luôn sạch sẽ, gọn gàng, ngăn nắp.
Phát lệnh tổng vệ sinh trong toàn đơn vị. Đây là bước quan trọng vì nó đánh
dấu bước đầu trong việc thực hiện 5S. Ngày tổng vệ sinh phải được tổ chức rầm
rộ, khí thế, sôi nổi, tạo sự phấn khởi và thi đua cho mọi người. Cố gắng để mọi
người tham gia với tinh thần tự giác, trách nhiệm và kỷ luật cao. Công ty cố gắng
duy trì 2 cuộc tổng vệ sinh hằng năm. Quá trình thực hiện ngày tổng vệ sinh toàn
công ty được diễn ra theo trình tự sau:
 Khai mạc bởi lãnh đạo cao nhất.
 Cung cấp đầy đủ dụng cụ đến từng người.
 Làm việc theo tổ đội.
 Bắt đầu bằng Sàng Lọc.
 Xác định tiêu chí hủy bỏ thích hợp.
 Sử dụng các thẻ thông báo hủy bỏ.
 Xác định vị trí thích hợp để thực hiện Sắp Xếp.

 Phối hợp hoạt động kiểm tra khi thực hiện Sạch Sẽ.
 Đánh giá và ghi nhận của lãnh đạo tại từng khu vực.
 Lưu ý là ghi nhận bằng hình ảnh trước, trong và sau khi tổng vệ sinh.
 Tổng kết rút kinh nghiệm và xác định kế hoặch sắp tới.
1.2.4 Bắt đầu thực hiện Sàng Lọc
Mục đích của bước này là phân biệt được những thứ cần thiết và không
cần thiết theo các tiêu chí xác định. Thực hiện “Sàng Lọc” trải qua 3 bước nhỏ:
- Bước 4.1: Xem xét nơi làm việc với các đồng nghiệp, phát hiện, nhận biết các
vật không cần thiết và loại bỏ chúng. Lưu ý không bao giờ giữ những thứ không
cần thiết tại nơi làm việc. Để thực hiện việc này, đòi hỏi có tiêu chuẩn rõ ràng để
Sinh viên: Trần Việt Anh Lớp: Kinh Doanh Quốc Tế B
18
Chuyên đề tốt nghiệp Quản Trị Kinh doanh Quốc tế
“Sàng Lọc”. Nơi làm việc khác nhau, đối tượng khác nhau sẽ có những tiêu
chuẩn khác nhau. Tại dây chuyền sản xuất, chỉ để đủ một lượng cần thiết cho
hoạt động hằng ngày ( bắt đầu một ngày, về sau giảm dần xuống ½ ngày …).
Đối với những vật nhỏ có thể để lượng nhiều hơn cần thiết sao cho không ảnh
hưởng đến dây chuyền sản xuất và công việc. Lập bảng với các tiêu chí phân biệt
các đồ vật cần thiết và không cần thiết.
Bảng 1.1 Tiêu chí phân biệt các đồ vật cần thiết và không cần thiết
Tần suất sử dụng Mức độ cần thiết Chỗ lưu giữ
Hiếm khi Ít hơn 1 lần/năm Loại bỏ
Thỉnh thoảng 6 tháng/lần Lưu ngoài nơi sản xuất
Bình thường 1-2 tháng/lần Để tại nơi sản xuất
Hay dùng 1-2 lần/tuần Để gắn nơi làm việc
Rất hay dùng Hằng ngày Để cạnh người công nhân
- Bước 4.2: Nếu bạn và đồng nghiệp không quyết định được đồ vật cần thiết hay
không hãy dùng thẻ màu đỏ (Red tag) để thông báo hủy bỏ và xác định nơi lưu
giữ các đồ vật đó. Kĩ thuật sử dụng “nhãn đỏ” rất hiệu quả để phân biệt những
thứ cần thiết hay không cần thiết. Thực tế, thực hiện áp dụng 5S sử dụng nhiều

loại nhãn khác nhau với ý nghĩa khác nhau: nhãn đỏ (hủy bỏ), nhãn vàng
(chuyển đi), nhãn xanh (cần có đề nghị), đường chéo vàng ( chuyển ra khu nguy
hiểm), nhãn vàng (cần sửa chữa). Ví dụ về nhãn đỏ để thực hiện “Sàng Lọc”:
Hình 1.7 Ví dụ minh họa nhãn đỏ (red tag)
THÔNG BÁO HỦY BỎ
Cái gì : Chi tiết ABC
Ở đâu : Kho
Tại sao : Hàng phế phẩm
Người xử lý : Thủ kho
Thời hạn : 31/12/2007
Khuyến nghị:
Ngày 5 tháng 12 năm 2007
Sinh viên: Trần Việt Anh Lớp: Kinh Doanh Quốc Tế B
19
Chuyên đề tốt nghiệp Quản Trị Kinh doanh Quốc tế
Phê duyệt Người đề nghị
Nguyễn Văn A Vũ Thị B
- Bước 4.3: Sau một thời gian, hãy kiểm tra lại nếu không có ai cần đến nó bạn
hãy xác định thời hạn hủy bỏ. Sau khi xác định những thứ không cần thiết, với
những thứ không có giá trị và dễ dàng loại bỏ thì có thể loại bỏ ngay lập tức, với
những thứ có giá trị để bán thì tìm người mua với giá hợp lí nhất, với những thứ
không có giá trị nhưng cần chi phí để loại bỏ thì phải tìm phương pháp ít chi phí
và an toàn nhất để hủy bỏ. Đối với những thứ cần thiết, tùy theo tần suất sử dụng
mà lưu giữ vị trí thích hợp.
1.2.5 Thực hiện “ Sắp xếp”, “Sạch Sẽ” hàng ngày
Sau khi “Sàng Lọc”, nơi làm việc chỉ còn lại những vật cần thiết và số
lượng dùng hàng ngày. “Sắp xếp” là sắp xếp ngăn nắp những vật và lượng này
sao cho tiện sử dụng. Đảm bảo rằng mọi thữ cần thiết tại nơi làm việc đã được
loại bỏ. Xác định vị trí sắp xếp thích hợp để mõi người đều có thể dễ sử dụng.
Sau đó tiến hành sắp xếp các đồ vật cần thiết theo thứ tự ưu tiên, dán nhãn nhận

biết rõ ràng. Lưu ý đảm bảo nguyên tắc mọi thứ cần thiết đều có vị trí sắp xếp
thích hợp và dấu hiệu nhận biết rõ ràng. Những vật và lượng cần thiết phải xếp
không chỉ theo trật tự mà còn trong điều kiện tốt để sẵn sàng sử dụng, đảm bảo
an toàn để không bị dùng sai gây ra sự cố và dễ làm theo mọi lúc.
Hình 1.8 Sơ đồ cách thực hiện “Sắp Xếp”
Sinh viên: Trần Việt Anh Lớp: Kinh Doanh Quốc Tế B
20
Chuyên đề tốt nghiệp Quản Trị Kinh doanh Quốc tế
Việc thực hiện “Sắp Xếp” hiệu quả còn phụ thuộc nhiều nhiều yếu tố khác
nhau do từng công ty có đặc điểm, điều kiện khác nhau. Tuy vậy, thực hiện “Sắp
Xếp” dựa trên 7 nguyên tắc cơ bản:
 Sử dụng phương pháp FIFO ( vào trước ra trước) để lưu giữ đồ vật.
 Quy định vị trí cho mõi thứ tại nơi làm việc.
 Mọi hạng mục và địa chỉ cần có nhãn một cách hệ thống.
 Sắp xếp mõi thứ dễ nhìn nhằm giảm thời gian tìm kiếm.
 Đặt các thứ để mõi người dễ dàng tìm kiếm và lấy ra.
 Phân chia các dụng cụ đặc biệt với các dụng cụ thông dụng.
 Đặt các dụng cụ sử dụng thường xuyên vào gần chỗ người sử dụng.
Việc thực hiện vệ sinh được thực hiện qua ngày tổng vệ sinh cũng như lịch
làm vệ sinh hàng ngày tại nơi làm việc. Luôn kiểm tra để bàn làm việc, máy
móc, sàn nhà sạch sẽ, không bị bụi bẩn. Tốt nhất là dành thời gian từ 5 đến 10
phút để làm vệ sinh trước và sau giờ làm việc, tạo thói quen ngăn nắp và sạch sẽ.
Làm thế nào để duy trì sạch đẹp khi đang làm việc. Tuyệt đối không được có suy
Sinh viên: Trần Việt Anh Lớp: Kinh Doanh Quốc Tế B
Các đồ vật
thường dùng
Các đồ vật thỉnh
thoảng dùng
Các đồ vật
không hề dùng

nhưng phải lưu
giữ
Có thể đặt khác
xa
Phải để ở kho
riêng với nhãn
mác
Phải để gần nơi
sử dụng
Các đồ vật
cần thiết
Phân tầng
Hành động
Cần thiết
Sàng Lọc
Sắp Xếp
21
Chuyên đề tốt nghiệp Quản Trị Kinh doanh Quốc tế
nghĩ như sẽ dọn lại sau, khi xong công việc, có kiểm tra thì mới sạch sẽ… vì như
vậy sẽ chỉ theo đuổi sự sạch đẹp trên hình thức, phong trào.
Sạch sẽ không chỉ là làm sạch mà còn tìm ra nguyên nhân gây bẩn và tìm
cơ cấu phòng ngừa bụi bẩn.
1.2.6 Đánh giá 5S định kỳ
Công ty lập kế hoặch đánh giá và khuyến khích hoạt động 5S. Các đánh
giá viên triển khai đánh giá 5S thường kỳ. Hàng tháng, Ban 5S tiến hành kiểm
tra đồng loạt nơi làm việc, ghi nhận các vấn đề, tổng hợp các góp ý, chấm điểm
và đánh giá một cách tổng thể những mặt mạnh, mặt yếu của từng bộ phận, đưa
ra những vấn đề cần cải tiến trong tháng tiếp theo. Sau khi cải tiến nên chụp ảnh
để so sánh. Việc kiểm tra có thể bố trí vào một ngày nhất định nhưng nên kiểm
tra đột xuất vì kết quả sẽ trung thực hơn. Ngoài ra, nên tiến hành trong giờ làm

việc thì sẽ thực tế hơn và dễ dàng đưa ra các góp ý ngay lập tức.
Sau khi kiểm tra chấm điểm theo các tiêu chí đã đưa ra, Ban 5S cộng điểm
và công bố kết quả. Hàng tháng nên chọn ra các đơn vị xuất sắc làm mô hình
điểm. Đồng thời cũng chỉ ra các đơn vị thực hiện chưa tốt để nhắc nhở, theo dõi
sát sao hơn.
Hàng tháng khen thưởng các đơn vị xuất sắc nhất, trao giấy khen và cúp
trước toàn đơn vị. Cúp 5S nên luân lưu qua các đơn vị xuất sắc nhất để tạo ra sự
thi đua giữa các đơn vị. Tổ chức thi đua 5S giữa các công ty để tránh tụt hậu và
nâng cao mức 5S hơn nữa.
Kết thúc năm, khen thưởng đơn vị xuất sắc nhất trong năm, tặng quà và
ghi nhận công lao đóng góp của từng cá nhân trong đơn vị đó.
1.3 Một số vấn đề khi thực hiện 5S
1.3.1 Cách đánh giá thực hiện 5S
Sinh viên: Trần Việt Anh Lớp: Kinh Doanh Quốc Tế B
22
Chuyên đề tốt nghiệp Quản Trị Kinh doanh Quốc tế
Để có thể thực hiện công tác đánh giá 5S, đơn vị cần có một đội ngũ cán
bộ đảm nhiệm vai trò là các chuyên gia đánh giá. Các chuyên gia đánh giá cần
được đào tạo về kỹ năng đánh giá, các yêu cầu của thực hành 5S, cách thức tiến
hành đánh giá, lập báo cáo... Các yêu cầu đối với một chuyên gia đánh giá bao
gồm:
 Hiểu được ý nghĩa và các hoạt động 5S
 Nắm được các nội dung và yêu cầu của thực hành 5S
 Nắm rõ các qui định, nội qui của công ty về hoạt động 5S
 Hiểu được cách thức đánh giá cũng như các tiêu chí đánh giá cho từng khu
vực/bộ phận
Nhiệm vụ của nhóm chuyên gia đánh giá là lên kế hoạch đánh giá định kỳ,
xây dựng các tiêu chí đánh giá cho từng khu vực, phòng ban, chuẩn bị các nguồn
lực và thời gian cần thiết để tiến hành đánh giá. Một trong những phương pháp
quan trọng nhất trong đánh giá 5S là sử dụng những hình ảnh trực quan, thông

qua việc chụp ảnh những khu vực được đánh giá. Đây cũng chính là cách để
cung cấp những bằng chứng khách quan khi đưa ra những kết luận, kiến nghị và
là cơ sở để theo dõi và so sánh quá trình cải tiến sau này.
Bằng cách quan sát và phỏng vấn, các chuyên gia đánh giá tập trung vào
các nội dung trọng tâm như sau:
 Ban lãnh đạo công ty và các cán bộ quản lý có hỗ trợ cho chương trình 5S
hay không?
 Mọi người có tự hào về nơi làm việc của mình hay không?
 Nơi làm việc có sạch sẽ và ngăn nắp không?
 Nơi làm việc có an toàn không?
 Máy móc và thiết bị có được vệ sinh và bảo dưỡng không?
Sinh viên: Trần Việt Anh Lớp: Kinh Doanh Quốc Tế B
23
Chuyên đề tốt nghiệp Quản Trị Kinh doanh Quốc tế
 Mọi thứ có được sắp xếp hợp lý để dễ tìm và dễ lấy hay không?
 Máy móc và các vật dụng có được đặt ở nơi thuận tiện cho người sử dụng
không?
 Các hồ sơ có được lưu giữ để dễ truy tìm không?
 Các đồ vật có đảm bảo sạch sẽ không
 Mọi người có làm vệ sinh hàng ngày một cách tự giác không?
 Các cán bộ nhân viên có mặc đồng phục/quần áo sạch sẽ, gọn gàng theo
qui định hay không?
 Mọi người có ý thức về việc tạo và giữ gìn hình ảnh tốt đẹp của công ty, tổ
chức của mình không?
Đối với mỗi phòng ban, bộ phận được đánh giá, nhóm chuyên gia đánh giá lập
danh mục,bảng hỏi đánh giá, thang điểm và cách thức chấm điểm. Thang điểm
đánh giá có thể từ 1-5 hoặc từ 1-10. Cách cho điểm đánh giá thường được qui
định theo mức độ áp dụng 5S tại từng bộ phận và kết quả đạt được. Các tiêu chí
đưa ra trong bảng đánh giá có thể do phòng ban, bộ phận đánh giá, nhóm chuyên
gia tự đề xuất hoặc tổng hợp ý kiến từ nhiều nhiều nguồn khác nhau.

Mỗi chuyên giá đánh giá sẽ cho điểm theo danh mục câu hỏi và dựa trên
thang điểm đã được thống nhất. Tổng số điểm đạt được tại mỗi phòng ban, bộ
phận được đánh giá sẽ được so sánh với nhau và với điểm tối đa có thể đạt được.
Trên cơ sở đó nhóm chuyên gia đánh giá đưa ra những khuyến nghị cải tiến, đề
xuất thưởng đối với những đơn thực hiện tốt.
Ví dụ về cách chấm điểm - bảng 12; ví dụ về lập phiếu hỏi và tính điểm - bảng
1.3
Bảng 1.2 Ví dụ về cách lập phiếu hỏi và tính điểm
Hạng mục STT Các hạng mục cần phải đánh giá Điểm
Sinh viên: Trần Việt Anh Lớp: Kinh Doanh Quốc Tế B
24
Chuyên đề tốt nghiệp Quản Trị Kinh doanh Quốc tế
Sàn nhà
1 Sàn nhà có sạch sẽ và gọn gàng không 5 4 3 2 1
2
Có rác, vật liệu thừa hoặc mảnh sàn vỡ
không?

Máy móc (Phân
xưởng)
3
Máy móc có được dán nhãn, đánh số đúng
cách, … để dễ nhận diện không?

4 Có dính dầu mỡ, bụi bẩn không?
5
Dấu hiệu nguy hiểm được dán ở tất cả những
nơi/bộ phận nguy hiểm.

6 Có hệ thống bảo dưỡng đầy đủ và thích hợp.

Bàn làm việc
7
Có những thứ không cần thiết trên bàn làm
việc không

8 Bàn làm việc có sạch sẽ và ngăn nắp không
Bảng 1.3 Ví dụ về thang cho điểm
Điểm Mô tả
1 Chưa áp dụng các nguyên tắc thực hành tốt 5S
2
Đã có bằng chứng của việc áp dụng một vài nguyên tắc thực hành
tốt 5S
3 Việc áp dụng 5S khá tốt và có những kết quả cụ thể
4
Việc thực hiện 5S tốt, việc thực hiện được qui định rõ ràng và
tuân thủ tốt
5 Việc áp dụng 5S được thực hiện rất tốt.

1.3.2 Phương pháp thực hiện 5S
 Tiến hành 5S khoảng 5 phút vào mỗi buổi sáng và mỗi buổi chiều hàng
ngày.
 Mọi người thực hiện 5S khoảng 10 phút tại nơi làm việc của mình vào thứ
sáu hàng tuần dưới sự giám sát của quản đốc ( khu vực chung, khu vực
riêng).
 Thực hiện hoạt động 5S toàn công ty khoảng 30 phút trong giờ làm việc
hàng tháng ( khu vực chung như văn phòng, phân xưởng, căng tin, nhà vệ
sinh …).
 Mọi người cần chia sẻ kinh nghiệm tốt.
Sinh viên: Trần Việt Anh Lớp: Kinh Doanh Quốc Tế B
25