Giải thưởng Sinh viên nghiên cứu khoa học Euréka lần 20 năm 2018
Kỷ yếu khoa học
SỰ CẢN TRỞ ĐỐI VỚI NGƯỜI DÂN KHI THAM GIA VÀO HOẠT
ĐỘNG HOMESTAY TẠI THÀNH PHỐ HUẾ
Phan Thị Thái*
Khoa Du Lịch – Đại Học Huế
*Tác giả liên lạc:
TÓM TẮT
Mục tiêu của nghiên cứu này là để tìm ra các yếu tố ngăn chặn của người dân
tham gia vào các hoạt động Homestay ở thành phố Huế. Một cuộc điều tra về
một số hộ gia đình ở phường Thủy Biều và phường Kim Long tại thành phố Huế
phát hiện ra rằng: hiện tại người dân không muốn tham gia vào các hoạt động ở
tại thành phố Huế vì một số rào cản. chẳng hạn như: giáo dục và kỹ năng, kinh
tế, chính quyền địa phương, kinh doanh, truyền thông. Dựa trên dữ liệu được
đánh giá và phân tích, tác giả đề xuất một số giải pháp: xây dựng mơ hình trang
web: Hệ thống Homestay tại thành phố Huế trên Internet, cung cấp các khoản
vay ưu đãi cho các hộ muốn tham gia hệ thống Homestay mặc dù thiếu vốn, thành
lập một địa phương Ban quản lý du lịch, tập trung vào việc cung cấp kiến thức
về du lịch và khách sạn để nâng cao trình độ và kỹ năng để thúc đẩy sự tham gia
của người tham gia các hoạt động Homestay tại thành phố Huế, tăng cường phát
triển du lịch Thừa Thiên Huế, tăng thu nhập cho người dân địa phương.
Từ khóa: Du lịch Homestay, sự cản trở, sự tham gia, người dân địa phương.
BARRIER AFFECT DECISSION TO LOCAL PARTICIPATE IN
HOMESTAY TOURISM AT HUE CITY
Phan Thi Thai*
Faculty of Hospitality And Tourism - Hue University
*Corresponding Author:
ABSTRACT
This research’s target is to find out the preventing factors of people from
participating in Homestay activities in Hue City. An investigation of a number of
households in Thuy Bieu Ward and Kim Long Ward in Hue City founds that:
currently local people do not want to participate in Homestay activities in Hue
City because of some barriers. such as: education and skills, economy, local
government, business, media. Based on the evaluated and analyzed data, the
Author proposed some solutions: building website model: Homestay system in
Hue City on the Internet, providing preferential loans to households who want to
participate in the Homestay system despite the lack of capital, setting up a local
tourism management board, focusing on providing knowledge on tourism and
hospitality to improve the level of knowledge and skills to promote participation
of people participating in Homestay activities in Hue City, enhancing the
development of Thua Thien Hue tourism, increasing income for local people.
Keywords: Homestay tourism, barriers, participate, local.
TỔNG QUAN
Nằm ở dải đất hẹp của miền Trung Việt
Nam, đa dạng về cảnh quan thiên nhiên
và có bề dày truyền thống lịch sử- văn
hóa, Huế thật sự là một thành phố đẹp
và là nơi lý tưởng để du lịch. Là kinh
727
Giải thưởng Sinh viên nghiên cứu khoa học Euréka lần 20 năm 2018
đô của triều Nguyễn, hệ thống làng, xã
và phủ ở Thừa Thiên-Huế đã phát triển
mạnh với hàng nghìn ngôi nhà vườn
mang đậm kiến trúc của ngôi nhà Việt.
những khu vực nhà vườn quanh Huế,
những làng nghề truyền thống gần
Huế. Những nơi này có khơng gian hết
sức đẹp và cũng có cái để du khách trải
nghiệm. Đó là những vùng như Kim
Long, Thủy Biều. Đây là những vùng
nhà vườn đặc trưng của Huế. Ở đó cịn
lưu giữ nhiều ngơi nhà rường có lối
kiến trúc hết sức đặc sắc. Bên cạnh đó,
Huế cũng được biết đến là cái nơi ẩm
thực của Việt Nam, với rất nhiều món
ăn độc đáo, những làng nghề truyền
thống như: Làng Hương, nghề đúc
đồng, làng thuê,... mang lại cho du
khách những trải nghiệm về văn hóa
Huế, cuộc sống người dân ở đây
Homestay là một loại hình dịch vụ lưu
trú. Nó ra đời là để đáp ứng ít nhất hai
nhu cầu của những người đi du lịch được trải nghiệm với đời sống của
người dân bản địa và tiết kiệm. Mà đã
nói đến tiết kiệm thì phải rẻ. Rẻ nhưng
không được luộm thuộm mà phải đáp
ứng nhu cầu của du lịch. Và điểm đến
phải có cái để trải nghiệm - có thể là
thiên nhiên đẹp, khơng gian văn hóa,
đời sống thường nhật phong phú, sinh
động, có nét riêng của người dân bản
địa. Ở Huế có đầy đủ những yếu tố cho
loại hình du lịch này phát triển.
Việc phát triển loại hình du lịch
Homestay là hướng đi đang được
khuyến khích nhằm góp phần đa dạng
hóa sản phẩm du lịch trên vùng đất Cố
đơ Huế. Đây là loại hình du lịch cịn rất
nhiều tiềm năng nhưng chưa có sự liên
kết phát triển.
Như vậy, qua đây ta có thể thấy rằng:
sự phát triển của du lịch Homestay của
Thành phố Huế vẫn chưa thật sự tương
xứng với tiềm năng của mảnh đất Cố
đơ. Do đó, mục tiêu của nghiên cứu
này là nghiên cứu các yếu tố cản trở
Kỷ yếu khoa học
người dân khi tham gia vào hoạt động
Homestay, từ đó đề xuất ra những giải
pháp thúc đẩy sự tham gia của người
dân vào hoạt động Homestay tại Thành
phố Huế.
NGUYÊN LIỆU VÀ PHƯƠNG
PHÁP NGHIÊN CỨU
Phương pháp thu thập số liệu
Thông qua các nghiên cứu, tài liệu
trước đây và việc điều tra thực tế nhóm
đã đề xuất nên biến kỳ vọng về các yếu
tố cản trở người dân khi tham gia hoạt
động Homestay tại Thành Phố Huế để
tiến hành khảo sát như sau: trình độ
học vấn và kỹ năng, kinh tế, văn hóa,
chính quyền địa phương, doanh nghiệp
và truyền thơng.
Để có thể tìm hiểu được những rào cản
của người dân khi tham gia vào hoạt
động Homestay, tác giả đã tiến hành
điều tra, phỏng vấn những hộ gia đình
tại phường Thủy Biều và phường Kim
Long, Thành phố Huế thông qua thiết
kế bảng hỏi nhằm thu thập ý kiến của
người dân với các câu hỏi liên quan
đến nội dung của đề tài.
Do giới hạn về thời gian và kinh phí,
đặc biệt trong 2 phường này có nét đặc
sắc về văn hóa như làng nghề truyền
thống, điều kiện đặc thù có thể phát
triển dịch vụ Homestay nên nhóm tác
giả chỉ lựa chọn phường Kim Long và
phường Thủy Biều để khảo sát.
Số lượng mẫu điều tra: Số phiếu phát
ra là 110 phiếu, số phiếu thu về là 108
phiếu. Trong quá trình chọn lọc, tác giả
loại bỏ 8 phiếu không hợp lệ do người
trả lời điền thiếu thông tin
Phương pháp phân tích số liệu
Trong nghiên cứu này, tác giả sử dụng
phương pháp phân tích thống kê mơ tả
(các chỉ tiêu như tần suất, số trung
bình, độ lệch chuẩn, phần trăm…) để
phân tích các yếu tố cản trở người dân
khi tham gia vào hoạt động du lịch
Homestay tại Thành phố Huế. Bên
728
Giải thưởng Sinh viên nghiên cứu khoa học Euréka lần 20 năm 2018
cạnh đó tác giả kết hợp sử dụng
phương pháp phân tích phương sai một
chiều (Oneway – ANOVA) : phân tích
sự khác biệt trong đánh giá giữa các
nhóm cộng đồng theo các nhân tố nhân
khẩu học như: giới tính, độ tuổi, nghề
nghiệp,....Đồng thời, phương pháp
tham vấn chuyên gia được sử dụng để
tham chiếu các giải pháp nhằm đáp
ứng tính khoa học và tính thực tiễn của
các giải pháp được đề xuất trong
nghiên cứu.
KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
Mức độ tham gia vào hoạt động
Homestay
Kết quả ở biểu đồ 1 cho thấy có đến
86% người dân chưa từng tham gia
hoạt động Homestay tại địa phương và
chỉ có 14% người dân đã từng tham
gia. Điều này cho thấy rằng với tiềm
năng, điều kiện phát triển Homestay,
người dân nhận thức được những lợi
ích mà hoạt động Homestay mang lại
nhưng họ vẫn chưa từng gia hoạt động
du lịch này, bởi họ nhận thấy khi tham
gia họ gặp rất nhiều rào cản.
Qua kết quả điều tra cho ta thấy rằng
những yếu tố liên quan đến “ Trình độ
học vấn và kỹ năng” là những yếu tố
quan trọng để xác định những rào cản
người dân khi tham gia vào hoạt động
Homestay. Đặc biệt, với câu “Ông/Bà
chưa từng tham gia vào các lớp tập
huấn, bồi dưỡng kiến thức và nghiệp
vụ du lịch’ được người dân đồng ý cao
nhất (4.2), có đến 40 người hồn tồn
đồng ý với câu này. Bởi lẽ đối với hoạt
động Homestay, khi người dân chưa
được tham gia tập huấn, bồi dưỡng
kiến thức và nghiệp vụ về du lịch,
homestay thì người dân khơng thể nào
tự tin để tham gia vào hoạt động đó, và
đó cũng chính là rào cản lớn đối với họ.
Yếu tố “Kinh tế”
Qua kết quả điều tra cho ta thấy: tất cả
những ý kiến được đưa ra trong yếu tố
Kỷ yếu khoa học
“Kinh tế”, đều được người dân đồng ý,
với chỉ số mean lớn hơn 4. Trong đó
đặc biệt là ý kiến “ Ông/Bà thiếu sự hỗ
trợ về nguồn vốn từ bên ngồi (địa
phương, cơng ty lữ hành,...), là ý kiến
có sự đồng ý cao của người dân, lần
lượt tương đương với 4.18. Với ý kiến
“ Nguồn thu nhập từ hoạt động
Homestay mang lại khơng ổn định”
(4,03)“Ơng/ Bà khơng có đủ vốn để tự
mình đầu tư vào hoạt động Homestay”
(4,04) cũng được người dân hồn tồn
đồng ý, cho rằng nó cũng là nguyên
nhân, rào cản khiến họ e ngại trong
việc tham gia vào hoạt động
Homestay.
Yếu tố “Văn hóa”
“Văn hóa” khơng là rào cản đối với
người dân trong việc tham gia vào hoạt
động Homestay. Tất cả các chỉ tiêu
trong yếu tố đều được người dân không
đồng ý. Bởi đối với người dân, họ vẫn
cảm thấy vui, thích ứng được văn hóa
của khách du lịch, sẵn sàng chào đón
khách du lịch đến với nhà, bỏ qua
những cản trở về văn hóa, tơn giáo.
Chính vì vậy, yếu tố “văn hóa” có sự
ảnh hưởng rất ít đển việc tham gia vào
hoạt động Homestay của người dân địa
phương.
Yếu tố “Chính quyền địa phương,
doanh nghiệp”
Theo kết quả điều tra cho thấy: 2 tiêu
chí “Người dân khơng được tham gia
đóng góp ý kiến để xây dựng chính
sách phát triển du lịch địa phương” và
“Thiếu sự chia sẻ quyền lợi, thông tin”
được là rào cản lớn nhất trong yếu tố
“chính quyền địa phương, doanh
nghiệp” (4,44;4,25). Một tiêu chí cũng
được đánh giá tương đối cao của người
dân đó là “thiếu ban lãnh đạo
Homestay tại địa phương” (45%).Bên
cạnh đó với tiêu chí: “việc thiếu sự liên
kết giữa họ với chính quyền địa
phương, các công ty lữ hành”,người
dân đồng ý với tiêu chí này cũng ở mức
729
Giải thưởng Sinh viên nghiên cứu khoa học Euréka lần 20 năm 2018
khá cao, có đến 42 người hồn tồn
đồng ý (4,19). Riêng tiêu chí về việc
“thiếu cơng bằng, thiên vị giữa các hộ
gia đình, thành viên trong gia đình”,
người dân đánh giá khá cao (3.66)
Yếu tố “Truyền thông”
“Việc quảng bá, tiếp thị, truyền thơng
về hoạt động Homestay của Ơng/Bà
khơng được tốt”, được người dân đánh
giá cao (4.58), với khẳng định
“Ơng/Bà phụ thuộc vào việc quảng bá,
truyền thơng từ địa phương” cũng
được người dân đồng ý (4.26) .Ý kiến
còn lại như “ Ơng/Bà khó khăn sử dụng
máy tính và truy cập internet để quảng
bá hoạt động Homestay” cũng được
người dân đánh khá cao (3,68), chiếm
tỷ lệ người dân hoàn toàn đồng ý thấp
nhấp, chỉ 26%.
Giải pháp đề xuất
Đối với yếu tố trình độ học vấn và kỹ
năng” cần: tập trung bồi dưỡng cho
người dân về kiến thức du lịch và kỹ
năng đón tiếp khách nhằm nâng cao
trình độ kiến thức và kỹ năng, chính
quyền địa phương có thể mở các lớp sơ
cấp đào tạo ngoại ngữ cho người dân
địa phương, cung cấp những bài dạy
tiếng Anh dưới dạng CD nhạc hay
MP3, các loại tệp hoặc kênh youtube
để người dân có thể ở nhà cũng học
được tiếng Anh.
Về yếu tố “Kinh tế” cần xây dựng
chính sách hỗ trợ vay vốn cho người
dân trong hoạt động Homestay, tăng
cường và củng cố mối liên kết, hợp tác
với các doanh nghiệp, công ty lữ hành
nhằm đảm bảo nguồn khách du lịch và
nguồn thu nhập ổn định cho người dân,
khuyến khích người dân mở thêm các
dịch vụ bổ sung tại nhà như: dịch vụ
dạy nấu ăn, dịch vụ hướng dẫn viên,
nấu và phục vụ bữa ăn cho khách.
Yếu tố “Chính quyền địa phương,
doanh nghiệp”: thành lập ban quản lý
du lịch Homestay tại địa phương như
một cơ quan đại diện, tổ chức gặp mặt
Kỷ yếu khoa học
giữa người dân với doanh nghiệpchính quyền địa phương nhằm mục
đích tư vấn giúp thay đổi nhận thức cho
người dân địa phương, chủ động liên
kết với các công ty lữ hành trong việc
đưa khách về lưu trú nhà dân.
Vấn đề yếu tố “Truyền thông” cần đào
tạo người dân trong việc sử dụng
Internet để quảng bá hoạt động
Homestay, lập trang website, fanpage
Facebook, để quảng bá hoạt động
Homestay, xây dựng hệ thống
Homestay tại Thành phố Huế trên
Internet, liên kết, đăng ký bán sản
phẩm Homestay thông qua các đại lý
du lịch trực tuyến như booking, agoda,
tripadvisor,..
KẾT LUẬN
Với những lợi thế và tiềm năng nổi
trội, Thành phố Huế có nhiều cơ hội để
phát triển du lịch Homestay. Tuy
nhiên, hiện tại người dân địa phương
không muốn tham gia vào hoạt động
Homestay tại Thành phố Huế, bởi
những rào cản về các yếu tố như: trình
độ học vấn và kỹ năng, kinh tế, chính
quyền địa phương, doanh nghiệp,
truyền thơng. Điển hình như người dân
cảm thấy họ thiếu các kỹ năng để giao
tiếp với khách du lịch, chưa từng tham
gia các lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến
thức và nghiệp vụ du lịch, thiếu sự hỗ
trợ về nguồn vốn từ địa phương, các
doanh nghiệp, khơng được tham gia
đóng góp ý kiến xây dựng chính sách,
quy hoạch phát triển du lịch địa
phương và việc quảng bá, tiếp thị,
truyền thông về hoạt động Homestay
khơng được tốt, đó là yếu tố được
người dân đánh giá là rào cản khiến họ
e ngại trong việc tham gia vào hoạt
động Homestay. Muốn phát triển đồng
thời thu hút được sự tham gia của
người dân vào hoạt động Homestay đòi
hỏi sự nỗ lực nhiều hơn nữa từ phía
người dân địa phương, doanh nghiệp
730
Giải thưởng Sinh viên nghiên cứu khoa học Euréka lần 20 năm 2018
du lịch, chính quyền địa phương, các
sở ban ngành. Đây là hướng đi nhằm
Kỷ yếu khoa học
cải thiện đời sống, vì mục tiêu phát
triển bền vững, văn minh và tiến bộ.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
KWARAMBA, LOVETT, LOUW, & CHIPUMURO, 2012, Emotional
confidence levels and success of tourism development for poverty
reduction: The South African Kwam eMakana home-stay project, vol 33,
Issue 4, pp:885-894.
NGUYỄN QUỐC NGHI, NGUYỄN THỊ BẢO CHÂU, TRẦN NGỌC LÀNH,
2012 “Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định tham gia tổ chức du lịch
cộng đồng của người dân ở tỉnh An Giang”.
OI YEE WONG, 2014, “Towards Sustainable Community Development: A Case
Study of Homestay Tourism in Sabah”, pp39
PHẠM THỊ MINH CHÍNH, 2016 “Nghiên cứu sự tham gia của cộng đồng địa
phương vào hoạt động du lịch tại Cù Lao Chàm – Hội An, Quảng Nam”.
731