BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG CÁN BỘ QUẢN LÝ GIÁO DỤC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TIỂU LUẬN CUỐI KHĨA
LỚP BỒI DƯỠNG CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƯỜNG PHỔ THÔNG K27

HIỆU TRƯỞNG XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN
VĂN HOÁ NHÀ TRƯỜNG TẠI TRƯỜNG THPT
CHUYÊN QUANG TRUNG, TỈNH BÌNH PHƯỚC
NĂM HỌC 2021-2022




Học viên: Nguyễn Thị Kim Phụng

Đơn vị công tác: Trường THPT chuyên Quang Trung, tỉnh Bình Phước
Bình Phước, năm 2021


-1MỤC LỤC
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI TIỂU LUẬN ........................................................
1.1.

Lý do pháp lý ........................................................................

1.2.

Lý do về lý luận ...................................................................

1.3.

Lý do thực tiễn......................................................................

TÌNH HÌNH THỰC TẾ VỀ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HOÁ
NHÀ TRƯỜNG TẠI TRƯỜNG THPT CHUYÊN QUANG TRUNG TỈNH BÌNH
2.

PHƯỚC
2.1. Khái quát về trường THPT chuyên Quang Trung, tỉnh Bình Phước...............8
2.2 Thực trạng về cơng tác xây dựng và phát triển văn hoá nhà trường tại trường
THPT chuyên Quang Trung........................................................................................ 10
2.3. Những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức trong công tác xây dựng và
phát triển văn hoá nhà trường tại đơn vị...................................................................... 13
2.3.1. Điểm mạnh................................................................................................ 13
2.3.2. Điểm yếu................................................................................................... 14
2.3.3. Cơ hội....................................................................................................... 15
2.3.4. Thách thức................................................................................................. 15
2.4. Kinh nghiệm thực tế của Hiệu trưởng nhà trường trong xây dựng và phát
triển văn hoá nhà trường............................................................................................. 16
KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG THỰC HIỆN CÔNG TÁC XÂY DỰNG VÀ
PHÁT TRIỂN VĂN HỐ NHÀ TRƯỜNG TẠI TRƯỜNG THPT CHUN
3.

QUANG TRUNG, TỈNH BÌNH PHƯỚC NĂM HỌC 2021 – 2022.......................18
4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ...................................................................... 31
4.1 Kết luận........................................................................................................ 31
4.2. Đề xuất và kiến nghị.................................................................................... 31
4.2.1. Đối với Bộ Giáo dục & Đào tạo................................................................ 32
4.2.2. Đối với Sở Giáo dục & Đào tạo Bình Phước............................................ 32
4.3.3. Đối với Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Phước............................................... 32

5. TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................................................ 33


-2-

VHNT
CB–GV–CNV
HS
CMHS
HT
THPT
GĐ–ĐT
BQL
KTX
CSVC
STEM
NGƯT
BCĐ

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
: Văn hoá nhà trường
: Cán bộ - Giáo viên – Công nhân viên
: Học sinh
: Cha mẹ học sinh
: Hiệu trưởng
: Trung học phổ thơng
: Giáo dục – đào tạo
: Ban quản lí
: Kí túc xá
: Cơ sở vật chất

: Science (khoa học); Technology (cơng nghệ); Engineering (kỹ
thuật); Maths (tốn học)
: Nhà giáo ưu tú
: Ban chỉ đạo


-31. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI TIỂU LUẬN
1.1.
Lý do pháp lý
Các nhà giáo dục trên thế giới cho rằng, một trường học phát triển bền vững khi
nhà trường đó có một mơi trường văn hóa lành mạnh, khuyến khích tất cả mọi người
làm việc và học tập, cống hiến sức lực và trí tuệ của bản thân cho nhà trường. Song
việc hình thành, phát triển văn hóa nhà trường lành mạnh là một q trình. Ni
dưỡng, vun trồng, phát triển văn hóa nhà trường lành mạnh để cho nó đơm hoa, kết
trái, phát huy tác dụng là trách nhiệm của tất cả các thành viên trong nhà trường, trong
đó hiệu trưởng đóng vai trị quyết định.
Trong những năm qua, ngồi việc đổi mới chương trình, sách giáo khoa; đổi mới
nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên; đổi mới kiểm tra, đánh giá; thì việc đổi mới
mơi trường giáo dục, tạo điều kiện để thực hiện đổi mới toàn diện GD-ĐT có ý nghĩa
rất quan trọng được Đảng và Nhà nước luôn quan tâm và xem đây là một vấn đề lớn
trong hoạt động GD-ĐT. Cụ thể như sau:
Trong Luật giáo dục hiện hành (2019), tại Điều 62. Trường chuyên, trường năng
khiếu có quy định: Trường chuyên được thành lập ở cấp trung học phổ thông dành cho
học sinh đạt kết quả xuất sắc trong học tập nhằm phát triển năng khiếu về một số môn
học trên cơ sở bảo đảm giáo dục phổ thơng tồn diện, tạo nguồn đào tạo nhân tài, đáp
ứng yêu cầu phát triển của đất nước. Nhà nước ưu tiên bố trí giáo viên, cơ sở vật chất,
thiết bị và ngân sách cho trường chuyên, trường năng khiếu do Nhà nước thành lập; có
chính sách ưu đãi đối với trường năng khiếu do tổ chức, cá nhân thành lập. Ngoài ra,
tại các Điều 82 (Nhiệm vụ của người học); Điều 83 (Quyền của người học); Điều 89
(Trách nhiệm của nhà trường),… đều tạo cơ sở pháp lí cho cơng tác xây dựng và phát

triển văn hố trường học.
Thơng tư số 32/TT - BGDĐT ngày 15/9/2020 thay thế thông tư số 12/2011/TTBGDĐT ngày 28/3/2011 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Điều lệ
trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thơng có nhiều cấp
học với 7 chương, 45 điều đã quy định về tổ chức và quản lý nhà trường; tổ chức hoạt
động giáo dục trong nhà trường; nhiệm vụ và quyền của giáo viên, nhân viên; nhiệm
vụ và quyền của học sinh; tài sản và tài chính của nhà trường; quan hệ giữa nhà
trường, gia đình và xã hội. Trong đó, quy định đặc biệt nhấn mạnh đến nhiệm vụ: Xây
dựng chiến lược, kế hoạch phát triển nhà trường gắn với điều kiện kinh tế - xã hội của
địa phương; xác định tầm nhìn, sứ mệnh, các giá trị cốt lõi về giáo dục, văn hóa, lịch
sử và truyền thống của nhà trường.
Nội dung xây dựng và phát triển văn hoá trường học đã được quy định ở tiêu chí
đầu tiên trong tiêu chuẩn 3, điều 6 của Chuẩn chức danh nghề nghiệp giáo viên và hiệu
trưởng, điều đó thể hiện tầm quan trọng của nó trong việc xây dựng môi trường giáo


-4dục. Muốn thực hiện thành công việc xây môi trường giáo dục nói chung và văn hóa
nhà trường nói riêng, mỗi cơ sở giáo dục không những phải xây dựng hệ giá trị cho
mình, hồn thiện bộ nội quy, quy tắc ứng xử trong trường học mà còn cần phải cụ thể
hóa các tiêu chuẩn, tiêu chí theo chức danh nghề nghiệp, thường xuyên tổng kết, trao
đổi kinh nghiệm thì sự nghiệp xây dựng môi trường giáo dục và xây dựng văn hóa nhà
trường mới đạt được kết quả như mong muốn.
Quyết định 129/2007/QĐ-TTg ban hành quy định về văn hóa cơng sở với những
quy định chung về trang phục, giao tiếp, ứng xử của cán bộ, nhân viên, bố trí khn
viên cơ sở.
Cơng văn 282/BGDĐT-CTHSSV năm 2017 về việc đẩy mạnh xây dựng mơi
trường văn hóa trong trường học trong đó chú trọng đến tăng cường tổ chức các hoạt
động văn hóa; xây dựng và triển khai bộ quy tắc ứng xử văn hóa trong trường học; xây
dựng, sử dụng khẩu hiệu phù hợp trong khuôn viên trường học. Phối hợp chặt chẽ giữa
nhà trường, gia đình và xã hội trong giáo dục và xây dựng môi trường văn hóa trường
học. Tăng cường kiểm tra đơn đốc; kịp thời biểu dương, khen thưởng đối với những cá

nhân, tập thể có thành tích xuất sắc.
Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 Hội nghị Trung ương 8 khóa XI đã
nêu: “Đối với giáo dục phổ thơng, tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành
phẩm chất, năng lực cơng dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề
nghiệp cho học sinh. Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lí
tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống”; “Nâng cao nhận thức về vai trò quyết định
chất lượng GD-ĐT của đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục; người học là chủ
thể trung tâm của q trình giáo dục; gia đình có trách nhiệm phối hợp với nhà trường
và xã hội trong việc giáo dục nhân cách, lối sống cho con em mình”. Chính vì vậy, văn
hóa nhà trường (VHNT) là một nội dung quan trọng của quản lí và lãnh đạo nhà
trường nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ, giáo dục tư tưởng, tri thức, đạo đức, lối
sống đúng đắn cho người học.
Chỉ thị 1737/CT-BGDĐT ngày 07 tháng 5 năm 2018 về việc tăng cường cơng tác
quản lí và nâng cao đạo đức nhà giáo.
Quyết định 1299/QĐ-TTg năm 2018 phê duyệt Đề án “Xây dựng văn hóa ứng xử
trong trường học giai đoạn 2018 - 2025” với mục tiêu chung là: Tăng cường xây dựng
văn hóa ứng xử trong trường học nhằm tạo chuyển biến căn bản về ứng xử văn hóa của
cán bộ quản lý, nhà giáo, nhân viên, học sinh, sinh viên để phát triển năng lực, hoàn
thiện nhân cách, lối sống văn hóa; xây dựng văn hóa trường học lành mạnh, thân thiện;
nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo; góp phần xây dựng con người Việt Nam: yêu
nước, nhân ái, nghĩa tình, trung thực, đồn kết, cần cù, sáng tạo.
Thông tư số 06/2019/TT-BGDĐT ngày 12 tháng 4 năm 2019 của Bộ Giáo dục và


-5Đào tạo quy định quy tắc ứng xử trong cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ
thông, cơ sở giáo dục thường xuyên
Quyết định số 73/2011/QĐ-UBND ngày 21/12/2011 của Chủ tịch Ủy ban nhân
dân tỉnh Bình Phước về việc ban hành Quy định về chính sách đào tạo, bồi dưỡng cán
bộ, công chức, viên chức; thu hút và phát triển nguồn nhân lực trên địa bàn tỉnh Bình
Phước.

Quyết định số 123/2005/QĐ-UBND ngày 18 tháng 10 năm 2005 của Tỉnh Bình
Phước về việc ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của trường trung học phổ thông
chuyên Quang Trung tỉnh Bình Phước quy định vị trí, nhiệm vụ của nhà trường, giáo
viên, học sinh; về tổ chức quản lí và hoạt động nhà trường được coi là những định
hướng cơ bản trong công tác xây dựng và phát triển văn hoá nhà trường.
Chỉ thị số 800/CT-BGDĐT ngày 24/8/2021 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về thực
hiện nhiệm vụ năm học 2021-2022 ứng phó với dịch covid-19, tiếp tục thực hiện đổi
mới, kiên trì mục tiêu chất lượng giáo dục và đào tạo.
Công văn số 2867/SGDĐT-GDTrH ngày 10/9/2021 của Sở GD&ĐT về việc
Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục trung học năm học 2021-2022.
Tài liệu học tập Bồi dưỡng cán bộ quản lý trường phổ thông của Trường Cán bộ
quản lý giáo dục TP.HCM (tài liệu lưu hành nội bộ năm 2020), chuyên đề 14 về xây
dựng và phát triển văn hoá nhà trường.
1.2. Lý do về lý luận
Văn hoá được hiểu là cái do con người tạo ra và tích luỹ qua các thế hệ. Đồng
thời cái đó trở thành tác nhân chủ yếu quy định nhận thức, thái độ và hành vi ứng xử
của cá nhân, cộng đồng, tức là quy định sự phát triển của cá nhân hay cộng đồng đang
sở hữu nó. Văn hóa là những giá trị vật chất và tinh thần mang đặc trưng riêng của một
nhóm người, một tổ chức hoặc một xã hội được con người sáng tạo ra trong quá trình
sống, hoạt động, phát triển trong xã hội.
Văn hóa tổ chức là tập hợp các giá trị cơ bản, chuẩn mực đạo đức, phương tiện
và các mẫu hành vi qui định cách thức những người trong một tổ chức tương tác với
nhau và đầu tư năng lực vào cơng việc của mình và vào tổ chức hay cơ quan nói
chung. Như vậy, văn hóa tổ chức là tập hợp các giá trị, niềm tin, hiểu biết, chuẩn mực
cơ bản được toàn thể các thành viên trong tổ chức cùng chia sẻ, tự giác chấp nhận. Nó
qui định cung cách tư duy, cung cách hành động của mọi người trong tổ chức. Xét về
bản chất, mỗi nhà trường là một tổ chức hành chính - sư phạm. Đó là một thế giới thu
nhỏ với những cơ cấu, chuẩn mực, quy tắc hoạt động, những giá trị, điểm mạnh và
điểm yếu riêng. Do đó, văn hố nhà trường là văn hố của một tổ chức hành chính - sư
phạm.



-6Từ khái niệm văn hóa tổ chức đã trình bày ở trên chúng ta có thể hiểu khái niệm
về văn hóa nhà trường là: Tập hợp các giá trị cơ bản, chuẩn mực đạo đức,phương tiện
và các mẫu hành vi qui định cách thức mà cán bộ giáo viên, nhân viên và học sinh
trong nhà trường tương tác với nhau và đầu tư năng lực vào cơng việc của mình và vào
việc thực hiện nhiệm vụ của nhà trường nói chung.
Văn hóa nhà trường liên quan đến tồn bộ đời sống vật chất, tinh thần của một
nhà trường. Nó biểu hiện trước hết trong tầm nhìn, sứ mạng, triết lý, mục tiêu, các giá
trị, phong cách lãnh đạo, quản lý… bầu khơng khí tâm lý. Văn hóa nhà trường thể hiện
thành hệ thống các chuẩn mực, các giá trị, niềm tin, quy tắc ứng xử… được xem là tốt
đẹp và được mỗi người trong nhà trường chấp nhận. Từ đó, tạo nên bản sắc riêng cho
mỗi tổ chức sư phạm, thơng qua đó mà các thành viên của nhà trường được kết nối với
nhau để phấn đấu cho mục tiêu chung, trách nhiệm chung.
Các yếu tố cấu thành văn hóa nhà trường gồm:
Cảnh quan sư phạm: cách sắp xếp, bố trí, trang trí nhà trường, phịng học, phịng
chức năng, sân chơi, bãi tập…
Môi trường sư phạm: Môi trường vật chất, môi trường tâm lý, môi trường chuyên
môn.
Các mối quan hệ: Con người – con người, con người – công việc, con người –
mơi trường, con người – chính mình.
VHNT khơng phải có ngay từ đầu mà là những giá trị được tích lũy theo thời
gian, qua q trình hoạt động và tương tác lẫn nhau giữa các thành viên trong nhà
trường. VHNT là yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng và tạo nên thương
hiệu riêng cho mỗi nhà trường.
Xây dựng văn hóa nhà trường là q trình chủ thể quản lý tác động đến các đối
tượng quản lý và các cá nhân, tổ chức có liên quan nhằm kế thừa, gìn giữ và hình
thành những giá trị văn hóa mới trên cơ sở phát huy những giá trị văn hóa tích cực,
loại bỏ các giá trị văn hóa khơng cịn phù hợp trong nhà trường, giúp nhà trường phát
triển ổn định, thực hiện mục đích và nhiệm vụ giáo dục nhà trường đề ra.

Phát triển VHNT tức là quá trình mà chủ thể quản lý (Hiệu trưởng) thực hiện
chức năng quản lý thông qua thực hiện các hoạt động tác động đến văn hóa nhà trường
nhằm kế thừa, gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa tích cực tồn tại trong nhà
trường, đồng thời giúp nhà trường phát triển ổn định và đạt được mục đích giáo dục.
Phát triển văn hóa nhà trường là một q trình lâu dài, địi hỏi sự nỗ lực đóng góp của
tất cả các thành viên trong nhà trường trong đó nhấn mạnh vai trị đi đầu của cán bộ
quản lý nhà trường.
Phát triển VHNT được hiểu là quá trình kế thừa, xây dựng và sáng tạo nên giá trị
văn hóa đặc trưng trong nhà trường. Phát triển VHNT khơng hoàn toàn ở việc tạo nên


-7một giá trị văn hóa mới. Phát triển cịn là kế thừa những giá trị văn hóa tích cực phù
hợp với điều kiện hoàn cảnh từng nhà trường, đồng thời cũng loại bỏ đi những giá trị
tiêu cực, không phù hợp hoặc cản trở sự phát triển của nhà trường. Phát triển VHNT
chính là một phần quan trọng trong việc phát huy tối đa hiệu quả các nguồn lực, đoàn
kết nội bộ được duy trì, sức mạnh tập thể được phát huy, chất lượng các mặt được nâng
cao, các hệ giá trị của nhà trường được thiết lập, mục tiêu chất lượng giáo dục toàn
diện được đảm bảo.
Xây dựng và phát triển VHNT là một quá trình lâu dài, kiên trì và bền bỉ, địi hỏi
sự tham gia của tất cả các thành viên trong nhà trường: hiệu trưởng, giáo viên, nhân
viên, học sinh và cả sự ảnh hưởng từ bên ngoài nhà trường - phụ huynh học sinh, tuy
nhiên hiệu trưởng là người có sức ảnh hưởng lớn nhất. Hiệu trưởng thơng qua các hoạt
động cụ thể của mình quyết định đến sự phát triển và định hình cho diện mạo VHNT.
Hiệu trưởng vừa thực hiện vai trò của một người quản lí, vừa thực hiện vai trị
của một người lãnh đạo. Trong đó, vai trị của người lãnh đạo có ý nghĩa đặc biệt quan
trọng đối với việc định hình và phát triển VHNT. Phát triển VHNT là một nội dung
quan trọng trong cơng tác quản lí, lãnh đạo nhà trường của hiệu trưởng nhằm đảm bảo
chất lượng giáo dục của nhà trường.
1.3. Lý do thực tiễn
Trong nền kinh tế toàn cầu như hiện nay với nhiều thời cơ và thách thức, mặt trái

của nền kinh tế thị trường và hội nhập đã tác động lớn đến xã hội nói chung cũng như
giáo dục nói riêng, văn hố tổ chức cần được nhận diện như một tiêu chí khi xây dựng
hoạt động của các tổ chức mang tính chuyên nghiệp. Và hơn bất cứ tổ chức nào hết
trong xã hội, nhà trường phải là tổ chức có “hàm lượng” văn hoá cao nhất; là nơi hội
tụ, kết tinh văn hoá để đào tạo ra những chuẩn mực văn hố cho xã hội.
Trong một tổ chức nói chung, cũng như Nhà trường nói riêng, văn hóa ln là giá
trị chuẩn mực, định hướng và điều chỉnh mọi mặt từ nhận thức đến hành động của các
thành viên, qua đó thúc đẩy sự phát triển và xây dựng hình ảnh tốt đẹp của tổ chức đó.
Do đó, điều quan trọng là mỗi cá nhân, đặc biệt là nhà quản lí có ý thức được sự tồn tại
của văn hóa để quản lý và sử dụng được sức mạnh của nó hay khơng. VHNT liên quan
tới tồn bộ đời sống vật chất, tinh thần của một nhà trường. VHNT lành mạnh sẽ giảm
bớt được xung đột và tăng tính ổn định trong cơng cuộc xây dựng hình ảnh và phát
triển của giáo dục nhà trường.
Trường Trung học phổ thông chuyên Quang Trung trong những năm qua, việc
xây dựng và phát triển VHNT đã góp phần thúc đẩy, nâng cao năng suất lao động, hiệu
quả thực hiện trong hoạt động thực tiễn. Kết quả của xây dựng và phát triển VHNT
góp phần quan trọng nâng cao uy tín, vị thế của nhà trường, hồn thành xuất sắc nhiệm
vụ chính trị ngày càng cao của Tỉnh và của ngành giáo dục giao phó. Mặc


-8dù, vấn đề VHNT hiện nay trường luôn được quan tâm của Đảng ủy, Ban Giám Hiệu
Nhà trường nhưng hiệu quả chưa như mong đợi: Vẫn còn một bộ phận không nhỏ HS
vẫn chưa nắm rõ về ảnh hưởng của văn hóa đến sự phát triển và hình thành nhân cách
con người; Hay một số GV còn chú trọng đến vẫn đề dạy chữ, dạy kiến thức mà quên
hướng dẫn, định hướng cho các em hình thành những nhân cách phù hợp với VHNT
hiện nay; Việc xây dựng, tìm kiếm các biện pháp quản lý vẫn chưa được quan tâm
đúng mực. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng giáo dục của nhà trường.
Trước tình hình thực tế của đơn vị và qua thời gian được học tập các chuyên đề
tại lớp Bồi dưỡng cán bộ quản lý K27 của Trường Cán bộ quản lý giáo dục Thành phố
Hồ Chí Minh, được các thầy cơ tận tình truyền đạt các kiến thức cũng như các kinh

nghiệm quý báu, bản thân tôi đã tiếp thu và nhận thức được tầm quan trọng của công
tác xây dựng và phát triển văn hoá nhà trường tại đơn vị là cần thiết. Để nâng cao chất
lượng giảng dạy, giữ vững được thương hiệu nhà trường, xứng đáng là ngọn cờ đầu
của giáo dục tỉnh Bình Phước, tơi chọn và nghiên cứu đề tài: “Hiệu trưởng xây dựng
và phát triển văn hoá nhà trường tại trường THPT chuyên Quang Trung, tỉnh Bình
Phước năm học 2021 - 2022” với mong muốn góp phần nhỏ bé của mình vào sự
nghiệp phát triển giáo dục của nhà trường nói riêng cũng như của tỉnh Bình Phước nói
chung.
2.
TÌNH HÌNH THỰC TẾ VỀ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HỐ
NHÀ TRƯỜNG TẠI TRƯỜNG THPT CHUN QUANG TRUNG TỈNH BÌNH
PHƯỚC
2.1.
Khái quát về trường THPT chuyên Quang Trung, tỉnh Bình
Phước

Trường THPT chuyên Quang Trung được thành lập theo Quyết định số
79/2003/QĐ-UB ngày 09/9/2003 của UBND tỉnh Bình Phước, khánh thành và khai
giảng khóa đầu tiên vào ngày 05/01/2004. Hiệu trưởng đầu tiên là Thầy Trần Như Ý,


-9là người đã đặt nền móng cho những truyền thống tốt đẹp, là nền tảng của sự phát triển
mạnh mẽ của nhà trường trong những năm qua.
Tồn trường có 80 cán bộ, giáo viên, nhân viên thuộc 9 tổ chuyên mơn và 1 tổ
văn phịng. Trường gồm 1 hiệu trưởng, 3 hiệu phó. Hiện trường có 30 giáo viên có
trình độ thạc sĩ (ban giám hiệu có 4 thạc sĩ, đạt 100%). Tổng số đảng viên trong trường
là 43 đảng viên, Đảng bộ của trường được chia thành 3 chi bộ. Tuổi đời trung bình của
cán bộ cơng nhân viên nhà trường là 38, phần lớn còn rất trẻ, thuận lợi cho việc thực
hiện các nhiệm vụ mà tỉnh nhà giao.
Trường có diện tích: 2,3 hecta với cơ sở vật chất: gồm 2 dãy phòng học (28 lớp),

1 khu hiệu bộ, 4 phịng thí nghiệm, 3 phịng chức năng, 1 nhà thi đấu đa năng và 1 ký
túc xác cho học sinh với gần 800 chỗ, 1 toà nhà thư viện STEM đang trong giai đoạn
thi công.
Trường THPT chuyên Quang Trung luôn là lá cờ đầu trong ngành giáo dục tỉnh
nhà và là điểm sáng trên bản đồ trường chuyên trong cả nước. Với những nỗ lực không
mệt mỏi trong suốt 18 năm qua, trường đã đạt được những thành tích rất đáng tự hào:
trường đạt chuẩn Quốc gia, được Nhà nước trao tặng huân chương Lao động hạng 2,
với 527 giải học sinh giỏi quốc gia, 507 huy chương Olympic, 1403 giải học sinh giỏi
cấp tỉnh, nhiều học sinh đạt giải cao về sáng tạo khoa học kĩ thuật và nghiên cứu khoa
học, đặc biệt có 3 lần ghi tên trên trường quốc tế với hai kì thi Olympic châu Á Thái
Bình Dương và 1 kì thi quốc tế, mang về 1 huy chương Vàng Vật Lý Olympic Châu Á
Thái Bình Dương và 1 huy chương Đồng giải Vật Lý Quốc tế. Kể từ khi thành lập đến
nay, nhà trường đã có hàng ngàn học sinh làm việc ở các cơ quan nhà nước, trung tâm,
tập đoàn lớn ở khắp nơi trên cả nước và nhiều nước trên thế giới; dù làm việc ở ngành
nghề nào, dù ở chức vụ hay cương vị nào, học sinh chuyên Quang Trung đều được xã
hội trân trọng bởi các em đã đóng góp khơng ít cho xã hội, vẫn giữ được cách sống đạo
đức, tử tế, xứng đáng là những thế hệ vừa hồng vừa chuyên.
Trường THPT chuyên Quang Trung còn là môi trường giáo dục năng động, hiện
đại, tiếp cận nền giáo dục toàn diện, phát huy năng lực học sinh. Nhà trường ln chú
trọng giáo dục tồn diện, góp phần đào tạo những công dân mạnh khỏe về thể chất,
mạnh mẽ về trí lực, lành mạnh về lối sống; tạo tiền đề để đào tạo nhân tài và nguồn
nhân lực chất lượng cao cho quê hương, đất nước.
Năm học 2020-2021 vừa qua diễn ra trong bối cảnh quốc tế có nhiều biến động;
sự phát triển mạnh mẽ của cuộc cách mạng cơng nghiệp lần thứ 4; đại dịch Covid-19
có diễn biến phức tạp; năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ XIII của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp, nhiệm kỳ 2020-2025. Tất cả
mang đến nhiều cơ hội cũng như thách thức, tác động mạnh mẽ đến nhiều phương
diện, trong đó có giáo dục và đào tạo. Với sự nỗ lực, quyết tâm của tập thể cán bộ



-10quản lý, giáo viên, nhân viên, Trường THPT chuyên Quang Trung đã khắc phục khó
khăn để thực hiện thành cơng nhiệm vụ năm học, đạt được những kết quả xuất sắc trên
nhiều phương diện, lĩnh vực công tác: Đổi mới vì chất lượng giáo dục; Tập trung nâng
cao điểm thi tốt nghiệp THPT; Phát triển bền vững học sinh giỏi các cấp; Nâng cao
chất lượng nghiên cứu khoa học và khả năng hội nhập của học sinh, ...
Thành tích đạt được của tập thể nhà trường, cán bộ, giáo viên, nhân viên
(CBGVNV) và học sinh là minh chứng cho sự lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn, sâu sát và
kịp thời của Đảng ủy, Ban giám hiệu; sự phối kết hợp nhịp nhàng, đồng bộ giữa các bộ
phận; sự nỗ lực phấn đấu vươn lên trong chuyên môn, nghiệp vụ của giáo viên, nhân
viên. Đó là kết quả của ý chí, của lịng tự trọng; là tình u với nghề, tình yêu đối với
các em học sinh. Tập thể hội đồng sư phạm đã cùng nhau vượt qua những khó khăn,
thách thức của năm học để tiến tới, xây dựng cho ngôi nhà “Chuyên Quang Trung”
ngày càng bền vững và phát triển hơn nữa.
2.2 Thực trạng về công tác xây dựng và phát triển văn hoá nhà trường tại
trường THPT chuyên Quang Trung
2.2.1. Về công tác lập kế hoạch
Trước khi thực hiện bất cứ thay đổi nào trong văn hóa nhà trường, điều đầu tiên
là phải có kế hoạch, phải xác định rõ ràng về nhà trường hiện đang ở đâu, muốn đi đến
đâu trong tương lai thông qua sứ mệnh, tầm nhìn và các giá trị. Chính vì vậy, hàng
năm, lãnh đạo nhà trường có kế hoạch cho cơng tác xây dựng văn hóa nhà trường,
trong đó, ngay từ đầu nhiệm kì đã xây dựng kế hoạch quản lí văn hoá trong nhà
trường, ban hành các chuẩn mực xử sự bảo đảm sự trung thực trong giáo dục, quan
tâm đến việc hướng dẫn các tổ chức trong nhà trường xây dựng kế hoạch. Tuy nhiên,
kế hoạch còn chưa cụ thể, chưa phân định được những cộng việc thuộc văn hóa nhà
trường và hoạt động chun mơn. Từ đó dẫn đến CB, GV và HS chưa xác định được
mơ hình văn hóa nhà trường cụ thể; chưa xác định được mục tiêu, nội dung, hình thức
và biện pháp cho việc tổ chức xây dựng văn hóa nhà trường cụ thể. Bên cạnh đó, việc
lấy ý kiến các thành viên trong trường khi xây dựng kế hoạch còn chưa thường xuyên
và quan tâm đến hướng khắc phục. Kế hoạch còn ngắn hạn, đơi khi hình thức chưa tạo
được sự phát triển liên tục, nhất quán qua các nhiệm kì, chưa đi vào chiều sâu, vẫn chủ

yếu là dựa vào sự tự ý thức bồi dưỡng của mỗi giáo viên.
2.2.2. Tổ chức các nguồn lực
Công tác tổ chức các nguồn lực cũng được thực hiện khá tốt với việc huy động
các nguồn lực, có quy định nhiệm vụ của đồn thể trong thực hiện xây dựng văn hóa
nhà trường, có phân cơng nhiệm vụ cho cá nhân thực hiện xây dựng văn hóa nhà
trường, có đội ngũ quản lý thực hiện xây dựng văn hóa nhà trường. Trong những năm
gần đây, cơng tác xây dựng và phát triển văn hoá nhà trường tăng cường sử dụng công


-11nghệ thơng tin điều này cho thấy nhà trường có quan tâm đến việc cải tiến điều kiện
làm việc cho thầy cô. Tuy nhiên, hiệu trưởng vẫn chưa xây dựng cơ chế giám sát thực
hiện nhiệm vụ cũng như công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục nâng cao nhận thức
cho CB, GV và HS về VHNT chưa nhiều, chưa có hội thảo chuyên đề về văn hóa nhà
trường, việc xây dựng văn bản chỉ đạo nội dung văn hóa nhà trường chưa cụ thể từ đó
dẫn đến cơng tác tổ chức thực hiện xây dựng VHNT chưa được định hình rõ nét.
Nhà trường triển khai từ đầu năm học tinh thần nghị quyết “Học tập và làm
theo tấm gương, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”; mỗi giáo viên là tấm gương sáng
cho học sinh noi theo. Mỗi giáo viên có kế hoạch học tập và vận dụng vào cơng tác
của mình. Tồn thể giáo viên thực hiện sinh hoạt đầy đủ các lớp học chính trị trong hè
của ngành giáo dục và của Đảng ủy khối các cơ quan Tỉnh. Tuy nhiên, kết quả các lớp
học này vẫn chưa cao.
Đầu năm học, tất cả các tổ chuyên môn và giáo viên đăng ký thi đua, các chỉ
tiêu trong năm học sẽ thực hiện, trong đó các chỉ tiêu liên quan đến xây dựng văn hoá
trường học nhưng do đặc thù của trường chuyên biệt nên các tiêu chí thi đua thực hiện
phát triển văn hoá nhà trường chưa có vai trị quyết định trong bình xét các hình thức
và danh hiệu thi đua khen thưởng.
2.2.3. Chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện
Trong quá trình thực hiện kế hoạch xây dựng văn hóa nhà trường, có nhiều vấn
đề cần được giải quyết vì thế hiệu trưởng ln được quan tâm tới việc thực hiện nhiệm
vụ của cấp dưới để phát hiện vấn đề nảy sinh và ra quyết định quản lí kịp thời.

Hiệu trưởng đã chỉ đạo đưa nội dung văn hóa nhà trường vào nhiệm vụ phải thực
hiện của cá nhân, yêu cầu thảo luận các nội dung mới, sinh hoạt chuyên đề trong các
buổi họp tổ, đoàn thể nhưng do chưa có các giải pháp để giám sát, điều chỉnh tiến trình
cơng việc, một số chỉ tiêu khơng đạt cũng không rút kinh nghiệm nên một số giáo viên
phấn đấu chun mơn chậm vẫn chưa có cách khắc phục hiệu quả, cũng chưa có chế
tài, chính sách cần thiết để động viên giáo viên tích cực nghiên cứu hoàn thiện bản
thân.
2.2.4 Kiểm tra, đánh giá
Hiệu trưởng đã xây dựng nội dung các tiêu chí đánh giá; có phân tích kết quả
kiểm tra đánh giá dựa trên cơ sở so sánh với các tiêu chí đề ra phù hợp với nội dung
xây dựng VHNT. Hiệu trưởng thường xuyên kiểm tra công tác chuyên môn, việc thực
hiện nề nếp của giáo viên theo kế hoạch đầu năm hoặc dự giờ đột xuất. Thông qua sự
phản hồi của học sinh và phụ huynh, việc thanh tra toàn diện giáo viên, hiệu trưởng
bàn bạc với tổ trường chun mơn để có những nhận định chính xác về giáo viên và là
sơ sở để giáo viên hoàn thiện hơn trong năm học tiếp theo.


-12Thông qua kết quả đăng ký đầu năm, việc thực hiện các chỉ tiêu đăng ký, các
công việc viết chuyên đề, báo cáo sáng kiến, các chỉ tiêu đạt được bộ mơn, hiệu trưởng
có những đánh giá, xếp loại viên chức sau mỗi năm học. Kết quả đánh giá được cơng
khai trong tồn hội đồng sư phạm.
Tuy nhiên hoạt động kiểm tra của hiệu trưởng với giáo viên trong trường còn
chưa được thường xuyên, chưa nắm bắt kịp thời sự phản hồi của học sinh đối với
người dạy. Đôi khi còn đánh giá chung chung, chưa tạo động lực cho giáo viên phát
triển. Việc đánh giá xếp loại thi đua cuối năm đơi chỗ cịn chưa cơng bằng, cả nể, hùa
theo chức vụ của người được đánh giá và đôi khi tạo ra sự phản đối giữa các tổ chuyên
môn với nhau. Mặc dù có những giáo viên chưa đạt chuẩn, nhưng việc đánh giá chính
xác để thuyên chuyển cũng không được thực hiện công tâm. Công tác kiểm tra, đánh
giá khơng thường xun cịn dẫn đến tình trạng lơi lỏng trong việc thực hiện nội qui,
nề nếp của nhà trường.

Trong năm học vừa qua, lãnh đạo nhà trường đã khắc phục tồn tại, khó khăn và
đạt được nhiều thành tích về cơng tác xây dựng VHNT thể hiện qua các số liệu:
- Đảng bộ: Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm 2020;
Trường đạt tập thể lao động tiên tiến; Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được
UBND tỉnh tặng Bằng khen;
- Cơng đồn: Cơng đồn cơ sở hồn thành xuất sắc nhiệm vụ;
- Đoàn trường: Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ;
- Giám đốc Cơng an tỉnh Bình Phước tặng Giấy khen: Cán bộ, giáo viên, học
sinh
Trường THPT chuyên Quang Trung đã có thành tích xuất sắc trong phong trào
tồn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc năm 2020;
Chủ tịch UBND thành phố Đồng Xoài tặng Giấy khen: Ban chỉ huy qn sự
Trường
THPT chun Quang Trung đã có thành tích tốt trong thực hiện cơng tác quốc
phịng địa phương năm 2020;
- Trường được công nhận đơn vị đạt tiêu chuẩn “An toàn về an ninh, trật tự”;
Hội Chữ Thập đỏ được Trung ương Hội tặng Bằng khen vì đã có thành tích
xuất sắc trong cơng tác Hội và phịng trào Chữ thập đỏ năm 2020.
Xây dựng văn hóa nhà trường phải là một nhiệm vụ quan trọng trong kế hoạch
phát triển giáo dục của nhà trường và hiệu trưởng chi phối sự phát triển VHNT theo
nhiều cách thức khác nhau như là người xác định tầm nhìn cho nhà trường, dẫn dắt nhà
trường để thực hiện tầm nhìn đó. Thực tế cho thấy, hiệu trưởng đã nhận thức được tầm
quan trọng của văn hóa nhà trường, sự cần thiết phải xây dựng VHNT nhưng mới chỉ
dừng lại ở mức có xây dựng và triển khai thực hiện, còn nhiều hạn chế trong nội dung,


-13hình thức tổ chức chưa cụ thể, cơng tác chỉ đạo, kiểm tra giám sát của lãnh đạo nhà
trường chưa hiệu quả. Thực trạng này cịn cho thấy chưa có sự phối hợp giữa các lực
lượng trong và ngoài nhà trường; vai trị của tổ chun mơn, các tổ chức đồn thể, giáo
viên chủ nhiệm, giáo viên bộ mơn trong nhà trường chưa được phát huy, tự mỗi cá

nhân trong nhà trường lại chưa thực sự chủ động phấn đấu, tích cực, sáng tạo trong
việc tổ chức các hoạt động xây dựng VHNT ở các trường.
2.3. Những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức trong công tác xây
dựng và phát triển văn hoá nhà trường tại đơn vị
2.3.1. Điểm mạnh
Hiệu trưởng đầu tiên của nhà trường – Cố NGƯT, Thạc sĩ Trần Như Ý là người
lãnh đạo có tâm và có tầm đã đặt ra các giá trị cố lõi, sứ mệnh, tầm nhìn cho trường –
ngơi trường chun đầu tiên cịn non trẻ của tỉnh Bình Phước. Những chuẩn mực mà
các thế hệ đi trước để lại là nền tảng để nhà trường tiếp tục phát triển.
Sứ mệnh: Đào tạo nhân tài – Nguồn nhân lực tương lai của đất nước.
Tầm nhìn: Xây dựng trường chuyên chất lượng cao, vươn tầm khu vực, hội nhập
quốc tế.
Giá trị cốt lõi: Trí Tuệ - Nhân Văn – Trách Nhiệm – Tự Tôn – Sáng Tạo.
Bước sang tuổi 19, tồn tại và phát triển qua gần 2 thập kỉ; trường THPT chuyên
Quang Trung tự hào về những giá trị cốt lõi được tạo dựng và tiếp nối, nhiệt huyết với
những sứ mệnh đã và đang được thực hiện, vững tin vào tầm nhìn dẫn đường cho
những hành trình đang và sẽ đi; thầy và trị nhà trường đang nỗ lực khơng ngừng để
biến trầm tích thành kì tích, giành thêm những vòng nguyệt quế vinh quang và trở
thành biến số năng động trong quá trình kết nối và hội nhập…
Lãnh đạo nhà trường đều mong muốn xây dựng một môi trường văn hóa tốt,
phong phú các đặc điểm để hỗ trợ các hoạt động giáo dục diễn ra trong toàn trường.
Tập thể giáo viên đồn kết, nhất trí, quan tâm giúp đỡ lẫn nhau hồn thành tốt
nhiệm vụ được phân cơng. Mỗi giáo viên đều có ý thức vươn lên đáp ứng nhu cầu của
nhà trường. Đa số CB, GV, NV và HS có nhận thức đúng đắn về ý nghĩa và tầm quan
trọng của VHNT đối với sự phát triển của nhà trường; tuy về khả năng, mức độ nhận
thức đánh giá có khác nhau nhưng đều nhận thức được sự cần thiết phải xây dựng
VHNT, xây dựng VHNT là phục vụ cho sự phát triển của mỗi cá nhân trong nhà
trường, vì sự phát triển tồn diện của nhà trường.
Đội ngũ cán bộ - giáo viên thân thiện, tâm huyết, trình độ chun mơn cao đã
được sự cơng nhận trong hệ thống trường chuyên cả nước, đi đầu trong việc đổi mới

phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá; ứng dụng các thành tựu khoa học kĩ thuật để
nâng cao hiệu quả dạy và học, học đi đôi với hành, khuyến khích học sinh nâng cao
khả năng tự học, tự nghiên cứu; phát triển tư duy sáng tạo, tinh thần tự chủ, tâm huyết


-14với nghề đây chính là nguồn nhân lực chính, vơ cùng quan trọng đảm bảo cho sự thành
công việc xây dựng VHNT của nhà trường. Các tổ chức, bộ phận hoạt động tương đối
đều tay, cơ cấu các tổ chuyên mơn phù hợp với tình hình thực tế của trường. Mỗi tổ
chun mơn đều có sự kế thừa, giáo viên kinh nghiệm kèm cặp giúp đỡ giáo viên mới
ra trường, truyền đạt việc giữ gìn các giá trị cốt lõi mà những ngày đầu tiên thành lập
trường đã đề ra. Nhà trường có bầu khơng khí, tâm lý tích cực; mối quan hệ giữa các
thành viên trong nhà trường khá tốt. Các yếu tố văn hóa chính thống của nhà trường
khơng ngừng được duy trì, ổn định, phát triển.
Đảng bộ nhà trường luôn sâu sát, lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp, toàn diện hoạt động
của nhà trường. Các tổ chức Cơng đồn, Đồn Thanh niên, Hội Chữ thập đỏ, Ban quản
lý học sinh, Ban quản lý KTX,… luôn phối hợp tốt với nhà trường để cùng thực hiện
các mục tiêu giáo dục.
Môi trường học tập Xanh - Sạch - Đẹp - An tồn - Hiện đại - Thân thiện. Phịng
học, phịng bộ mơn, phịng chức năng cơ bản được bố trí phù hợp, đảm bảo cho tất cả
các hoạt động dạy học, giáo dục (kể cả dạy học trực tuyến) và phát triển chuyên môn
trong nhà trường.Trang thiết bị dạy học tiên tiến, tất cả các phòng học, phòng bộ mơn,
phịng chức năng đều được gắn máy chiếu; một số phịng bộ mơn được trang bị bảng
tương tác. Tuy nhiên, số lượng bảng tương tác thơng minh cịn q ít, cần được trang
bị thêm để đáp ứng tốt hơn cho công tác dạy trực tuyến.
Đối tượng học sinh năng động, sơi nổi đóng góp sức lực vào các hoạt động của
nhà trường với tinh thần và nhiệt huyết của tuổi trẻ. Học sinh đều có đạo đức, tác
phong tốt; trong những năm học vừa qua, trường đã xây dựng được nền nếp dạy và
học ổn định. Kỷ luật, kỷ cương trường học ngày càng được tăng cường.
2.3.2. Điểm yếu
Sau gần 20 năm xây dựng, một số cơng trình xuống cấp, chưa đáp ứng sự lớn

mạnh ngày càng nhiều của nhà trường. Một số tổ chun mơn chưa có các phịng bộ
môn dùng cho các hoạt động chuyên biệt như hội thảo bộ môn, họp tổ, dạy đội tuyển,
thực hành sư phạm (Tổ Sử - Địa – GDCD, tổ Thể dục – Quốc Phịng, tổ Tin học) từ đó
gây khó khăn cho việc triển khai hoạt động của một số tổ chuyên môn.
Nhu cầu học sinh ở nội trú ngày càng đơng nhưng số lượng phịng ở có hạn, một
số học sinh phải ở trọ, hệ thống điện nước phần nào bị xuống cấp. Khu vực căn tin nhà
trường xây dựng từ lâu nên không gian đáp ứng cho nhu cầu bán trú và nội trú còn
chưa đầy đủ, học sinh cịn ăn ở một số hàng qn ngồi trường – khơng đảm bảo vệ
sinh an tồn thực phẩm cũng như gây mất thời gian đi lại, nguy cơ tai nạn giao thông.
Chất lượng đầu vào chưa đồng bộ theo yêu cầu của trường chuyên. Trường
không được giao quyền chủ động tuyển sinh đầu vào. Một số học sinh khá, giỏi hay
các em có năng khiếu hoặc nhà ở xa hoặc khơng có điều kiện ơn luyện nên đã khơng


-15dự tuyển hoặc dự tuyển không đạt vào các lớp chuyên. Ý thức học tập của một bộ phận
học sinh chưa cao, chưa có động cơ học tập đúng đắn. Nhiều học sinh và phụ huynh có
mục tiêu vào trường chuyên chỉ duy nhất là đậu đại học, gây khó khăn rất lớn cho việc
đào tạo mũi nhọn của nhà trường, dẫn đến giáo viên dạy chuyên vừa chịu áp lực
chuyên môn, vừa phải những trao đổi, vận động phụ huynh và học sinh cống hiến vì sự
phát triển chung cho nhà trường. Cá biệt có một số học sinh chưa hiểu cách giáo dục
tại nhà trường, dẫn đến có những hành động lời nói thiếu suy nghĩ.
2.3.3. Cơ hội
Nhà trường luôn nhận được sự quan tâm, giúp đỡ cả về vật chất và tinh thần của
phụ huynh học sinh đối với nhà trường và giáo viên ngày càng rõ nét và hiệu quả.
Sở giáo dục luôn quan tâm và tạo điều kiện tốt nhất cho trường về mọi mặt để
nhà trường hồn thành nhiệm vụ chính trị được giao như: giao quyền tuyển giáo viên
cho trường, trường là đơn vị tài chính cấp I, ưu tiên bố trí kinh phí cho các đợt tập
huấn học sinh giỏi, trường được toàn quyền ra đề thi đầu vào,...đã tạo điều kiện thuận
lợi cho nhà trường trong các hoạt động giáo dục;
Đặc biệt nhà trường luôn nhận được quan tâm, giúp đỡ thường xuyên từ lãnh đạo

tỉnh và các cơ quan ban ngành dành nhiều chế độ, các xuất học bổng cho học sinh và
giáo viên của trường. Học sinh của trường được ưu tiên trong bố trí việc làm khi tốt
nghiệp ra trường có nhu cầu cơng tác tại tỉnh. Lãnh đạo tỉnh ln động viên, khích lệ
tinh thần, thăm hỏi nhà trường mỗi khi có những sự kiện nổi bật.
Ngồi ra, qua hơn 18 hình thành và phát triển, thế hệ cựu HS của nhà trường
cũng đã trưởng thành, các em luôn cùng với nhà trường chăm lo cho sự phát triển của
nhà trường.
Trong những năm gần đây, xu hướng hội nhập quốc tế đang tạo cho nhà trường
những cơ hội mới trong việc chuẩn hóa đội ngũ giáo viên, liên kết đào tạo với các
trường đại học quốc tế. Khoa học cơng nghệ phát triển góp phần quan trọng trong đổi
mới công tác quản lý và phương pháp dạy học.
2.3.4. Thách thức
Tỉnh thành lập thêm một trường chuyên Bình Long, chia đôi khu vực tuyển sinh,
giáo viên phải điều chỉnh giữa hai trường gây khó khăn rất lớn cho việc giữ ổn định
giáo viên và duy trì thương hiệu, thành tích đã đạt được. Trong tình hình hiện tại của
nhà trường, việc duy trì những kết quả đã có đã là một thách thức, chưa nói đến yêu
cầu phát triển cao hơn.
Văn hóa nhà trường cịn là nội dung mới, do đó nguồn kinh phí chi cho xây dựng
và hoạt động củng cố duy trì văn hóa nhà trường khơng được cấp một cách chính thức.
Để hoạt động được lãnh đạo nhà trường phải linh động từ nhiều nguồn thu khác.


-16Nhu cầu đổi mới chương trình ngày càng lớn, đặc thù giảng dạy môn chuyên quá
nặng nên chỉ chú trọng vào việc dạy – học, GV – HS phải tham gia nhiều kỳ thi học
sinh giỏi các cấp từ đó các nội dung liên quan đến phát triển văn hoá nhà trường cịn
chưa được lưu tâm thích đáng.
Nhận thức của một phần cha mẹ học sinh xem việc học là quan trọng nhất, nhu
cầu thưởng thức các giá trị nghệ thuật chất lượng cao trong thời đại công nghệ 4.0 của
nhân viên, giáo viên và học sinh trong toàn trường cũng là một yếu tố ảnh hưởng đến
chất lượng hoạt động nghệ thuật mang tính truyền thống để xây dựng văn hóa mà nhà

trường tổ chức.
Mơi trường xung quanh trường tiềm ẩn nhiều vấn đề ảnh hưởng không tốt đến
việc học tập, giáo dục và rèn luyện của học sinh (các tụ điểm internet đặt gần trường,
an ninh, trật tự, …)
Năm học 2021-2022 hoạt động trong hoàn cảnh đại dịch bệnh Covid-19 ảnh
hưởng rất lớn đến các hoạt động giáo dục của nhà trường nói chung và hoạt động phát
triển VHNT nói riêng.
2.4. Kinh nghiệm thực tế của Hiệu trưởng nhà trường trong xây dựng và
phát triển văn hoá nhà trường
Bằng tất cả những biện pháp trong công tác lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm
tra giám sát nêu trên và sự học hỏi khơng ngừng, mặc dù cịn nhiều yếu tố cần hồn
thiện, nhiều biểu hiện văn hố chưa lành mạnh nhưng với sự ghi nhận của lãnh đạo,
nhân dân trong tỉnh, có thể nói, trong những năm qua, Hiệu trưởng bước đầu gặt hái
thành công trong công tác xây dựng văn hoá nhà trường với nét đẹp riêng, mang bản
sắc đặc trưng như sau:
Trước hết là những hoạt động nhằm giữ gìn, bảo vệ, xây dựng cơ sở vật chất nhà
trường. Trường THPT chuyên Quang Trung là một ngôi trường được xây dựng khang
trang theo kiến trúc hiện đại, đảm bảo đầy đủ cơ sở vật chất phục vụ cho việc dạy và
học. Nhà trường có đầy đủ các phịng chức năng, phịng thí nghiệm, phịng học bộ
mơn, phịng nghiên cứu khoa học và phịng Stem với các thiết bị hiện đại phục vụ cho
đổi mới giáo dục tồn diện.
Bên cạnh đó, nhà trường cũng chú trọng xây dựng cảnh quan môi trường nhằm
tạo môi trường giáo dục lành mạnh và giáo dục học sinh ý thức bảo vệ mơi trường
xung quanh. Chính vì vậy, trường được công nhận trường Xanh – Sạch – Đẹp và cơ
quan đơn vị đạt chuẩn văn hóa hằng năm. Trường, kí túc xá có khn viên cây xanh,
cây cảnh được quy hoạch đảm bảo thống mát, ln sạch đẹp. Trường, kí túc xá có đủ
cơ sở vật chất đảm bảo an tồn trong khn viên trường. Tất cả các phịng học, phịng
ở đều được kiên cố hóa, thống mát và ánh sáng đầy đủ theo tiêu chuẩn trường chuẩn
quốc gia (tỉ lệ 100%), có tường rào bảo vệ an tồn.



-17Trường đã thường xuyên tổ chức các hoạt động giáo dục học sinh về việc bảo vệ,
xây dựng trường lớp xanh, sạch đẹp và an tồn trong đó: Nhà trường thực hiện các
phong trào xanh hóa lớp học; Chương trình "ngày Chủ nhậr xanh" nhằm làm cho
khuôn viên nhà trường thêm sạch đẹp và nhằm giáo dục các học sinh ln có ý thức
giữ gìn vệ sinh chung.
Thứ hai là xây dựng môi trường giáo dục, tạo ra nhà trường thân thiện, học sinh
tích cực, xây dựng mơi trường giáo dục an toàn, thân thiện, hiệu quả...Phong trào thi
đua Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực được phát động nhằm "thiết lập
lại môi trường sư phạm với 6 đặc trưng là trật tự kỷ cương, trung thực, khách quan,
cơng bằng, tình thương và khuyến khích sáng tạo, hiệu quả". Đây là nội dung rất cơ
bản của văn hóa học đường. Tác dụng tích cực của văn hóa học đường là xây dựng
nhân cách cho học sinh, chống lại lối sống tiêu cực. Chính vì thế, bên cạnh chú trọng
việc học tập, nhà trường luôn quan tâm tạo điều kiện cho các em học sinh có một sân
chơi thật sự bổ ích sau giờ học căng thẳng. Cụ thể, các em học sinh tích cực tham gia
vào các hoạt động vui tươi, lành mạnh, phát huy giá trị văn hóa cổ truyền, xây dựng
nếp sống văn minh và rèn luyện những kĩ năng sống cần thiết.
Để mạnh khỏe về thể chất, nhà trường có nhà tập đa năng, hồ bơi, sân bóng đá,
sân bóng chuyền, 16 sân cầu lơng, 12 bàn bóng bàn và nhiều dụng cụ tập thể lực… và
có 10 câu lạc bộ thể thao, võ thuật do Đoàn trường thành lập. Việc tăng cường lối sống
lành mạnh được thực hiện thông qua 22 câu lạc bộ (Công tác xã hội, Âm nhạc, Nhảy
hiện đại, Tiếng Anh…), tại đây, các em được thể hiện hết các năng khiếu, sở trường
của mình, học hỏi, chia sẻ, rèn luyện, tự tin trong ứng xử và giao tiếp. Các hoạt động
ngoại khóa và trải nghiệm giúp các em khám phá khoa học tự nhiên và khoa học xã
hội, những hoạt động bổ ích của đồn trường tổ chức đem lại những bài học tổng hợp
là hành trang góp phần thành công trên con đường tiếp theo.
Phối hợp với các cơ quan chức năng tuyên truyền giao thông, pháp luật, tác hại
của ma túy và cách phịng chống, tình hình an ninh trật tự cho học sinh trong nhà
trường.
Tổ chức các buổi nói chuyện sinh hoạt nhằm giáo dục giới tính, kịp thời uốn nắn

các em hiểu đúng và làm đúng.
Tổ chức các buổi tọa đàm "Nghe học sinh nói, nói học sinh nghe" nhằm giúp các
em giải bày tâm sự chia sẻ kinh nghiệm sống với nhau. Lồng ghép những nội dung
nâng cao kỹ năng giao tiếp ứng xử bạn bè trong tiết giáo dục ngoài giờ lên lớp.
Thứ ba, qua 18 năm giữ gìn và phát huy những truyền thống tốt đẹp, ngôi trường
được cả nước biết đến khơng chỉ là các thành tích học tập mà bởi những nép đẹp văn
hóa: ứng xử, giao tiếp, lễ phép, tự giác, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ, đoàn kết, năng
động, sáng tạo, nhân ái, tự tin, khiêm tốn… Nhân văn là giá trị mà các thế hệ giáo viên


-18và học sinh nhà trường ln vun đắp, gìn giữ. Sống nghĩa tình, ứng xử với mọi người
và mơi trường xung quanh bằng tinh thần hướng thiện và hướng thượng là bài học nền
tảng cũng là hành trang mỗi học sinh chuyên Quang Trung mang theo để hoàn thiện
bản thân và kết nối với cộng đồng. Học tập tại trường chuyên Quang Trung là hành
trang rất tốt cho các em học sinh phấn đấu để trở thành cơng dân tồn cầu.
Để làm được những điều trên, Hiệu trưởng phải giữ vai trò quan trọng trong xây
dựng VHNT, chi phối sự phát triển VHNT theo nhiều cách thức khác nhau như là
người xác định tầm nhìn cho nhà trường, dẫn dắt nhà trường để thực hiện tầm nhìn đó;
phải là người đầu tiên thấy rõ bản chất, vai trò và những yếu tố cơ bản nhất của VHNT,
từ đó quyết định đến sự phát triển và định hình cho diện mạo VHNT; chia sẻ quyền
lực, mạnh dạn trao quyền cho giáo viên trong đó đề cao vai trị lãnh đạo hoạt động dạy
và học của giáo viên; khuyến khích cho các thành viên trongnhà trường tham gia học
hỏi và chia sẻ về các vấn đề chun mơn; có khả năng dẫn dắt các thành viên tham gia
vào các hoạt động chung của nhà trường; thể hiện sự quan tâm, đồng cảm và chia sẻ
với các thành viên trong việc giải quyết các vấn đề chung hoặc cá nhân; có uy tín đối
với tất cả mọi thành viên trong nhà trường; có khả năng chủ động và sáng tạo trong
việc quản lí và xử lí các thơng tin; biết cách định hướng cho các thành viên nhận thức
được ý nghĩa của các giá trị VHNT thông qua việc tổ chức các hoạt động giáo dục
truyền thống trong nhà trường; có khả năng nhận diện sáng suốt và đánh giá chuẩn xác
các hiện trạng văn hóa trong nhà trường để điều chỉnh, thay đổi và phát triển phù hợp

với sự phát triển xã hội; tác động vào suy nghĩ, hành vi của giáo viên, nhân viên và
học sinh để họ hoạt động theo những mục tiêu chung của nhà trường; khuyến khích
phụ huynh học sinh tham gia vào các hoạt động giáo dục của trường và làm cho phụ
huynh hiểu rõ vai trò của họ.
Nói tóm lại, Hiệu trưởng có vai trị quyết định sự phát triển văn hóa nhà trường,
là người lãnh đạo để lập ra văn hóa nhà trường, có vai trị quan trọng trong việc hình
thành các chuẩn mực, các giá trị cốt lõi, niềm tin của nhà trường.
3.
KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG THỰC HIỆN CÔNG TÁC XÂY DỰNG VÀ
PHÁT TRIỂN VĂN HOÁ NHÀ TRƯỜNG TẠI TRƯỜNG THPT CHUYÊN
QUANG TRUNG, TỈNH BÌNH PHƯỚC NĂM HỌC 2021 – 2022
Qua học tập các kiến thức của khóa bồi dưỡng cán bộ quản lý của trường Cán
bộ quản lý Thành phố Hồ Chí Minh, tôi nhận thấy để thực hiện công tác xây dựng và
phát triển văn hoá nhà trường, hiệu trưởng nhà trường cần xây dựng kế hoạch hành
động để thực hiện công tác bồi dưỡng, phát triển chuyên môn cho giáo viên tại trường
THPT chuyên Quang Trung năm học 2021 – 2022.


Tên

Số

cơng

TT

việc

Xây


1

dựng
kế
hoạch
xây
dựng
và phát
triển
văn hố
nhà
trường



-20-

Thành
lập Ban
chỉ đạo
xây dựng
và phát
triển văn
hố nhà
trường; ,
2

củng cố,
kiện tồn
các tiểu

ban: Ban
thi đua,
Ban quản


lí KTX,
Ban quản
lí HS


Tuyên
truyền
nâng cao
nhận
thức, tạo
động lực
cho đội
3

ngũ CB,
GV, NV,
CMHS
và HS
tham gia
xây dựng
và phát
triển
VHNT