Trường THCS Đức Chánh
Giáo án Địa lí 8
=============================================================
Tuần: 27
Tiết: 37
Ngày soạn:12/03/2018
Ngày dạy: 17/03/2018
Bài 31: ĐẶC ĐIỂM KHÍ HẬU VIỆT NAM
I. Mục tiêu
1. Kiến thức
- Trình bày và giải thích được tính chất nhiệt đới, gió mùa ẩm của khí hậu nước ta.
- Biết được các nhân tố chính ảnh hưởng đến KH VN là: Vị trí địa lí, hồn lưu gió
mùa và địa hình.
2. Kỹ năng
- Sử dụng được bản đồ khí hậu Việt Nam
- Phân tích bảng số liệu về nhiệt độ lương mưa ở một số địa điểm
- Giáo dục KNS:
+ Thu thập và xử lí thơng tin, phân tích mối quan hệ... (HĐ1, HĐ2).
+ Trình bày suy nghĩ / ý tưởng; giao tiếp; phản hồi / lắng nghe tích cực; hợp tác và
làm việc nhóm (HĐ1, HĐ2).
+ Đảm nhận trách nhiệm, quản lí thời gian, ứng phó với các thiên tai do KH mang lại
(HĐ2).
3.Thái độ
- Có khai thác các thuận lợi do tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa đem lại để SX và sinh
sống.
- Có biện pháp bảo vệ sức khỏe bản thân trước những biến đổi thời tiết theo mùa.
4. Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp,
năng lực hợp tác, năng lực sử dụng ngôn ngữ, …
- Năng lực chuyên biệt: Tư duy tổng hợp theo lãnh thổ, Sử dụng bản đồ, Sử dụng số
liệu thống kê, Sử dụng hình vẽ, tranh ảnh...
II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1. Chuẩn bị của giáo viên:
- Bản đồ khí hậu Việt Nam, Tập atlas địa lý VN (nếu có)
2.Chuẩn bị của học sinh:
- Sách giáo khoa địa lí 8
- Đọc bài trước khi đến lớp
III. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
1.Ổn định (1 phút): Kiểm tra vệ sinh, sĩ số lớp.
2. Kiểm tra bài cũ: không kiểm tra bài cũ
3. Tiến trình bài học:
Khởi động (2 phút): Treo sơ đồ các đới khí hậu cho học sinh quan sát:
============================================================
1
Giáo sinh: Nguyễn Thị Kiều Oanh
GVHD: Trần Văn Vàng
Trường THCS Đức Chánh
Giáo án Địa lí 8
=============================================================
H? Em hãy cho biết nước ta nằm trong đới khí hậu nào? bán cầu nào?
TL: Nước ta nằm ở đới khí hậu nhiệt đới, thuộc BCB (vậy để hiểu thêm về đặc điểm
của khí hậu nước ta hơm nay cơ và các em sẽ đi tìm hiểu bài 31 “ Đặc điểm khí hậu
Việt Nam”
Hoạt động của GV
Hoạt động của học sinh
Do VN nằm trong vùng
nhiệt đới, tiếp giáp với
biển Đông rộng lớn, lại
nằm trong vùng hoạt động
của gió mùa nên Khí hậu
VN có nhiều tính chất
khác nhau. Tiết học hơm
nay chúng ta cùng tìm
hiểu tính chất Nhiệt đới
gió mùa ẩm:
HĐ1(15phút): Tìm hiểu
tính chất nhiệt đới
* Hình thức tổ chức hoạt
động: cặp, cá nhân.
* Phương pháp dạy học :
đàm thoại, diễn giảng, giải
quyết vấn đề, pp sử dụng
bản đồ, tự học,
* Kỹ thuật dạy học: kt
đặt câu hỏi, kt hợp tác.
(?) Giờ nắng cao dẫn đến
nhiệt độ như thế nào? Bao
nhiêu giờ?
- Nhiệt độ cao, nguồn
nhiệt lớn
(?) Số giờ nắng và nhiệt
độ cao như vậy thì nhiệt
độ trung bình của nước ta
là bao nhiêu?
Nội dung chính
1.Tính chất nhiệt đới gió
mùa ẩm:
a)Tính nhiệt đới
- Số giờ nắng cao: từ
1400- 3000 giờ/năm.
- Nhiệt độ TB năm đạt
>210C
GV: Nước ta nằm trong
vùng nhiệt đới nên cũng
có những đặc tính trên. Để
============================================================
2
Giáo sinh: Nguyễn Thị Kiều Oanh
GVHD: Trần Văn Vàng
Trường THCS Đức Chánh
Giáo án Địa lí 8
=============================================================
hiểu cụ thể như thế nào
các em hãy dựa vào bảng
số liệu 31.1 trong SGK
trang 110. (Cho HS nhắc
lại cách tính nhiệt độ TB
năm)
(?) Hãy tính nhiệt độ trung
bình năm của 3 địa điểm
HN, Huế, TP HCM?
- HN:
23,4ºC
Huế:
25,0ºC
TP HCM: 26,4ºC
(?) Qua 3 điểm trên các
em hãy cho biết nhiệt độ
của nước ta phân bố theo
- Nhiệt độ TB năm cao và
chiều nào?
thay đổi theo hướng tăng
dần từ Bắc vào Nam.
- Nhiệt độ tăng dần từ Bắc
vào Nam
(?) Hãy giải thích vì sao
nhiệt độ có sự phân hóa
- Do càng vào Nam càng
như vậy?
gần xích đạo, xa chí
tuyến nên góc nhập xạ và
thời gian chiếu sang
trong năm càng tăng dần;
mặt khác, tác động của
gió mùa Đơng Bắc khi
vào Nam bị suy yếu và
biến tính đây là nguyên
nhân chủ yếu gây ra sự
phân hóa Bắc – Nam
trong chế độ nhiệt ở nước
ta.
HS: KL và ghi bảng
- Thay đổi tăng dần từ B->
N là do lãnh thổ nước ta
kéo dài trải qua nhiều vĩ
độ
GV cũng cố: Như vậy
tính chất nhiệt đới cũng
thể hiện rất rõ giống như
============================================================
3
Giáo sinh: Nguyễn Thị Kiều Oanh
GVHD: Trần Văn Vàng
Trường THCS Đức Chánh
Giáo án Địa lí 8
=============================================================
các lãnh thổ khác nằm
trong vành đai nhiệt đới.
Chuyển ý: Bên cạnh tính
chất nhiệt đới,khí hậu
nước ta cịn mang tính
chất gió mùa ẩm.
HĐ2: (25 phút) Tính chất
gió mùa
b) Tính chất gió mùa ẩm
* Hình thức tổ chức hoạt
* Gió mùa:
động: Nhóm, cá nhân.
* Phương pháp dạy học :
đàm thoại, diễn giảng, giải
quyết vấn đề, pp sử dụng
bản đồ, tự học,
* Kỹ thuật dạy học: kt
đặt câu hỏi, kt hợp tác.
GV Treo bản đồ khí hậu
VN và giới thiệu kí hiệu
hướng gió.
(?) Theo em hiểu, thế nào
là gió mùa?
- Gió mùa là một loại gió
đổi hướng theo mùa
(?) Dựa vào bản đồ
KHVN em hãy chỉ các
hướng gió chính và cho
biết hướng gió đó trùng
với mùa nào? (gọi 1 HS
lên bảng)
- Có 2 hướng gió chính là
ĐB và TN phù hợp với 2
mùa chính là mùa Đơng
và mùa Hạ.
GV: Nước ta có 2 luồng
gió mùa là Gió mùa mùa
Đơng và gió mùa mùa hạ.
Để hiểu tính chất của gió
mùa như thế nào, chia lớp
ra 4 nhóm. Nhóm 1+3 tìm
hiểu về gió mùa mùa
Đơng, nhóm 2+4 tìm hiểu
============================================================
4
Giáo sinh: Nguyễn Thị Kiều Oanh
GVHD: Trần Văn Vàng
Trường THCS Đức Chánh
Giáo án Địa lí 8
=============================================================
về gió mùa mùa hạ theo
phiếu học tập sau (phụ
lục):
(phát phiếu học tập cho
HS, gọi 2 HS đại diện cho
2 nhóm đọc phiếu HT của
nhóm mình, hướng dẫn
HS cách làm việc và quy
định thời gian (4P)
- HS dựa vào bảng số
liệu và SGK để tìm ra và
điền vào phiếu HT
Chú ý: Hướng dẫn Cho
các nhóm báo cáo và
chuẩn kiến thức, ghi bảng
(Treo bảng tổng hợp)
Sau khi 2 nhóm báo cáo
xong, có thể hỏi cả lớp: Vì
sao 2 luồng gió mùa này
có tính chất đối lập như
vậy?
( hướng gió, tính chất,…)
Gợi ý: do nguồn gốc xuất
phát từ đại dương và từ
lục địa)
GV bổ sung: Với tính chất
trên nhưng khi đi vào lãnh
thổ nước ta tùy theo hoạt
động của gió mùa mạnh
hay yếu, vị trí địa lí và đặc
điểm địa hình mà gây ra
hệ quả thời tiết ở từng địa
phương khác nhau:
VD: Gió mùa ĐB lạnh khô
chủ yếu ở miền Bắc, trong
lúc ở miền N khơ nóng,
miền Trung (Quảng Ngãi)
lại có mưa…
Gió mùa mùa Hạ gây mưa
============================================================
5
Giáo sinh: Nguyễn Thị Kiều Oanh
GVHD: Trần Văn Vàng
Trường THCS Đức Chánh
Giáo án Địa lí 8
=============================================================
lớn ở 2 miền N và Bắc
nhưng miền Trung lại khơ
nóng.
Chuyển ý: Hoạt động của
gió mùa mang lại tính
chất ẩm của khí hậu VN,
tính chất này biểu hiện ở
nước ta như thế nào,
chúng ta qua…
* Tính chất ẩm
(?) Dựa vào lượng mưa
TB năm của các địa điểm
được biểu hiện trên bản đồ
khí hậu VN, em hãy nhận
xét về lượng mưa TB năm
của nước ta?
(các địa điểm sau: Sapa
2769mm,
Lai
Châu
1869mm, HN 1683mm,
Vinh
1869mm,
Huế
2890mm,
Nha Trang
1441mm,
TP
HCM
1917mm,
Cà
Mau
2241mm)
(?) Lượng mưa TB năm
của nước ta là bao nhiêu?
- Lượng mưa lớn TB năm
từ 1500 mm – 2000 mm - Lượng mưa lớn TB năm
từ 1500 mm – 2000 mm
GV: Phần lớn lãnh thổ
nước ta đều có lượng mưa
lớn, trung bình từ 1500 –
2000mm/n, thấp nhất là
Nha Trang cũng gần
1500mm/n. Đặc biệt 1 số
địa điểm có lượng mưa
trên 2000mm/năm.
Do lượng mưa lớn nên khí
hậu nước ta mang tính
============================================================
6
Giáo sinh: Nguyễn Thị Kiều Oanh
GVHD: Trần Văn Vàng
Trường THCS Đức Chánh
Giáo án Địa lí 8
=============================================================
chất ẩm khơng như một số
vùng khô hạn nằm ngang
vĩ độ nước ta như Bắc Phi,
Tây Nam Á.
? Em hãy chỉ và đọc trên
bản đồ các địa điểm có
lượng mưa trên 2000mm
và giải thích vì sao có
lượng mưa TB năm lớn
như vậy?
- Do bức chắn của địa
hình đón gió và các nhiễu
động của thời tiết gây
nên.
Một số nơi đón gió có
lượng mưa khá lớn TB >
2000mm/năm.
Quan sát trên bản đồ,
lượng mưa nước ta phân
- Lượng mưa phân bố
bố như thế nào? Vì sao?
khơng đồng đều. Do bức
chắn của địa hình đón gió - Lượng mưa phân bố
không đồng đều
(?) Dựa vào SGK, hãy cho
biết độ ẩm khơng khí của
- Độ ẩm khơng khí cao
nước ta là bao nhiêu?
TB>80%
- Độ ẩm khơng khí cao
TB>80%
Do lượng mưa phân bố
không đồng đều giữa các
vùng, giữa các mùa nên
mùa mưa thường gây nên
ngập lụt, mùa hạ kéo dài
gây hạn hán gây thiệt hại
đến SX và đời sống của
nhân dân ta, địi hỏi chúng
ta phải có những biện
pháp để dự bào và phòng
chống hiệu quả.
H? Em hãy kể 1 số biện
pháp để phòng chống lũ
============================================================
7
Giáo sinh: Nguyễn Thị Kiều Oanh
GVHD: Trần Văn Vàng
Trường THCS Đức Chánh
Giáo án Địa lí 8
=============================================================
lụt mà nhân dân địa
phương thường dùng?
- Dự báo, trồng rừng,
tránh nơi thấp trũng…
4) Đánh giá, củng cố: 5’
1. Hãy trình bày tính chất nhiệt đới của KHVN và giải thích vì sao có tính chất đó?
2. Tại sao so với các nước khác cùng vĩ độ, khí hậu Việt Nam có nhiều nét khác biệt,
không bị khô hạn như khu vực Bắc Phi và Tây Nam Á?
5) Hoạt động nối tiếp: 2’
- Về nhà học bài cũ, chứng minh được tính chất nhiệt dới, gió mùa ẩm của KHVN.
- Đọc trước phần tính chất đa dạng và thất thường của khí hậu
- Trả lời câu hỏi 1 ở phần bài tập sgk/trang113
- Đọc bài đọc thêm trang 113
*. Rút kinh nghiệm:
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
.........................................................................................................................................
...........................................................................................................................
...
PHỤ LỤC
Nhóm 1 + 3
Hướng gió
PHIẾU HỌC TẬP
GIĨ MÙA MÙA ĐƠNG
thời gian 4p
Thổi từ đâu tới Từ tháng nào
đến tháng nào
Đặc điểm thời tiết
Tº (cao/thấp)
Mưa (nhiều/ít)
============================================================
8
Giáo sinh: Nguyễn Thị Kiều Oanh
GVHD: Trần Văn Vàng
Trường THCS Đức Chánh
Giáo án Địa lí 8
=============================================================
PHIẾU HỌC TẬP
GIĨ MÙA MÙA HẠ
thời gian 4p
Nhóm 2 + 4
Hướng gió
Thổi từ đâu tới Từ tháng nào
đến tháng nào
Đặc điểm thời tiết
Tº (cao/thấp)
Mưa (nhiều/ít)
TỔNG HỢP
Gió
mùa
Hướng gió
Mùa
ĐB & TN
Đơng
Mùa hạ TN &ĐB
Thổi từ đâu
tới
Từ lục địa
Từ tháng nào
đến tháng
nào
XI -IV
Đặc điểm thời tiết
Tº (cao/thấp) Mưa
(nhiều/ít)
Thấp
Khơ, ít mưa
Từ biển
V -X
Cao
Mưa nhiều
Mộ Đức, ngày
tháng
năm 2018.
NGƯỜI SOẠN
(Ký, ghi rõ họ tên)
Oanh
Nguyễn Thị Kiều Oanh
Phê duyệt của GVHD
(Ký, ghi rõ họ tên)
Trần Văn Vàng
============================================================
9
Giáo sinh: Nguyễn Thị Kiều Oanh
GVHD: Trần Văn Vàng