SVTH: Nguyễn Phương Huệ Trân - 1713594

GVHD: Phan Quang Hưng

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA TP.HCM
KHOA KỸ THUẬT XÂY DỰNG
BỘ MÔN THI CÔNG VÀ QUẢN LÝ XÂY DỰNG


BÀI TIỂU LUẬN CUỐI KỲ
MƠN HỌC : CẤP THỐT NƯỚC

Mã đề : P1.04
CẤP NƯỚC TRONG NHÀ

GVHD: Thầy Phan Quang Hưng
SVTH :

Nguyễn Phương Huệ Trân

MSSV : 1713594


SVTH: Nguyễn Phương Huệ Trân - 1713594

GVHD: Phan Quang Hưng

MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ........................................................................................................................................4
Chương I. GIỚI THIỆU MÔN HỌC ..............................................................................................5
Chương II. GIỚI THIỆU HỆ THỐNG CẤP NƯỚC ......................................................................6

1. Khái niệm chung......................................................................................................................6
2. Phân loại các hệ thống cấp nước .............................................................................................6
3. Các thành phần cơ bản của hệ thống cấp nước và chức năng của từng thành phần ...............8
4. Tiêu chuẩn dùng nước ...........................................................................................................10
Chương III. HỆ THỐNG CẤP NƯỚC TRONG NHÀ ................................................................12
1. Vai trò ....................................................................................................................................12
2. Thành phần của thống cấp nước trong nhà............................................................................13
3. Phân loại – sơ đồ hệ thống cấp nước trong nhà.....................................................................14
3.1. Theo chức năng ...............................................................................................................15
3.2. Phân loại theo áp lực của đường ống ngoài phố .............................................................15
3.2.1. Hệ thống cấp nước đơn giản .....................................................................................15
3.2.2. Hệ thống cấp nước có két nước trên mái ..................................................................16
3.2.3. Hệ thống cấp nước có trạm bơm...............................................................................16
3.2.4. Hệ thống cấp nước có két nước và trạm bơm ...........................................................17
3.2.5. Hệ thống cấp nước có két nước, trạm bơm và bể chứa ............................................17
3.2.6. Hệ thống cấp nước có trạm khí ép ............................................................................18
3.2.7. Hệ thống cấp nước phân vùng ..................................................................................19
3.3. Phân loại theo cách bố trí đường ống..............................................................................19
4. Lựa chọn sơ đồ hệ thống cấp nước trong nhà .......................................................................20
5. Xác định áp lực, ống nước ngoài phố ....................................................................................20
6. Cấu tạo chi tiết hệ thống cấp nước trong nhà ........................................................................21
6.1. Dường dẫn nước vào nhà ................................................................................................21
6.2. Chi tiết nối đường ống dẫn nước vào với đường ống cấp nước bên ngoài .....................22
6.2.1. Dùng tê, thập lắp sẵn khi xây dựng đường ống cấp nước bên ngoài ........................22
6.2.2. Lắp thêm tê vào đường ống cấp nước bên ngoài ......................................................22
6.2.3. Dùng chụp ngoài và vòng cổ ngựa ( đai khởi thủy) .................................................24
1


SVTH: Nguyễn Phương Huệ Trân - 1713594


GVHD: Phan Quang Hưng

6.3. Nút đồng hồ đo nước .......................................................................................................25
6.4. Mạng lưới cấp nước bên trong nhà .................................................................................28
6.4.1. Phân loại ...................................................................................................................28
6.4.2. Đường ống và các bộ phận nối ống ..........................................................................28
6.4.3. Các thiết bị cấp nước bên trong nhà .........................................................................31
7. Cách thức quản lý chỉ số nước sử dụng .................................................................................33
7.1. Cách xem đồng hồ nước..................................................................................................33
7.1.1. Cách xem đồng hồ nước 4 kim và 5 số hiển thị m3 ..................................................33
7.1.2. Cách xem đồng hồ nước loại có chỉ số màu đỏ và màu đen kết hợp .......................34
7.2. Cách tính tiền nước theo đồng hồ ...................................................................................35
7.3. Kiểm tra đồng hồ nước trong căn hộ của bộ phận kỹ thuật ............................................36
8. Các cơng trình của hệ thống cấp nước trong nhà ..................................................................36
8.1. Két nước ..........................................................................................................................36
8.1.1. Chức năng : ...............................................................................................................36
8.1.2. Xác định dung tích và chiều cao đặt nước :..............................................................37
8.2. Bể chứa nước...................................................................................................................38
8.3. Máy bơm và trạm bơm ....................................................................................................39
8.4. Trạm khí ép .....................................................................................................................41
9. Hệ thống cấp nước chữa cháy ...............................................................................................42
10. Một số hình ảnh minh họa ...................................................................................................45
KẾT LUẬN ...................................................................................................................................51
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................52

2


SVTH: Nguyễn Phương Huệ Trân - 1713594


GVHD: Phan Quang Hưng

DANH MỤC HÌNH ẢNH
Hình
Hình
Hình
Hình
Hình
Hình
Hình
Hình
Hình
Hình
Hình
Hình
Hình
Hình
Hình
Hình
Hình
Hình
Hình
Hình
Hình
Hình
Hình
Hình
Hình
Hình

Hình
Hình
Hình
Hình
Hình
Hình
Hình
Hình
Hình
Hình
Hình

1. Sơ đồ cấp nước sử dụng nước mặt ....................................................................................8
2. Sơ đồ cấp nước sử dụng nước nguồn ................................................................................8
3. Sơ đồ cấp nước sử dụng nhiều nguồn ...............................................................................9
4. Các ký hiệu về hệ thống cấp nước trong nhà ..................................................................14
5. Hệ thống cấp nước đơn giản ...........................................................................................15
6. Hệ thống cấp nước có két trên mái .................................................................................16
7. Hệ thống cấp nước có két nước và trạm bơm .................................................................17
8. Hệ thống cấp nước có két nước, trạm bơm và bể chứa ..................................................18
9. Hệ thống cấp nước phân vùng ........................................................................................19
10. Đường dẫn nước vào nhà ..............................................................................................21
11. Tê composite EUB ........................................................................................................23
12 , Hình 13........................................................................................................................23
14.........................................................................................................................................24
15.Hình roon chụp ngồi ....................................................................................................24
16. Cách nối dồng hồ đo nước ............................................................................................25
17. Đồng hồ đo nước...........................................................................................................26
18. Lắp đặt đồng hồ đo nước ..............................................................................................28
19. Ống thép tráng kẽm......................................................................................................29

20. Ống thép đen .................................................................................................................30
21. Ống nhựa PVC ..............................................................................................................31
22. Đồng hồ nước 4 kim .....................................................................................................34
23. Đồng hồ đo nước có chỉ số đỏ, đen ..............................................................................35
24. Minh họa bể chứa nước ................................................................................................39
25. Máy bơm nước ..............................................................................................................40
26. Trạm bơm nước.............................................................................................................40
27. Trạm khí ép ...................................................................................................................42
28. Sơ đồ hệ thống cấp nước chữa cháy kết hợp với cấp nước sinh hoạt ...........................43
29. Ống vải gai chữa cháy...................................................................................................43
30. Vòi phun........................................................................................................................44
31. Hệ thống phun nước chữa cháy tự động .......................................................................44
32. Đầu, vòi phun chữa cháy tự động .................................................................................45
33. Sơ đồ bố trí đường ống chính trong nhả .......................................................................45
34. Sơ đồ đường cấp nước khu dân cư điển hình ...............................................................46
35. Sơ đồ đường dẫn nước chéo khu dân cư điển hình .......................................................47
36. Sơ đồ hệ thống đường cung cấp nước sinh hoạt trong nhà ...........................................48
37. Sơ đồ hệ thống cấp thoát nước nước tái sử dụng cho nhà dân dụng ............................49
38. Hệ thống Sprinkler chữa cháy bằng nước.....................................................................50

3


SVTH: Nguyễn Phương Huệ Trân - 1713594

GVHD: Phan Quang Hưng

MỞ ĐẦU
Việt Nam là một quốc gia giàu tài nguyên thiên nhiên. Sự đa dạng và phong phú của các
loại tài nguyên đã đem lại cho nước ta những lợi ích kinh tế - xã hội không nhỏ, phục vụ cho cả

đời sống của người dân, cộng đồng và sự phát triển đất nước. Trong đó có tài nguyên nước.
Nước là nhu cầu tất yếu của mọi sinh vật trên hành tinh này. Khơng có nước cuộc sống
của Trái Đất khơng thể tồn tại được. Nước cần cho sinh hoạt, y tế, sản xuất cơng nghiệp, sản
xuất nơng nghiệp và tồn bộ mọi mặt của cuộc sống. Hằng ngày trung bình mọi người cần từ 3 –
10 lít đáp ứng cho nhu cầu ăn uống và sinh hoạt hằng ngày. Trong sinh hoạt nước dùng để đáp
ứng nhu cầu sinh hoạt ăn uống, vệ sinh, các hoạt động giải trí, các hoạt động công cộng như cứu
hảo, tưới cây, phun đường... Cịn trong cơng nghiệp, nước cấp được dùng cho q trình làm
lạnh, chế biến thực phẩm, vệ sinh các máy móc, sản xuất thực phẩm như đồ đóng hộp, nước giải
khát... Có nước mới có thể xây dựng cơng trình, cơ sở hạ tầng phục vụ cho chúng ta. Hầu như
mọi ngành trong đời sống loài người đều sử dụng nước cấp như là một nguồn ngun liệu khơng
gì có thể thay thế được.
Tùy thuộc vào mức độ phát triển nền kinh tế, ảnh hưởng đến phát triển công nghiệp, kéo
theo nhu cầu và mức sống con người về nước cấp khác nhau cả về số lượng và chất lượng. Hiện
nay, thực trạng ngập lụt trong đô thị, vấn đề xử lý nước thải, cấp thoát nước, cung cấp nước sạch
phục vụ cho người dân đang được coi là một vấn đề cấp thiết. Cùng với đó, nhu cầu nhân lực
cho ngành cấp thoát nước sẽ ngày càng được tăng cao.

4


SVTH: Nguyễn Phương Huệ Trân - 1713594

GVHD: Phan Quang Hưng

Chương I. GIỚI THIỆU MƠN HỌC
Cấp thốt nước là ngành học đào tạo kiến thức chuyên sâu và năng lực nghề nghiệp trong
lĩnh vực cấp nước, thốt nước, cơng nghệ mơi trường và xử lí nước thải, kỹ thuật cơ sở hạ tầng
đô thị, bảo vệ và sử dụng tài nguyên nước. Cung cấp các biến thức nhằm để giải quyết các vấn
đề liên quan đến tính tốn, thiết kế, quy hoạch một hệ thống cấp nước cho sinh hoạt, sản xuất
của một đơn vị sử dụng nước hoặc cho một khu vực

Ngành học sẽ cung cấp cho sinh viên kiến thức tổng quan để thiết kế, quy hoạch, thi
công, vận hành các cơng trình hạ tầng nói chung và cấp thốt nước nói riêng. Kỹ sư ngành cấp
thốt nước sẽ có khả năng thiết kế, thi cơng, vận hành các cơng trình thu nước, phân phối nước (
cấp nước nóng, nước lạnh, nước cứu hỏa…), thốt nước thải đơ thị, nước mưa, các cơng trình
xử lý nước thải và tái sử dụng nước; cung cấp nước sạch đến các hộ dân cư và các cơ sở sử dụng
nước sạch, phục vụ cho sự phát triển kinh tế xã hội trong q trình cơng nghiệp hóa - hiện đại
hóa.
Ngồi ra các kỹ sư cấp thốt nước cịn có khả năng tư vấn lập dự án, thiết kế, thẩm định
hồ sơ; tiến hành thị cơng, giám sát xây dựng các cơng trình và thiết bị cấp nước, thoát nước, xử
lý nước thải, tái sử dụng nước. Nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao cơng nghệ cấp thốt nước;
lập và thực hiện các dự án cải thiện điều kiện vệ sinh môi trường và và sức khỏe cộng đồng.
Để học tập tốt và thành cơng với nghề kỹ sư cấp thốt nước, sinh viên Bách Khoa cần
phải có những yếu tố như sau: học tốt các môn khối khoa học tư nhiên, nắm vững kiến thức
chun mơn, có khả năng tính tốn, xây dựng hệ thống dẫn nước, vẽ và đọc bản thiết kế, am
hiểu kiếnthức về môi trường tự nhiên, pháp luật cơ bản,…Người kỹ sư cấp thốt nước cần phải
có sự cẩn thận, tỉ mỉ, cần cù, chịu khó, tinh thần trách nhiệm cao và một sức khỏe tốt để có thể
đáp ứng u cầu của cơng việc. Bên cạnh đó, những kỹ năng mềm cơ bản cũng là điều không
thể thiếu. Đó là khả năng giao tiếp tốt, thuyết trình báo cáo, tư duy logic, quản lý sắp xếp công
việc, thời gian, có khả năng làm việc nhóm hoặc độc lập, nhạy bén với công việc,…

5


SVTH: Nguyễn Phương Huệ Trân - 1713594

GVHD: Phan Quang Hưng

Chương II. GIỚI THIỆU HỆ THỐNG CẤP NƯỚC
1. Khái niệm chung
Hệ thống cấp nước là tổ hợp các cơng trình thu nước, vận chuyển nước, xử lý nước, điều

hòa và phân phối nước tới đối tượng sử dụng nước.
Những yêu cầu cơ bản đối với một hệ thống cấp nước là :
-

Bảo đảm đưa đầy đủ và liên tục lượng nước cần thiết đến các nơi tiêu dùng.

-

Bảo đảm chất lượng nước đáp ứng các yêu cầu sử dụng.

-

Giá thành xây dựng và quản lý rẻ.

-

Thi công và quản lý dễ dàng thuận tiện, có khả năng tự động hóa và cơ giới hóa việc khai
thác, xử lý và vận chuyển nước..

Các căn cứ để lựa chọn hệ thống cấp nước có 3 yếu tố cơ bản :
-

Điều kiện tự nhiên : nguồn nước, địa hình, khí hậu...

-

u cầu của đối tượng sử dụng nước : lưu lượng, chất lượng, áp lực...

-


Khả năng thực thi : khối lượng xây dựng và thiết bị kỹ thuật, thời gian, giá thành xây
dựng và quản lý.

2. Phân loại các hệ thống cấp nước
Hệ thống cấp nước có thể phân loại như sau:
1) Theo đối tượng phục vụ :
-

Hệ thống cấp nước đô thị

-

Hệ thống cấp nước khu công nghiệp, nông nghiệp, chăn nuôi

-

Hệ thống cấp nước đường sắt

6


SVTH: Nguyễn Phương Huệ Trân - 1713594

GVHD: Phan Quang Hưng

2) Theo chức năng phục vụ :
-

Hệ thống cấp nước sinh hoạt


-

Hệ thống cấp nước sản xuất

-

Hệ thống cấp nước chữa cháy

3) Theo phương pháp sử dụng nước :
-

Hệ thống cấp nước trực tiếp : nước dùng xong thải đi ngay

-

Hệ thống cấp nước tuần hoàn : nước chảy tuần hoàn trong một chu trình kín. Hệ thống
này tiết kiệm nước vì chỉ cần bổ sung một phần nước hao hụt trong q trình tuần hồn,
thường dùng trong cơng nghiệp.

-

Hệ thống cấp nước dùng lại : nước có thể dùng lại một vài lần rồi mới thải đi, thường áp
dụng trong công nghiệp.

4) Theo nguồn nước :
-

Hệ thống cấp nước ngầm

-


Hệ thống cấp nước

5) Theo nguyên tắc làm việc :
-

Hệ thống cấp nước có áp : nước chảy trong ống chịu áp lực do bơm hoặc bể chưa nước
trên cao tạo ra.

-

Hệ thống cấp nước tự chảy ( nước không áp) : nước tự chảy theo ống hoặc mượng hở do
chênh lệch địa hình

6) Theo phạm vi cấp nước :
-

Hệ thống cấp nước thành phố

-

Hệ thống cấp nước khu dân cư, tiểu khu nhà ở

-

Hệ thống cấp nước nông thôn

7) Theo phương pháp chữa cháy :
7



SVTH: Nguyễn Phương Huệ Trân - 1713594

-

GVHD: Phan Quang Hưng

Hệ thống chữa cháy áp lực thấp : áp lực nước ở mạng lưới đường ống cấp nước nên phải
dùng bơm đặt trên xe chữa cháy nhằm tạo ra áp lực cần thiết để dập tắt đám cháy. Bơm
có thể hút trực tiếp từ đường ống thành phố hay từ thùng nước trên xe chữa cháy.

-

Hệ thống chữa cháy áp lực cao : áp lực nước trên mạng lưới đường ống đảm bảo đưa
nước tới mọi nơi chữa cháy, do đó đội phòng cháy chữa cháy chỉ việc lắp ống vải gai vào
họng chữa cháy trên mạng lưới đường ống để lấy nước chữa cháy.

3. Các thành phần cơ bản của hệ thống cấp nước và chức năng của
từng thành phần

Hình 1. Sơ đồ cấp nước sử dụng nước mặt

Hình 2. Sơ đồ cấp nước sử dụng nước nguồn

8


SVTH: Nguyễn Phương Huệ Trân - 1713594

GVHD: Phan Quang Hưng


Hình 3. Sơ đồ cấp nước sử dụng nhiều nguồn
1) Công trình thu nước : dùng để thu nước nguồn (sơng, hồ, nước ngầm...)
2) Trạm bơm cấp 1 : dùng để bơm nước từ cơng trình thu lên các cơng trình xử lý (trạm xử
lý).
3) Trạm xử lý : dùng để làm sạch nước cấp theo yêu cầu của đối tượng sử dụng nước.
4) Các bể chứ nước sạch : dùng để chứa nước đã làm sạch, sự trữ nước chữa cháy và điều
hòa áp lực giữa xử lý (trạm bơm 1 và trạm bơm 2).
5) Trạm bơm 2 : dùng để bơm nước từ bể chứa nước sạch lên đài hoặc vào mạng phân phối
cung cấp cho các đối tượng sử dụng.
6) Đài nước : dùng để dự trữ nước, điều hòa áp lực cho mạng giữa các giờ dùng nước khác
nhau.
7) Đường ống truyền tải : dùng để vận chuyển nước từ trạm bơm cấp 2 đến điểm đầu tiên
của mạng lưới phân phối nước.

9


SVTH: Nguyễn Phương Huệ Trân - 1713594

GVHD: Phan Quang Hưng

8) Mạng lưới phân phối nước : dùng để vận chuyển và phân phối nước trực tiếp đến đối
tượng sử dụng.
Tùy theo yêu cầu về chất lượng nước, yêu cầu về các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật và tùy theo
điều kiện tự nhiên từng nơi, người ta có thế:
-

Tổ hợp các cơng trình lại với nhau, ví dụ : tổ hợp cơng trình thu nước với trạm bơm 1,
hoặc cả cơng trình thu nước, trạm bơm 1, trạm bơm 2 thành một khối.


-

Có thể bớt một số cơng trình bộ phận trong một số cơng trình nêu trên, như bỏ bớt trạm
bơm 2 và trạm xử lý nếu chọn được nguồn nước tốt, có thể cấp thẳng cho đối tượng sử
dụng mà khơng cần xử lý.

-

Có thể khơng cần đài nước nếu hệ thống cấp nước có cơng suất lớn, nguồn điện luôn bảo
đảm và trạm bơm cấp 2 sử dụng loại bơm ly tâm điều khiển tự động...

4. Tiêu chuẩn dùng nước
Tiêu chuẩn dùng nước là lượng nước trung bình tính cho một đơn vị tiêu thụ trong một đơn vị
thời gian ( thường là trong một ngày) hay cho một đơn vị sản phẩm (lít/người/ngày, lít/đơn vị
sản phẩm).
Muốn thiết kế một hệ thống cấp nước cần xác định tổng lưu lượng theo tiêu chuẩn của từng nhu
cầu dùng nước. Dưới đây là chiêu chuẩn dùng cho các nhu cầu ăn uống sinh hoạt trong các nhà
ở, phụ thuộc vào mức độ trang bị kỹ thuật vệ sinh trong nhà, điêu kiện khí hậu, tập quán sinh
hoạt và các điều kiện có ảnh hưởng khác của mỗi địa phương.
Tính bình qn đầu người, lít/người/ngày đêm, theo quy định trong tiêu chuẩn cấp nước hiện
hành (bảng 1) TCXD 33 – 85.

10


SVTH: Nguyễn Phương Huệ Trân - 1713594

GVHD: Phan Quang Hưng


Bảng 1 – Tiêu chuẩn dùng nước
Trang bị tiện nghi trong các ngơi nhà

Loại I. Các nhà bên trong khơng có hệ

Tiêu chuẩn dùng nước trung

Hệ số khơng điều

bình (l/người, ngày đêm)

hòa giờ (Kg)

40 – 60

2,5 – 2,0

80 – 100

2 – 1,8

120 – 150

1,8 – 1,5

150 – 200

1,7 – 1,4

200 – 300


1,5 – 1,3

thống cấp thoát
Loại II. Các nhà bên trong chỉ có vịi lấy
nước khơng có dụng cụ vệ sinh.
Loại III. Các nhà bên trong có hệ thống
cấp thốt nước, có dụng cụ vệ sinh nhưng
khơng có thiết bị tắm
Loại IV. Các nhà bên trong có hệ thống
cấp thốt nước, có dụng cụ vệ sinh và có
thiết bị tắm thơng thường
Loại V. Các nhà bên trong có hệ thống
cấp thốt nước, có dụng cụ vệ sinh có
chậu tắm và cấp thốt nước nóng cục bộ

Nước cấp tiêu dùng trong sinh hoạt, ăn uống là không đồng đều theo thời gian. Để phản ánh chế
độ làm việc của các hạng mục cơng trình trong hệ thống cấp nước theo thời gian, nhất là trạm
bơm II, mà không làm tăng hay giảm công suất cảu hệ thống, người ta đưa ra hệ thống khơng
điều hịa giờ (Kg) – là tỉ số giữa lưu lượng tối đa và lưu lượng trung bình giờ trong ngày cấp
nước tối đa.

11


SVTH: Nguyễn Phương Huệ Trân - 1713594

GVHD: Phan Quang Hưng

Để phản ánh công suất của hệ thống trong ngày dùng nước tối đa, thường là về mùa nóng, với

cơng xuất dùng nước trong ngày trung bình (tính trong năm) người ta đưa ra hệ số khơng điều
hịa ngày (Kng), theo TCXD 33 – 85, Kng = 1,35 ÷ 1,5
Khi chọn tiêu chuẩn cấp nước sinh hoạt cần lưu ý cùng khí hậu vầ xét khả năng phục vụ của hệ
thống ít nhất là 5 hoặc 10 năm sau.

Chương III. HỆ THỐNG CẤP NƯỚC TRONG NHÀ
1. Vai trò
Sơ đồ cấp nước đóng một vai trị vơ cùng quan trọng trong ngơi nhà như những sơ đồ khác
như sơ đồ thoát nước và sơ đồ thiết kế đường điện. Sơ đồ cho biết vị trí chính xác của đường
ống cấp nước và đồng hồ nước, hay máy bơm nước.
Hệ thống cấp nước có tác dụng đưa nước vào bên trong nhà đến mọi thiết bị, dụng cụ vệ
sinh hoặc máy móc sản xuất, chúng được nối liền cùng một đồng hồ đo nước.
Những lưu ý khi thực hiện sơ đồ thoát nước :
-

Sơ đồ phải đầy đủ các yếu tố gồm hệ thống cấp nước, hệ thống thơng khí và hệ thống
máy móc cùng các thiết bị sử dụng nước trong gia đình ( máy giặt, máy nước nóng lạnh,
bồn rửa mặt, hệ thống máy rửa bát,..).

-

Bố trí sơ đồ các đường ống cùng thiết bị dựa theo thiết kế trong không gian nhà. Sự bố trí
thiên về tiết kiệm khơng gian ở mức tối ưu nhất.

-

Đảm bảo tính an tồn khi sử dụng. Tức là thiết kế sao cho các vị trí đặt thiết bị tránh va
chạm trong q trình di chuyển, không bị rỏ rỉ nước khi sử dụng.

-


Nhất định phải trọng đơn vị thi cơng uy tín, điều đó giúp chủ nhà hay chủ đầu tư có được
các tư vấn hữu ích, sơ đồ hồn chỉnh nhất. Như vậy có thể yên tâm sử dụng trọn đời.
- Đường ống chính dẫn nước từ đồng hồ đo đến các đường ống đứng cấp nước.
- Đường ống đứng cấp nước lên các tầng nhà.

12


SVTH: Nguyễn Phương Huệ Trân - 1713594

GVHD: Phan Quang Hưng

- Đường ống nhánh cấp nước: dẫn nước từ ống đứng đến các dụng cụ vệ sinh.
- Các dụng cụ lấy nước, các thiết bị đóng mở, điều chỉnh, xả nước, đảm bảo đưa nước
đến các thiết bị vệ sinh thì thêm 1 số cơng trình khác: két nước, trạm bơm, bể chứa, trạm
khí ép.

2. Thành phần của thống cấp nước trong nhà
Hệ thống cấp nước trong nhà gồm các bộ phận sau:
• Thành phần cơ bản :
1) Đường ống dẫn nước vào nhà nối liền đường ống cấp nước bên ngoài với nút đồng hồ
đo. Nước bên ngoài lấy từ đường cấp nước thủy cục (đường cấp nước của thành phố).
2) Nút đồng hồ đo: gồm đồng hồ đo nước và các van khóa để đo lưu lượng nước tiêu thụ.
3) Các thiết bị dùng nước (dụng cụ vệ sinh) : Lavabo, bàn cầu, vòi sen,...
4) Mạng lưới cấp nước trong nhà ( mạng lưới phân phối), bao gồm :
- Đường ống chính dẫn nước từ đồng hồ đo đến các đường ống đứng cấp nước vào trong
nhà.
- Đường ống đứng cấp nước lên các tầng nhà.
- Đường ống nhánh cấp nước (ống phân phối) : dẫn nước từ ống đứng đến các dụng cụ vệ

sinh ở từng tầng.
- Các dụng cụ lấy nước, các thiết bị đóng mở, điều chỉnh, xả nước, đảm bảo đưa nước
đến các thiết bị vệ sinh thì thêm 1 số cơng trình khác: két nước, trạm bơm, bể chứa, trạm
khí ép.
• Thành phần phụ (có thể có hoặc khơng , tùy theo sơ đồ) :
5) Hồ nước mái (két nước) : dùng để dự trữ nước và tạo áp lực nước cần thiết cho các thiết
bị vệ sinh, vai trị của nó tương tự như đài nước.

13


SVTH: Nguyễn Phương Huệ Trân - 1713594

GVHD: Phan Quang Hưng

6) Máy bơm : dùng để tạo áp lực cần thiết cho các thiết bị vệ sinh hoặc vòi chữa cháy hoặc
để đưa nước lên hồ chứa mái.
7) Bể nước ngầm (bể chứa) : dùng để dự trữ nước phòng khi nước từ nguồn (ống cái ngồi
đường hay giếng) khơng cung ứng đủ nhu cầu dùng nước tức thời trong nhà và để làm bể
hút cho máy bơm hoạt động, vai trị của nó tương tự như bể chứa trong cấp nước cho khu
vực.

Hình 4. Các ký hiệu về hệ thống cấp nước trong nhà

3. Phân loại – sơ đồ hệ thống cấp nước trong nhà
Các yếu tố ảnh hưởng đến lựa chọn sơ đồ :
-

Chức năng của ngôi nhà.


-

Trị số áp lực đảm bảo ở đường ống cấp nước bên ngoài.

-

Áp lực cần thiết đưa nước đến dụng cụ vệ sinh, máy móc bất lợi.

-

Mức độ tiện nghi của ngơi nhà.

-

Sự phân bố các thiết bị dụng cụ lấy nước trong nhà tập trung hay phân tầng.

Về cơ bản hệ thống cấp nước trong nhà có thể chia ra các loại sau :

14


SVTH: Nguyễn Phương Huệ Trân - 1713594

GVHD: Phan Quang Hưng

3.1. Theo chức năng
-

Hệ số cấp nước sinh hoạt ăn uống.


-

Hệ thống cấp nước sản xuất

-

Hệ thống cấp nước chữa cháy.

-

Hệ thống cấp nước kết hợp các loại hệ thống trên : sinh hoạt, sản xuất và chữa cháy.
3.2. Phân loại theo áp lực của đường ống ngoài phố
3.2.1. Hệ thống cấp nước đơn giản

Bao gồm : đường dẫn vào + nút đồng hồ đo + mạng lưới đường ống + thiết bị vệ sinh (lấy nước)
Áp dụng cho trường hợp áp lực ở đường ống cấp nước bên ngoài nhà hoàn toàn đảm bảo đưa
nước đến mọi thiết bị vệ sinh trong nhà.

Hình 5. Hệ thống cấp nước đơn giản
1 – Đường dẫn nước vào nhà
2 – Đồng hồ đo nước
3 – Ống chính
15


SVTH: Nguyễn Phương Huệ Trân - 1713594

GVHD: Phan Quang Hưng

3.2.2. Hệ thống cấp nước có két nước trên mái

Áp dụng khi áp lực của đường ống cấp nước bên ngoài khơng đảm bảo thường xun – trong
các giờ dùng ít nước (ban đêm) nước cung cấp cho tất cả thiết bị vệ sinh trong nhà và dự trữ vào
két, còn trong giờ cao điểm dùng nhiều nước thì két nước sẽ cung cấp cho các thiết bị vệ sinh.
Két nước làm nhiệm vụ giữ nước khi thừa (khi áp lực bên ngồi cao) và cung cấp nước cho các
ngơi nhà trong giờ cao điểm (áp lực bên ngồi yếu).

Hình 6. Hệ thống cấp nước có két trên mái
3.2.3. Hệ thống cấp nước có trạm bơm
Áp dụng trong trường hợp áp lực đường ống cấp nước bên ngồi khơng đảm bảo thường xun
hoặc hồn tồn khơng đảm bảo đưa nước tới các thiết bị vệ sinh trong nhà.
Máy bơm làm nhiệm vụ thay cho két nước. Máy bơm mở theo chu kỳ bằng tay hay tự động
bằng rơ le. Trường hợp này khơng kinh tế vì tốn thiết bị, tốn điện, tốn người quản lý (nếu mở
tay).

16


SVTH: Nguyễn Phương Huệ Trân - 1713594

GVHD: Phan Quang Hưng

Trường hợp áp lực hồn tồn khơng đảm bảo thì phải có máy bơm để tăng áp lực nhưng máy
bơm làm việc liên tục chóng hỏng, tốn người quản lý do đó hệ thống này thực tế ít dùng.
3.2.4. Hệ thống cấp nước có két nước và trạm bơm
Áp dụng trong trường hợp lực đường ống cấp nước bên ngoài hoàn tồn khơng đảm bảo. Máy
bơm làm việc theo chu kỳ chỉ mở trong giờ cao điểm để đưa nước đến các thiết bị vệ sinh và dự
trữ cho két nước. Trong giờ dùng ít nước, két nước sẽ cung cấp nước cho ngơi nhà. Máy bơm có
thể mở bằng tay hoặc tự động.

Hình 7. Hệ thống cấp nước có két nước và trạm bơm


3.2.5. Hệ thống cấp nước có két nước, trạm bơm và bể chứa
Áp dụng trong trường hợp đường ống nước bên ngồi hồn tồn khơng đảm bảo và quá thấp,
đồng thời lưu lượng nước lại không đầy đủ, nếu bơm trực tiếp ống bên ngồi thì sẽ ảnh hưởng
đến việc dùng nước ở khu vực xung quanh. Theo TCVN 4513:88 cho áp lực đường ống cấp
nước bên ngoài ≤ 5m phải xây dựng bể chứa nước để dự trữ nước.
17


SVTH: Nguyễn Phương Huệ Trân - 1713594

GVHD: Phan Quang Hưng

Hình 8. Hệ thống cấp nước có két nước, trạm bơm và bể chứa
3.2.6. Hệ thống cấp nước có trạm khí ép
Áp dụng trong trường hợp áp lực của đường ống cấp nước bên ngồi đảm bảo khơng thường
xun mà khơng xây dựng két nước.

18


SVTH: Nguyễn Phương Huệ Trân - 1713594

GVHD: Phan Quang Hưng

3.2.7. Hệ thống cấp nước phân vùng

Hình 9. Hệ thống cấp nước phân vùng
Áp dụng cho các nhà cao tầng đứng riêng lẻ, áp lực của đường ống bên ngồi có thể đảm bảo
nhưng khơng thường xun hoặc hồn tồn khơng đảm bảo đưa nước đến thiết bị vệ sinh. Khi

xây dựng cho các tầng dưới một hệ thống và tầng trên một hệ thống ...
3.3. Phân loại theo cách bố trí đường ống
-

Hệ thống có đường ống chính là mạng lưới cụt : là loại hệ thống phổ biến nhất.

-

Hệ thống có đường ống chính là mạng lưới vịng : dùng cho các ngơi nhà đặc biệt, quan
trọng, có u cầu cấp nước liên tục, an tồn.

-

Mạng lưới có đường ống chính nằm dưới cùng (có thể đặt trong sàn tầng một hoặc tầng
hầm)

-

Mạng lưới có đường ống nằm ở tầng trên cùng.

-

Ưu điểm :
+ luôn cung cấp đủ nước cho các tầng

19


SVTH: Nguyễn Phương Huệ Trân - 1713594


GVHD: Phan Quang Hưng

+ Dễ thiết kế và khi hư hỏng thì dễ sửa chữa
-

Nhược điểm : thi công phức tạp và nếu nước bị rị rỉ thì dễ gây thấm tầng dưới, dẫn đến
giảm tuổi thọ cơng trình.

4. Lựa chọn sơ đồ hệ thống cấp nước trong nhà
Khi thiết kế cần nghiên cứu kỹ, so sánh phương án (về kinh tế, kỹ thuật, tiện nghi ...) để được sơ
đồ thích hợp nhất, đảm bảo thỏa mãn các điều kiện sau :
- Sử dụng triệt để áp lực đường ống cấp nước bên ngoài.
- Kinh tế, quản lý dễ dàng, thuận tiện.
- Hạn chế dùng máy bơm nhiều vì tốn điện và tốn người quản lý.
- Kết hợp tốt với mỹ quan kiến trúc của ngôi nhà đồng thời chống ồn cho ngôi nhà.
- Thuận tiện cho người sự dụng.

5. Xác định áp lực, ống nước ngoài phố
Khi thiết kế hệ thống cấp nước trong nhà cần phải xác định được áp lực của đường ống bên
ngoài (Hng) và áp lực cần thiết (Hnhct )của ngôi nhà.
Để xác định áp lực của đường ống bên ngồi có nhiều phương pháp: xác định bằng áp kế hoặc vịi
nước cạnh đó (gần đúng) trong các giờ khác nhau; xác định biểu đồ áp lực từng ngày bằng ống thủy
tinh cong chức thủy ngân; xác định sơ bộ qua áp lực của thiết bị vệ sinh ở các tầng nhà ngôi nhà
gần nhất hoặc tham khảo các số liệu của cơ quan quản lý mạng lưới cấp nước.
Áp lực của đường ống bên ngoài thay đổi tùy theo giờ, theo ngày, theo mùa ... do đó để cấp
nước cho ngơi nhà an tồn và liên tục cần phải thỏa mãn áp lực của đường ống bên ngoài nhỏ
nhất phải lớn hơn áp lực cần thiết của ngôi nhà.
Trong trường hợp áp lực của đường ống bên ngoài nhỏ nhất phải nhỏ hơn áp lực cần thiết của
ngôi nhà tùy sự chênh lệch ít, nhiều mà có thể thêm két nước, trạm bơm, bể chứa ...


20


SVTH: Nguyễn Phương Huệ Trân - 1713594

GVHD: Phan Quang Hưng

6. Cấu tạo chi tiết hệ thống cấp nước trong nhà
6.1. Dường dẫn nước vào nhà
Thường đặt với độ dốc 0,6025 - 0,003 hướng về phía đường ống bên ngồi để dốc sạch nước
trong nhà khi cần thiết và thường nối thẳng góc với tường nhà và đường ống bên ngồi. Đường
ống dẫn nước vào nhà phải có chiều dài nhỏ nhất để đỡ tốn vật liệu, giảm khối lượng đất đào,
đắp và tổn thất áp lực. Khi chọn vị trí đặt đường ống dẫn nước vào nhà phải kết hợp với việc
chọn nút đồng hồ đo cung như trạm bơm (nếu có) cho thích hợp.
Khi nối đường dẫn vào với đường ống ngồi phố nếu đường kính ống dẫn vào d 
40mm phải làm giếng thăm hoặc hố van, d< 40mm chỉ cần van 1 chiều.
Tùy theo chức năng và kiến trúc của ngơi nhà mà đường dẫn vào có thể bố trí:

Hình 10. Đường dẫn nước vào nhà
21


SVTH: Nguyễn Phương Huệ Trân - 1713594

GVHD: Phan Quang Hưng

(a) Dẫn vào một bên
(b) Dẫn vào hai bên
(c) Dẫn vào bằng nhiều đường
-


Dẫn vào một bên : phổ biến nhất

-

Dẫn vào hai bên : áp dụng cho ngôi nhà công cộng quan trọng, địi hỏi cấp nước liên tục,
khi đó 1 bên dùng để dự phòng sự cố.

-

Dẫn vào bằng nhiều đường: áp dụng cho nhà dài, nhiều khu vệ sinh phân tán .

Đường kính đường dẫn vào chọn theo lưu lượng tính tốn cho ngơi nhà.
Đường ống dẫn vào chơn sâu như đường ống cấp nước bên ngồi (0,8 - 1m)
d < 70mm: dùng ống theo tráng kẽm
d>100m, P>10at dùng ống thép và phải có biện pháp chống ăn mòn. d>70mm: dùng ống gang
hoặc fibroximăng
Khoảng cách tối thiểu theo chiều ngang: cách ống thoát nước 1,5m, ống dẫn nước nóng 1,5m,
cáp điện thoại và cáp dẫn điện 0,75 - 1m.
6.2. Chi tiết nối đường ống dẫn nước vào với đường ống cấp nước bên ngoài
6.2.1. Dùng tê, thập lắp sẵn khi xây dựng đường ống cấp nước bên ngoài
Sử dụng đối với hệ thống đã có qui hoạch: phương pháp này tiện lợi, đơn giản ít và khơng phải
cắt nước. Chỉ cần mở nút bị ống và lắp ống vào.

6.2.2. Lắp thêm tê vào đường ống cấp nước bên ngồi
Cưa 1 đoạn ống để lắp tê EUB sau đó nối ống dẫn vào. ( hình 13)
Phương pháp này sẽ làm cho 1 đoạn ống của mạng lưới bị ngừng cấp nước 1 thời gian do đó
chỉ được phép sử dụng khi yêu cầu cấp nước không liên tục.

22



SVTH: Nguyễn Phương Huệ Trân - 1713594

GVHD: Phan Quang Hưng

Hình 11. Tê composite EUB

Hình 12

Hình 13

23


SVTH: Nguyễn Phương Huệ Trân - 1713594

GVHD: Phan Quang Hưng

6.2.3. Dùng chụp ngồi và vịng cổ ngựa ( đai khởi thủy)

Hình 14
Chụp ngồi và vịng cổ ngựa được áp vào ống cấp nước ngồi phố. Dùng khoan khóa lỗ cho nước
chảy ra. Đệm cao su chụp xung quanh lỗ để nước khỏi dị ra ngồi lỗ khoan phải nhỏ hơn 1/3
đường kính ống cấp nước bên ngồi. Sau khi khoan xong rút khoan ra nhanh chóng lắp khóa
vào, đóng khóa lại rồi tiếp tục nối đường ống dẫn nước vào nhà.(hình 14) Phương pháp này có
ưu điểm thi cơng nhanh, khơng phải cắt nước, do đó được sự dụng rộng rãi.

Hình 15.Hình roon chụp ngồi
24