Bai 14 Nuoc Au Lac

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Lịch sử địa phương : Khu di tích Thành Cổ Loa Ngày soạn : 28/04/17 Ngày dạy : /05/17 Người soạn : Phạm Thị Hải Yến I- MỤC TIÊU: 1. Kiến thức: - Học sinh nắm được khái niệm lịch sử địa phương. - Giúp cho học sinh biết được lịch sử hình thành của Thành Cổ Loa. - Học sinh nắm được khái quát cấu tạo và đặc điểm của Thành Cổ Loa. 2. Thái độ: - Giáo dục cho HS quý trọng những nét văn hóa địa phương. - Tự hào và biết ơn những giá trị văn hóa lịch sử của dân tộc, có ý thức bảo vệ và phát huy giá trị lịch sử địa phương. - Giáo dục lòng yêu quê hương đất nước và lòng tự hào về dân tộc. 3. Kĩ năng: - Rèn luyện kĩ năng sưu tầm và tổng hợp tư liệu học tập lịch sử đia phương - Rèn luyện kĩ năng phân tích, nhận xét, đánh giá sự kiện, nhân vật lịch sử. -Tiếp tục rèn luyện cho HS kĩ năng phân tích, quan sát, đánh giá các di tích lịch sử. - Rèn luyện kĩ năng vận dụng vào thực tế. - Rèn luyện kĩ năng trình bày một vấn đề. II, PHƯƠNG TIỆN VÀ TÀI LIỆU: 1/ GV: - Máy chiếu, sơ đồ thành Cổ Loa, tranh ảnh, sách báo giới thiệu về Thành Cổ Loa.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> - Chuẩn bị tài liệu về di tích Thành Cổ Loa. 2/ HS: - Tìm hiểu trước về di tích Thành Cổ Loa. III.TIẾN TRÌNH BÀI HỌC 1. ỔN ĐỊNH LỚP 2. GIỚI THIỆU BÀI MỚI Chuyện xưa kể rằng: "Vua Hùng Vương có người con gái nhan sắc tuyệt vời tên gọi là Mỵ Nương. Vua nước Thục nghe tin, sai sứ cầu hôn. Vua Hùng Vương muốn gả nhưng Lạc Hầu can rằng: Thục muốn lấy nước ta, chỉ mượn tiếng cầu hôn đó thôi. Không lấy được Mỵ Nương, Thục Vương căm giận, di chúc cho con cháu đời sau thế nào cũng phải diệt nước Văn Lang của Vua Hùng. Đến đời cháu là Thục Phán mấy lần đem quân sang đánh nước Văn Lang. Nhưng Vua Hùng Vương có tướng sĩ giỏi, đã đánh bại quân Thục. Vua Hùng Vương nói: Ta có sức thần, nước Thục không sợ hay sao? Bèn chỉ say sưa yến tiệc không lo việc binh bị. Bởi thế, khi quân Thục lại kéo sang đánh nước Văn Lang, vua Hùng Vương còn trong cơn say. Quân Thục đến gần, Vua Hùng trở tay không kịp phải bỏ chạy rồi nhảy xuống sông tự tử. Tướng sĩ đầu hàng. Thế là nước Văn Lang mất." Các em có biết câu chuyện truyền thuyết này gắn liền với khu di tích nào không ? Đó chính là khu di tích Thành Cổ Loa. Chúng ta cùng vào bài học ngày hôm nay để tìm hiểu về giá trị cũng như về vị trí, cấu trúc,.. của thành Cổ Loa nhé. 3. HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC : * Hoạt động 1 : Tìm hiểu vị trí và lịch sử của Thành Cổ Loa Hoạt động của Giáo viên -GV: Cho học sinh quan sát sơ đồ Thành Cổ Loa -GV hỏi: Quan sát và cho cô biết Thành Cổ Loa nằm ở vị trí nào? -GV giảng : “Vào thời Âu Lạc, Cổ. Hoạt động của Học sinh -HS chú ý nghe GV giảng Quan sát, trả lời và ghi chép. -HS : Cổ Loa nằm vị trí đỉnh của tam giác châu thổ sông Hồng. -HS nghe giảng và ghi. Kiến thức cần nắm -Khu di tích Thành Cổ Loa cách trung tâm thủ đô 17km về phía Bắc. - Thành Cổ Loa nằm trên địa phận 3 xã Cổ Loa, Dục Tú và Việt Hùng thuộc xã Cổ Loa, huyện Đông Anh, Hà Nội..

<span class='text_page_counter'>(3)</span> Loa nằm vào vị trí đỉnh chép của tam giác Châu thổ sông Hồng, là nơi giao lưu quan trọng của đường thủy và đường bộ. Từ đây có thể kiểm soát được cả vùng đồng bằng lẫn vùng sơn địa. Cổ Loa là một khu đất đồi cao ráo nằm ở tả ngạn sông Hoàng. Con sông này qua nhiều thế kỷ bị phù sa bồi đắp và nay đã trở thành một con lạch nhỏ, nhưng xưa kia sông Hoàng là một nhánh lớn quan trọng của sông Hồng, nối liền sông Hồng với sông Cầu, con sông lớn nhất trong hệ thống sông Thái Bình. Như vậy, về phương diện giao thông đường thủy, Cổ Loa có vị trí vô cùng thuận lợi hơn bất kỳ ở đâu tại Đồng bằng Bắc Bộ vào thời ấy. Đó là vị trí nối liền mạng lưới đường thủy của sông Hồng cùng với mạng lưới đường thủy của sông Thái Bình. Hai mạng lưới đường thủy này chi phối toàn bộ hệ thống đường thủy tại Bắc Bộ Việt Nam. Qua sông Hoàng, thuyền bè có thể tỏa đi khắp nơi, nếu ngược lên sông Hồng là có thể thâm nhập vào vùng Bắc hay Tây Bắc của Bắc Bộ, xuôi sông. - Cổ Loa là một khu đất đồi cao ráo nằm ở tả ngạn sông Hoàng - Cổ Loa có một vị trí vô cùng thuận lợi - Cổ Loa từng là kinh đô của nhà nước Âu Lạc thời kỳ An Dương Vương (thế kỷ III TCN) và của nước Đại Việt thời Ngô Quyền (thế kỷ X).

<span class='text_page_counter'>(4)</span> Hồng, thuyền có thể ra đến biển cả, còn nếu muốn đến vùng phía Đông Bắc Bộ thì dùng sông Cầu để thâm nhập vào hệ thống sông Thái Bình đến tận sông Thương và sông Lục Nam. Hơn nữa Cổ Loa chính là đất Phong Khê vùng đồng bằng trù phú có xóm làng, dân cư đông đúc, sống bằng nghề làm ruộng, đánh cá và thủ công nghiệp. Vừa gần sông Hồng vừa có sông Hoàng chảy qua. Sông Hoàng nhỏ nhưng lại là đường nối với sông Hồng ở mạn nam và nối với sông Cầu ở mạn bắc, rất thuận lợi cho việc đi lại. -GV chốt ý.  Hoạt động 2 : Tìm hiểu cấu trúc khu di tích Thành Cổ Loa Hoạt động của GV -GV kể cho HS nghe về câu chuyện xung quanh việc xây Thành Cổ Loa -GV hỏi : Chất liệu chủ yếu dùng để xây thành là gì ? -GV giảng : Thành Cổ Loa theo tương truyền gồm 9 vòng xoáy trôn ốc, nhưng hiện còn 3 vòng thành. Chu vi vòng Ngoại 8km, vòng Trung 6,5km,. Hoạt động của HS -HS chú ý lắng nghe -HS trả lời. Kiến thức cần nắm - Chất liệu chủ yếu dùng để xây thành là đất, sau đó là đá và gốm. - Thành Cổ Loa theo tương truyền gồm 9 vòng xoáy trôn ốc, nhưng hiện còn 3 vòng thành. Chu vi vòng Ngoại 8km, vòng Trung 6,5km, vòng Nội 1,65km, diện tích trung tâm lên tới 2km2..

<span class='text_page_counter'>(5)</span> vòng Nội 1,65km, diện tích trung tâm lên tới 2km2. -GV cho HS hoạt động theo nhóm -GV chia lớp thành 3 nhóm để cùng tìm hiểu về -HS hoạt động nhóm để cấu trúc Thành Cổ Loa đưa ra câu trả lời trong 4 phút : +Nhóm 1 : Tìm hiểu về Thành Nội +Nhóm 2: Tìm hiểu về Thành Trung +Nhóm 3 : Tìm hiểu về Thành Ngoài -GV cho đại diện từng nhóm lên trả lời -GV nhận xét câu trả lời và bổ sung cho các nhóm -GV hỏi : Em có nhận xét gì về cấu trúc của Thành Cổ Loa? -GV chốt ý. -Đại diện các nhóm đứng lên trả lời -HS nêu lên ý kiến của mình. - Thành Nội hình chữ nhật, cao trung bình 5m so với mặt đất, mặt thành rộng từ 6m-12m, chân rộng từ 20m-30m, chu vi 1.650m và có một cửa nhìn vào tòa kiến trúc Ngự triều di quy. - Theo truyền thuyết thì đình làng Cổ Loa là nền cũ của điện ngự triều, nơi bá quan hội triều nên trong đình còn tấm hoành phi "Ngự triều di quy". Cạnh đình là Am Bà Chúa tức là miếu thờ công chúa Mỵ Châu - Nơi đây, có đầy đủ các loại hình di tích: Đình, đền, chùa, am, miếu. Trong đó hàm chứa biết bao giá trị văn hóa Việt Nam qua bao thế hệ. - Thành Trung là một vòng thành không có khuôn hình cân xứng, chu vi 6.500m, nơi cao nhất là 10m, mặt thành rộng trung bình 10m, có năm cửa ở các hướng. - Thành Ngoại không còn hình dáng rõ ràng, chu vi hơn 8.000m, cao trung.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> bình 3m-4m (có chỗ tới hơn 8m). - Mỗi vòng thành đều có hào nước bao quanh bên ngoài, hào rộng trung bình từ 10m đến 30m. Các vòng hào đều thông với nhau và thông với sông Hoàng..  Hoạt động 3 : Giá trị của Thành Cổ Loa Hoạt động của Giáo viên -GV cho HS xem những tranh ảnh về Thành Cổ Loa gồm có : “Đền thượng (đền thờ An Dương Vương), Đình Cổ Loa (Ngự triều di quy), Chùa Cổ Loa (Bảo Sơn tự), Chùa Mạc Tràng (Quang Linh tự - Đình Mạch Tràng), Am Mị Châu. -GV giới thiệu về từng hình ảnh -GV hỏi : Thành Cổ Loa có giá trị như thế nào đối với nước ta? -GV giảng : Về quân sự: Đây là căn cứ phòng thủ vững chắc của ông cha ta. Thể hiện sự sáng tạo về lĩnh vực phòng thủ và chống giặc ngoại xâm. Về. Hoạt động của HS -HS chú ý xem hình ảnh và nghe GV giảng. -HS nêu lên ý kiến của mình. Kiến thức cần nắm - Về mặt quân sự, thành Cổ Loa thể hiện sự sáng tạo độc đáo của người Việt cổ trong công cuộc giữ nước và chống ngoại xâm - Về mặt xã hội, với sự phân bố từng khu cư trú cho vua, quan, binh lính, thành Cổ Loa là một chứng cứ về sự phân hóa của xã hội thời ấy. - Về mặt văn hóa, là một tòa thành cổ nhất còn để lại dấu tích, Cổ Loa trở thành một di sản văn hóa, một bằng chứng về sự sáng tạo, về trình độ kỹ thuật cũng như văn hóa của người Việt Cổ..

<span class='text_page_counter'>(7)</span> xã hội Thành Cổ Loa giúp nhân dân ta phân biệt các giai cấp rõ rang, phân hóa được giàu nghèo. Về văn hóa, Thành Cổ Loa là tòa thành cổ nhất còn để lại dấu tích và trờ thành 1 di sản văn hóa, 1 bằng chứng về sự sáng tạo của cha ông ta.  GV chốt ý và đưa ra kết luận + Hiện nay, Cổ Loa là 1 trong 21 khu di tích quốc gia của Việt Nam vào ngày 06.01.2013 + Được công nhận là khu di tích quốc gia đặc biệt + Thành Cổ Loa thể hiện tài năng quân sự, sáng tạo của ông cha ta. 4. CỦNG CỐ BÀI HỌC - GV cho HS trả lời một số câu hỏi liên quan đến Thành Cổ Loa - Cho HS lên kể câu chuyện về truyền thuyết Mị Châu – Trọng Thủy. IV. TỔNG KẾT BÀI HỌC.

<span class='text_page_counter'>(8)</span>