KIỂM TRA BÀI CŨ
Thế nào là từ đồng âm?
Cho ví dụ về từ đồng âm?
mở mở
Mắtnhắm
nhắm– mắt
cười cười
Kẻ khóc
người
khóc –
Nhanh như
nhanh
sóc - Chậm
chậmnhư rùa
TiÕt 48:
Tiết 48: : Tiếng Việt:
I. Thế nào là thành ngữ?
1/ Ngữ liệu ( SGK trang 143).
Nước non lận đận một mình
Thân cị lên thác xuống ghềnh bấy nay
2/ Phân tích ngữ liệu:
a/ Về đặc điểm cấu tạo:
- Có
Nước non
cấulận
tạođận một mình
định
Thân cị lên cố
thác
xuống ghềnh bấy nay
lên
thác
xuống
ghềnh
- Có
Nước non
cấulận
tạođận một mình
định
Thân cị lên cố
thác
xuống ghềnh bấy nay
lên
thác
xuống
ghềnh
Thành
ngữ
Biểu thị
một ý nghĩa
hoàn chỉnh
- Trải qua nhiều vất vả, khó khăn, nguy hiểm.
Tiết 48: : Tiếng Việt:
I. Thế nào là thành ngữ?
1/ Ngữ liệu ( SGK trang 143).
2/ Phân tích ngữ liệu:
a/ Về đặc điểm cấu tạo:
b/ Nghĩa của thành ngữ:
Tiết 48: : Tiếng Việt:
I. Thế nào là thành ngữ?
2. Phân tích ngữ liệu:
a/ Về đặc điểm cấu tạo:
b/ Nghĩa của thành ngữ
? Chỉ :ra nghĩa của các thành ngữ sau và nêu cách hiểu
nghĩa của thành ngữ ở mỗi nhóm
* Nhóm 1: Mưa rất to kèm theo gió lớn và sấm chớp.
- Mưa to gió lớn: → Bắt nguồn từ nghĩa đen của các yếu tố tạo nên nó .
(T hế giới ) có năm châu lục và bốn đại dương (biển ).
biển:→ Bắt nguồn từ nghĩa đen của các yếu tố tạo nên nó .
- Năm châu bốn
* Nhóm 2:
- Lên thác xuống ghềnh: Chỉ sự vất vả, khó khăn, nguy hiểm.
→ Được hiểu thơng qua phép chuyển nghĩa (ẩn dụ).
- Nhanh như chớp: Rất nhanh, chỉ trong khoảnh khắc. (Như ánh chớp loé lên rồi
)→Được hiểu tắt ngay thông qua phép chuyển nghĩa (So sánh)
Nghĩa của
thành ngữ
Bắt
Bắtnguồn
nguồntrực
trực
tiếp
tiếptừ
từnghĩa
nghĩađen
đen
của
củacác
cáctừ
từtạo
tạo
nên
nênnó.
nó.
Được
Đượchiểu
hiểuthơng
thơng
qua
qua phép
phép
chuyển
chuyểnnghĩa
nghĩa
(Ẩn
(Ẩndụ,
dụ,so
sosánh)
sánh)
3. Ghi nhớ 1: SGK/ 144.
-Thành ngữ là loại cụm từ có cấu tạo cố định, biểu
thị một ý nghĩa hồn chỉnh.
- Nghĩa của thành ngữ có thể bắt nguồn trực tiếp từ
nghĩa đen của các từ tạo nên nó nhưng thường thông
qua một số phép chuyển nghĩa như ẩn dụ, so sánh…
Tìm những biến thể của các thành ngữ sau :
Đứng
núi
này
núiý:
này trông núi nọ Đứng núi này trông núi
núi kia
kia
Chú
Đứng núi
núi này
này trơng núi khác
Tuy thành ngữ có cấu tạo cố định nhưng một số ít
thành ngữ vẫn có thể có những biến đổi nhất định.
Nước đổ lá khoai Nước đổ lá môn
Nước đổ đầu vịt
vịt
Tiết 48: :
Tiếng Việt:
I. Thế nào là thành ngữ?
II. Sử dụng thành ngữ
1. Ngữ liệu ( SGK/ 144).
2. Phân tích ngữ liệu:
a/ Vai trò ngữ pháp của thành ngữ:
* Xác định vai trò ngữ pháp của các thành ngữ:
a.Thân em vừa trắng lại vừa trịn
Bảy nổi ba chìm với nước non.
Vị ngữ
(Hồ Xuân Hương)
b.“Tôn sư trọng đạo” là câu thành ngữ nói lên lịng kính
ngữ
trọng và Chủ
sự tơn
vinh nghề giáo viên.
c. Anh đã nghĩ thương em như thế thì hay là anh đào giú
cho em một cái ngách sang nhà anh,phịng khi tắt lửa, tối đèn
Có đứa nào bắt nạt thì em chạy sang…
Phụ ngữ
(Tơ Hồi)
Thành ngữ có thể làm chủ ngữ , vị ngữ trong câu hoặc làm
phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ…
Tiết 48: :
Tiếng Việt:
I. Thế nào là thành ngữ?
II. Sử dụng thành ngữ
1. Ngữ liệu ( SGK/ 144).
2. Phân tích ngữ liệu:
a/ Vai trò ngữ pháp của thành ngữ:
b/ Tác dụng của thành ngữ:
Câu có sử dụng thành ngữ
Thân em vừa trắng lại vừa trịn
Bảy nổi ba chìm với nước non.
Anh đã nghĩ thương em như thế
thì hay là anh đào giúp em một cái
ngách sang nhà anh, phòng khi tắt
lửa tối đèn có đứa nào bắt nạt thì em
chạy sang…
Câu khơng sử dụng thành ngữ
Thân em vừa trắng lại vừa trịn
Lênh đênh,trơi nổi, phiêu bạt với nước
non
Anh đã nghĩ thương em như thế thì
hay là anh đào giúp em một cái ngách
sang nhà anh, phịng khi khó khăn,
hoạn nạn, nguy hiểm có đứa nào bắt
nạt thì em chạy sang…
Câu thơ, câu văn, lời nói sử dụng thành ngữ giúp diễn đạt ngắn gọn, hàm
Thảo luận: (2 phút) Em hãy so sánh hai
súc, có tính hình tượng, tính biểu cảm cao.
cách diễn đạt trên?
Tiết 48: :
Tiếng Việt:
I. Thế nào là thành ngữ?
II. Sử dụng thành ngữ
1. Ngữ liệu ( SGK/ 144
2. Phân tích ngữ liệu:
a/ Vai trò ngữ pháp của thành ngữ:
b/ Tác dụng của thành ngữ:
3. Ghi nhớ 2: SGK/ 144.
- Thành ngữ có thể làm chủ ngữ, vị ngữ trong
câu hay làm phụ ngữ trong cụm danh từ,cụm
động từ…
- Thành ngữ ngắn gọn, hàm súc, có tính hình
tượng, tính biểu cảm cao.
SJC
9999
Gạo
Chuột sa chĩnh gạo
Rừng vàng biển bạc
Nước mắt cá sấu
Rừng và biển đem lại nguồn tài nguyên thiên nhiên vô cùng
Rất
may
mắn,
được
sung
sướng,
nhàn
hạ
giá.
sự gian
xảo,gặp
giả tạo,
giả nơi
vờ tốt
bụng,
nhân từđầy
của đủ,
những
kẻ xấu
quý
vng
trịn
Mẹ trịn con vng
Đem
chợ an tồn , thuận lợi, mẹ
Lời chúc phúc sinh
nởcon
dễ bỏ
dàng,
con đều khoẻ mạnh.
Nói về những kẻ vô trách nhiệm trước những việc làm của mình