SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NAM ĐỊNH
TRƯỜNG THPT TRẦN HƯNG ĐẠO

BÁO CÁO SÁNG KIẾN
“GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG HIỆU QUẢ DẠY VÀ HỌC TRỰC TUYẾN
MÔN TIẾNG ANH TRONG NHÀ TRƯỜNG”
Lĩnh vực (mã)/cấp học: Ngoại ngữ (13)/ THPT

Tác giả

: Đào Thị Thủy Chung

Trình độ chun mơn

: Thạc sỹ

Chức vụ

: Tổ trưởng chuyên môn

Nơi công tác

: THPT Trần Hưng Đạo

Nam Định, tháng 9 năm 2021


THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1. TÊN SÁNG KIẾN

“Giải pháp tăng cường hiệu quả dạy và học trực tuyến môn tiếng Anh

trong nhà trường”
2. Lĩnh vực (mã)/ cấp học:
Ngoại ngữ (13)/THPT
3. Thời gian áp dụng sáng kiến: Từ tháng 04 năm 2019 đến tháng 8 năm 2021
4. Tác giả:
Họ và tên:

ĐÀO THỊ THỦY CHUNG

Năm sinh:

1979

Nơi thường trú:
14 Đường Huyền Trần - P. Lộc Vượng - Tp Nam Định
Trình độ chuyên môn: Thạc sỹ chuyên ngành LL và PP giảng dạy tiếng Anh
Chức vụ công tác:

Tổ trưởng chuyên môn

Nơi làm việc:

Trường THPT Trần Hưng Đạo Nam Định

Địa chỉ liên hệ:

Trường THPT Trần Hưng Đạo Nam Định

Điện thoại:
0912056783

Tỉ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến: 100%
5. Đơn vị áp dụng sáng kiến:
Tên đơn vị:
Trường THPT Trần Hưng Đạo Nam Định
Địa chỉ:
Số 1A Đường Tức Mạc - Phường Lộc Vượng - TP Nam Định
Số điện thoại:
0228.3847.042


MỤC LỤC
I. ĐIỀU KIỆN HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN ................................... 4
II. MƠ TẢ GIẢI PHÁP ................................................................................... 8
1. Mơ tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến .............................................. 8
1.1. Thực trạng việc sử dụng công nghệ thông tin trong dạy và học tại
trường THPT Trần Hưng Đạo ................................................................... 8
1.2. Thực trạng việc dạy học trực tuyến tại trường THPT Trần Hưng Đạo
trước thời điểm dịch bùng phát ................................................................... 9
2. Mơ tả giải pháp sau khi có sáng kiến ..................................................... 10
2.1. Mục đích nghiên cứu sáng kiến ......................................................... 10
2.2. Đối tượng, phạm vi, phương pháp nghiên cứu .................................. 10
2.3. Những điểm mới của sáng kiến ......................................................... 10
2.4. Nội dung sáng kiến............................................................................. 10
2.4.1. Các khái niệm .................................................................................. 10
2.4.2. Các giải pháp đã thực hiện để tăng cường hiệu quả dạy và học trực
tuyến môn tiếng Anh trong nhà trường .................................................... 11
2.4.3. Thu thập và phân tích, đánh giá dữ liệu trước và sau khi tiến hành
giải pháp .................................................................................................... 24
III. HIỆU QUẢ DO SÁNG KIẾN ĐEM LẠI ............................................... 30
1. Hiệu quả về mặt kinh tế .......................................................................... 30

2. Hiệu quả về mặt xã hội............................................................................ 31
3. Khả năng áp dụng và nhân rộng ............................................................ 32
IV. CAM KẾT KHÔNG SAO CHÉP HOẶC VI PHẠM BẢN QUYỀN..... 32


BÁO CÁO SÁNG KIẾN
I. ĐIỀU KIỆN HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN
Hiện nay dạy học trực tuyến đang là hình thức giáo dục phổ biến ở nhiều
quốc gia. Rất có thể sẽ thay thế các hình thức dạy học truyền thống trong tương
lai. So với các lớp học truyền thống, khi tham gia các lớp học trực tuyến, người
học có thể hồn tồn chủ động về mặt thời gian, khơng gian học tập. Điều này
lại càng phù hợp cho những người bận rộn, khó sắp xếp thời gian cho những lớp
học với khung giờ cố định. Đặc biệt trước diễn biến phức tạp của dịch Covid-19
thì dạy học trực tuyến lại là lựa chọn tối ưu nhất và ngày càng phát huy nhiều ưu
điểm nổi bật.
Trên thực tế, việc dạy học trực tuyến có nhiều lợi ích. Một trong những lợi
ích đầu tiên của việc học online đó chính là sự tiện lợi. Thay vì phải tìm kiếm một
địa điểm học và giảng dạy thì người dạy và người học có thể thực hiện ngay tại
nhà. Giáo viên và học sinh hồn tồn có thể tương tác trên máy tính bảng hoặc là
máy tính xách tay đều được. Đồng thời địa điểm học có thể là bất cứ nơi đâu và
bất cứ lúc nào. Việc học online còn giúp tiết kiệm được thời gian cho cả giáo viên
và học sinh. Đặc biệt, các phụ huynh không mất thời gian di chuyển, đưa đón con
và khơng cần phải lo lắng q nhiều về việc không thể quản lý con cái.
Với số lượng lớp học q đơng thì có một số học sinh khơng thể nhìn rõ
được chữ trên bảng của cơ giáo. Điều này sẽ làm ảnh hưởng lớn đến khả năng
học tập và tiếp thu của học sinh. Trong khi đó việc lựa chọn đọc online sẽ giúp
cho tất cả lớp theo dõi tồn bộ q trình giải bài, và nhìn rõ tất cả nội dung.
Việc học trực tuyến sẽ làm tăng tính linh hoạt trọng q trình dạy và học.
Đơi bên có thể ghi lại hình của buổi học ngày hơm đó và xem xét lại nếu cần
thiết. Điều này giúp giáo viên rút kinh nghiệm cho những bài giảng sau. Song

song đó, người tham gia cũng có thể xem lại bài giảng bất cứ lúc nào. Lợi ích
của việc học trực tuyến còn thể hiện ở điểm, cả học sinh và giáo viên đều có thể
truy cập tìm kiếm tài liệu mở rộng mà không bị giới hạn bên trong giáo trình.
Điều này sẽ giúp cho các dẫn chứng trở nên phong phú, tăng khả năng tư duy và
giải quyết vấn đề cho học sinh.
Chi phí cũng là một trong những vấn đề khiến cho nhiều người lựa chọn
việc học online. Hầu hết các chương trình trực tuyến đều sẽ có mức giá thành
phải chăng hơn so với việc lựa chọn học truyền thống. Bên cạnh đó, người học
cịn tiết kiệm được chi phí đi lại hay là chi phí di chuyển, chỉ cần sở hữu một


2

chiếc máy tính có kết nối internet thì bạn có thể học tập thoải mái tại nhà. Các
học sinh có thể thảo luận mà không cần phải ở cùng trong một phòng.
Lưu trữ tài liệu học tập dễ dàng cũng là một điểm cộng của dạy học trực
tuyến. Việc có quá nhiều sách vở đôi khi sẽ gây ra những phiền tối nhất định
cho người học. Học sinh sẽ khơng thể nhớ hết được mình đã để tài liệu ở đâu.
Đồng thời nó cũng chiếm mất khá nhiều khơng gian lưu trữ. Tuy nhiên lợi ích
của việc học online ở đây là tất cả tài liệu sẽ được gói gọn trong chiếc máy tính
và người học chỉ cần mở ra tìm kiếm bất cứ lúc nào bạn muốn.
Dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, không chỉ các trường phổ thông mà hầu
hết trường đại học, cao đẳng ở Việt Nam đều đã điều chỉnh phương thức giảng dạy
từ trực tiếp sang trực tuyến. Đây được xem là giải pháp hữu hiệu trong thời điểm
này, để đảm bảo an toàn cho học sinh. Nhưng để có được những giờ học
online chất lượng và thực sự hiệu quả, cần nỗ lực rất lớn của cả thầy và trò.
Trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 cịn diễn biến khó lường như hiện nay,
việc tạm dừng đến trường là một giải pháp vừa để phòng dịch, vừa đảm bảo sức
khỏe, an toàn cho học sinh. Với tinh thần "tạm dừng đến trường nhưng không dừng
việc học", nhiều phụ huynh và thầy cơ đã tích cực chuẩn bị hành trang cho con em

học tập trong tình hình mới, với hình thức dạy và học trực tuyến.
Đầu tiên phải có phần mềm dạy học, đường truyền mạng tốt; cần thiết bị
công nghệ của giáo viên và học sinh. Đặc biệt, việc chuẩn bị bài và kỹ năng của
giáo viên đóng vai trị quan trọng để tạo nên những giờ học online hiệu quả. Ví
dụ, thầy cơ phải có kỹ năng quản lý giờ dạy trên không gian mạng, như điểm
danh học sinh trước khi bắt đầu tiết dạy, tạo một số trò chơi để khởi động, tạo
hứng thú học tập cho học sinh.
Vì sự an tồn của học sinh, tồn ngành Giáo dục đã kích hoạt việc dạy
học trực tuyến, không tập trung đông người tại trường học nếu dịch bệnh chưa
được kiểm soát. Thuận lợi của năm học này là cả giáo viên và học sinh đã có
kinh nghiệm học trực tuyến từ lần dịch đầu năm 2020 nên hầu hết đều không
gặp bỡ ngỡ trong khi triển khai. Tuy nhiên, khơng phải khó khăn khơng cịn. Dù
là giải pháp tối ưu, nhưng dạy học trực tuyến có những hạn chế nhất định như
thầy trị ít được tương tác trực tiếp, chất lượng tiết học phụ thuộc vào cơ sở hạ
tầng kỹ thuật, đường truyền mạng, kỹ năng sử dụng cơng nghệ của giáo viên
(ngồi vấn đề nghiệp vụ sư phạm). Giáo viên quay video và đưa lên YouTube để
các em có thể theo dõi. Những học sinh nào khơng có thiết bị học tập, giáo viên


3

đến tận nhà để giao bài tập. Chúng ta có thể đa dạng hóa các phương thức dạy
học, dạy qua Internet, truyền hình, hay gửi các kho học liệu cho học sinh tự học.
Nếu giáo viên chủ động, sáng tạo và sự đồng hành của học sinh, phụ huynh thì
chắc chắn sẽ có cách vượt khó.
Ngồi ra, quan trọng nhất là phải xây dựng được chương trình dạy học
trực tuyến bài bản, đáp ứng được khung chuẩn đầu ra cho học sinh theo quy định
của Bộ GDĐT. Bên cạnh đó, khâu tập huấn kỹ năng, phương pháp dạy học trực
tuyến cho giáo viên cũng đóng vai trị quan trọng.
Hiện nay, trước tình hình diễn biến phức tạp của dịch bệnh COVID-19,

Bộ GDĐT đã chỉ đạo các cơ quan quản lý giáo dục, nhà trường thực hiện các
giải pháp đẩy mạnh việc dạy - học trực tuyến qua Internet. Đồng thời, hướng
dẫn xây dựng chương trình, học liệu, tổ chức giảng dạy, đánh giá công nhận kết
quả và huy động các nguồn lực xã hội hóa tham gia đảm bảo điều kiện cơ sở vật
chất, nhân lực cần thiết cho việc học online này.
Hiện nay, trước tình hình diễn biến phức tạp của dịch bệnh COVID-19,
Bộ GDĐT đã chỉ đạo các cơ quan quản lý giáo dục, nhà trường thực hiện các
giải pháp đẩy mạnh việc dạy - học trực tuyến qua Internet. Đồng thời, hướng
dẫn xây dựng chương trình, học liệu, tổ chức giảng dạy, đánh giá công nhận kết
quả và huy động các nguồn lực xã hội hóa tham gia đảm bảo điều kiện cơ sở vật
chất, nhân lực cần thiết cho việc học online này.
Phát biểu tại Hội nghị trực tuyến tổng kết năm học 2020 - 2021, triển khai
nhiệm vụ năm học 2021 - 2022 đối với giáo dục tiểu học, Bộ trưởng Nguyễn
Kim Sơn nhấn mạnh: "Ngành giáo dục cần chuyển trạng thái để thích ứng, giảm
thiểu các tổn thương, tác động tiêu cực đến giáo dục".
Bộ trưởng cũng yêu cầu xác định năm học mới việc dạy học trực tuyến
khơng cịn ở thế tạm thời nữa mà phải xác định dịch COVID - 19 là câu chuyện
lâu dài để thích ứng. Để đạt hiệu qủa, chất lượng dạy học trong bối cảnh mới đòi
hỏi người thầy vẫn phải tâm huyết, linh hoạt, phát huy tính chủ động tối đa để
đạt được mục tiêu về chất lượng.
Dạy học trực tuyến được coi như một công cụ mới để giảng dạy đòi hỏi
những thay đổi cơ bản trong các yếu tố của q trình học tập, đó là: môi trường,
giáo viên, học sinh và nội dung. Học trực tuyến tại Việt Nam và trên thế giới đã
trở thành một nhu cầu cần thiết sau khi các trường học đóng cửa vì Covid-19,
cũng như xu thế của một nền giáo dục mở, linh hoạt trong bối cảnh cuộc cách


4

mạng số. Tuy nhiên, việc học tập trực tuyến vẫn đang phải đối mặt với nhiều

thách thức, bao gồm nhu cầu chưa được đáp ứng về năng lực và kỹ năng công
nghệ thông tin tiên tiến mà giáo viên yêu cầu phải chuẩn bị, lập kế hoạch, sắp
xếp và cung cấp chương trình giảng dạy cũng như thực hiện đánh giá bằng các
công cụ và phương pháp trực tuyến; các quy định về tiêu chí, tiêu chuẩn chất
lượng chương trình đào tạo trực tuyến mới đang trong quá trình xây dựng, ban
hành... Vì vậy, trong bối cảnh hiện nay rất cần tinh thần chủ động, tích cực của
các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, sự hỗ trợ, tạo điều kiện của cơ quan quản lý các
cấp, sự tích cực tương tác của người học, sự hỗ trợ của gia đình và xã hội, đặc
biệt là tinh thần tự học tập, bồi dưỡng, không ngừng vận dụng sáng tạo các kiến
thức, kỹ năng số của đội ngũ giáo viên trong dạy học trực tuyến, để dạy học trực
tuyến sẽ trở thành cơng cụ hữu hiệu góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, tạo
cơ hội cho người học, hình thành xã hội học tập, học tập suốt đời cho người lao
động, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Việt Nam./.
Trường THPT Trần Hưng Đạo là một trong những trường xây dựng
chất lượng cao tại tỉnh Nam Định, với sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, sự tin
tưởng của phụ huynh và đặc biệt là với sức trẻ, với sự năng động sáng tạo, yêu
nghề của đội ngũ các thầy cô giáo đã tạo nên một địa chỉ tin cậy cho nhân dân
thành phố Nam Định tin tưởng gửi gắm con em mình. Một trong những yếu tố
góp phần vào thành cơng của nhà trường chính là sự tiếp cận nhanh nhạy kịp
thời với sự phát triển của công nghệ thơng tin hiện nay. Cùng với tình hình phát
triển của dịch bệnh Covid 19 đã đặt ra nhu cầu thực sự cho việc học tập của học
sinh. Là một giáo viên tiếng Anh, tôi đã tiên phong trong những ngày đầu dạy
trực tuyến trong nhà trường, tôi cũng đã tích lũy được một số kinh nghiệm từ
việc dạy học trực tuyến. Từ những lí do trên, tơi đã chọn đề tài: “Giải pháp tăng
cường hiệu quả dạy và học trực tuyến môn tiếng Anh trong nhà trường” để
viết sáng kiến kinh nghiệm với mong muốn được sẻ chia kinh nghiệm, trao đổi
thông tin giúp trường tôi đang công tác cũng như các trường khác có những giải
pháp tốt để tăng cường hiệu quả dạy và học trực tuyến trong nhà trường. Tơi hi
vọng góp phần nâng cao chất lượng dạy của giáo viên và chất lượng học của học
sinh; đáp ứng nhu cầu học mọi lúc, mọi nơi của học sinh. Giải quyết vấn đề học

tập của học sinh trong thời kì dịch bệnh hồnh hành; định hướng lâu dài cho
giáo dục của trường THPT Trần Hưng Đạo, phù hợp với mục tiêu đổi mới giáo
dục hiện nay.


5

II. MƠ TẢ GIẢI PHÁP
1. Mơ tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến
1.1. Thực trạng việc sử dụng công nghệ thông tin trong dạy và học tại
trường THPT Trần Hưng Đạo
Nhiều năm trước, việc triển khai ứng dụng CNTT cho thấy: Phần lớn giáo
viên mong muốn, hứng khởi ứng dụng CNTT trong dạy học, một số lại tỏ ra
bình thường và khơng thích. Tuy vậy, trong q trình triển khai nhiều giáo
viên cịn gặp khó khăn bởi hạn chế các kĩ năng như soạn thảo văn bản,
PowerPoint, Internet, nhiều giáo viên chưa đủ điều kiện kinh tế để sắm được
máy tính, máy in, có giáo viên cịn nhận thức mơ hồ về CNTT, lúng túng khi sử
dụng máy tính và các phần mềm, chưa biết khai thác mạng Internet để hỗ trợ đắc
lực vào việc tìm kiếm tài liệu bổ sung giáo án.
Mặt khác cũng khơng hiếm tình trạng giáo viên lạm dụng
mạng Internet để khai thác thiếu tích cực giáo án của đồng nghiệp. Sao chép sửa
chữa khơng phù hợp với hồn cảnh và điều kiện dạy học của chính mình. Và hệ
quả tất yếu của sao chép là giáo viên không chỉ thụ động, lười nghiên cứu bài
giảng, hiệu quả giảng dạy giảm rõ rệt.
Công tác tập huấn cho giáo viên để ứng dụng CNTT vào giảng dạy cũng
không được triển khai theo định kỳ, thậm chí bỏ ngỏ. Trong khi đó, để giáo viên
ứng dụng thành thạo CNTT, soạn thảo thành thạo giáo án điện tử … ln địi hỏi
giáo viên tự học tập nghiên cứu và được các chuyên gia trong lĩnh vực tập huấn,
giảng dạy thường xuyên. Trong thời gian đó, nhà trường đã triển khai đào tạo,
bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên, song mới chỉ dừng lại ở xóa mù kiến thức tin

học. Cũng chính bởi những nguyên nhân chính này mà việc đổi mới PPDH bằng
ứng dụng CNTT, giáo án điện tử vẫn chỉ dừng lại ở việc khuyến khích, động
viên giáo viên sử dụng thay vì trở thành quy định, chỉ tiêu, điều kiện phải đáp
ứng khi giáo viên lên lớp.
Một vài năm trở lại đây lãnh đạo nhà trường đã xác định: Sử dụng CNTT
thành công cụ dạy học hữu ích trong nhà trường. Để ứng dụng CNTT vào hoạt
động giảng dạy giúp nâng cao hiệu quả giáo dục đòi hỏi mỗi giáo viên phải đáp
ứng được những năng lực cần thiết. Giáo viên ngoài hiểu biết về lợi ích, hiệu
quả của CNTT mang đến trong dạy học cần phải biết cả những khó khăn, hạn
chế để tìm cách khắc phục, xử lý và sử dụng một cách hiệu quả nhất. Quá trình
ứng dụng CNTT vào giảng dạy hết sức tránh tình trạng đổi mới phương pháp


6

dạy học nhưng giáo viên chưa nghiên cứu kỹ, dẫn tới ứng dụng không đúng chỗ,
không đúng lúc và thậm chí lạm dụng cơng nghệ.
Các tổ chun mơn ln xác định rằng: Dù cơng nghệ có hiện đại đến
đâu, song yếu tố quyết định đổi mới phương pháp giảng dạy qua CNTT vẫn là
khả năng, sự sáng tạo linh hoạt của các thầy cơ. Có những bài giảng sẽ sinh
động và giúp HS hứng thú với học tập, tiếp thu nhanh hơn nếu khai thác được
hình ảnh trực quan, thơng tin mới cập nhật… qua CNTT. Song có những bài học
lại hiệu quả hơn học sinh nếu thầy cô áp dụng phương pháp giảng dạy truyền
thống hoặc thông qua giáo dục trải nghiệm. Ứng dụng CNTT vào dạy học thực
sự cần thiết và mang tới hiệu quả hơn ở tất cả các bộ môn trong nhà trường. Và
các thầy cô luôn nhận thức vấn đề quan trọng, cần thiết trong ứng dụng công
nghệ thông tin vào giảng dạy bên cạnh đòi hỏi năng lực của người thầy khi sử
dụng còn là sự sáng tạo linh hoạt để biến công nghệ thơng tin thành lợi thế hiệu
quả thay vì cứng nhắc, hoặc sử dụng cho đủ.
Nhà trường yêu cầu tối đa mỗi giáo viên phải thực hiện tối thiểu 30 tiết

dạy có sử dụng cơng nghệ thơng tin mỗi học kỳ, có đăng ký và có giám sát của
Ban thi đua, từ nó tạo được phong trào nghiên cứu, tự học, sử dụng CNTT mạnh
mẽ trong nhà trường.
Tổ Ngoại ngữ - trường THPT luôn đi đầu trong việc sử dụng CNTT trong
dạy học, với đặc thù môn học, các giáo viên ngoại ngữ thuận lợi hơn so với các
bạn đồng nghiệp tại các tổ khác vì có sẵn ngơn tiếng Anh trên nền tảng CNTT.
1.2. Thực trạng việc dạy học trực tuyến tại trường THPT Trần Hưng
Đạo trước thời điểm dịch bùng phát
Qua khảo sát cho thấy việc quan tâm đến dạy học trực tuyến của giáo viên
trước khi có dịch Covid 19 còn ở mức độ hạn chế. Rất nhiều giáo viên khơng
quan tâm tới hình thức dạy học này, đa số thường bằng lịng với hình thức dạy
học truyền thống. Việc có suy nghĩ là dạy học trực tiếp đã đủ cho nghề dạy học,
chính việc bằng lịng với hiện tại đã bỏ lỡ cơ hội học tập nâng cao kiến thức, kĩ
năng về sử dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy. Tình trạng này gặp nhiều
ở các giáo viên lớn tuổi và có khá hơn ở các giáo viên trẻ tuổi, mới ra trường.
Nguyên nhân là do tuổi tác và sức ì dẫn đến các giáo viên cũng khơng có nhu
cầu về áp dụng cơng nghệ thơng tin trong dạy học. Mặt khác do học sinh cũng
chưa có kĩ năng tương tác trực tuyến nên giáo viên thường ngại khó trong việc
tổ chức lớp học trực tuyến. Học sinh chưa có tinh thần tự học, ý thức tự giác.


7

Hầu hết giáo viên còn ở mức độ chưa đạt trong việc sử dụng phần mềm trực
tuyến để dạy học. Việc thiếu kĩ năng soạn bài hay kĩ năng xử lí tình huống về kĩ
thuật cơng nghệ đã tạo nên rào cản cho giáo viên. Tuy nhiên, yếu tố chủ quan
vẫn là tâm lí bằng lịng với thực tại, tư duy cố hữu, có sao dạy vậy, đã đánh mất
cơ hội học tập và áp dụng hình thức dạy học mới - dạy học online qua mạng
internet. Nhưng khi dịch bệnh hoành hành, nhận thức được dạy học trực tuyến là
nhu cầu cấp thiết, là vấn đề sống còn, vấn đề cốt tử trong nhà trường, lãnh đạo

nhà trường và đội ngũ giáo viên tự học, tự nghiên cứu, tự tập huấn cho nhau để
nhanh chóng đưa dạy học trực tuyến thành hoạt động giáo dục thường xuyên, đem
lại hiệu quả cao và luồng gió mới cho giáo dục tại trường THPT Trần Hưng Đạo.
2. Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến
2.1. Mục đích nghiên cứu sáng kiến
Sáng kiến nhằm nghiên cứu thực trạng của việc dạy học sử dụng CNTT,
dạy học trực tuyến trong trường học đặc biệt là mơn tiếng Anh, từ đó chia sẻ các
giải pháp đã thực hiện trong quá trình dạy học trực tuyến môn tiếng Anh nhằm
nâng cao hiệu quả của việc dạy trực tuyến trong nhà trường.
2.2. Đối tượng, phạm vi, phương pháp nghiên cứu
Giáo viên và học sinh trường THPT Trần Hưng Đạo, sử dụng các phương
pháp biện chứng duy vật như: nghiên cứu tài liệu, phân tích, tổng hợp, so sánh
đối chiếu, thống kê, phỏng vấn, trao đổi ý kiến với giáo viên trong tổ, trong
trường đặc biệt chú trọng phương pháp tích hợp.
2.3. Những điểm mới của sáng kiến
Sáng kiến tập trung nghiên cứu các giải pháp, các kinh nghiệm về dạy học
trực tuyến, từ đó chia sẻ các giải pháp dạy học trực tuyến áp dụng trong trường,
trong tổ chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng dạy và học trực tuyến đặc biệt
môn tiếng Anh để học sinh dù không được đến trường nhưng vẫn không bị gián
đoạn việc học để việc tiếp cận với chương trình giáo dục phổ thông 2018 không
bị ảnh hưởng.
2.4. Nội dung sáng kiến
2.4.1. Các khái niệm
a) Giải pháp
Theo A.M. Nezu, C.M. Nezu, and T.J. D’Zurilla định nghĩa “giải pháp là
cách thức để giải quyết vấn đền hoặc xử lý một tình huống khó khăn” (a means
of solving a problem or dealing with a difficult situation), theo Từ điển số thì


8


giải pháp có nghĩa là: - dt (H. giải: cởi ra; pháp: phép) là cách giải quyết một
vấn đề khó khăn, như vậy Giải pháp là phương pháp giải quyết vấn đề là cách
thức, hình thức diễn ra một hành động, khi bệnh dịch hoành hành, khi việc học
trực tiếp khơng thể thực hiện hoặc bị gián đoạn thì Bộ Giáo dục và đào tạo, các
Sở giáo dục, các nhà trường, các cơ sở giáo dục phải đưa ra một cách thức nào
đó để giải quyết tình hình, đó chính là đưa ra các giải pháp, trong đó có giải
pháp dạy học trực tuyến.
b) Dạy học trực tuyến
Theo GS. TS Lê Quân, Giám đốc ĐHQGHN “dạy học trực tuyến là hình
thức giáo dục online, giúp chúng ta có thể tiếp nhận thông tin dễ dàng, với các
phương tiện như: điện thoại, máy tính hoặc máy tính bảng có kết nối Internet.
Học sinh có thể học tập tại nhà hay bất cứ đâu mà không cần phải tới trường
học”, như vậy nói rộng ra dạy học trực tuyến (hay cịn gọi là e-learning) là
phương thức học ảo thông qua một máy vi tính, điện thoại thơng minh nối mạng
đối với một máy chủ ở nơi khác có lưu giữ sẵn bài giảng điện tử và phần mềm cần
thiết để có thể hỏi/yêu cầu/ra đề cho học sinh học trực tuyến từ xa. Giáo viên có
thể truyền tải hình ảnh và âm thanh qua đường truyền băng thông rộng hoặc kết
nối không dây (WiFi, WiMAX), mạng nội bộ (LAN). Mở rộng ra, các cá nhân
hay các tổ chức đều có thể tự lập ra một trường học trực tuyến (e-school) mà nơi
đó vẫn nhận đào tạo học viên, đóng học phí và có các bài kiểm tra như các trường
học khác. Thày Quân cũng bày tỏ rằng giáo dục trực tuyến cho phép đào tạo mọi
lúc mọi nơi, truyền đạt kiến thức theo u cầu, thơng tin đáp ứng nhanh chóng.
Học viên có thể truy cập các khố học bất kỳ nơi đâu như văn phòng làm việc, tại
nhà, tại những điểm Internet công cộng, 24 giờ một ngày, 7 ngày trong tuần. Kết
quả học tập của phương pháp học online không thua kém phương pháp học truyền
thống. Nhiều người cho rằng, dựa vào ưu điểm của phương pháp học online mà
nhiều người thấy nó dễ đào tạo hơn cách truyền thống.
Như vậy dạy học trực tuyến, dạy học online, hay e-learning có thể hiểu là
phương thức dạy và học thơng qua sử dụng cơng nghệ mà vẫn có thể đảm bảo

chất lượng như dạy và học trực tiếp
2.4.2. Các giải pháp đã thực hiện để tăng cường hiệu quả dạy và học
trực tuyến môn tiếng Anh trong nhà trường
a) Đầu tư cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị cho việc dạy học
trực tuyến


9

Những ngày đầu dạy học trực tuyến, khó khăn bủa vây giáo viên và học
sinh. Theo thống kê ban đầu khoảng 20% số học sinh không đủ điều kiện học
trực tuyến, Ban giám hiệu đã vận động giáo viên và phụ huynh hỗ trợ đồng
hành, chỉ trong một thời gian ngắn toàn bộ hoc sinh đã đươc trang bị thiết bị để
tham gia học trực tuyến. Thời gian đầu tại nhà trường, mạng Internet yếu, các
lớp học chưa đủ smart TV, nhưng ngay sau đó nhà trường đã trang bị các phịng
học, các tổ chun mơn các trang thiết bị đầy đủ như camera, máy tính, smart
TV, cục phát wifi để giúp cho việc kết nối mạng trở nên dễ dàng. Ban giám hiệu
nhà trường phải mua camera, máy móc, nhà trường nâng cấp đường truyền,
chuyển đổi sang gói mạng cao cấp tạo nên các phòng dạy học trực tuyến tại
trường để giáo viên sử dụng. Do dạy trên Zoom với hàng loạt lỗi như bị thoát
ra, lớp học bị người ngoài vào phá rối, trường THPT Trần Hưng Đạo đã đăng ký
Office 365 để chuyển sang MS Teams. Nhiều ứng dụng khác trong bộ Office
365 được các cô giáo tổ Ngoại ngữ sử dụng như MS Sway, Skype, OneNote
Class Notebook, tải thêm rất nhiều ứng dụng khác để việc dạy trực tuyến hiệu
quả, như Azota để giao bài và thi trực tuyến, Wordwall hay Quizizz để tạo trò
chơi. Sau đó, các đồng chí tổ trưởng chun mơn đã tham gia mua phần mềm
ZOOM bản quyền với giá ưu đãi để tránh tình trạng gián đoạn khi dạy trực
tuyến. Các thầy cơ, đặc biệt giáo viên dạy Tốn, đã mua thêm bảng viết điện tử
để dễ dàng ghi công thức, giúp học sinh cảm thấy như đang ngồi trước bảng đen
ở lớp, mua thêm phần mềm đọc sách để phục vụ việc dạy, khai thác phần mềm

miễn phí Azota để nộp và chấm bài, Classdojo hoặc Seesaw để khen thưởng, trò
chơi Lucky Number, Quizizz.
b) Bồi dưỡng đội ngũ sẵn sàng dạy học trực tuyến
Bên cạnh việc xây dựng cơ sở vật chất, đầu tư trang thiết bị thì bồi dưỡng
đội ngũ, đặc biệt là bồi dưỡng tại chỗ, mở các lớp tập huấn, tự tham gia các lớp
tập huấn, thay đổi nhận thức, chuyển đổi thái độ đối với việc dạy học trực tuyến
là vô cùng quan trọng. Bởi Ban giám hiệu nhà trường nhận định “Tất cả sự
chuẩn bị cơ sở vật chất sẽ không đạt hiệu quả cao nếu giáo viên không thực sự
cố gắng phát huy sự sáng tạo, linh hoạt và nỗ lực. Chỉ có đổi mới phương pháp
tiếp cận và dạy học, học sinh mới cảm thấy học mà như được giải trí, giảm áp
lực phải học trực tuyến quá nhiều".
- Đầu tiên là phải thay đổi về thái độ, nhận thức đối với việc dạy trực
tuyến, từ đó mới thay đổi được hành động. Các giáo viên nhà trường nói chung


10

và giáo viên trong tổ Ngoại ngữ nói riêng phải luôn xác định ngừng đến trường
nhưng không ngừng học là một trong trong những thử thách mang tính lịch sử,
cuộc sống ln có những khó khăn, thử thách và có những tình huống bất ngờ,
ngồi dự định. Và có khi những ước mơ bị trì hỗn bởi những thử thách, các
giáo viên đừng mất phương hướng, chìm đắm trong sự oán trách, tâm lý lo âu
trước dịch bệnh. Cuộc sống phải ln giữ cho mình sự lạc quan. Trí tuệ và bản
lĩnh cần thể hiện vào lúc này, chuẩn bị tâm thế thoải mái, tự tin trước mọi khó
khăn trong đó có việc làm thế nào cho việc dạy học trực tuyến trở nên hiệu quả.
Giáo viên nên tin tưởng vào những tác động tích cực mà dạy học trực tuyến có
thể đem lại đối với cuộc sống và nghề nghiệp của mỗi cá nhân, cũng như các cơ
hội và thế mạnh của nó (Philomina & Amutha 2016). Họ cũng nên có thái độ
tích cực đối với sự thay đổi, sẵn sàng sử dụng các công cụ và công nghệ mới để
thích ứng với các tình huống mới. Thái độ tích cực đối với dạy học trực tuyến

cũng có thể xây dựng cho giáo viên sự tự tin, sự sẵn sàng, kỳ vọng tích cực, khả
năng tư duy và sáng tạo. Tầm quan trọng của việc giáo viên có thái độ tích cực
đối với dạy học là cần thiết để giáo viên tiến hành bước tiếp theo của quá trình
dạy học hiệu quả và truyền cảm hứng cho học sinh trong việc chấp nhận sự thay
đổi. Thái độ tích cực cũng giúp giáo viên dễ dàng chấp nhận sự thay đổi, tạo ra
sự thay đổi và chịu trách nhiệm khi đối mặt với khó khăn, phức tạp. Chấp nhận
thử thách và chịu trách nhiệm giúp tăng khả năng tiếp nhận E-learning của mọi
người. Niềm tin giữa các giáo viên về lợi ích của dạy học càng lớn, thì họ sẽ có
cơ hội sử dụng nó càng lớn (khả năng sự dụng chung, chia sẻ nguồn lực, tài liệu,
công cụ...).
- Tiếp theo là giáo viên cần sẵn sàng hợp tác, tham gia tập huấn, đam mê
sáng tạo trong việc sử dụng các công cụ kỹ thuật số để dạy học trực tuyến, giáo
viên cần nhận thức được nhiều công cụ và ứng dụng cho dạy học trực tuyến có
sẵn qua điện thoại di động và máy tính xách tay, có thể được sử dụng để thực hiện
các nhiệm vụ giáo dục và đào tạo kỹ năng lý thuyết và thực hành. Sự sáng tạo
cũng cần thiết để tìm ra những cách dạy mới đối với các môn học tiếng Anh,
chẳng hạn như trị chơi, video và các cơng cụ tương tác. Các công cụ kỹ thuật số
và cách tiếp cận giảng dạy sáng tạo có thể làm cho các bài học trở nên thú vị hơn
và tạo ra sự tích cực cho dạy trực tuyến. Giáo viên cũng cần có sự sáng tạo để sử
dụng tốt nhất bất kỳ công cụ nào có sẵn cho học sinh. Đó là kỹ năng quan trọng,
vì một số học sinh có điều kiện kinh tế khó khăn, việc tiếp cận máy tính, Internet,


11

điều kiện thực hành, học tập trực tuyến tại nhà còn nhiều bất cập. Các phương
pháp tiếp cận sáng tạo có thể kể đến như: (1) sử dụng các trang web chính của
trường học, sử dụng Facebook, Zalo cá nhân để đăng video và ý tưởng sáng tạo
của học sinh, bằng các cuộc thi cho video hay nhất; (2) tạo kênh học tập cho sinh
viên trên YouTube, nơi họ có thể chia sẻ cơng việc của mình trực tuyến...

Có thể có rất nhiều ý tưởng sáng tạo của giáo viên ở mỗi môn học, mỗi kỹ
năng đối với môn ngoại ngữ để phù hợp với bối cảnh, điều kiện cụ thể để truyền
cảm hứng cho học sinh, khuyến khích các em hình thành và chia sẻ nội dung và
ý tưởng, đồng thời thúc đẩy các tương tác trực tuyến của học sinh. Những sáng
tạo này sẽ tạo ra tính kết nối, chia sẻ không chỉ trong đội ngũ giáo viên, học sinh
trong trường mà còn kết nối với các giáo viên, học sinh ở trường khác, ngành
khác... góp phần nâng cao hiệu quả, tiết kiệm chi phí đào tạo.
- Các giáo viên cũng rất cần bồi dưỡng năng lực công nghệ thơng tin
nhưng các kỹ năng mềm cũng đóng vai trị vơ cùng quan trọng để đảm bảo cho
việc học trực tuyến trở nên hiệu quả.
+ Kỹ năng giao tiếp
Kỹ năng giao tiếp là rất cần thiết đối với giáo viên, đặc biệt là giáo viên
ngoại ngữ để có thể đánh giá mức độ năng lực của học sinh, quản lý hành vi của
học sinh, giữ cho học sinh tham gia và khuyến khích, động viên học sinh trong
các giờ học trực tuyến. Giáo viên cũng cần có kỹ năng giao tiếp tốt để tương tác
với học sinh, khám phá các kỹ năng, tài năng và ý tưởng sáng tạo của học sinh.
+ Kỹ năng chuẩn bị
Giáo viên cần biết làm thế nào để học sinh có sự chuẩn bị trước khi học
trực tuyến. Ví dụ, gửi tài liệu học tập hoặc giao các nhiệm vụ nhỏ cho học sinh
làm trước bài học tạo ra môi trường thuận lợi cho tương tác trực tuyến và cho học
sinh đủ thời gian để “khởi động” các chủ đề của từng bài học trong chương trình,
từ đó có thể tăng cường sự tham gia của họ trong giờ học. Điều đó cũng nhắc nhở
học sinh tham gia học đúng giờ trong giờ học. Việc chuẩn bị giảng dạy trực tuyến
tốt không chỉ bao gồm việc chia sẻ tài liệu mà còn cung cấp phản hồi, trả lời câu
hỏi và đưa ra phương pháp kiểm soát hành vi của học sinh trong giờ học.
+ Kỹ năng tạo động lực
Khả năng quản lý các lớp học và việc học trực tuyến của học sinh là một
kỹ năng quan trọng không chỉ đơn thuần là hiểu cách sử dụng các công cụ kỹ
thuật số để chia học sinh thành các nhóm. Hiểu cách quản lý các tương tác trong



12

lớp và bồi dưỡng các kỹ năng, chẳng hạn như làm việc nhóm và cộng tác, trong
các bài học trực tuyến là những kỹ năng giáo viên sẽ yêu cầu được đào tạo và hỗ
trợ đặc biệt.
+ Kỹ năng lãnh đạo
Khả năng “trao quyền cho người học” bằng cách khiến họ cảm thấy được
tham gia và cung cấp cho họ cảm giác làm chủ quá trình học tập là một kỹ năng
khá quan trọng (Redecker 2017). Việc đào tạo các kỹ năng lãnh đạo nên cải
thiện khả năng của giáo viên trong việc thúc đẩy học sinh và gia đình của họ,
chẳng hạn như tiếp thu và thể hiện sự hiểu biết về nhu cầu, trình độ và những
ràng buộc của học sinh.
Đào tạo nâng cao các kỹ năng lãnh đạo cho giáo viên để thúc đẩy học sinh
và phụ huynh của họ chấp nhận dạy học trực tuyến như một phần quan trọng
trong giáo dục của họ. Giáo viên cần nâng cao kỹ năng lãnh đạo và áp dụng để
tạo động lực cho học sinh.
+ Kỹ năng quản lý thời gian
Giáo viên cần quản lý bài học và truyền tải nội dung học tập trong một
khoảng thời gian giới hạn. Trong các tiết học kéo dài 45 phút, giáo viên phải
trình bày cả phương pháp luận và cơng cụ học tập, địi hỏi phải có kế hoạch. Kỹ
năng quản lý thời gian cũng cần thiết cho giáo viên để chuẩn bị cho các buổi học
trực tuyến trước khi bắt đầu, để đảm bảo học sinh đến lớp đúng giờ và bài học
bắt đầu đúng giờ.
Vì vậy, giáo viên trong nhà trường nói chung và giáo viên tổ Ngoại ngữ nói
riêng đã xác định giải pháp yếu tố con người là hàng đầu để đảm bảo và không
ngừng nâng cao chất lượng đào tạo trực tuyến, do vậy đòi hỏi sự tích cực, chủ động
của giáo viên đồng thời giáo viên cần được đào tạo về các công cụ bảo đảm chất
lượng tiên tiến và phương pháp luận sáng tạo thực hiện giảng dạy trực tuyến.
Những kiến thức, kỹ năng và thái độ cần thiết đã nêu trên là những năng

lực cơ bản mà giáo viên cần có để cung cấp các chương trình dạy học trực tuyến
có chất lượng, các kiến thức, kỹ năng đó bổ sung cho nhau và không thể tách rời
nhau. Hơn nữa, giáo viên cần có những kỹ năng này ở tất cả các giai đoạn của
quá trình dạy và học, từ giai đoạn lập kế hoạch ban đầu đến giai đoạn thực hiện
và đánh giá.
c) Thúc đẩy tinh thần xây dựng của người học


13

Nhà trường, tổ chuyên môn, giáo viên cùng cộng đồng trong việc nỗ lực
đưa dạy học trực tuyến thành hoạt động giáo dục quan trọng thì các em học sinh
cũng phải chủ động nhập cuộc, thay đổi thói quen học tập thì mới có thể mang
lại hiệu quả.
Học sinh chuẩn bị đầy đủ dụng cụ, thiết bị học tập, quan trọng nhất là điện
thoại thơng minh, máy vi tính, máy tính bảng, tai nghe và sách giáo khoa. Nếu
chưa có sách, có thể tải file PDF trên mạng Internet, hiện đã có đầy đủ. Tránh
trường hợp vào tiết học phải đi lấy cái này cái kia, vừa mất thời gian, vừa bỏ dở
bài giảng khơng đáng có. Các em cần đặt báo thức đầy đủ vào các buổi học để
không bị trễ giờ.
Học sinh chủ động đọc bài, soạn bài trước mỗi tiết học, buổi học. Học
sinh các cấp phải học hàng chục môn, nhiều phạm vi kiến thức mới chưa được
tiếp cận. Vậy nên, các em cần đọc trước các bài mới để nắm những nội dung
chính. Sau đó lần lượt trả lời các câu hỏi ở phần hướng dẫn học xem mình hiểu
được bao nhiêu. Chuẩn bị bài chu đáo giúp bản thân tiếp thu bài nhanh, hiểu sâu,
tạo hứng thú trong học tập.
Học sinh nên ăn mặc tươm tất, gọn gàng để tạo cảm giác như tiết học bình
thường trên lớp. Hãy chọn cho mình khơng gian yên tĩnh suốt buổi học. Chú ý
tắt một số tính năng trên thiết bị học tập như Zalo, Facebook, tắt chuông điện
thoại, tránh sao nhãng học tập, bỏ lỡ nhiều nội dung của bài giảng. Chưa kể,

giáo viên có thể giao bài tập cho tiết học sau, nếu bỏ sót sẽ bị dồn bài, học rất
mệt, kém hiệu quả.
Học sinh cần chủ động tương tác trong học tập. Hiện nay, hầu hết các
phần mềm dạy học online đều có những tính năng giúp học sinh thảo luận nhóm
và trao đổi với giáo viên. Các em hãy nghiêm túc làm bài tập nhóm, trả lời câu
hỏi hay thuyết trình khi được giáo viên yêu cầu. Việc làm này giúp tiết học
không còn nhàm chán, buồn ngủ, nặng nề. Trong và sau tiết học, nếu chỗ nào
chưa hiểu, học sinh có thể nhờ giáo viên giảng lại để nắm bài kĩ hơn.
Học sinh dành khoảng 10-15 phút tóm tắt lại nội dung chính của bài học
ngay khi vừa nghe xong bài giảng online. Như vậy, học sinh có hai lần ghi nhớ
kiến thức, lần thứ nhất nghe giảng và lần thứ 2 là củng cố. Làm được như thế,
học sinh sẽ khắc sâu kiến thức bài học, cô động thông tin, dễ hiểu dễ nhớ.
Học sinh cần tạo nhóm học tập sau thời gian học online. Các em hãy
thành lập cho mình một nhóm khoảng vài ba thành viên, dựa trên thói quen, sở


14

thích và cùng mục tiêu chí hướng. Có chuyện gì cần bàn bạc, các thành viên sẽ
lên một ứng dụng để thảo luận ngay. Cần lưu ý, học sinh làm việc với nhau, cần
tương tác qua lại thường xuyên, phân công công việc, nhiệm vụ rõ ràng, và quy
tắc ràng buộc.
Đặc biệt, trong mùa dịch bệnh COVID-19, học sinh cần phát huy khả
năng tự học nhiều hơn nữa. Điều đó sẽ mang lại cho bản thân người học nhớ lâu
hơn về kiến thức. Ngoài ra, thuận lợi của việc tự học còn giúp các em linh động
trong thời gian học, dễ dàng lựa chọn địa điểm để học, phân chia thời gian học
phù hợp với bản thân.
d) Đề xuất một số công cụ dạy học trực tuyến
TranS là phần mềm dạy học trực tuyến miễn phí với giao diện bằng tiếng
Việt giúp các giáo viên có thể dễ dàng tổ chức các bài giảng và trao đổi với học

sinh trong lớp học. Ứng dụng TranS hỗ trợ truyền phát video trực tuyến với độ
phân giải HD và âm thanh rõ ràng tới 300 điểm đồng thời trong một phòng.
Người giáo viên có thể quan sát cùng một lúc 49 video trên màn hình máy tính
của mình. Bên cạnh đó, TranS cịn tích hợp sẵn nhiều cơng cụ giúp thầy cơ
tương tác với các bạn học sinh một cách dễ dàng như: Trình chiếu tài liệu, chat,
chia sẻ file, ghi hình, bảng trắng,...
TeamLink là phần mềm dạy học online dành cho các thầy cô với giao
diện đơn giản, dễ sử dụng. Giáo viên chỉ cần tạo tài khoản và gửi link phịng học
để học sinh tham gia là có thể bắt đầu hoạt động giảng dạy của mình.
TeamLink sử dụng cơng nghệ gọi video có chất lượng hình ảnh và âm thanh
tốt, sắc nét. Phần mềm này hỗ trợ đa nền tảng, giúp các thầy cơ và học sinh có
thể tổ chức bài giảng mọi lúc, mọi nơi.
Google Classroom là công cụ miễn phí dành cho giáo viên và học sinh có
thể tổ chức dạy học trên nền tảng trực tuyến. Những tính năng chính của ứng
dụng này bao gồm: Kết nối giáo viên với học sinh, tạo lớp học mới và mời
người học tham gia một cách dễ dàng, giúp giáo viên giao bài tập mới cho học
sinh trên lớp, cho phép học sinh thấy và hoàn thành bài tập, tài liệu lớp học ở
mọi nơi, trên mọi nền tảng.
Microsoft Teams là nền tảng hỗ trợ hội thảo trực tuyến từ xa, cũng đồng
thời là ứng dụng có thể giúp người giáo viên tổ chức dạy học online một cách
đơn giản, nhanh chóng và miễn phí. Microsoft Teams tích hợp nhiều tính năng


15

ưu việt cho người dùng như: Tổ chức video trực tuyến, chia sẻ màn hình máy
tính, share slide PowerPoint, tạo bài tập,...
Workplace by Facebook (hay còn được gọi là Facebook Workplace),
các giáo viên có thể kết nối và truyền đạt bài giảng của mình tới học sinh trên
nền tảng được Facebook xây dựng và phát triển. Một số ưu điểm nổi bật của

Workplace bao gồm: Tích hợp tính năng live stream, chat video với chất lượng
cao được phát triển và hỗ trợ bởi Facebook, có khả năng liên kết và chia sẻ file
lưu trữ từ Google Drive.
Skype để tổ chức các buổi dạy học online với nhóm dưới 10 bạn học sinh.
Các giáo viên có thể tận dụng những ưu điểm của phần mềm này để tổ chức lớp
học một cách nhanh chóng như: Ứng dụng phổ biến, nhiều người dùng; dễ sử
dụng, chỉ cần có mạng Internet là có thể kết nối; tích hợp trên nhiều nền tảng,
phù hợp mọi cấu hình
ZOOM Cloud Meetings gọi tắt ZOOM Meeting PC là là một trong
những phần mềm hỗ trợ họp, giảng dạy và học trực tuyến tốt nhất trong hoàn
cảnh dịch Covid-19 hiện nay. Với ZOOM Cloud Meetings, giáo viên có thể dễ
dàng tạo các cuộc họp video hay học trực tuyến, kết nối với các thành viên. Bên
cạnh đó, phần mềm còn cho phép người dùng chia sẻ file, tài liệu, hình ảnh lên
các dịch vụ đám mây như Google Drive, Dropbox, ..., hỗ trợ bật phụ đề và ghi
âm cuộc họp, ... . Zoom hiện hỗ trợ Windows, Mac, iOS và Android, người dạy
có thể tải Zoom trên điện thoại và tải phần mềm Zoom Cloud Meeting cho máy
tính phục vụ cho nhu cầu dạy học và họp hành từ xa. Zoom Cloud Meetings là
phần mềm học trực tuyến hiệu quả và được nhiều trường học & giáo viên sử
dụng nhiều nhất hiện nay. Bản thân tác giả cũng dùng phần mềm này để dạy học
trực tuyến nhiều năm nay.
Trên thực tế công nghệ rất phong phú, rất nhiều phần mềm hỗ trợ việc dạy
trực tuyến tuy nhiên giáo viên cần phải thông thái để biến công nghệ thành công
cụ, giáo viên cần nắm rõ những ưu điểm và hạn chế của nền tảng để lập kế
hoạch bài giảng một cách hiệu quả. Để đảm bảo buổi học diễn ra tốt đẹp, giáo
viên cần kiểm tra các tính năng trước khi vào bài học.Không giống như việc
giảng dạy và tương tác trực tiếp với học sinh trên lớp học, các bài giảng trực
tuyến dường như giới hạn giáo viên trong một chiếc màn hình nhỏ, khiến học
sinh xa rời với nội dung học. Các buổi học trực tuyến kéo dài, truyền đạt một
chiều có xu hướng khiến học sinh bắt đầu xao nhãng sau 10-15 phút. Do đó,



16

giáo viên có thể cân nhắc tổ chức hoặc chia nhỏ buổi học thành các bài giảng
ngắn, đi kèm với nhiều hoạt động để thu hút học sinh. Khuyến khích sự tham gia
của cha mẹ và người chăm sóc trẻ trong việc tạo điều kiện cho việc học trực
tuyến của trẻ em. Bên cạnh đó cũng cần thiết kế các hoạt động học tập tương
tác, áp dụng các hoạt động như tranh luận, làm việc nhóm, thực hiện dự án,
nghiên cứu tình huống, đóng vai và thuyết trình để giúp học sinh có các kỹ năng
khác ngồi kiến thức trên lớp và khiến bài giảng trở nên thú vị hơn! Có thể sử
dụng nhiều cơng cụ cộng tác trực tuyến để hỗ trợ các hoạt động nhóm.
Bản thân tác giả và các giáo viên trong tổ Ngoại ngữ và nhà trường kết
hợp rất nhiều phần mềm để giúp ích cho q trình dạy trực tuyến. Để thiết lập
mơi trường, tác giả sử dụng chủ yếu phần mềm Zoom, nhưng cũng sử dụng khá
nhiều với Skype và Microsoft Team. Khi tương tác với người học thì sử dụng
các tác vụ như Hangouts, Paint, Onenote, khi cho học trị thảo luận nhóm thì
thường dùng Padlet.com, nếu cần khuyến khích học sinh thì sử dụng
Wheelofnames.com, Kahoot, Mentimeter, Classdojo. Đến bước đánh giá quá
trình học thì sử dụng liveworksheet.com hoặc Classdojo.com. Khi kiểm tra thì
chủ yếu dùng Google Form.

Hình 1: Tác giả sử dụng phần mềm Skype trong dạy học trực tuyến


17

Hình 2: Tác giả sử dụng phần mềm Zoom trong dạy học trực tuyến

Hình 3: Học sinh lớp 12A6 - THPT Trần Hưng Đạo trong giờ học trực tuyến
môn Ngoại ngữ



18

Hình 4: Tạo trị chơi trắc nghiệm với Mentimeter

Hình 5: Học sinh làm bài tập trên trang liveworksheet.com


19

Hình 6: Padlet.com thường dùng để thảo luận nhóm hoặc giao bài tập

Hình 7: Dùng Google Form để kiểm tra hoặc khảo sát


20

Hình 8: Dùng ClassDojo đánh giá quá trình học của học sinh và tương tác với
phụ huynh
e) Đề xuất các bước thực hiện trong một tiết dạy trực tuyến
* Chuẩn bị:
Trước khi bước vào một buổi học online thì khâu chuẩn bị rất quan trọng
nó giúp giáo viên rất nhiều để có được buổi dạy hiệu quả.
Chuẩn bị kỹ thuật đầy đủ: Những lỗi kỹ thuật có thể làm ngắt mạch cảm
xúc của người dạy và học, bài giảng không được liền mạch. Vì vậy hãy chắc
chắn rằng mic, camera, mạng internet ổn định,… Để đề phịng máy tính kết nối
internet bị ngắt kết nối tức thì, giáo viên có thể dùng điện thoại đăng kí 4G để
tiếp tục được bài giảng cuản mình.
Chuẩn bị khơng gian phù hợp: Khơng gian xung quanh cũng ảnh hưởng

rất nhiều tới tinh thần học cũng như là khả năng tập trung. Do đó người dạy nên
lựa chọn nơi nào thật yên tĩnh, ít người qua lại.
Chuẩn bị trang phục lịch sự: Tạo cảm giác nghiêm túc hơn thì người dạy
nên có trang phục phù hợp. Ngồi ra, bài giảng có thể được lưu lại và chia sẻ với
nhiều người trên mạng xã hội, nên trang phục chỉnh tề rất cần thiết.


21

Chuẩn bị nội quy lớp học trực tuyến: Vì đây là một phương thức học hoàn
toàn mới mẻ. Người dạy cần có một nội quy cụ thể và gửi trước 1 ngày và phổ
biến trước giờ học vài phút để các em học sinh nghiêm chỉnh chấp hành.
Chuẩn bị giáo án, bài giảng chi tiết: Sẽ không giống như các bài học trên
lớp, bài giảng online cần được minh họa bằng video ngắn, hình ảnh, sơ đồ để
học sinh tưởng tượng một cách dễ dàng nhất.
* Trong quá trình dạy
Phân bố thời gian trong một tiết học phù hợp: Bởi học online sẽ khó tập
trung hơn offline do vậy mà mỗi tiết dạy nên kéo dài khoảng 45 phút - 60 phút.
Bài giảng cũng nên chia thành các phần nhỏ, rõ ràng. Giáo viên cố gắng giải đáp
cô đọng và giúp học dinh dễ hiểu nhất.
Tốc độ nói vừa phải, khơng nên nói nhanh: Vì chất lượng đường truyền có
thể khơng tốt do vậy mà nếu nói nhanh người học đôi khi không thể nghe roc và
hiểu ý thầy cô truyền đạt.
Nên để từng em học sinh phát biểu một tránh trường hợp nhiễu tiếng ồn
và học sinh khác không biết được bạ nào đang trình bày.
Nghiêm túc và tập trung cao trong suốt tiết dạy online.
* Củng cố tiết học trực tuyến vào cuối giờ
Sau khi dạy xong giáo viên nên tổng hợp lại kiến thức của buổi học hơm
đó giúp học sinh nắm được vấn đề chính.
Nên ghi và gửi lại video bài giảng hơm đó để học sinh chưa hiểu chỗ nào

có thể mở lại xem.
Bên cạnh đó, giáo viên phải đặc biệt kiên nhẫn vì cũng có thể máy móc
cơng nghệ đơi khi trục trặc, học sinh cũng rời xa bài giảng hơn so với dạy trực
tiếp, thật may mắn tác giả là giáo viên tiếng Anh, nên dễ dàng sử dụng các ứng
dụng hơn, dễ dàng tìm hiểu các tính năng hơn so với các đồng nghiệp khác.
2.4.3. Thu thập và phân tích, đánh giá dữ liệu trước và sau khi tiến hành
giải pháp
a) Thu thập dữ liệu phục vụ mục đích nghiên cứu
Tác giả đã tiến hành phỏng vấn, điều tra qua Google form giáo viên và
học sinh trong nhà trường (51 giáo viên trực tiếp tham gia giảng dạy trực tuyến
và 37 học sinh ở các khối lớp đã tham gia học trực tuyến) để tìm hiểu về thái độ
của giáo viên đối với việc học trực tuyến, tìm hiểu những khó khăn vướng mắc
của người dạy và người học, nghiên cứu kết quả đạt được trước và sau khi tiến


22

hành giải pháp, sử dụng các phương pháp nghiên cứu như: nghiên cứu tài liệu,
phân tích, tổng hợp, so sánh đối chiếu, thống kê, trao đổi ý kiến với giáo viên
trong tổ, trong trường đặc biệt chú trọng phương pháp tích hợp để nhận ra sự ưu
việt của giải pháp trong sáng kiến mang lại.
b) Phân tích đánh giá dữ liệu
+ Thái độ của giáo viên và học sinh đối với việc dạy học trực tuyến
Trước khi tiến hành giải pháp như đã nêu trong phần thực trạng cả giáo
viên và học sinh rất dè dặt, quan ngại trước khi dạy học trực tuyến, nhưng sau
khi tiến hành giải pháp thì tâm lý của cả người dạy và người học đã theo chiều
hướng tích cực hơn rất nhiều, bởi khi phỏng vấn các thầy cô và các em học sinh
đều tự tin hơn với trang thiết bị đầy đủ, cơ sở vật chất đảm bảo, sau khi được tập
huấn, tập dượt, tự học tự nghiên cứu, các thầy cô và học sinh đã đón nhận việc
dạy học trực tuyến như một tất yếu với thái độ lạc quan tích cực, xây dựng và

cống hiến.
Như quan sát số liệu khảo sát dưới đây về sự hỗ trợ của nhà trường dành
cho giáo viên, sự tạo điều kiện của các cấp lãnh đạo khiến giáo viên an tâm dạy
học trực tuyến. Tới 60% các thầy cô giáo nhận được sự hỗ trợ tốt từ nhà trường,
cịn chỉ cịn một vài thầy cơ thấy rằng sự hỗ trợ này cần được cải thiện hơn. Hay
đứng về phía học sinh, gần 90% học sinh tham gia khảo sát hài lòng với cách
thức dạy trực tuyến của giáo viên, các em khẳng định giáo viên dạy trực tuyến
giúp các em tiếp thu bài dễ dàng, trong khi đó chỉ có 13,5 % số học sinh khảo
sát nói rằng giáo viên dạy trực tuyến khơng giúp học sinh tiếp thu bài dễ dàng,
khi tác giả tới trực tiếp để hỏi học sinh nguyên nhân thì học sinh chia sẻ là do cơ
nói nhỏ, nhiều bài giảng chính học sinh cũng khơng chuẩn bị tâm thế theo sát
bài, và chính học sinh cũng hứa sẽ rút kinh nghiệm để bài học hiệu quả hơn. Còn
khi khảo sát học sinh về mức độ hài lòng khi học trực tuyến, về nội dung giảng
dạy và giáo viên, học sinh hài lòng và rất hài lòng. Như vậy qua dữ liệu khảo sát
cho thấy đa số các giáo viên và học sinh đều có thái độ tích cực với việc học
trực tuyến thông qua việc đánh giá mức độ hỗ trợ từ nhà trường, mức độ hỗ trợ
từ giáo viên mà các bên nhận được.