CHÀO MỪNG BAN GIÁM KHẢO, QUÝ
THẦY CÔ GIÁO VỀ DỰ PHẦN THI BÁO
CÁO BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT
LƯỢNG BỘ MÔN GIẢNG DẠY


TÊN BIỆN PHÁP: “SỬ DỤNG CÁC
THỦ THUẬT GIÚP HỌC SINH
TÓM TẮT TÁC PHẨM TRUYỆN”


BIỆN PHÁP: “SỬ DỤNG CÁC THỦ THUẬT GIÚP
HỌC SINH TÓM TẮT TÁC PHẨM TRUYỆN”
I.Đặt vấn đề.
1.1 Lí do chọn biện pháp.
2.1 Đối tượng áp dụng:
Học sinh lớp 9A, 9C Trường
THCS ...............................- Xã…….
3.1 Phạm vi áp dụng:
Biện pháp được áp dụng vào các tiết dạy học Tác phẩm truyện
trong chương trình Ngữ Văn lớp 9A, 9C Trường
THCS ............................... -…………..
4.1 Thời gian thực hiện:
Năm học 2019-2020 và những năm tiếp theo.


BIỆN PHÁP: “SỬ DỤNG CÁC THỦ THUẬT GIÚP
HỌC SINH TÓM TẮT TÁC PHẨM TRUYỆN”
II.Thực trạng khi thực hiện biện pháp.
1.2 Thực trạng:
Năm học 2019-2020, tôi được BGH phân công giảng dạy mơn

Ngữ Văn lớp 9A,C. Qua q trình giảng dạy và khảo sát tôi thấy
học sinh rất ngại học phần tóm tắt trong văn bản truyện, học đến
phần này lớp học trầm hẳn, các em có vẻ né tránh, sợ bị cơ gọi
và đặc biệt kiểm tra bài cũ cịn “thỏa hiệp” với cô đừng hỏi phần
này. Các em không biết xác định nội dung, sự việc chính của câu
chuyện cần tóm tắt. Nếu có tóm tắt thì cũng trình bày qua loa,
em thì kể quá dài, em lại bỏ nhiều sự việc chính. Cụ thể một số
bài kiểm tra 15 phút của học sinh:



BIỆN PHÁP: “SỬ DỤNG CÁC THỦ THUẬT GIÚP HỌC SINH
TÓM TẮT TÁC PHẨM TRUYỆN”


Tình trạng này kéo dài sẽ ảnh hưởng khơng nhỏ đến việc học
tập, cảm thụ, phân tích tác phẩm của các em.


BIỆN PHÁP: “SỬ DỤNG CÁC THỦ THUẬT GIÚP
HỌC SINH TÓM TẮT TÁC PHẨM TRUYỆN”
2.2 Thuận lợi:
- Trường THCS ............................... có cơ sở vật chất tương đối đầy
đủ, thuận lợi cho việc dạy và học.
- Đội ngũ cán bộ quản lí và giáo viên trong trường trẻ, khỏe, năng
nổ nhiệt tình. Hàng năm giáo viên được dự các lớp tập huấn, bồi
dưỡng đầy đủ. Bản thân tôi luôn được sự quan tâm giúp đỡ của
Ban giám hiệu, Hội đồng sư phạm nhà trường cũng như các đồng
nghiệp trong tổ thường xuyên trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm với
nhau.

- Thời đại công nghệ thông tin và các thiết bị thông minh ra đời là
lợi thế để cơ và trị tiếp cận với nhiều nguồn tư liệu tham khảo.
- Các em học sinh chủ yếu là con nhà nông nên chất phác, hiền
lành, chăm chỉ.


BIỆN PHÁP: “SỬ DỤNG CÁC THỦ THUẬT GIÚP
HỌC SINH TÓM TẮT TÁC PHẨM TRUYỆN
3.2 Khó khăn:
- Hơn 50% học sinh trong trường là người dân tộc
thiểu số, cha mẹ các em chủ yếu sống bằng nghề
nông, cuộc sống vất vả nên cũng ít có thời gian
kèm cặp, đơn đốc việc học của con. Ngồi thời
gian đi học thì các em phụ việc gia đình, về nhà ít
đọc sách và chuẩn bị bài, rất ít em có tài liệu tham
khảo nên việc tiếp thu bài và tóm tắt tác phẩm
khơng hiệu quả.
-Đa phần học sinh nhà ở xa trường, đường sá đi lại
rất khó khăn, mưa gió là các em nghỉ học cũng
ảnh hưởng nhiều đến việc học.
-Mạng xã hội phát triển cũng đã tác động không
nhỏ đến một bộ phận học sinh, các em lạm dụng
thiết bị nghe nhìn, làm cho kĩ năng sống bị hạn


BIỆN PHÁP: “SỬ DỤNG CÁC THỦ THUẬT GIÚP
HỌC SINH TÓM TẮT TÁC PHẨM TRUYỆN
Phần III: NỘI DUNG
1.3 Trình bày biện pháp:“Sử dụng các thủ thuật giúp học sinh
tóm tắt tác phẩm”

- Cách thứ nhất: Tóm tắt bằng kỹ thuật dạy học 5W1H
Kỹ thuật 5W1H:(Theo Tiếng Anh)
- What (là gì)? Là gì?
- Who (ai): Nhân vật là ai?
- Where (ở đâu): Sự việc xảy ra ở đâu?
- When (khi nào): Sự việc xảy ra vào lúc nào? Hoàn cảnh nào?
- Why (vì sao): Vì sao có sự việc ấy?
- How (như thế nào): Sự việc kết thúc như thế nào?
Cách này tôi dùng hệ thống câu hỏi như trên để hỏi về những
vấn đề trong tác phẩm mà các em đã có sự chuẩn bị bài ở nhà,
học sinh trả lời, đồng thời tơi trình bày lên bảng theo sơ đồ.


BIỆN PHÁP: “SỬ DỤNG THỦ THUẬT GIÚP HỌC SINH
TÓM TẮT TÁC PHẨM TRUYỆN
Ví dụ: Khi dạy bài Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long (Ngữ văn
9), sau khi tìm hiểu tác giả, tác phẩm, tôi đặt một hệ thống các câu
hỏi theo kỹ thuật dạy học 5W1H như sau:
- Lặng lẽ Sa Pa có nghĩa gì? (What?)
- Nhân vật trong Lặng lẽ Sa Pa là ai? Ai là nhân vật chính? (Who?)
- Sự việc trong Lặng lẽ Sa Pa xảy ra ở đâu? (Where?)
- Sự việc trong truyện xảy ra khi nào? Trong hoàn cảnh nào?
(When?)
- Tại sao bác lái xe lại giới thiệu anh thanh niên cho ông họa sĩ già và
cô kĩ sư trẻ? (Why?)
- Kết quả của cuộc gặp gỡ này là như thế nào? (How?)
Từ sự chuẩn bị bài ở nhà, học sinh sẽ trả lời từng câu hỏi. Tôi kết hợp
ghi bảng, Sau khi trả lời xong các câu hỏi thì có sơ đồ :



BIỆN PHÁP: “SỬ DỤNG CÁC THỦ THUẬT GIÚP
HỌC SINH TÓM TẮT TÁC PHẨM TRUYỆN


BIỆN PHÁP: “SỬ DỤNG CÁC THỦ THUẬT GIÚP
HỌC SINH TÓM TẮT TÁC PHẨM TRUYỆN

Hình ảnh kết quả ghi vở của học sinh


BIỆN PHÁP: “SỬ DỤNG CÁC THỦ THUẬT GIÚP
HỌC SINH TÓM TẮT TÁC PHẨM TRUYỆN
* Cách thứ 2: Tóm tắt bằng tranh vẽ.
Ví dụ khi dạy bài: “Chiếc lược ngà” của Nguyễn Quang Sáng
(Ngữ văn 9), tôi yêu cầu học sinh về đọc tác phẩm sau đó lựa
chọn các chi tiết tiêu biểu của truyện và vẽ tranh(Gợi ý cho học
sinh). Khi học bài mới tôi thu những bức tranh các em đã vẽ,
đặt câu hỏi cho mỗi bức tranh, lần lượt ghép các bức tranh lên
bảng.Tơi có được một bức tranh bao quát toàn bộ câu chuyện.
Và sử dụng bức tranh này yêu cầu các em dựa vào bức tranh để
tóm tắt từ các sự việc chính xâu chuỗi lại với nhau.



BIỆN PHÁP: “SỬ DỤNG CÁC THỦ THUẬT GIÚP
HỌC SINH TÓM TẮT TÁC PHẨM TRUYỆN


BIỆN PHÁP: “SỬ DỤNG CÁC THỦ THUẬT GIÚP
HỌC SINH TÓM TẮT TÁC PHẨM TRUYỆN




BIỆN PHÁP: SỬ DỤNG CÁC THỦ THUẬT GIÚP
HỌC SINH TÓM TẮT TÁC PHẨM TRUYỆN
2.3. Kết quả thực hiện.
- Đối với giáo viên, khi áp dụng biện pháp này học sinh tóm tắt được tác
phẩm tơi thấy mình vui vẻ, phấn chấn hơn cùng với học sinh. Trong tiết
dạy tôi chủ động, linh hoạt hơn.


- Đối với học sinh: Các em hứng
thú với giờ học, hăng say, sôi nổi
phát biểu bài, lớp học sinh động,
đặc biệt các em đã quan tâm, đầu tư
nhiều hơn cho môn học Ngữ văn.
Biết vận dụng kiến thức vào làm bài
làm của mình. Sau một thời gian áp
dụng biện pháp (Từ cuối học kì I
đến cuối học kì II) Kết quả thu được
như sau:


* Trước khi áp dụng( Học kì I năm học 2019-2020)
Giỏi

Khá

TB


Yếu – kém

Lớp

Sĩ
số

9A

34

3

8,8%

11

32,4%

19

55,9%

1

2,9%

9C

32


1

3,1%

4

12,5%

22

68,8%

5

15,6
%

Số
Số
TL%
TL%
lượng
lượng

Số
lượng

Số
TL%

TL%
lượng

* Sau khi áp dụng( Học kì II năm học 2019-2020)
Giỏi

Khá

TB

Yếu – kém

Lớp

Sĩ
số

9A

34

6

17,7%

18

52,9%

10


29,4%

0

0

9C

32

3

9,4%

13

40,6%

16

50%

0

0

Số
Số
TL%

TL%
lượng
lượng

Số
lượng

Số
TL%
TL%
lượng


BIỆN PHÁP: “SỬ DỤNG CÁC THỦ THUẬT GIÚP
HỌC SINH TÓM TẮT TÁC PHẨM TRUYỆN
IV: Kiến nghị, đề xuất:
1.4 Đối với lãnh đạo nhà trường:
2.4 Đối với lãnh đạo địa phương, Phòng Giáo dục và Đào tạo:


Xin trân trọng cảm ơn quý thầy cô đã đến dự !