TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI
TRUNG TÂM TIN HỌC – NGOẠI NGỮ
BÁO CÁO TỔNG HỢP
ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA NGƯỜI HỌC
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA
CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI
Mã số: THNN.ĐTSV.2019.05
Chủ nhiệm đề tài: Trịnh Tuấn Anh
Lớp/Trung tâm: 1805HTTB/Trung tâm Tin học – Ngoại ngữ
Giảng viên hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Thúy Hoa
HÀ NỘI – Năm 2020
1
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI
TRUNG TÂM TIN HỌC – NGOẠI NGỮ
BÁO CÁO TỔNG HỢP
ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA NGƯỜI HỌC
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA
CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI
Mã số: THNN.ĐTSV.2019.05
Chủ nhiệm đề tài: Trịnh Tuấn Anh Thành
viên tham gia:
1. Nguyễn Nguyệt Minh
2. Trần Nguyên Minh
Lớp/Trung tâm: 1805HTTB/Trung tâm Tin học – Ngoại ngữ
HÀ NỘI – Năm 2020
2
MỤC LỤC
Trang
PHẦN MỞ ĐẦU
4
1.
Lý do chọn đề tài 4
2.
Tổng quan nghiên cứu
5
3.
Mục tiêu nghiên cứu
6
4.
Nhiệm vụ nghiên cứu
6
5.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
6.
Giả thuyết nghiên cứu
7.
Phương pháp nghiên cứu 7
8.
Đóng góp mới của đề tài 7
9.
Cấu trúc của đề tài
7
7
7
PHẦN NỘI DUNG
9 Chương 1. LÝ LUẬN CHUNG VỀ HOẠT
ĐỘNG NGOẠI 9 KHĨA CỦA SINH VIÊN
1.1. Hoạt động ngoại khóa
9
1.1.1. Khái niệm hoạt động ngoại khóa
9 1.1.2.
Hình thức hoạt động
9 1.1.3.
Đặc điểm của hoạt động ngoại khóa 9 1.1.4.
Nguyên
tắc hoạt động ngoại khóa
10
1.2. Ý nghĩa, tầm quan trọng của hoạt động ngoại khóa
11
1.3. Mục đích, nhiệm vụ cơ bản của hoạt động ngoại khóa
13
1.4. Mối quan hệ giữa hoạt động ngoại khóa với các hoạt động khác
14
trong nhà trường
Chương 2. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA CỦA 16
SINH VIÊN Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI
2.1. Khái quát về Trường Đại học Nội vụ Hà Nội
2.2. Hoạt động ngoại khóa của sinh viên Trường Đại học Nội vụ Hà
3
16
17
Nội
2.2.1. Nội dung hoạt động ngoại khóa
17
2.2.2. Hình thức tổ chức hoạt động ngoại khóa
18
2.3. Nhận thức của sinh viên Trường Đại học Nội vụ Hà Nội khi tham
27
gia hoạt động ngoại khóa
2.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động ngoại khóa của sinh viên
30
Trường Đại học Nội vụ Hà Nội
2.5. Đánh giá chất lượng hoạt động ngoại khóa của sinh viên
31
2.5.1. Ưu điểm
31
2.5.2. Nhược điểm
32
2.5.3. Nguyên nhân
32
Chương 3. GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT
33
ĐỘNG NGOẠI KHÓA CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC
NỘI VỤ HÀ NỘI
3.1. Nâng cao nhận thức, bồi dưỡng kỹ năng tổ chức và thực hiện
33
hoạt động ngoại khóa cho đội ngũ giảng viên và sinh viên
3.1.1. Nâng cao nhận thức về vai trò và tầm quan trọng của hoạt
33
động ngoại khóa
3.1.2. Bồi dưỡng kỹ năng tổ chức và thực hiện hoạt động ngoại
33
khóa
3.2. Đa dạng hình thức và nội dung tổ chức hoạt động ngoại khóa cho
34
sinh viên
3.2.1. Đa dạng hình thức tổ chức hoạt động ngoại khóa
34
3.2.2. Đa dạng nội dung tổ chức hoạt động ngoại khóa
34
3.3. Tăng cường cơng tác quản lý đối với hoạt động ngoại khóa
35
3.3.1. Quản lý việc xây dựng kế hoạch hoạt động ngoại khóa đạt
hiệu quả
4
35
3.3.2. Kiểm tra, giám sát việc tổ chức thực hiện hoạt động ngoại
35
khóa
3.4. Tăng cường cơng tác truyền thơng cho các hoạt động ngoại khóa
35
3.5. Đầu tư cơ sở vật chất và có hình thức khuyến khích sinh viên
35
PHẦN KẾT LUẬN
37
TÀI LIỆU THAM KHẢO
39
PHỤ LỤC
40
5
PHẦN MỞ ĐẦU
1.
Lý do chọn đề tài
Hoạt động ngoại khóa là một nội dung có vị trí rất quan trọng, có ý nghĩa
to lớn khơng chỉ giúp cho sinh viên phát triển nhanh về tư duy mà còn tạo cho
sinh viên khả năng ứng xử tốt, vận dụng kiến thức tổng hợp linh hoạt, biết
cách củng cố, mở rộng và nâng cao kiến thức, làm cho sinh viên hứng thú,
yêu thích hơn mơn học. Mặt khác, hoạt động ngoại khóa còn huy động được
mọi sinh viên cùng tham gia, là điều kiện thuận lợi cho sinh viên được rèn luyện
một số kĩ năng mềm; được phát huy khả năng và thể hiện năng khiếu của bản
thân; được cung cấp thêm các kiến thức, kỹ năng mà chương trình chính khóa
khơng có; sinh viên có thái độ tích cực trong học tập, có hành vi, lối sống tốt
hơn, nâng cao sự hiểu biết và hình thành kỹ năng làm việc nhóm, kĩ năng
giao tiếp tạo hứng thú nghề nghiệp cho sinh viên. Trong giáo dục học nói chung
cũng như trong lý luận các mơn học nói riêng, hoạt động ngoại khóa luôn luôn
được đề cập như một hoạt động hết sức quan trọng. Hiện nay trong xu hướng
đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành
nhiều chỉ thị, văn bản liên quan đến việc đẩy mạnh các hoạt động giáo dục
ngoài giờ lên lớp. Nội dung hoạt động giáo dục ngoài giờ được thể hiện thơng
qua hoạt động thể thao ngoại khố theo Quy định Tổ chức hoạt động thể thao
ngoại khoá cho học sinh, sinh viên được ban hành kèm theo Quyết định
số 72/2008/QĐ-BGDĐT ngày 23/12/2008 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào
tạo. Từ những phân tích trên ta có thể quan niệm: hoạt động ngoại khóa là
những hoạt động cho sinh viên ngồi giờ lên lớp, khơng nằm trong chương
trình chính khóa. Hoạt động ngoại khóa được tổ chức dựa trên tinh thần tự
nguyện, tự giác của sinh viên. Hoạt động ngoại khóa là những hoạt động bổ
ích, có tác dụng bổ sung và hỗ trợ chương trình chính khóa, giúp nâng cao
6
chất lượng đào tạo và tạo môi trường học tập có áp dụng thực tiễn cho sinh viên.
Nhận thức rõ tầm quan trọng của hoạt động ngoại khóa, nhóm tác giả đã mạnh
dạn lựa chọn đề tài: “Nâng cao chất lượng hoạt động ngoại khóa của sinh
viên Trường Đại học Nội vụ Hà Nội”, góp phần nâng cao chất lượng các hoạt
động ngoại khóa của Nhà trường.
2.
Tổng quan vấn đề nghiên cứu
Trên thế giới
Trong lịch sử giáo dục, hoạt động ngoại khóa đã xuất hiện từ lâu, vào Thế
kỷ XVI, thời kỳ Phục Hưng, RaBowle (1494 – 1553), một nhà tư tưởng người
Pháp đã có sáng kiến tổ chức các hình thức giáo dục ngồi giờ lên lớp như ngồi
việc ở lớp cịn có những buổi tham quan xưởng thợ, các cửa hàng, tiếp xúc với
các nhà văn, các nghị sĩ. Đặc biệt là mỗi tháng một lần, thầy và trị về sống ở
nơng thơn một ngày.
Vào thập niên 20, 30 của Thế kỷ XX, Macarenco, nhà sư phạm nổi tiếng
nước Nga đã bàn về tầm quan trọng của công tác ngoại khóa, ơng cho rằng:
“Tơi kiên trì nói rằng các vấn đề giáo dục, phương pháp giáo dục không thể
hạn chế trong các vấn đề giảng dạy, lại càng khơng thể để cho q trình giáo
dục chỉ thực hiện trên lớp học, mà đúng ra là phải trên mỗi mét vuông đất nước
chúng ta…”. Trong thực tiễn công việc, ông cũng đã tổ chức các hoạt động bên
ngoài lớp học trên cơ sở hoàn toàn tự nguyện.
Nếu vào Google tìm kiếm với từ khóa “Extracurricalar Activities” (Ngoại
khóa) sẽ có rất nhiều bài viết liên quan đến vấn đề này bằng tiếng Anh, chẳng
hạn như: “Top 7 benefits of extracurricular activities for high school students”
hay
“Impressive extracurriculars”,…. nói về những lợi ích mà ngoại khóa đem
lại,….
7
Ở Việt Nam
Nhận thức tầm quan trọng của hoạt động ngoại khóa trong việc phát triển
tinh thần và thể chất, gần đây, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí
Minh đã phối hợp với Viện nghiên cứu giáo dục và trung tâm đánh giá & kiểm
định chất lượng giáo dục tổ chức Hội thảo: “Hiệu quả hoạt động ngoại khóa
đối với việc nâng cao chất lượng dạy, học trong nhà trường phổ thông”. Hội
thảo đã đưa ra nhiều giải pháp thực hiện có hiệu quả hoạt động ngoại khóa trong
giảng dạy.
Ngồi ra, có thể kể đến nhiều cơng trình khác liên quan đến hoạt động
ngoại khóa như: Luận văn thạc sỹ “Giáo dục các giá trị văn hóa truyền thống
dân tộc cho sinh viên Trường Cao đẳng Văn hóa nghệ thuật Nghệ An thơng qua
các hoạt động ngoại khóa”. Luận văn “Nâng cao chất lượng hoạt động ngoại
khóa trong
giảng dạy môn Giáo dục công dân lớp 10” của học viên Trương Hồi Sơn.
Bên cạnh đó, cịn có nhiều bài báo khoa học liên quan đến hoạt động ngoại
khóa như: “Nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động ngoại khóa cho sinh viên
đáp ứng mục tiêu giáo dục toàn diện tại Trung tâm Giáo dục quốc phòng – An
ninh, Đại học Quốc Gia Hà Nội” của Ths. Hoàng Đức Giang. Bài “Tổ chức
hoạt động ngoại khóa cho sinh viên ngành Đa phương tiện nhằm nâng cao chất
lượng đào tạo và phát triển nguồn lực đơn vị” của Ths. Bùi Thị Thu Huế. Bài
báo: “Một số lợi ích của hoạt động ngoại khóa đối với học sinh, sinh viên
Trường Đại học
Hà Tĩnh” của tác giả Trương Thế Dương,…
Có thể nói, các cơng trình, bài viết hội thảo, bài báo khoa học,… đã đề cập
đến hoạt động ngoại khóa trong giảng dạy, trong các hoạt động khác của nhà
8
trường. Tuy nhiên, tại Trường Đại học Nội vụ Hà Nội thì vẫn chưa có cơng
trình nào nghiên cứu về lĩnh vực này.
3.
Mục tiêu nghiên cứu
Đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng hoạt động
ngoại khóa của sinh viên Trường Đại học Nội vụ Hà Nội.
4.
Nhiệm vụ nghiên cứu
-
Hệ thống hóa, xác lập những cơ sở khoa học và thực tiễn về hoạt
động ngoại khóa của sinh viên;
-
Đánh giá thực trạng hoạt động ngoại khóa của sinh viên Trường
Đại học Nội vụ Hà Nội;
-
Đề xuất một số biện pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng hoạt
động ngoại khóa của sinh viên Trường Đại học Nội vụ Hà Nội.
5.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
•
Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động ngoại khóa của sinh viên
Trường Đại học Nội vụ Hà Nội.
•
6.
Phạm vi nghiên cứu: tại Trường Đại học Nội vụ Hà Nội.
Giả thuyết nghiên cứu
Hiện nay, một số sinh viên Trường Đại học Nội vụ Hà Nội chưa thật sự
hứng thú tham gia hoạt động ngoại khóa. Nếu Nhà trường có biện pháp tăng
cường cơng tác quản lý, nâng cao nhận thức của sinh viên về hoạt động ngoại
khóa, đa dạng hóa hình thức và nội dung hoạt động thì sẽ cải thiện được tình
trạng này.
7.
Phương pháp nghiên cứu
- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Phương pháp phân tích, tổng
hợp, so sánh.
9
- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Phương pháp khảo sát, điều
tra thực tế.
8.
Đóng góp mới của đề tài
Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động ngoại
khóa của Trường Đại học Nội vụ Hà Nội.
9.
Cấu trúc của đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, đề tài gồm
3 chương.
Chương 1. Lý luận chung về hoạt động ngoại khóa của sinh viên
Chương 2. Thực trạng hoạt động ngoại khóa của sinh viên ở Trường Đại học
Nội vụ Hà Nội
Chương 3. Giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động ngoại khóa của sinh viên
Trường Đại học Nội vụ Hà Nội
10
PHẦN NỘI DUNG
Chương 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHĨA CỦA
SINH VIÊN
1.1. Hoạt động ngoại khóa
1.1.1. Khái niệm hoạt động ngoại khóa
Hoạt động ngoại khóa trong trường đại học là những hoạt động kết hợp
việc học tập với vui chơi, nằm ngồi chương trình học chính khóa của sinh viên,
trong khuôn khổ khả năng và điều kiện tổ chức của nhà trường, nhằm mục đích
gắn việc giảng dạy, học tập trong nhà trường với thực tế xã hội.
1.1.2. Hình thức hoạt động ngoại khóa
Hoạt động ngoại khóa có nhiều loại:
- Hoạt động tập thể hay hoạt động cá nhân
- Hoạt động dựa theo năng khiếu của bản thân hay theo nhu cầu của xã hội
- Hoạt động thường kì hay đột xuất nhân những dịp kỉ niệm hay lễ hội. Ví
dụ như cắm trại chào mừng ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, thành
lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, học nhảy cuối tuần, nữ cơng,…
Tùy theo nội dung, quy mơ, mục đích của hoạt động ngoại khóa mà người
tổ chức có thể chọn những hình thức như: câu lạc bộ môn học; diễn đàn; hội
thảo, hội thi; trị chơi, du lịch trải nghiệm, v.v...
Hoạt động ngoại khóa có thể do tổ bộ mơn, cố vấn học tập, Đồn thanh
niên Cộng sản Hồ Chí Minh... và sinh viên của một lớp, một khoa hay toàn
trường thực hiện.
1.1.3. Đặc điểm của hoạt động ngoại khóa
Do sự hạn chế của thời gian lên lớp trong chương trình chính khóa, đồng
thời với sự gia tăng không ngừng của tri thức đã làm xuất hiện mâu thuẫn giữa
nhu cầu nhận thức của học sinh với kế hoạch của chương trình. Để giải quyết
11
mâu thuẫn này, người ta tổ chức các hoạt động ngoại khóa nhằm tạo điều kiện
cho mỗi học sinh có thể mở rộng, đào sâu kiến thức, phát triển những hứng thú,
năng lực cá nhân.
Hoạt động ngoại khóa có các đặc điểm sau:
- Hoạt động ngoại khóa được thực hiện ngồi giờ học, nó khơng mang tính
bắt buộc mà tùy thuộc vào hứng thú, sở thích nguyện vọng của mỗi học sinh
trong khn khổ khả năng và điều kiện có được của nhà trường.
- Hoạt động ngoại khóa có thể được tổ chức dưới nhiều dạng: dạng tập
thể cả lớp, dạng nhóm theo năng khiếu…
- Hoạt động ngoại khóa có thể được tổ chức theo nhiều hình thức khác
nhau: tổ chức ngoại khóa, câu lạc bộ, cuộc thi vui một mơn học nào đó,…
Hoạt động ngoại khóa mơn học thường do giáo viên chuyên ngành đó tổ chức,
thực hiện.
1.1.4. Nguyên tắc hoạt động động ngoại khóa
-
Đảm bảo tính mục đích và tính kế hoạch: các hoạt động ngoại khóa phải
được lên kế hoạch, chỉ rõ mục đích, nội dung, hình thức và thời gian thực hiện.
-
Đảm bảo tính thích hợp và hiệu quả: kế hoạch hoạt động phải vừa sức và
đủ điều kiện để thực hiện thống nhất giữa nội dung ngoại khóa và chương trình
nội khóa.
-
Đảm bảo sự thống nhất giữa yêu cầu của giảng viên với sự tự nguyện,
chủ động và hứng thú, nhu cầu học hỏi của sinh viên. Tự nó sẽ là nguốn lực để
động viên sinh viên tích cực tham gia.
-
Nội dung hoạt động ngoại khóa phải linh hoạt, phong phú, cấn đối giữa
các loại hình hoạt động: tập thể, nhóm, cá nhân.
12
-
Huy động được sự giúp đỡ của nhà trường, đoàn thể, địa phương và phụ
huynh. Có sự quan tâm, chỉ đạo sâu sắc của ban giám hiệu và thầy cô, có sự hỗ
trợ về kinh phí tổ chức.
1.2. Ý nghĩa, tầm quan trọng của hoạt động ngoại khóa
Hoạt động ngoại khóa là một nội dung có vị trí rất quan trọng, có ý nghĩa
to lớn khơng chỉ giúp cho sinh viên phát triển nhanh về tư duy mà còn tạo cho
sinh viên khả năng ứng xử tốt, vận dụng kiến thức tổng hợp linh hoạt,
biết cách củng cố, mở rộng và nâng cao kiến thức, làm cho sinh viên hứng
thú, u thích hơn mơn học. Mặt khác, hoạt động ngoại khóa cịn huy động
được mọi sinh viên cùng tham gia, là điều kiện thuận lợi cho sinh viên được rèn
luyện một số kĩ năng mềm; được phát huy khả năng và thể hiện năng khiếu của
bản thân; được cung cấp thêm các kiến thức, kỹ năng mà chương trình chính
khóa khơng có; sinh viên có thái độ tích cực trong học tập, có hành vi, lối sống
tốt hơn, nâng cao sự hiểu biết và hình thành kỹ năng làm việc nhóm, kĩ năng
giao tiếp tạo hứng thú nghề nghiệp cho sinh viên.
Hoạt động ngoại khóa là một trong những mảng hoạt động giáo dục
quan trọng ở các trường Đại học trong việc giáo dục sinh viên phát triển toàn
diện. Hoạt động này có ý nghĩa hỗ trợ cho giáo dục chính khóa, góp phần
phát triển và hồn thiện nhân cách, bồi dưỡng năng khiếu và tài năng sáng
tạo của của sinh viên. Có thể nhìn thấy hoạt động ngoại khóa có nhiều mặt
tích cực, mang lại lợi ích cho cả sinh viên và nhà trường.
Đối với nhà trường:
- Hoạt động ngoại khóa bổ trợ thêm cho các mơn học chính khóa. Giúp
sinh viên u thích và hứng thú hơn với mơn học. Từ đó nhà trường sẽ
nâng cao được chất lượng đào tạo. Hoạt động ngoại khóa giúp tăng cường
giao lưu, quan hệ giữa thầy và trò, giữa các sinh viên với nhau.
- Hoạt động ngoại khóa giúp nhà trường phát hiện những sinh viên ưu
tú, tài năng, từ đó có thể bồi dưỡng nguồn nhân lực tương lai.
13
- Tạo cơ hội quảng bá hình ảnh của nhà trường và thu hút nguồn tài trợ,
đầu tư, các doanh nghiệp, nhà tuyển dụng.
Đối với sinh viên:
- Qua hoạt động ngoại khóa, sinh viên được rèn luyện một số kĩ năng
mềm như: tập nghiên cứu vấn đề, kỹ năng thuyết trình trước đám đơng, kỹ
năng làm việc nhóm, quản lý nhóm, tiếp cận với cơng nghệ mới, hiện đại.
Qua đó dần hình thành tình cảm với nghề nghiệpvà bước đầu có ý thức về
nghề nghiệp trong sinh viên.
- Sinh viên được phát huy khả năng của bản thân và thể hiện năng khiếu
của chính mình.
- Sinh viên được cung cấp thêm các kiến thức, kỹ năng mà chương trình
chính khóa khơng có.
- Hoạt động ngoại khóa giúp cho sinh viên có thái độ tích cực trong học
tập, có hành vi và lối sống tốt hơn.
- Sinh viên có nhiều cơ hội để thành công trong tương lai.
Trong giáo dục học nói chung cũng như trong lý luận các mơn học nói
riêng, hoạt động ngoại khóa ln ln được đề cập như một hoạt động hết sức
quan trọng. Hiện nay trong xu hướng đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục,
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành nhiều chỉ thị, văn bản liên quan đến việc
đẩy mạnh các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp. Nội dung hoạt động giáo
dục ngồi giờ được thể hiện thơng qua hoạt động thể thao ngoại khoá theo
Quy định Tổ chức hoạt động thể thao ngoại khoá cho học sinh, sinh viên
được ban hành kèm theo Quyết định số 72/2008/QĐ-BGDĐT ngày
23/12/2008 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo. Từ những phân tích trên
ta có thể quan niệm: hoạt động ngoại khóa là những hoạt động cho sinh viên
ngồi giờ lên lớp, khơng nằm trong chương trình chính khóa. Hoạt động ngoại
khóa được tổ chức dựa trên tinh thần tự nguyện, tự giác của sinh viên. Hoạt
động ngoại khóa do Trung tâm tổ chức và quản lý là những hoạt động bổ ích,
14
có tác dụng bổ sung và hỗ trợ chương trình chính khóa, giúp nâng cao chất
lượng đào tạo và tạo mơi trường học tập có áp dụng thực tiễn cho sinh viên.
1.3. Mục đích, nhiệm vụ cơ bản của hoạt động ngoại khóa
Hoạt động ngoại khóa là hoạt động nằm ngồi chương trình chính khóa.
Nó có hai mục đích và định hướng chính đó là hồn thiệu tính cách của
người học, và giáo dục nghề nghiệp. Trong đề tài này, nhóm tác giả chỉ tập
trung vào mục tiêu thứ hai nhằm củng cố kiến thức cho sinh viên, tạo môi
trường học tập hiệu quả, nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng nguồn
nhân lực tương lai. Chính vì vậy việc tổ chức các hoạt động ngoại khóa cần
đảm bảo được mục tiêu:
-
Hoạt động ngoại khóa gắn liền với chương chính khóa: hoạt động
ngoại khóa thực chất là sự tiếp nối hoạt động chính khóa trên lớp, là con
đường gắn lí thuyết với thực tiễn, tạo nên sự thống nhất giữa nhận thức với
hành động, tạo cơ hội cho sinh viên rèn luy ện thói quen sống trong cộng
đồng và phát huy tối đa năng lực, sở thích của từng cá nhân. Trong hai hoạt
động thì hoạt động chính khóa là tiền đề cơ sở, là nền tảng; hoạt động
ngoại khóa là địn bẩy, là điều kiện. Nếu biết vận dụng, phối hợp đồng bộ,
sáng tạo các hoạt động thì sẽ giúp cho nâng cao chất lượng đào tạo Đại học.
Do vậy mục tiêu đầu tiên đặt ra khi xây dựng, tổ chức một hoạt động ngoại
khóa là cần phải gắn kết với chương trình chính khóa. - Nội dung hoạt động
ngoại khóa đảm bảo tính thực tiễn và khả năng ứng dụng. Trong chương trình
chính khóa, người giảng viên chỉ đủ thời gian truyền đạt các kiến thức cơ
bản, các nguyên lý thực hiện. Sinh viên cần tổng hợp các kiến thức để sáng
tác, thiết kế, tạo ra sản phẩm. Hoạt động ngoại khóa sẽ là cơ hội để sinh viên
được sử dụng tổng hợp các kiến thức được học chính khóa để tạo ra những
sản phẩm có tính ứng dụng. Do vậy những nội dung ngoại khóa phải đảm
bảo tính thiết thực - bổ ích, tính thực tiễn - khả thi, tính ứng dụng - thực
hành cao, nhưng phải phù hợp đặc điểm tâm lý, nhận thức của sinh viên.
15
-
Hình thức Hoạt động ngoại khóa phải sinh động và gây hứng thú cho
sinh viên: hoạt động ngoại khóa tuy là hình thức tổ chức dựa trên tinh thần tự
nguyện của sinh viên do đó nó cần phải được tổ chức sinh động và gây
hứng thú cho sinh viên, thu hút được nhiều sinh viên tham gia. Cần
tránh tổ chức hoạt động ngoại khóa gây cảm giác gị bó, căng thẳng cho sinh
viên, tạo cảm giác chán nản. Phải làm sao để có sức hấp dẫn, lơi cuốn được tất
cả sinh viên, phát huy khả năng bản thân, tích cực khám phá, chủ động
phát hiện vấn đề, biết bảo vệ quan điểm, và thuyết trình trước đám đơng.
Qua những hoạt động ngoại khóa như thế này, sinh viên sẽ dần định hướng
nghề nghiệp cho bản thân và có thêm đam mê với ngành nghề mình đã lựa
chọn.
-
Hoạt động ngoại khóa nhằm rèn luyện các kỹ năng mềm cho sinh viên:
hoạt động ngoại khóa khơng phải chỉ tổ chức ra để hỗ trợ cho chương trình
chính khóa. Các hoạt động ngoại khóa cịn giúp sinh viên tự tin, rèn luyện
các kỹ năng mềm như kỹ năng thuyết trình, làm việc nhóm, quản lý, xử lý tính
huống, giải quyết vấn đề, giao tiếp, tạo mối quan hệ,… Qua đó sinh viên
sẽ trưởng thành hơn, biết vận dụng các kỹ năng trong học tập, cuộc sống và
công việc tương lai.
1.4. Mối quan hệ giữa hoạt động ngoại khóa với các hoạt động khác trong
nhà trường
Là một yếu tố nằm trong hệ thống giáo dục của trường học, hoạt động
ngoại khóa có sự gắn kết chặt chẽ với các hoạt động khác trong nhà trường,
nhằm cùng đạt tới mục tiêu chung là giáo dục sinh viên phát triển một cách tồn
diện.
Đối với cơng tác chun mơn chính khóa, cơng tác giảng dạy trên lớp
(hay cịn gọi là nội khóa), hoạt động ngoại khóa có sự hỗ trợ tích cực giúp sinh
viên tiếp thu kiến thức đầy đủ hơn, sâu sắc hơn. Hoạt động ngoại khóa như một
sự tiếp nối sinh động, mở rộng cho kiến thức mà sinh viên đã lĩnh hội trên lớp,
16
giúp sinh viên say mê tìm tịi nghiên cứu nâng cao kết quả học tập của bản thân.
Hoạt động ngoại khóa góp phần “Đổi mới phương pháp dạy và học, phát huy
tư duy sáng tạo và năng lực tự đào tạo của người học, coi trọng thực hành, thực
nghiệm, ngoại khóa, làm chủ kiến thức, tránh nhồi nhét, học vẹt, học chay”.
Như vậy, hoạt động ngoại khóa góp phần nâng cao kết quả học tập của
sinh viên trong nhà trường, nâng cao kết quả cơng tác đào tạo, góp phần tích
cực vào cơng tác đổi mới phương pháp dạy và học trong nhà trường.
Đối với công tác rèn luyện đạo đức, phẩm chất nhân cách cho sinh viên,
hoạt động ngoại khóa trong nhà trường là mơi trường tốt để sinh viên tự giáo
dục và rèn luyện, rút ra những bài học kinh nghiệm cho bản thân về mọi mặt,
rèn luyện bản lĩnh, niềm tin, nhân cách, giao tiếp ứng xử, đối nhân xử thế…
học tập những điều tốt và hạn chế cái xấu.
Đối với công tác giáo dục quản lý đánh giá sinh viên: Hoạt động ngoại
khóa sẽ là một yếu tố quan trọng để cố vấn học tập và những người làm công
tác quản lý theo dõi trực tiếp sinh viên đánh giá đúng, đầy đủ, thực chất và toàn
diện về sinh viên về cả mặt rèn luyện phẩm chất đạo đức và học tập. Nhằm khắc
phục tình trạng đánh giá sinh viên một chiều, phiến diện. Sinh viên hoặc chỉ là
chú trọng kết quả học tập của cá nhân, không quan tâm đến hoạt động chung,
không quan tâm đến người khác, khơng có ý thức tập thể, sống ích kỷ, thu
mình… Hay ngược lại chỉ ham các hoạt động giải trí vui chơi mà sao nhãng
chuyện học tập. Từ đó các giảng viên có sự giáo dục uốn nắn điều chỉnh kịp
thời, giúp các sinh viên thấy rõ những khiếm khuyết của mình. Động viên
khuyến khích các em nỗ lực học tập và tham gia tích cực các hoạt động chung
trong nhà trường. Có phương pháp học tập một cách khoa học đồng thời biết
sống vì mọi người, vì tập thể.
17
Chương 2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG NGOẠI KHÓA CỦA SINH
VIÊN Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI
2.1. Khái quát về Trường Đại học Nội vụ Hà Nội
Trường Đại học Nội vụ Hà Nội là cơ sở giáo dục đại học công lập trực
thuộc Bộ Nội vụ, được thành lập ngày 14/11/2011 trên cơ sở nâng cấp từ trường
Cao đẳng Nội vụ Hà Nội. Trước đây có tên gọi là Trường Cao đẳng Văn thư
Lưu trữ Trung ương I. Tiền thân là Trường Trung học văn thư Lưu trữ Trung
ương I, được thành lập năm 1971 theo Quyết định số 109/BT ngày 18/12/1971
của Bộ trưởng Phủ Thủ tướng.
Trường Đại học Nội vụ Hà Nội có chức năng: Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng
nguồn nhân lực có trình độ đại học và sau đại học trong lĩnh vực công tác nội
vụ và các ngành nghề khác có liên quan; hợp tác quốc tế; nghiên cứu khoa học
và triển khai áp dụng tiến bộ khoa học công nghệ phục vụ phát triển kinh tế xã hội.
Trường có nhiều Khoa/Trung tâm đào tạo sinh viên bao gồm: Khoa Tổ
chức xây dựng chính quyền; Khoa Tổ chức và quản lý nhân lực; Khoa Hành
chính học; Khoa Văn thư – Lưu trữ; Khoa Quản trị văn phịng; Khoa Văn hóa
xã hội; Khoa Pháp luật hành chính; Khoa Khoa học chính trị; Trung tâm Tin
học – Ngoại ngữ.
Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về “Đổi mới căn bản và
toàn diện giáo dục, đào tạo”, coi trọng “Giáo dục , đào tạo là quốc sách hàng
đầu”; Nhà trường luôn coi trọng công tác giáo dục, đào tạo, luôn đổi mới mạnh
mẽ và đồng bộ các yếu tố cơ bản của giáo dục, đào tạo, từ: chương trình, nội
dung, phương pháp,… đến chính sách, cơ chế tài chính và nâng cao chất lượng,
hiệu quả nghiên cứu, ứng dụng khoa học – công nghệ giáo dục và quản lý giáo
dục; hướng mạnh vào mục tiêu chất lượng, hiệu quả của phát triển giáo dục,
đào tạo; coi trọng phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất của người học.
18
Chính vì lý do này, Nhà trường rất coi trọng các hoạt động ngoại khóa của sinh
viên.
2.2. Hoạt động ngoại khóa của sinh viên Trường Đại học Nội vụ Hà Nội
trong thời gian gần đây
2.2.1. Nội dung hoạt động ngoại khóa
Nội dung hoạt động ngoại khóa ở Trường Đại học Nội vụ Hà Nội rất đa
dạng, bao gồm:
- Nội dung hoạt động ngoại khóa gắn với các vấn đề thuộc kiến thức lí
luận và thực tiễn mang tính chuyên sâu, chuyên đề nhằm củng cố, cập nhật, mở
rộng hệ thống kiến thức chuyên ngành; chuyên môn nghiệp vụ. Hoạt động này
được thể hiện thông qua các cuộc thi chuyên ngành như: Hội thi Kỹ thuật soạn
thảo văn bản, hội thi “Vơ địch Tin học Văn phịng”,… và các buổi ngoại khóa
chun mơn, nói chuyện chun đề, hội nghị, hội thảo,…
- Nội dung hoạt động ngoại khóa gắn với việc củng cố, hoàn thiện kỹ năng,
bao gồm: kỹ năng giao tiếp; kỹ năng ứng xử, kỹ năng xin việc, kỹ năng tổ chức
hoạt động; kỹ năng nghiên cứu khoa học; kỹ năng lực tích hợp giá trị hình thành
uy tín,...
- Nội dung hoạt động ngoại khóa gắn với việc giáo dục chính trị, đạo đức,
lối sống, lịch sử truyền thống cách mạng, truyền thống văn hóa, bản sắc dân
tộc, … Hoạt động này được tổ chức thông qua tuần sinh hoạt chính trị đầu năm
học, các cuộc thi tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh, phịng chống ma túy, phịng
chống AIDS, các cuộc thi tìm hiểu pháp luật,…
- Nội dung hoạt động ngoại khóa gắn với phát triển phẩm chất nhân cách,
nhất là phẩm chất ý chí cần thiết mang tính chuyên biệt như: tinh thần nghĩa
vụ, trách nhiệm “mình vì mọi người, mọi người vì mình”, tinh thần nhân đạo,
lịng tơn trọng, thái độ cơng bằng, chính trực, tính ngay thẳng, giản dị, khiêm
tốn, tính mục đích, tính nguyên tắc, tính kiên nhẫn, tính tự kiềm chế, kĩ năng
19
điều khiển tình cảm, tâm trạng cho thích ứng với các tình huống đặt ra. Hoạt
động này được tổ chức thông qua các hoạt động từ thiện, hiến máu,…
- Nội dung hoạt động ngoại khóa với chủ đề thanh niên, tình u được thể
hiện thơng qua câu lạc bộ tình bạn, các cuộc thi nữ sinh thanh lịch,…
- Nội dung hoạt động ngoại khóa về văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao
được tổ chức thông qua các cuộc giao lưu văn nghệ, các giải thi đấu bóng đá,
bóng chuyền, cầu lông, võ; các cuộc thi đấu chào mừng ngày 26/3, ngày
20/11,…
2.2.2. Hình thức tổ chức hoạt động ngoại khóa
Nhà trường đã tổ chức nhiều hình thức hoạt động ngoại khóa phong phú,
đa dạng tùy theo từng nội dung của hoạt động ngoại khóa, gồm:
- Hoạt động ngoại khóa nhằm củng cố kiến thức chuyên môn thông qua
các buổi tọa đàm, hội thảo, hội nghị, nói chuyện chuyên đề, các hình thức thăm
quan thực tế tại các doanh nghiệp, câu lạc bộ tiếng Anh, câu lạc bộ Nhà quản
trị nhân lực, hội thi tìm kiếm tài năng “Huha’s Got Talent”, hội thi tìm hiểu
sách, câu lạc bộ sách....
Hình 2.1. Thăm quan thực tế tại doanh nghiệp
20
Hình 2.2. Nhóm thi tìm hiểu sách
Hình 2.3. Câu lạc bộ sách
21
- Hoạt động ngoại khóa nhằm giáo dục tình u thương, lịng nhân ái được
tổ chức thơng qua các chương trình, câu lạc bộ như: hiến máu nhân đạo, các
chương trình từ thiện, câu lạc bộ Thiện nguyện sắc màu,…
Hình 2.4. Đội tình nguyện lên vùng sâu
22
Hình 2.5. Hiến máu nhân đạo
Hình 2.6. Các hoạt động hiến máu nhân đạo
- Hoạt động ngoại khóa nhằm rèn luyện thể chất và đời sống tinh
thần cho sinh viên thông qua các hội thi, giải, câu lạc bộ như: giải bóng
đá hàng năm, câu lạc bộ Võ thuật, câu lạc bộ cầu lơng, câu lạc bộ bóng
chuyền, hội thi
Mr and Miss Huha, câu lạc bộ Văn – Thể - Mỹ…
23
Hình 2.7. Giải thi đấu thể thao
Hình 2.8. Câu lạc bộ bóng chuyền
24
Hình 2.9. Câu lạc bộ cầu lơng
Hình 2.10. Câu lạc bộ võ
25