CHƯƠNG 4
TẠO VÀ ĐỊNH DẠNG CÁC ĐỐI TƯỢNG
Mục tiêu:
Sau khi học xong chương này, người học có khả năng:
- Mơ tả được các thành phần và chức năng của thanh công cụ Drawing.
- Thành thạo các thao tác tạo các đối tượng trình diễn, cách chèn các nút
điều khiển và thiết lập các liên kết giữa các đối tượng.
Nội dung:
Chương này đề cập đến những vấn đề sau:
- Tạo đối tượng (Drawing);
- Xác định màu sắc;
- Định dạng đối tượng;
- Chỉnh sửa đối tượng;
- Siêu liên kết (Hyperlink).
126
4.1.
Tạo đối tượng (Drawing)
4.1.1. Giới thiệu các nút trên thanh Drawing
Thanh công cụ vẽ (Drawing) dùng để vẽ, chèn và chỉnh sửa các đối tượng
hình ảnh. Vị trí mặc định của thanh Drawing là nằm ở dưới chân màn hình MS
PowerPoint. Trong trường hợp thanh Drawing đang bị ẩn, khi muốn lấy ra để sử
dụng chúng ta làm như sau:
Vào menu View Toolbars Drawing
Dưới đây là bảng liệt kê các nút của thanh vẽ Drawing:
Biểu
tượng
Công dụng
Tên nút
Draw
Thực hiện các thao tác cơ bản với nhóm khối
và điều chỉnh các đối tượng hình vẽ
AutoShapes
Chứa các hình vẽ sẵn để chèn tự động vào slide
Line
Nút Line dùng để vẽ đoạn thẳng
Arrow
Nút Arrow dùng để vẽ các đường mũi tên
Rectanger
Nút này để vẽ hình chữ nhật, hình vng
Oval
Nút vẽ hình Ơ van, hình trịn, hình ê líp
Text Box
Dùng để chèn hộp văn (Text Box) bản vào
slide
Vertical Text
Box
Chèn hôp văn bản (Text Box) theo chiều dọc
Insert WordArt
Dùng đề chèn chữ nghệ thuật vào slide
127
Insert Diagram or
Nút này dùng để chèn sơ đồ khối hay sơ đồ tổ
Organisation
chức vào slide
Chart
Insert ClipArt
Dùng để chèn tranh từ thư viện sẵn có vào
slide
Insert Picture
Dùng để chèn ảnh vào slide
Fill Color
Dùng để tô màu nền cho đối tượng
Line Color
Dùng để tô màu đường viền cho đối tượng
Font Color
Dùng để tô màu chữ
Line style
Dùng để đặt các kiểu đường viền
Dash style
Dùng để đặt các kiểu đường viền đứt đoạn
Arrow style
Dùng để đặt các kiểu mũi tên cho đoạn thẳng
Shadow style
Dùng để đặt kiểu đổ bóng cho đối tượng
3-D style
Dùng để đặt kiểu 3 chiều cho đối tượng
4.1.2. Tạo các đường mũi tên và đường kẻ
Các bước để tạo đường mũi tên và đường kẻ trong slide của MS.
PowerPoint chúng ta thực hiện như sau:
Bước 1: Nhấn nút Line trên thanh Drawing (trường hợp tạo mũi tên thì
chọn nút Arrow)
Bước 2: Đưa con trỏ tới vị trí bắt đầu đoạn thẳng (lúc này con trở có hình
dấu cộng)
Bước 3: Nhấn chuột trái, giữ và kéo đến vị trí kết thúc Thả chuột
128
4.1.3. Tạo các hình oval, elip, hình chữ nhật, text box
4.1.3.1. Tạo các hình Oval, elip, hình chữ nhật:
Để chèn các hình oval, elip, chữ nhật hay hình vng vào slide ta thực
hiện các thao tác sau:
Bước 1: Nhấn nút Oval trên thanh Drawing (nếu chèn hình chữ nhật, hình
vng thì chọn nút Rectanger)
Bước 2: Đưa con trỏ đến vị trí cần chèn hình trên slide (lúc này con trỏ có
hình dấu cộng)
Bước 3: Nhấn chuột trái, giữ và kéo sang phải tới khi hình đủ lớn thả
chuột
Lưu ý: Khi muốn nhập văn bản (viết chữ) trong hình các hình Oval, Elip
hay hình chữ nhật đã chèn ta làm các thao tác như sau:
Bước 1: Đưa con trỏ vào hình vẽ
Bước 2: Nhấn chuột phải Xuất hiện thực đơn
Bước 3: Chọn Add Text
Bước 4: Nhập văn bản
4.1.3.2. Tạo Text Box
Bên cạnh phương pháp chèn các hình chữ nhật hay hình vng sau đó
Add text để nhập văn băn, trong quá trình xây dựng các slide, chúng ta cũng
thường chèn các hộp chứa văn bản (Text Box). Ưu điểm của Text Box là có thể
nhập văn bản ln mà không cần thêm thao tác Add Text.
129
Để chèn Text Box vào slide ta thực hiện như sau:
Bước 1: Nhấn nút Tex Box trên thanh Drawing
Bước 2: Đưa con trỏ đến vị trí cần chèn Text Box trong slide
Bước 3: Nhấn chuột trái, giữ và kéo sang phải đến khi hình đủ lớn Thả
chuột Nhập nội dung cho Text Box
4.1.4. Các Autoshape
Trong phần mềm MS. Office người ta đã tạo sẵn bộ mẫu các hình
vẽ thơng dụng để người dùng có thể chèn khi cần thiết như: hình đoạn thẳng,
mũi tên, đường gấp khúc, các kiểu đường kết nối, các hình cơ bản trong trang trí
nghệ thuật hay trong trình bày kỹ thuật...
Muốn chèn các hình AutoShapes này vào slide ta thực hiện như
sau:
Bước 1: Nhấn nút AutoShapes Xuất hiện thực đơn sau:
130
Bước 2: Chọn thực đơn phù hợp Chọn hình cần chèn
Bước 3: Đưa con trỏ vào vị trí cần chèn trong slide
Bước 4: Nhấn chuột trái, giữ và kéo đến khi hình đủ lớn Thả chuột
4.1.5. Thay đổi hướng đối tượng
Sau khi các đối tượng đã được chèn vào slide, chúng ta có thể thay đổi
hướng của chúng cho phù hợp với yêu cầu thực tế. Ví dụ như cần thay đổi
hướng của mũi tên ta có thể thực hiện như sau:
Bước 1: Chọn đối tượng cần thay đổi hướng (nhấn chuột trái lên đối
tượng)
Bước 2: Vào Format AutoShapes. Xuất hiện hộp thoại
131
Bước 3: Chọn kiểu bắt đầu (Begin style) và kiểu kết thúc (End style)
Bước 4: Nhấn OK để thay đổi
4.1.6. Nhóm và bỏ nhóm các đố tượng
Ban đầu, các đối tượng được vẽ độc lập với nhau nên khi chỉnh sửa hay di
chuyển chúng ta phải thực hiện riêng rẽ trên từng đối tượng một.
Để việc chỉnh sửa hay di chuyển các đối tượng được thuận tiện thì sau khi
vẽ xong, ta có thể thực hiện việc nhóm chúng lại thành khối chung với nhau.
Ngược lại, sau khi đã nhóm thành khối, chúng ta cũng có thể bỏ nhóm để trả các
đối tượng về trạng thái độc lập nhằm chỉnh sửa riêng rẽ từng đối tượng.
Thao tác thực hiện việc nhóm hoặc bỏ nhóm các đối tượng như sau:
Bước 1: Chọn các đối tượng cần nhóm / hay bỏ nhóm
Bước 2: Nhấn chuột phải lên các đối tượng vừa chọn Xuất hiện thực
đơn
132
Bước 3: Chọn Grouping Chọn Group (nếu cần nhóm các đối tượng)
/Chọn Ungroup (nếu cần bỏ nhóm)
4.2.
Xác định màu sắc
4.2.1. Xác định màu tô (Fill Color)
Sau khi chèn vào slide, mỗi đối tượng thường ln có màu tơ mặc định
nào đó cho nền và đường viền, thường là nền có màu sáng và đường viền là màu
sẫm. Để xác định lại màu cho đối tượng cũng như đổi màu tơ cho đối tượng ta
có thể thực hiện như sau:
Bước 1: Chọn đối tượng cần đổi màu tô
Bước 2: Vào thực đơn Format Chọn AutoShapes. Xuất hiện hộp thoại:
133
Bước 3: Chọn thẻ Colors and Lines Nhấn hộp chọn lựa Color
Bước 4: Chọn màu cần tô (trong trường hợp muốn tìm màu khác ngồi
bảng màu này thì nhấn More Colors...). Nếu muốn bỏ tơ màu thì chọn No Fill
Bước 5: Nhấn nút OK để chấp nhận
4.2.2. Tạo một màu tuỳ ý
Trong q trình tơ màu nếu chúng ta muốn tìm một màu riêng theo ý
muốn của mình thì vẫn thực hiện các bước như việc tơ màu bình thường nhưng
ở bước 4 chúng ta sẽ thực hiện pha màu rồi chọn kiểu màu theo ý của mình như
sau:
Bước 1: Chọn đối tượng cần tô màu
Bước 2: Vào thực đơn Format Chọn AutoShapes. Xuất hiện hộp thoại:
134
Bước 3: Chọn thẻ Colors and Lines Nhấn hộp chọn lựa Color
Bước 4: Chọn More Colors... Xuất hiện hộp thoại Chọn Custom
‘
Bước 5: Chọn màu tùy ý trong bảng pha màu (RGB)
Bước 6: Nhấn nút OK để chấp nhận
135
4.2.3. Tạo các hiệu ứng màu tô (Fill Effects)
Để việc tô màu được sinh động và hiệu quả hơn, chúng ta có thể sử dụng
hiệu ứng màu tơ (Fill Effects) trong MS. PowerPoint.
Quá trình thực hiện tạo hiệu ứng màu tơ cũng qua các bước như với tơ
màu bình thường sau đó ở bước chọn kiểu màu tơ thì ta sẽ chọn kiểu hiệu ứng
phù hợp. Một số kiểu hiệu ứng điển hình thường sử dụng như sau:
4.2.3.1.Sử dụng hiệu ứng Gradient
Một trong những hiệu ứng màu tô rất thông dụng là tạo hiệu ứng Gradient
cho đối tượng. Các bước thực hiện như sau:
Bước 1: Chọn đối tượng cần tô màu hiệu ứng Gradient
Bước 2: Vào Format AutoShapes
Bước 3: Chọn thẻ Colors and Lines Nhấn hộp chọn lựa Color
136
Bước 4: Chọn Fill Effects... Xuất hiện hộp thoại:
Bước 5: Chọn thẻ Gradient Xác lập các tùy chọn:
Colors:
- One color: hiệu ứng 1 màu
- Two colors: hiệu ứng từ 2 màu
- Preset: hiệu ứng từ màu đã định sẵn
Transparency: Để xác định độ trong suốt của hiệu ứng là bao nhiêu %
Shading styles:
- Horizontal: hiệu ứng bóng mờ theo chiều ngang
- Vertical: hiệu ứng bóng mờ theo chiều dọc
- Diagonal up: hiệu ứng bóng mờ chéo từ dưới lên
- Diagonal down: hiệu ứng bóng mờ chéo từ trên xuống
- From corner: hiệu ứng bóng mờ từ bốn góc vào
- From center: hiệu ứng bóng mờ từ giữa ra
Bước 6: Nhấn nút OK để chấp nhận
137
4.2.3.2.Sử dụng hiệu ứng Texture
Bên cạnh Gradient, Texture cũng là một trong các hiệu ứng thông dụng và
sử dụng khá hữu hiệu trong việc tô màu cho đối tượng.
Thao tác tạo hiệu ứng Texture bao gồm các bước:
Bước 1: Chọn đối tượng cần tô màu hiệu ứng Texture
Bước 2: Vào Format AutoShapes
Bước 3: Chọn thẻ Colors and Lines Nhấn hộp chọn lựa Color
Bước 4: Chọn Fill Effects... Xuất hiện hộp thoại:
138
Bước 5: Chọn thẻ Texture Chọn kiểu Texture phù hợp
Bước 6: Nhấn nút OK để chấp nhận
4.2.3.3.Sử dụng hiệu ứng Picture
Ngoài các hiệu ứng Gradient và Texture kể trên, chúng ta có thể tạo ra
hiệu ứng to màu riêng cho đối tượng bằng cách dùng ảnh màu để làm màu tô
cho đối tượng.
Để tạo màu tô cho đối tượng chúng ta thực hiện thao tác sau:
Bước 1: Chọn đối tượng cần tô màu
Bước 2: Vào Format AutoShapes
Bước 3: Chọn thẻ Colors and Lines Nhấn hộp chọn lựa Color
139
Bước 4: Chọn Fill Effects... Xuất hiện hộp thoại:
Bước 5: Chọn thẻ Piture Nhấn Seclect Picture.. Xuất hiện hộp thoại:
Bước 6: Lựa chọn ảnh cần tìm Nhấn nút Insert
Bước 7: Nhấn nút OK để chấp nhận
140
4.2.4. Xác định màu sắc của đường kẻ
Như đã nói ở trên, mỗi hình vẽ sau khi được chèn vào slide thường có
màu mặc định của đường viền là màu sẫm và nền là màu sáng vì vậy màu của
đường kẻ cũng thường mặc định là màu sẫm. Thông thường thì trong quá trình
xây dựng slide, chúng ta cứ tiến hành chèn các đối tượng xong rồi sẽ chỉnh sửa
lại sau.
Muốn xác định lại và đặt lại màu cho đường kẻ ta thực hiện các thao tác
như sau:
Bước 1: Chọn đường kẻ cần đặt màu
Bước 2: Nhấn nút Line color Xuất hiện bảng màu
Bước 3: Chọn màu cần đặt (chọn More Line Colors... để tìm thêm màu
khác cho đường viền)
Lưu ý: Nếu muốn đường viền không màu (ẩn đường viền) thì chọn No
Line
4.2.5. Xác định màu sắc của font chữ
Cũng giống như nền và đường kẻ viền, Font chữ cũng thường có màu mặc
định sao cho tương phản với màu nền. Trong q trình xây dựng slide, chúng ta
có thể thực hiện việc soạn thảo xong rồi chỉnh sửa lại Font chữ và màu chữ hoặc
cũng có thể đặt màu cho Font chữ trước rồi mới soạn thảo.
Để xác định màu của font chữ ngồi việc sử dụng trình đơn Format
Font Colors, ta cũng có thể dùng thanh công cụ Drawing để xác định nhanh
màu sắc của font chữ, thao tác thực hiện như sau:
141
Bước 1: Đánh dấu khối chữ cần xác định màu sắc
Bước 2: Nhấn nút Font Color Xuất hiện bảng màu chữ
Bước 3: Chọn kiểu màu font chữ phù hợp (có thể nhấn More Colors.. để
tìm thêm màu khác cho font chữ)
4.3.
Định dạng đối tượng
4.3.1. Định dạng màu sắc các đường kẻ
Các đối tượng lúc ban đầu được chèn vào slide với màu sắc mặc định.
Chúng ta có thể định dạng lại màu sắc các đường kẻ qua các bước sau:
Bước 1: Chọn đường kẻ cần định dạng
Bước 2: Vào Format Chọn AutoShapes Chọn thẻ Colors and Lines
Color
142
Bước 3: Chọn màu cần đinh dạng (có thể nhấn More Color để chọn
thêm kiểu màu khác. Nếu muốn ẩn đường kẻ thì nhấn No Line)
Bước 4: Nhấn OK để hồn tất
4.3.2. Xác định kích thước
Các đường kẻ khi vẽ sẽ có kích thước mặc định. Chúng ta có thể đặt kích
thước cho đường kẻ trước hặc sau khi vẽ. Thơng thường thì chúng ta tiến hành
vẽ đường kẻ rồi sẽ chỉnh sửa sau. Để đặt kích thước cho đường kẻ ta làm như
sau:
Bước 1: Chọn đường kẻ cần định dạng
Bước 2: Vào Format Chọn AutoShapes Chọn thẻ Colors and Lines
Bước 3: Chọn thẻ Weight để thay đổi kích thước đường kẻ
Bước 4: Nhấn OK để hồn tất
143
4.3.3. Xác định vị trí và hình ảnh đối tượng
Để xác định vị trí và hình ảnh cho đối tượng ta thực hiện các thao tác theo
các bước sau:
Bước 1: Chọn đối tượng cần chỉnh sửa
Bước 2: Vào Format Chọn AutoShapes Chọn thẻ Position
Bước 3: Sửa lại vị trí theo bề ngang (Horizontal) và chiều dọc (Vertical)
Bước 4: Nhấn OK để hồn tất
4.4.
Chỉnh sửa đới tượng
4.4.1. Chỉnh sửa
Sau khi đối tượng đã được tạo ra, để đối tượng hài hòa với tổng thể thiết
kết chung của slide, chúng ta thường phải chỉnh sửa.
Các thao tác chỉnh sửa như sau:
Bước 1: Chọn đối tượng cần chỉnh sửa
Bước 2: Vào Format AutoShapes Size
144
Bước 3: Sửa lại kích thước chiều cao (Height) và chiều dài (Width)
Bước 4: Nhấn OK để hoàn tất
4.4.2. Tạo bóng mờ và hiệu ứng 3-D
Mỗi tượng lúc ban đầu được chèn vào slide thường là ở chế độ hình ảnh 2
chiều. Để mô tả đối tượng ấn tượng hơn chúng ta có thể tạo thêm các hiệu ứng
bóng mờ và hiệu ứng ba chiều (3-D).
Các bước thực hiện như sau:
Bước 1: Chọn đối tượng cần tọa hiệu ứng
Bước 2: Nhấn nút Shadow (để tạo hiệu ứng bóng mờ) hoặc nhấn nút 3-D
(nếu tạo hiệu ứng hình ảnh 3 chiều)
\Bước 3: Chọn kiểu bóng hoặc kiểu 3-D phù hợp (niếu muốn bỏ bóng thì
chọn No Shadow hoặc bỏ chế độ 3-D thì chọn No 3-D)
145
4.4.3. Sắp đặt các đối tượng
Trong quá trình thiết kết, xây dựng slide, các đối tượng được chèn vào với
mật độ khá dày nên không tránh khỏi việc các đối tượng này có thể chồng lấn
lên nhau. Nhiệm vụ của chúng ta là sắp đặt chúng sao cho khoa học và linh hoạt
để việc trình chiếu được hiệu quả nhất.
Các thao tác sắp đặt đối tượng được thực hiện như sau:
Bước 1: Chọn đối tượng cần sắp đặt
Bước 2: Nhấn chuột phải Xuất hiện thực đơn
- Bước 3: Chọn Order Xuất hiện danh mục các vị trí sắp đặt
146
Bước 4: Chọn một trong bốn kiểu sắp đặt:
Trong đó:
- Bring to Front: Chuyển lên trên các đối tượng khác
- Send to Back: Chuyển xuống dưới (ẩn sau) các đối tượng khác
- Bring Forward: Dịch lên phía trước
- Send Backward: Lùi lại phía sau
4.5.
Siêu liên kết (Hyperlink)
4.5.1. Giới thiệu
Trong việc thiết kế, xây dựng slide trình chiếu, các thơng tin thường có sự
liên kết với nhau. Để thuận tiện cho việc liên kết các phần thông tin ở các slide
khác nhau chúng ta sử dụng siêu liên kết Hyperlink. Bên cạnh đó, Hyperlink cịn
được dùng để thiết lập các liên kết từ đối tượng trên slide tới các tệp hay chương
trình khác khơng phải MS.PowerPoint như: Văn bản, âm thanh, phim video…
nhằm nâng cao hiệu quả của trình chiếu.
4.5.2. Chèn nút tác động
Thông thường các nút tác động dùng để điều khiển việc liên kết thông tin
giữa các slide trong cùng tệp MS. PowerPoint, tuy nhiên nó cũng có thể liên kết
với các tệp hay chương trình khách. Nó giúp cho việc trình chiếu slide được
thuận tiện và linh hoạt hơn.
Dưới đây là bảng liệt kê các nút tác động thông dụng của MS PowerPoint:
Biểu
tượng
Tên nút
Tác dụng của các nút
tác động
Custom
Dùng để đặt một số kiểu Hyperlink theo ý người sử dụng
(không định sẵn Hyperlink)
Home
Mặc định là liên kết với slide đầu tiên (quay về slide đầu
trong quá trình trình chiếu.
Help
Thường dùng để tạo liên kết với những thông tin trợ giúp
để hỗ trợ người dùng.
Information
Nút này thường để tạo liên kết đến những thơng tin bổ
sung ngồi các slide trình chiếu.
147
Beginning
Mặc định là liên kết với slide khởi đầu (slide 1) khi đang
trình chiếu.
Backward or
Previous
Nút này mặc định là liên kết với slide trước (quay lại slide
trước khi đang trình chiếu)
Forward or
Next
Nút này được mặc định liên kết đến slide kế tiếp (chuyển
tới slide tiếp theo khi đang trình chiếu)
End
Nút này được mặc định liên kết đến slide cuối cùng
(chuyển tới slide cuối khi đang trình chiếu)
Return
Nút quay trở lại khơng được mặc định sẵn, người dùng có
thể tự thiết lập Hyperlink để liên kết với slide bất kỳ ở
phía trước.
Document
Nút tài liệu: Nút này không được mặc định liên kết đến tài
liệu nào mà người dùng sẽ tự đặt liên kết đến tài liệu bổ
sung từ nguồn nào đó.
Sound
Nút Âm thanh: Nút này không mặc định sẵn, người dùng
thường đặt liên kết nó với một tệp âm thanh nào đó để
làm nền trong q trình trình chiếu.
Movies
Nút phim: Nút này cũng không được mặc định liên kết.
Người dùng sẽ tự đặt liên kết nó tới một tệp phim video
nào đó để minh họa tron trình chiếu.
Lưu ý: Ngồi việc sử dụng 12 nút tác động cơ bản kể trên để tạo các siêu
liên kết Hyperlink, trong thết kết xây dựng slide, chúng ta cũng có thể tạo
Hyperlink từ các đối tượng khác như: tranh, ảnh, hình vẽ, biểu tượng…
Muốn chèn nút tác động vào slide chúng ta thực hiện các bước như sau:
148
Bước 1: Nhấn AutoShapes chọn Action Buttons Xuất hiện danh
mục các nút tác động (ngồi ra có thể Vào Slide Show Action Buttons)
Bước 2: Chọn nút tác động trong danh mục
Bước 3: Đưa con trỏ đến vị trí cần chèn trong slide Nhấn chuột trái,
giữ vào kéo tới khi nút đủ lớn Thả chuột Xuất hiện nút và hộp thoại
149
Ý nghĩa của các tùy chọn trong hôp thoại Action Settings:
- Mouse click: Nhấn chuột lên nút tác động khi trình chiếu slide
- Mouse over: Di chuột qua nút tác động khi trình chiếu
- Action on click: Thực hiện khi nhấn chuột
+ None: Không tạo siêu liên kết
+ Hyperlink to: Tạo siêu liên kết đến slide, hoặc tệp khác không phải tệp
MS. PowerPoint
+ Run Program: Tạo liên kết đến một chương trình khơng phải
PowerPoint
+ Play sound: Mở âm thanh (có thể mở âm thanh sẵn có hoặc mở một tệp
âm thanh khác)
Bước 4: Thiết lập các tùy chọn cho nút tác động
Bước 5: Nhấn OK để hoàn tất
4.5.3. Kiểm tra nút tác động
Muốn kiểm tra nút tác động chúng ta thực hiện thao tác chiếu slide hiện
thời (Shift + F5) rồi nhấn thử nút tác động để kiểm tra hoạt động của nút đó.
4.5.4. Thêm các siêu liên kết vào các đối tượng trên slide
Thông thường các đối tượng được tạo ra độc lập với nhau. Để các đối
tượng hoạt động linh hoạt, phục vụ cho việc trình chiếu được hiệu quả, chúng ta
sẽ liên kết các đối tượng với nhau bằng việc thêm các Siêu liên kết cho chúng.
Các bước tạo Siêu liên kết cho đối tượng tiến hành như sau:
Bước 1: Chọn đối tượng cần tạo Siêu liên kết
Bước 2: Nhấn chuột phải Xuất hiện thực đơn vắn tắt
150