BÀI 26: MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÔ HẤP TẾ BÀO
A/ Câu hỏi mở đầu
Trả lời câu hỏi mục “Mở đầu” trang 113 SGK Khoa học tự nhiên 7: Tại sao rau,
quả cất giữ trong tủ lạnh lại lâu hỏng hơn so với rau, quả để ngồi khơng khí? Tại
sao muốn cất giữ các loại hạt được lâu lại phải phơi khô mà không để ẩm?
Trả lời:
- Tủ lạnh duy trì nhiệt độ thấp. Nhiệt độ thấp làm ức chế sự hoạt động của các enzyme
xúc tác cho q trình hơ hấp khiến q trình hơ hấp tế bào của rau, quả bị ức chế
(giảm sự phân giải các hợp chất hữu cơ). Như vậy, rau, quả cất trong tủ lạnh sẽ lâu
hỏng hơn để ngồi khơng khí.
- Muốn cất giữ các loại hạt được lâu lại phải phơi khơ mà khơng để ẩm vì hàm lượng
nước cao ở hạt sẽ khiến cho q trình hơ hấp tế bào của hạt diễn ra mạnh mẽ thúc
đẩy cho sự nảy mầm.
B/ Câu hỏi giữa bài
I. MỘT SỐ YẾU TỐ CHỦ YẾU ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÔ HẤP TẾ BÀO
1. Nước
Trả lời câu hỏi mục “Câu hỏi và bài tập” trang 113 SGK Khoa học tự nhiên 7:

Từ kết quả thí nghiệm trong bảng trên, em hãy nhận xét về mối liên quan giữa hàm
lượng nước và cường độ hô hấp của hạt.
Trả lời:
Nhận xét mối liên quan giữa hàm lượng nước và cường độ hô hấp của hạt: Hàm
lượng nước tỉ lệ thuận với cường độ hô hấp của hạt. Khi hàm lượng nước cao sẽ làm
tăng cường độ hô hấp lên rất nhiều lần.


2. Nồng độ khí oxygen
Trả lời câu hỏi trang 113 SGK Khoa học tự nhiên 7: Vì sao trong trồng trọt, người
ta thường cày bừa đất trước khi gieo trồng và tháo nước khi cây bị ngập úng?
Trả lời:
Việc cày bừa đất trước khi gieo trồng và tháo nước khi cây bị ngập úng nhằm giúp

đất thống khí đảm bảo rễ cây hấp thụ được oxygen một cách dễ dàng. Nhờ đó, các
tế bào ở rễ cây có đủ oxygen thể tiến hành hô hấp tế bào tạo ra năng lượng để thực
hiện quá trình hấp thụ nước và muối khoáng cung cấp cho sự sinh trưởng và phát
triển của cây.
3. Nồng độ khí carbon dioxide
Trả lời câu hỏi mục “Câu hỏi và bài tập” trang 114 SGK Khoa học tự nhiên 7:
Vì sao khơng nên để nhiều hoa và cây xanh trong phịng ngủ kín?
Trả lời:
Khơng nên để nhiều hoa và cây xanh trong phịng ngủ kín vì: Vào ban đêm (khi
khơng có ánh sáng), hầu hết cây xanh ngừng quang hợp nhưng vẫn diễn ra hô hấp tế
bào. Lúc này, cây xanh lấy oxygen và thải carbonic trong khơng khí khiến do nồng
độ khí oxygen trong phịng kín giảm dần. Hàm lượng oxygen trong phịng thấp dẫn
đến khơng đảm bảo cho sự hơ hấp của người trong phịng, có thể dẫn đến hiện tượng
ngạt khí nguy hiểm đến tính mạng.
II. VẬN DỤNG HIỂU BIẾT VỀ HƠ HẤP TẾ BÀO VÀO THỰC TIỄN
1. Hô hấp tế bào và vấn đề bảo quản nông sản
Trả lời câu hỏi mục “Câu hỏi và bài tập” trang 114 SGK Khoa học tự nhiên 7:
Theo em, cần điều chỉnh các yếu tố môi trường như nước, nhiệt độ, nồng độ khí
carbon dioxide như thế nào để bảo quản nơng sản? Giải thích.
Trả lời:
Để bảo quản nông sản cần đưa cường độ hô hấp về mức tối thiểu. Nước, nhiệt độ,
nồng độ khí carbon dioxide đều là các yếu tố có ảnh hưởng đến q trình hơ hấp tế


bào (với nồng độ thích hợp sẽ tăng cường hơ hấp tế bào, với nồng độ khơng thích
hợp sẽ làm ức chế hơ hấp tế bào). Do đó, để bảo quản nông sản, người ta phải điều
chỉnh các yếu tố này ở mức ức chế cường độ hô hấp tối đa:
- Giảm hàm lượng nước trong tế bào xuống mức tối thiểu: Giảm hàm nước lượng
trong tế bào sẽ không có ngun liệu và mơi trường cho các phản ứng hô hấp tế bào
xảy ra → Cường độ hô hấp tế bào giảm.

- Giảm nhiệt độ bảo quản: Nhiệt độ quá thấp sẽ làm giảm hoạt tính của các enzyme
xúc tác cho các phản ứng hô hấp tế bào xảy ra → Cường độ hô hấp tế bào giảm.
- Tăng nồng độ khí carbon dioxide: Nồng độ khí CO2 từ 3% đến 5% sẽ ức chế q
trình hơ hấp tế bào diễn ra.
2. Các biện pháp bảo quản nông sản sau thu hoạch
Trả lời câu hỏi mục “Câu hỏi và bài tập” trang 114 SGK Khoa học tự nhiên 7:
Kể tên một số biện pháp bảo quản nông sản mà em biết?
Trả lời:
Một số biện pháp bảo quản nông sản:
- Bảo quản trong nhiệt độ thấp: Bảo quản các loại thực phẩm trong tủ lạnh, bảo quản
trong kho lạnh,…
- Bảo quản trong điều kiện hàm lượng nước thấp: Sấy khô, phơi khô các loại hạt như
lúa, ngô,…
- Bảo quản trong điều kiện nồng độ khí carbon dioxide cao: Bảo quản rau, quả trong
các kho có điều kiện nồng độ khí carbon dioxide.
- Bảo quản trong điều kiện nồng độ khí oxygen thấp (bảo quản bằng cách hút chân
không thịt, cá,…)
Trả lời câu hỏi mục “Hoạt động” trang 115 SGK Khoa học tự nhiên 7: Thảo
luận nhóm và hồn thành các u cầu sau:
1. Khi vào phịng kín có hàm lượng carbon dioxide cao, em cần lưu ý điều gì?
Trả lời:


Ở người và động vật, khi nồng độ khí CO2 cao sẽ dẫn đến tình trạng CO2 cạnh tranh
với O2 để liên kết với các tế bào hồng cầu, cơ thể bị thiếu khí O2 ảnh hưởng đến q
trình hơ hấp, gây nguy hiểm đến tính mạng. Như vậy, khi vào phịng kín có hàm
lượng carbon dioxide cao, để tránh nguy hiểm, em cần lưu ý:
- Đeo mặt lạ dưỡng khí (nếu có).
- Nếu khơng có mặt lạ dưỡng khí thì khơng nên ở trong phịng đó q lâu hoặc nếu
có thể thì nên mở cửa phịng để thơng khí.

Trả lời câu hỏi mục “Hoạt động” trang 115 SGK Khoa học tự nhiên 7: Thảo
luận nhóm và hồn thành các yêu cầu sau:
2. Theo em, có nên bảo quản rau quả tươi ở nhiệt độ bằng hoặc thấp hơn 0oC để kéo
dài thời gian bảo quản khơng? Giải thích?
Trả lời:
Ở nhiệt độ bằng hoặc thấp hơn 0oC nước trong tế bào bị đóng băng, phá vỡ cấu trúc
của tế bào (tế bào chết). Điều này sẽ khiến cho rau quả tươi cũng bị hỏng (khơng đạt
được mục đích bảo quản). Vì vậy, khơng nên bảo quản rau quả tươi ở nhiệt độ bằng
hoặc thấp hơn 0oC để kéo dài thời gian bảo quản.
Trả lời câu hỏi mục “Hoạt động” trang 115 SGK Khoa học tự nhiên 7: Thảo
luận nhóm và hoàn thành các yêu cầu sau:
3. Cho một số loại nông sản sau: hạt lúa, quả cà chua, rau muống, hành tây, hạt đỗ,
bắp ngô tươi, hạt lạc, quả dưa chuột, rau cải bắp, khoai tây, quả cam. Hãy lựa chọn
biện pháp bảo quản phù hợp cho từng loại nông sản và giải thích.
Trả lời:
- Lúa, hạt đỗ, hạt lạc nên bảo quản khô do khi loại bỏ nước sẽ không ảnh hưởng quá
nhiều đến giá trị dinh dưỡng hoặc giá trị làm giống mà con người khai thác ở nông
sản này.


- Quả cà chua, rau muống, hành tây, bắp ngô tươi, quả dưa chuột, rau cải bắp, quả
cam nên bảo quản lạnh do biện pháp bảo quản lạnh vẫn giúp những nông sản này
giữ được hàm lượng nước cao, vitamin và muối khống cao.
- Khoai tây có thể bảo quản ở nơi thoáng mát, tránh tiếp xúc với ánh sáng trực tiếp
hoặc những nơi ẩm do ở những điều kiện này sẽ ức chế quá trình nảy mầm và hư
hỏng của khoai tây đồng thời vẫn giữ được chất dinh dưỡng của khoai tây.