Bài 4: sử dụng biến và hằng trong chương trình - Website Trường THCS Phan Bội Châu - Đại Lộc - Quảng Nam

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Tuần 6 Ngày soạn: 8/10/2021. Tiết: 11,12 BÀI 4: SỬ DỤNG BIẾN TRONG CHƯƠNG TRÌNH I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: 1. Kiến thức: - Biết được khái niệm biến, hằng. - Hiểu cách khai báo, sử dụng biến, hằng. - Biết vai trò của biến trong lập trình. - Hiểu lệnh gán. 2. Kĩ năng: - Thực hiện được khai báo biến. - Khai báo hằng. - Viết lệnh gán. 3. Thái độ: Nghiêm túc, có ý thức có tinh thần học tập tự giác, yêu thích môn học. 4. Năng lực cần hình thành: - Năng lực tự học, Năng lực hợp tác. - Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo - Năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực tính toán. II. CHUẨN BỊ 1. Giáo viên: Sách giáo khoa, giáo án, chuẩn bị phòng máy tính cài Pascal. Phương pháp thuyết trình,vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề, nhóm học tập 2. Học sinh: Sách giáo khoa, vở, viết, thước kẻ. Xem bài mới trước khi lên lớp. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 1. Tổ chức lớp: Ổn định lớp. 2. Hoạt động dạy học: a. Hoạt động khởi động: (1)Mục tiêu: ôn lại các kiến thức đã học (2) Phương pháp/Kĩ thuật: phát hiện và giải quyết vấn đề. (3) Hình thức dạy học: thảo luận nhóm, tự học. (4) Phương tiện dạy học: máy chiếu, bảng phụ. (5) Sản phẩm: Nêu được ý nghĩa của một số dòng lệnh cơ bản. Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung, yêu cầu cần đạt 1. Giao nhiệm vụ cho HS: 1. Thực hiện nhiệm GV yêu cầu :Hãy cho biết các vụ học tập thành phần chính trong cấu - Chú ý lắng nghe câu trúc của chương trình? hỏi 2. Đánh giá kết quả thực 2. Báo cáo kết quả hiện nhiệm vụ học tập hoạt động và thảo - GV gọi ngẫu nhiên 2 HS ở 2 luận nhóm khác nhau trả lời. - HS báo cáo kết quả Ở phần khai báo trong cấu trúc chung của chương trình, ta thấy có phần khai báo biến. Vậy biến là gì và cách khai.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> báo nó như thế nào để sử dụng trong chương trình, ở bài này chúng ta sẽ được tìm hiểu rõ hơn. b. Hoạt động hình thành kiến thức. Hoạt động của GV Hoạt động của HS. Nội dung, yêu cầu cần đạt Hoạt động 1: Biến là công cụ trong lập trình. 1. Biến là công cụ trong lập (1) Mục tiêu: Biết vai trò của biến trong lập trình. trình. (2) Phương pháp/Kĩ thuật: Phương pháp thuyết trình, giải Khái niệm biến quyết vấn đề/Kĩ thuật động não, tia chớp. - Biến là các đại lượng được (3) Hình thức tổ chức hoạt động: Hoạt động theo nhóm và đặt tên dùng để lưu trữ dữ từng cá nhân. liệu. Giá trị của biến có thể (4) Phương tiện dạy học: Máy chiếu, máy tính. thay đổi trong quá trình thực (5) Sản phẩm: Phát biểu được vai trò của biến trong lập hiện chương trình. trình Thuyết trình cho HS về hoạt HS nhận nhiệm vụ: động xử lí dữ liệu của máy - Chú ý lắng nghe câu hỏi, tính. quan sát. GV giao nhiệm vụ: HS thực hiện nhiệm vụ Yêu cầu hs lần lượt trả lời Chương trình: các câu hỏi: BEGIN Yêu cầu HS viết chương Write(‘dien tich hinh tron trình tính diện tích hình tròn co ban kinh r = 2 la: có bán kính r = 2. ’,3.14*2*2); + Với cách viết như trên, nếu END. muốn tính diện tích hình tròn + Chúng ta phải sửa lại với bán kính khác thì phải chương trình. làm sao? + Việc viết lại chương + Em có nhận xét gì khi phải trình sẽ rất mất thời gian. viết lại chương trình? + Trả lời theo ý hiểu của + GV: Để khắc phục điều mình. này em có thể làm như thế +Quan sát chương trình do nào? GV đưa ra. + Đưa ra một chương trình +Dựa trên chương trình thực hiện điều này để các em GV đưa ra. Chú ý lắng quan sát. nghe  tìm hiểu về kiến + Để giải quyết được vấn đề thức. này ta phải sử dụng biến nhớ + Chú ý lắng nghe và biết r, và biến này sẽ lưu giá trị vai trò của biến trong lập của các số được nhập vào từ trình. bàn phím. + Đọc và tìm hiểu nội + Dựa trên chương trình trên dung ví dụ thông qua sự giới thiệu biến nhớ cho HS hướng dẫn của GV đưa ra. biết. HS báo cáo: + Đưa ra ví dụ 1 và ví dụ 2 + Tập trung chú ý lắng.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> SGK để cho HS thấy được rõ nét vì sao cần biến nhớ. + Giải thích cho HS từng ví dụ, giúp HS rút ra kết luận. + Qua các ví dụ trên em hãy cho biết biến là gì? GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức: Chỉ được dùng dấu ngoặc đơn để nhóm các phép toán. nghe và tìm hiểu nội dung bài. + Biến được dùng để lưu trữ dữ liệu và dữ liệu được biến lưu trữ có thể thay đổi trong khi thực hiện chương trình.. Hoạt động 2: Khai báo biến.. (1) Mục tiêu: Biết cách khai báo biến trong ngôn ngữ lập trình Pascal. (2) Phương pháp/Kĩ thuật: Phương pháp làm mẫu, giải quyết vấn đề/Kĩ thuật động não. (3) Hình thức tổ chức hoạt động: Hoạt động theo nhóm và từng cá nhân. (4) Phương tiện dạy học: Máy chiếu, máy tính. (5) Sản phẩm: Viết được khai báo biến trong ngôn ngữ lập trình Pascal. (5) Sản phẩm: Viết được các câu lệnh để giao tiếp người với máy tính. + Đưa ra chương trình có HS nhận nhiệm vụ: khai báo biến cho HS quan - Chú ý lắng nghe câu hỏi, sát. quan sát. Quan sát chương + Giải thích cho HS về cách trình trên màn hình. khai báo biến trong Pascal. HS thực hiện nhiệm vụ GV giao nhiệm vụ: + Tập trung chú ý lắng + Yêu cầu HS đọc SGK. nghe  ghi nhớ kiến thức. + Qua ví dụ trên kết hợp + Tìm hiểu thông tin SGK. SGK em hay cho biết khai + Việc khai báo biến gồm: báo biến gồm những gì? - Khai báo tên biến; + Các em phải lưu ý điều gì - Khai báo kiểu dữ liệu của đối với tên biến. biến. + Yêu cầu một HS trình bày. +Tên biến phải tuân theo + Đưa ra các ví dụ về khai quy tắc đặt tên của ngôn báo biến cho HS quan sát. ngữ lập trình. + Hướng dẫn HS khai báo + Thực hiện cách khai báo biến. biến trong vở nháp. + Giải thích cho HS những HS báo cáo: nội dung trong ví dụ trên. - Var là từ khóa dùng để + Yêu cầu HS chú ý tìm khai báo biến trong ngôn hiểu. ngữ lập trình. +GV: Hướng dẫn diễn giải - m, n là biến kiểu nguyên. cho HS hiểu về cách khai - S, dientich biểu kiểu số. 2. Khai báo biến. - Biến phải được khai báo trước khi sử dụng chương trình. - Việc khai báo biến gồm: + Khai báo tên biến; + Khai báo kiểu dữ liệu của biến. Ví dụ: Var m,n : Integer; * Trong đó: - Var là từ khóa của ngôn ngữ lập trình. - m, n là các biến có kiểu số nguyên..

<span class='text_page_counter'>(4)</span> báo biến. + Nhấn mạnh cho HS cần khai báo tên biến, kiểu của biến. Vì vậy giá trị của biến có thể thay đổi. GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức: Nhận xét chốt nội dung.. thực. - thong_bao là biến kiểu xâu. + HS: Tập trung, chú ý lắng nghe. Quan sát và nhận biết. +Var a: Real; b: integer; + HS: Ghi nhớ kiến thức.. Hoạt động 3: Sử dụng biến trong chương trình.. 3. Sử dụng biến trong (1) Mục tiêu: Biết cách sử dụng biến trong lập trình. chương trình. (2) Phương pháp/Kĩ thuật: Phương pháp thuyết trình, giải - Các thao tác có thể thực quyết vấn đề/Kĩ thuật động não, tia chớp. hiện với biến là: (3) Hình thức tổ chức hoạt động: Hoạt động theo nhóm và + Gán giá trị cho biến. từng cá nhân. + Tính toán với giá trị của (4) Phương tiện dạy học: Máy chiếu, máy tính. biến. (5) Sản phẩm: Phát biểu được cách sử dụng biến trong lập - Câu lệnh gán: Tên trình. biến:=Biểu thức. Yêu cầu HS đọc tìm hiểu HS nhận nhiệm vụ: thông tin trong SGK. Đọc tìm hiểu nội dung Sử dụng biến trong thông tin trong SGK. chương trình. HS thực hiện nhiệm vụ GV giao nhiệm vụ: + Var m, n: Integer; + Yêu cầu HS nêu ra một số S: Real; ví dụ về khai báo biến. + Sau khi khai báo có thể + Biến được khai báo được sử dụng các biến trong sử dụng ở đâu? chương trình. + Đưa ra các ví dụ minh họa + Quan sát ví dụ do GV cách dùng biến trong chương đưa ra, lắng nghe và tìm trình cho HS quan sát. hiểu cách sử dụng biến. + Từ ví dụ trên em hãy nêu HS báo cáo: các thao tác có thể thực hiện - Gán giá trị cho biến. với các biến? - Tính toán với giá trị của + Yêu cầu một HS trả lời các biến. bạn khác lắng nghe nhận xét, + Tập trung chú ý lắng bổ sung ý kiến. nghe, lưu ý phần này, nhận + Đưa ra ví dụ về trường hợp xét bổ xung cho bạn. kiểu dữ liệu của giá trị với + Khi chạy chương trình kiểu dữ liệu của biến không sẽ báo lỗi. Nếu biến kiểu trùng nhau, yêu cầu HS nhận nguyên thì chỉ có thể được xét. gán giá trị nguyên. + Từ ví dụ trên em hãy giải + Giải thích được việc lựa thích lí do vì sao lại có lỗi chọn kiểu dữ liệu phù hợp, khi không cùng kiểu dữ liệu. dựa trên nội dung bài cũ về phạm vi giá trị. + Khai báo biến để lưu tuổi + Var T: Integer; Tuổi của.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> của một người? Giải thích tại sao lại chọn kiểu dữ liệu đó? + Khai báo biến để lưu chiều cao của một bạn? Giải thích tại sao lại chọn kiểu dữ liệu đó? GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức: Nhận xét chốt nội dung. + Giải thích cách sử dụng biến trong một đoạn chương trình. +Hướng dẫn HS tìm hiểu về gán giá trị cho biến. + Qua tìm hiểu các ví dụ em hay cho biết câu lệnh gán có dạng như thế nào. + Giới thiệu cho HS về kí hiệu phép gán trong Pascal.. một người không có phân thập phân. Tiết kiệm bộ nhớ. + Var chieucao: Real; Chiều cao của một người có phần thập phân. Phù hợp với dữ liệu. + Quan sát, lắng nghe  ghi nhớ kiến thức. + Chú ý lắng nghe nắm bắt nội dung bài học. + Tên biến  Biểu thức cần gán giá trị cho biến. + Ngươi ta kí hiệu phép gán là dấu kép :=. + Quan sát nhận biết.. Hoạt động 4: Sử dụng hằng trong chương trình.. (1) Mục tiêu: Biết cách sử dụng hằng trong lập trình. (2) Phương pháp/Kĩ thuật: Phương pháp thuyết trình, giải quyết vấn đề/Kĩ thuật động não, tia chớp. (3) Hình thức tổ chức hoạt động: Hoạt động theo nhóm và từng cá nhân. (4) Phương tiện dạy học: Máy chiếu, máy tính. (5) Sản phẩm: Phát biểu được cách sử dụng hằng trong lập trình. GV dẫn dắt: Ngoài công cụ HS nhận nhiệm vụ: chính để lưu trữ dữ liệu là Lắng nghe biến, thì ngôn ngữ lập trình HS thực hiện nhiệm vụ còn có các công cụ khác nào Ngoài công cụ chính để nữa không? lưu trữ dữ liệu là biến, thì + Hướng dẫn cho HS biết ngôn ngữ lập trình còn có khái niệm hằng trong Pascal. các công cụ khác là hằng. + Phân biệt cho HS nhận + Chú ý lắng nghe  ghi thấy sự khác biệt giữa cách nhớ kiến thức. khai báo, và sử dụng của + Nghiên cứu SGK và biến và hằng. phân biệt sự khác nhau GV giao nhiệm vụ: giữa biến và hằng. + Giải thích cho HS rõ đâu là + Quan sát bảng, lắng từ khóa để khai báo hằng. nghe tìm hiểu thêm thông + Các hằng được gán với giá tin SGK. trị như thế nào? HS báo cáo: + Đưa ra ví dụ về khai báo + Hằng phải được gán giá. 4. Hằng. - Hằng là đại lượng có giá trị không đổi trong suốt quá trình thực hiện chương trình. - Muốn sử dụng hằng, ta cũng cần khai báo tên hằng, tuy nhiên hằng phải được gán giá trị ngay sau khi khai báo. VD: const pi = 3.14; Bankinh = 2; - Const: là từ khóa để khai báo. Pi, bankinh là các hằng được gán các giá trị tương ứng..

<span class='text_page_counter'>(6)</span> hằng về số pi. trị ngay khi khai báo. + Giải thích cho HS. + HS: Quan sát chú ý về ví + Yêu cầu HS nêu một số ví dụ khai báo hằng về số pi. dụ khác. + Chú ý lắng nghe. GV nhận xét, đánh giá, + Const a = 4; chốt kiến thức: b = 10. Nhận xét chốt nội dung. + HS: Ghi nhớ kiến thức. c. Hoạt động vận dụng: -Mục tiêu: Giúp hs củng cố các kiến thức đã học cách sử dụng biến và hằng - Phương pháp: trực quan, hoạt động nhóm - Hình thức tổ chức: làm việc cá nhân, từng nhóm Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung, yêu cầu cần đạt 1. Giáo viên chuyển giao nhiệm vụ: 1. Thực hiện nhiệm Giáo viên đặt các câu vụ học tập: hỏi: HS xem lại kiến thức - Biến và cách khai báo biến đã học, thảo luận để trả - Sử dụng biến trong chương lời các câu hỏi. trình và khai báo hằng 2. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập: 2. Báo cáo kết quả - GV chỉ định ngẫu nhiên HS hoạt động và thảo để trả lời luận - GV phân tích kết quả của HS - HS trả lời, ghi nhớ theo hướng dẫn dắt đến hình nội dung trả lời đã thành kiến thức. hoàn thiện. 3. Rút kinh nghiệm giờ dạy: ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ................................................................................................................................... ....................................................................................................................................

<span class='text_page_counter'>(7)</span>