Người soạn: Nguyễn Thị Ngọc Sương

Ngày soạn: 17/02/2018

Lớp dạy: 7/9

Ngày dạy: 6/3/2018

Tiết 1

TIẾT 53

§ 3: ĐƠN THỨC

I. Mục tiêu:
1. Kiến thức:
- Nắm được khái niệm thế nào là đơn thức.
- HS biết khái niệm về đơn thức, bậc của đơn thức.
- Nhận biết được một đơn thức là đơn thức thu gọn.
- Phân biệt được phần hệ số, phần biến của đơn thức thu gọn.
- Biết nhân hai đơn thức.
2. Kỹ năng:
- Biết cách xác định bậc của đơn thức, biết nhân hai đơn thức.
- Rèn kỹ năng viết một đơn thức thành đơn thức thu gọn.
3. Thái độ:
- Hình thành thái độ say mê học tập, rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỉ trong toán học.
II. Chuẩn bị:
GV: Giáo án, SGK, SBT Toán 7 (tập 2), thước thẳng, phấn màu, bảng phụ.
HS: SGK, đồ dùng học tập, ôn lại quy tắc nhân hai lũy thừa cùng cơ số, chuẩn bị bài mới.
III. Phương pháp dự kiến:
- Vấn đáp gợi mở, thảo luận nhóm, nếu và giải quyết vấn đề.

IV. Tiến trình dạy học:
1. Ổn định lớp (1 phút)
2. Kiểm tra bài cũ (8p)
HS1: Để tính giá trị của một biểu thức đại số tại những giá trị cho trước của các biến ta phải làm
như thế nào? Làm bài 9/29 SGK
Trả lời: Để tính giá trị của một biểu thức đại số tại những giá trị cho trước của các biến, ta thay
các giá trị cho trước vào biểu thức rồi thực hiện các phép tính.
Bài 9/29 SGK. Tính giá trị của biểu thức
Thay x 1 và

y

x 2 y3  xy

1
2 3
2 vào biểu thức x y  xy

1
1 1 1 5
12.( )3  1.   
2
2 8 2 8
Ta được:

tại x 1 và

y

1

2


5
1
y
2
Vậy giá trị biểu thức là 8 khi x 1 và

HS khác nhận xét và bổ sung.
HS 2: Hãy cho 2 ví dụ về biểu thức đại số.

2 5
2 ví dụ: 2 x y , 2 x  5 y
Làm bài 6c/19 SBT Tính giá trị biểu thức
Thay

x

5x2  3x  1

tại

x

1
3

1
3 vào 5 x 2  3 x  1


1
1
1
5
5.( )2  3.  1 5.  1  1 
3
3
9
9
Ta được:

HS khác nhận xét và bổ sung.
3.Bài mới:

2 5
Vào đề: 2x y là một đơn thức và 2 x  5 y không phải là một đơn thức. Vậy muốn biểu thức nào
là 1 đơn thức, biểu thức nào khơng phải là đơn thức thì cơ và các em sẽ cùng nghiên cứu tiết học
hôm nay.

Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

Hoạt động 1: Đơn thức (8 phút)
- GV: Đưa ra các biểu thức
sau và yêu cầu sắp xếp chúng
thành 2 nhóm:
Nhóm 1: biểu thức chứa dấu
cộng hoặc trừ.

Nhóm 2: biểu thức chứa dấu
nhân.
3
 x 2 y3 x
2
4xy ; 3  2 y ; 5
;
5(
x

y
)
10x  y ;
;
2 x 2 (

1 3
)y x
2
2
; 2x y ;  2 y

2
8; 9 ; x; y .

- Hs trình bày:
Nhóm 1: 3  2 y ; 10x  y ;
5( x  y ) .
3
 x 2 y3x

2
Nhóm 2: 4xy ; 5
;
1
2 x 2 ( ) y 3x
2
2
; 2x y ;  2 y ;

Nội dung ghi bảng
Tiết 53

§3: ĐƠN THỨC


- GV: cho 1 học sinh nhận
xét ở nhóm 2.
- GV: các biểu thức ở nhóm
2 chính là đơn thức. Vậy
theo em thế nào là một đơn
thức ?

2
8; 9 ; x; y .
- Hs: Đơn thức là biểu thức
đại số chỉ gồm một số hoặc
một biến hoặc một tích giữa
các số và các biến.

1. Đơn thức:

Định nghĩa: Đơn thức là biểu
thức đại số chỉ gồm một số
hoặc một biến hoặc một tích
giữ các số và các biến.

- GV: 1 em đứng tại chỗ
nhắc lại cho cơ.
- GV: em nào có thể cho cơ 3
ví dụ đơn thức mà chưa có
trên bảng.
- HS lấy vd.
- GV: Vậy số 0 có phải là
một đơn thức không?
- Hs: số 0 cũng là 1 đơn thức
vì số 0 cũng là một số.
- Cho hs giải BT 10/32 SGK

- Cho hs giải BT 11/32SGK.
- Cho hs giải toán nhanh lấy
3 bài nhanh nhất.

- HS đọc chú ý.
-HS đứng tại chỗ trả lời.
- Bạn bình viết sai: (5-x)x2
khơng phải là đơn thức vì có
chứa phép trừ ở giữa các số
và biến.
- Bài tập 11:
Các biểu thức sau là đơn
thức:

b) 9x2yz
c) 15,5
Các biểu thức:

2
5
a )  x 2 y d )1  x3
5
9
;
- GV: Phân số thì có phân số
thu gọn vậy đối với đơn thức
thì có thể thu gọn được hay
không ? Để hiểu rõ hơn về
đơn chúng ta cùng đi vào
phần 2 “ Đơn thức thu gọn”.

khơng phải là đơn thức vì
chúng có chứa phép cộng
hoặc phép trừ.

Hoạt động 2: Đơn thức thu gọn.(12 phút)
- GV: Xét đơn thức sau:
- Hs trả lời:
Giống: 2 đơn thức này đều
3
 x 2 y3x
6
3
có phần hệ số và phần biến.

10x y và 5
Khác nhau:

3 8
vd: 3x ; 5x y ；8; x;-2y
2x2y; 4xy2;

−3 2 3
x y
5

Chú ý: số 0 được gọi là đơn
thức không.


- Trong 2 đơn thức trên có gì
10x6 y3 phần hệ
ở
đơn
thức:
giống và khác nhau?
- GV: Vậy theo em thế nào là số và phần biến xuất hiện 1
lần còn ở đơn thức
một đơn thức thu gọn?
3
 x 2 y3 x
5
thì phần biến x
xuất hiện đến 2 lần.


- GV: Người ta nói đơn thức
10x6 y3 là 1 đơn thức thu
gọn. Vậy theo em thế nào là
một đơn thức thu gọn?
- GV: em nào hãy cho cô vài
vd về đơn thức thu gọn và
chỉ rõ phần hệ số và phần
biến?

- Hs: Đơn thức thu gọn là
đơn thức chỉ gồm tích của
một số và các biến mầ mỗi
biến được nâng lên lũy thừa
nguyên dương.

9
- Hs cho vd: x ;  y ; 3xy
x phần hệ số là 1
Phần biến là x
y

2. Đơn thức thu gọn:
Định nghĩa: Đơn thức thu gọn là
đơn thức chỉ gồm tích của một
số với các biến, mà mỗi biến đã
được nâng lên lũy thừa với số
mũ nguyên dương.
9
Vd: x ;  y ; 3xy ...


phần hệ số là -1
Phần biến là y

3xy9 phần hệ số là 3
Phần biến là x, y
- Hs đọc chú ý.
- Cho hs đọc chú ý/31 SGK

Chú ý:
- Ta cũng coi một số là đơn
thức thu gọn.
- Trong đơn thức thu gọn, mỗi
biến chỉ được viết một lần.
Thông thường, khi viết đơn
thức thu gọn ta viết hệ số
trước, phần biến sau và các
biến được viết theo thứ tự
bảng chữ cái.

- Qua bài tập này ta thấy đơn
thức thu gọn là đơn thức mà
mỗi số và biến chỉ được xuất
hiện 1 lần.
Hoạt động 3: Bậc của đơn thức
- Vd : Cho đơn thức sau
A 5 x 2 y 3 z 7 có 3 biến
A 5 x 2 y3 z 7
Số mũ của x là 2
a) Xác định số mũ của
y là 3

mỗi biến.
z là 7
b) Tính tổng các số mũ
Tổng số mũ là: 2+3+7=12.
của biến.
-> 12 là bậc của đơn thức
A 5 x 2 y3 z 7
- Vậy em nào có thể phát

- Bậc của đơn thức có hệ số

3. Bậc của đơn thức:
Định nghĩa: Bậc của đơn thức


biểu biểu của đơn thức là gì ? khác 0 là tổng của số mũ của
tất cả các biến có trong đơn
- Lưu ý: Hệ số phải khác 0.
thức đó.
- Bài tập cho tổ, mỗi tổ cho
một ví dụ về đơn thu gọn và
xác định bậc của đơn thức
đó.

- Hs lên bảng trình điền vào
ơ trống.

có hệ số khác 0 là tổng của số
mũ của tất cả các biến có trong
đơn thức đó.

- Ví dụ:
ĐT
Bậc
Lưu ý:
- Số thực khác 0 là đơn thức
bậc không.
- Số 0 được coi là đơn thức
khơng có bậc.

- Chú ý: Ta phải thu gọn đơn
thức rồi mới xác định bậc
của đơn thức.
Hoạt động 4: Nhân hai đơn thức
- Làm phép nhân sau đây:
(2 x) và ( 3x)
Ta có: (2 x).( 3 x)

- Ta có: (2 x).( 3 x)
 2.( 3)  .( x.x)

 2.( 3)  .( x.x)

( 6) x 2

( 6) x 2
2
- Ta nói ( 6)x là tích của
hai đơn thức trên.
- Vậy dựa vào cách nhân hai
đơn thức trên bạn nào có thể

nói được cách nhân hai đơn
thức.

Hoạt động 5: Luyện tâp
- Cho hs làm ?3/32 sgk

4. Nhân hai đơn thức:
- Để nhân hai đơn thức ta
Chú ý:
nhân các hệ số với nhau và
nhân các phần biến với nhau. - Để nhân hai đơn thức, ta
nhân các hệ số với nhau và
nhân các phần biến với nhau.
- Mỗi đơn thức đều có thể viết
thành một đơn thức thu gọn.

- Cả lớp làm bào vào vở.

- ?3 Tính tích của



1 3
x
2
4
và  8xy

Tìm bậc của đơn thức vừa
tìm được.( câu hỏi thêm).


(
Ta có:

1 3
x )( 8 xy 2 )
4

1
( )(  8).( x3.x). y 2
4
2 x 4 y 2

- ?3 Tính tích của

(
Ta có:

1 3
x )( 8 xy 2 )
4

1
( )( 8).( x3.x ). y 2
4
2 x 4 y 2

Cho hs làm trong vở bài tập,

Bậc của của đơn thức


lấy 3 bạn nhanh nhất.

2x 4 y 2 là 6


-> Trong bài học hôm nay

Tổng kết:

chúng ta cần nắm vững
những gì?
1. Biểu thức nào được gọi
là đơn thức.
2. Nhận biết được đơn
thức thu gọn, phân biệt
phần hệ số và phần biến
của đơn thức
3. Xác định được bậc của
đơn thức ( thu gọn đơn
thức rồi mới xác định bậc)
4.Nhân 2 đơn thức
Hoạt động 6. Hướng dẫn về nhà

- Làm bài tập 12b; 13;
14/32 SGK
Hướng dẫn bài tập 14/32
Dặn dò chuẩn bị bài mới.

BTVN:

Ôn lại khái niệm : đơn thức,
đơn thức thu gọn, bậc của
đơn thức, nhân hai đơn thức.
Làm bài12a; 13; 14/32 SGK

V. RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY:
.............................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................
.
Nha Trang, ngày 20 tháng 02 năm 2018
GV HƯỚNG DẪN

NGƯỜI SOẠN
Nguyễn Thị Ngọc Sương