N D NG QUAN
M
C N K M L M CH NH
C A H CH M NH
PHÁT TR N S N XU T N NG CAO
S NG NH N D N TRONG G A O N H N NA
Ph m Th Hu n
Khoa L lu n Chính tr
Email:

Ngày nh n bà : 31/3/2021
Ngày PB ánh g á: 27/4/2021
Ngày duy t

ng: 07/5/2021

TÓM T T Bài vi t nghi n c u v quan i m C n - Ki m - Li m - Chính c a H Chí Minh, t ó n u
ra h ng v n d ng nh ng t t ng này vào ho t ng c a n n kinh t nh m t ng gia s n xu t, th c
hành ti t ki m, ch ng tham , l ng phí n ng cao i s ng v t ch t và tinh th n cho nh n d n.
T khóa C n - Ki m - Li m - Chính, H Chí Minh
APPLYING VIEWPOINT FOR “BEING HARDWORKING, ECONOMIZING, HAVING
INTEGRITY AND NOT CORRUPTING OF HO CHI MINH IN ORDER TO DEVELOP
PRODUCTION, IMPROVE PEOPLES LIVESNOWADAYS
ABSTRACT This paper will discuss the viewpoint of “being hardworking, economizing, having
integrity and not corrupting” suggested by Ho Chi Minh, followed by the direction of applying these
ideas into economic activities in order to improve productivity, practice economization, get rid of waste
and corruption so that people’s lives are improved (both materially and ideally).
Ke words: being hardworking, economizing, having integrity and not corrupting, Ho Chi Minh.

1. M

U

2. N I DUNG

Theo quan i m c a Ch t ch H Chí
Minh th m c ích n c ta x y d ng ch ngh a
x h i (CNXH) là nh m s n xu t ra nhi u c a
c i n ng cao i s ng v t ch t và tinh th n
c a nh n d n. Trong H i ngh cán b l nh o
các c p toàn mi n B c vào tháng 3- 1961,
Ng i nói: “Nhi m v quan tr ng b c nh t
c a chúng ta hi n nay là phát tri n s n xu t,
n ng cao i s ng v t ch t và v n hóa c a
nh n d n” 6, tr 312 . Có th nói, quan i m
phát tri n s n xu t n ng cao i s ng nh n
d n là quan i m nh t quán, th ng xuy n chi
ph i m i suy ngh và hành ng c a Ng i.

2.1. Quan
m c a H Chí M nh v
C n - K m - L m - Chính

Xu t phát t quan i m ó, H Chí
Minh r t chú phát huy m i n l c c a

Quan i m c a H Chí Minh v
C n - Ki m - Li m - Chính là nh ng ph m
ch t o c c b n c a con ng i m i,
c a cán b
ng vi n, b n c nh ó nó cịn

có ngh a ch d n quan tr ng v m t kinh
t
phát huy tinh th n y m nh t ng gia
s n xu t, th c hành ti t ki m, ch ng l ng
phí, tham , nh m phát tri n kinh t - x
h i c a t n c, nh t là trong i u ki n
nhi u thách th c nh hi n nay.

TR

NG

I H C H I PH NG


t ng ng i d n, c a t ng cán b , ng vi n
y m nh s n xu t, làm ra nhi u c a c i
và s d ng có hi u qu c a c i ó
x y
d ng t n c giàu m nh, n ng cao i
s ng nh n d n. T t ng kinh t ó c a
H Chí Minh
c th hi n r t rõ qua n i
dung C n - Ki m - Li m - Chính mà Ng i
nhi u l n giáo d c cán b , ng vi n và
nh n d n ta.
Ng i vi t: “Tr i có b n m a: Xu n,
H , Thu, ng
t có b n ph ng:
Ng i có b n

- Chính.

ng, T y, Nam, B c

c: C n - Ki m - Li m

ng, th kh ng thành

Ng i còn m r ng khái ni m c a i
t ng ph i th c hi n C n: kh ng ch t ng
cá nh n mà còn ph i là t p th . Ng i vi t:
“ch C n ch ng nh ng có ngh a h p... Nó
l i có ngh a r ng là m i ng i u ph i
C n, c n c u ph i C n.
Ng

i si ng n ng th mau ti n b .

C nhà si ng n ng th ch c m no.
C làng si ng n ng th làng ph n th nh.
C n c si ng n ng th n
giàu.” 2, tr 632

Thi u m t m a, th kh ng thành tr i
Thi u m t ph

lao ng là ngh a v thi ng li ng, là ngu n
s ng, ngu n h nh phúc c a m i chúng
ta
thi ua s n xu t cho mau, cho t t,

cho nhi u.

t

c m nh

i”

Ha là, “C n, t c là t ng n ng su t trong
c ng tác, b t k c ng tác g ” 4, tr 392 , c n là
n ng cao kh ng ng ng n ng su t lao ng.

Nh v y, H Chí Minh s d ng C nKi m - Li m- Chính v i n i hàm o c
giáo d c cho cán b , ng vi n và nh n
d n ta. Tuy nhi n, n i dung ó, Ng i
cịn th hi n rõ t t ng kinh t v i n i
hàm r ng, ph h p v i hoàn c nh và i u
ki n c a t n c ta.

Khi
c p n ngh a c a ch C n là
t ng n ng su t, có ngh a là H Chí Minh
r t coi tr ng v n
t ng n ng su t lao
ng. Ng i
t ng nói: n ng su t lao
ng là ngu n c a c i to l n nh t.
th c
hi n C n theo ngh a n ng cao n ng su t lao
ng, Ng i nh c nh các i u sau:


Thi u m t
2, tr 631

C n, theo t
nh ng n i dung:

c, th kh ng thành ng

t

ng c a Ng

i có

M t là, C n có ngh a là ph i làm vi c
si ng n ng, ch m ch , d o dai, trung th c,
v t m i khó kh n gi nghi m k lu t lao
ng
hoàn thành c ng vi c. Ng i nói:
“C n t c là si ng n ng, ch m ch , c g ng,
d o dai”, “c n th vi c g , d khó m y, c ng
làm
c” 2, tr 63, tr 104 . “C n - làm vi c
ph i n úng gi , ch
n tr , v s m. Làm
cho chóng, cho chu áo. Vi c ngày nào, n n
là xong, ch
ngày mai” 2, tr 634 . Theo
t t ng c a Ng i, C n là lao ng v i

tinh th n t l c cánh sinh, kh ng l i bi ng,
kh ng l i, kh ng d a d m, ph i th y rõ

t n ng su t lao ng cao, C n
ph i i li n v i k ho ch. Theo Bác, ch
C n kh ng ch là ch m ch , si ng n ng mà
còn g n v i s sáng t o, ph ng pháp, l
l i làm vi c khoa h c; ch
ng trong vi c
s p x p c ng tác h p l , hi u qu . B i v
“c ng vi c b t k to nh , u có i u n n
làm tr c, i u n n làm sau. N u kh ng có
k ho ch, i u n n làm tr c mà l i sau,
i u n n làm sau mà a làm tr c, nh
th th s hao t n th gi , m t c ng nhi u
mà k t qu ít... V v y, si ng n ng và k
ho ch ph i i i v i nhau” 2, tr 632
n ng cao n ng su t lao ng, th
“ph i c g ng h c t p d ng k thu t m i,
x y d ng c s k thu t m i, ki n quy t t

T P CH KHOA H C, S 48, tháng 9 n m 2021


b l i làm n l c h u” 6, tr 261 . Nh v y,
có th th y, Ng i r t coi tr ng vai trò c a
c ng ngh .
n ng cao n ng su t lao ng, theo
t t ng c a Ng i còn ph i t ch c lao
ng cho t t và chú tuy n truy n ng

vi n m i ng i lao ng, coi tr ng ng i
lao ng và chú
n ào t o cán b .
K m,
c H Chí Minh quan ni m là
“ti t ki m, kh ng xa x , kh ng hoang phí,
kh ng b a b i” 2, tr 636 . N i dung c th
c a ti t ki m, theo Ng i là ti t ki m s c
lao ng, ti t ki m th gi , ti t ki m ti n
c a d n, c a n c, c a b n th n. Ti t ki m
t cái to n cái nh , kh ng xa x , kh ng
hoang phí, kh ng ph tr ng h nh th c.
M i ng i c ng thi ua ti t ki m, kh ng
l ng phí, qu tr ng c a c ng.
H Chí Minh n u tác d ng to l n
c a ti t ki m: “N u ta khéo ti t ki m s c
ng i, ti n c a và th i gi , th v i s c lao
ng, ti n tài c a n c ta hi n nay, ta có
th t ng gia s n xu t g p b i mà l c l ng
c a ta v m i m t c ng t ng g p b i”
5, tr 549 . T ó, Ng i c ng n u ra m c
ích c a ti t ki m là “ tích tr th m v n,
m r ng s n xu t” 3, tr 499 . C n và Ki m
có m i quan h ch t ch v i nhau. Ngày
29/2/1952, tr n báo “C u qu c” s 2024
ng bài “C n và Ki m” c a H Chí Minh
v i bút danh .X. Trong bài báo ó, Ng i
n u rõ: “N u ch Ki m mà kh ng C n th
s n xu t
c ít, kh ng

d ng. N u C n
mà kh ng Ki m th làm ch ng nào xào
ch ng y, k t qu là tay kh ng l i hoàn tay
kh ng” 5, tr 549 .
L m,
c H Chí Minh quan ni m:
“Li m là trong s ch, kh ng tham lam”
2, tr 640 . Theo t t ng c a Ng i, Li m là
lu n t n tr ng, gi g n c a c ng và c a d n,
kh ngx mph mm t ngxu,h tthócc aNhà
TR

NG

I H C H I PH NG

n c, c a nh n d n, kh ng tham a v , kh ng
tham ti n tài, kh ng tham t ng b c m nh...
H Chí Minh c bi t nh n m nh nh ng cán
b có ch c có quy n, n u kh ng ch u rèn luy n,
kh ng có l ng t m, r t d tr thành b t li m,
nh : “ng i cán b c y quy n th mà c
khoét c a d n, n c a út, ho c tr m c a c ng
làm c a t ”; “ng i bu n bán mua gian bán
l n”; “ng i có ti n cho vay c t c ...” 2 .
Chính, theo H Chí Minh: “Chính
ngh a là kh ng tà, ngh a là th ng th n, ng
n” 2, tr 641 .
i v i m nh kh ng t
cao, t

i. i v i ng i kh ng n nh tr n,
khinh d i, kh ng d i trá, l a l c, lu n gi
thái
trung thành, khi m t n, oàn k t.
i v i vi c th
c ng vi c l n tr n, l n
tr c vi c t , vi c nhà;
c giao nhi m
v th quy t làm cho k
c. Ng i nói:
“là vi c ph i th d nh c ng làm, vi c trái
th d nh c ng tránh” 4, tr 392 . “Ch
em c a c ng d ng vào vi c t . Ch em
ng i t làm vi c c ng. Vi c g c ng ph i
c ng b nh, chính tr c, kh ng n n v t n,
t hu ho c t th , t ốn. M nh có quy n
d ng ng i th ph i d ng nh ng ng i
có tài n ng, làm
c vi c...” 2, tr 105 .
Ng i cho r ng tr thành ng i có c
Chính th ph i “c ng t m, c ng c”.
Tóm l i, C n - Ki m - Li m - Chính,
theo H Chí Minh là b n c tính c n thi t
c a m t con ng i, m t d n t c, m t x
h i. Gi a b n c tính ó có s li n h m t
thi t v i nhau. Ng i nói: “Có c n m i có
ki m. Có c n, ki m m i có li m. Có c n,
ki m, li m m i chính” 2, tr 209
2.2. V n d ng t t ng H Chí M nh v
C n - K m - L m - Chính

phát tr n
s n xu t, n ng cao
s ng nh n d n
2.2.1. “C n
n ng cao n ng su t lao
ng, t ng t ng s n ph m cho n n k nh t


N ng su t lao ng là n ng l c s n
xu t c a ng i lao ng,
c tính b ng s
l ng s n ph m s n xu t ra trong m t n
v th i gian, hay s l ng th i gian hao phí
s n xu t ra m t n v s n ph m. N ng
su t lao ng là y u t quy t nh n quy
m t ng s n ph m c a n n kinh t .
Theo T ch c Lao ng Qu c t (ILO),
n ng su t lao ng c a Vi t Nam thu c
nhóm th p nh t khu v c ch u
- Thái
B nh D ng. M c d t c t ng n ng su t
lao ng c a Vi t Nam trong giai o n
2011-2019 cao h n các n c ASEAN-6.
B nh qu n n m trong giai o n 2016-2019,
n ng su t lao ng toàn n n kinh t t ng
6,01%, cao h n t c t ng 4,27% c a giai
o n 2011-2015. Tuy nhi n n ng su t lao
ng c a Vi t Nam n m 2019 v n ch b ng
7,6% m c n ng su t c a Singapre; 19,5%
c a Malyasia; 37,9% c a Thái Lan; 45,6%

c a Indonesia; 56,9% c a Philippines và
68,9% c a Brunei. i u này cho th y n n
kinh t Vi t Nam ph i i m t v i thách
th c r t l n trong th i gian t i có th b t
k p m c n ng su t lao ng c a các n c
ASEAN-6. 7
N ng su t lao ng ph thu c vào m c
hi u qu s d ng lao ng k t h p v i
các y u t s n xu t khác, nh máy móc,
c ng ngh mà m t ng i lao ng c a
qu c gia ó
c s d ng. Trong ó y u t
con ng i óng vai trị quy t nh. Do v y,
quan i m v “C n” c a H Chí Minh th t
s có ngh a trong vi c t ng n ng su t lao
ng c a t n c.
N u m i ng i
u “C n”, t p th
“C n”, l c l ng lao ng c a t n c
“C n” th hi u qu lao ng s t ng, n ng
su t lao ng t ng. Do v y, m i ng i lao
ng u ph i “C n” trong h c t p n ng
cao tr nh
chuy n m n, nghi p v , k
n ng, “C n” trong lao ng t ng c a c i

cho x h i. H Ch T ch
ch rõ: N ng
su t lao ng t ng kh ng ch òi h i “C n”
i li n v i ph ng pháp, l l i làm vi c

sáng t o, khoa h c mà còn ph i áp d ng
máy móc, c ng ngh hi n i vào s n xu t
và n ng cao tr nh t ch c qu n l .
Th i gian v a qua, s óng góp c a
khoa h c và c ng ngh cho t ng tr ng
kinh t c a n c ta còn m c th p. Do
v y, trong th i gian t i
n ng cao n ng
su t lao ng, Vi t Nam c n y m nh
c ng tác nghi n c u, ph bi n ng d ng
nh ng thành t u m i c a khoa h c và c ng
ngh hi n i vào s n xu t; t ng u t
ng n sách và huy ng các ngu n l c khác
cho phát tri n khoa h c, c ng ngh .
ng
th i nhà n c c n có c ch khuy n khích,
t o ng l c
doanh nghi p u t cho
khoa h c, c ng ngh th ng qua các chính
sách u i v thu và tín d ng. Tr n c s
ó áp d ng c ng ngh m i, n ng c p máy
móc ph c v s n xu t s n ng cao hi u
qu , n ng su t lao ng cho các ngành c a
n n kinh t qu c d n.
2.2.2. “K m
tích l
s n xu t m r ng

v n, th c h n tá


V n là m t trong nh ng y u t
u
vào quan tr ng cho quá tr nh s n xu t.
Nó có vai trị to l n i v i quá tr nh t ng
tr ng kinh t , nh t là v i các n c v n
ch y u tái s n xu t m r ng theo chi u
r ng nh Vi t Nam.Trong th c t , ngu n
v n c a n n kinh t n c ta còn r t h n
ch . Ngu n v n h n h p n n doanh nghi p
kh ng có i u ki n u t máy móc, thi t
b m i, hi n i làm h n ch kh n ng s n
xu t, kh n ng c nh tranh, nh t là trong b i
c nh h i nh p qu c t . Hi n nay, n n kinh
t n c ta c ng c n có ngu n v n l n
th c hi n vi c y m nh ti n tr nh c ng
nghi p hóa, hi n i hóa, s m a n c

T P CH KHOA H C, S 48, tháng 9 n m 2021


ta tr thành n c c ng nghi p theo h ng
hi n i. Do v y, “Ki m” “ tích tr th m
v n, m r ng s n xu t” 5 là v n
h t
s c quan tr ng v i Vi t Nam.
Th i gian v a qua, t l tích l y tr n
GDP c a Vi t Nam t ng li n t c, n m
sau cao h n n m tr c (n u t l tích l y
tr n GDP c a Vi t Nam t n m 2000 v
tr c còn th p h n Trung Qu c và m t s

n c ASEAN (nh Singapore, Thái Lan,
Malaysia...), th t 2001 n nay n c ta
ch còn ng sau Trung Qu c (n m 1995
t l tích l y/GDP c a Vi t Nam m i ch
tr n 15% th
n n m 2015, t l tích l y
t tr n 32% và giai o n 2016 - 2020 b ng
33,7% GDP) 1 . Nh v y, qua “Ki m”,
n c ta huy ng
c ngu n v n quan
tr ng m r ngs n xu t.
Tuy nhi n do t ng s n ph m qu c n i
ít n n ngu n v n trong n c chúng ta tích
l y
c cịn r t h n h p. Do v y, th i gian
t i,
t o ngu n v n cho tích l y trong
n c, Vi t Nam c n n ng cao n ng su t lao
ng x h i tr n c s tích c c ng d ng
ti n b khoa h c, c ng ngh , h p l hóa
s n xu t, khai thác và s d ng có hi u qu
m i ngu n l c c a t n c
ng th i,
n ng cao hi u qu qu n l , khai thác và s
d ng v n. Nh v y, t t ng “C n” ph i
i i v i “Ki m” c a H Chí Minh càng
ngh a h n bao gi h t.
2.2.3. “L m - Chính
c ng b ng x h


th c h n t n b ,

Hi n nay, Vi t Nam c ng nh nhi u
qu c gia tr n th gi i h ng t i m c ti u
phát tri n b n v ng. ó là s phát tri n áp
ng
c nhu c u c a th h hi n t i mà
kh ng làm t n h i n kh n ng áp ng
các nhu c u ó c a các th h t ng lai tr n
c s k t h p ch t ch , hài hòa gi a t ng
TR

NG

I H C H I PH NG

tr ng kinh t , gi i quy t các v n
và b o v m i tr ng.

x h i

Vi t Nam ang kh i
ng Ch ng
tr nh Ngh s 2030 c a Li n h p qu c.
Ch ng tr nh này
c th ng qua t i H i
ngh Th ng nh Li n h p qu c tháng 9
n m 2015
a ra t m nh n, nh h ng
ph ng pháp th c hi n, các quan h

i tác
và hành ng toàn c u nh m a phát tri n
b n v ng thành hi n th c tr n toàn th gi i
trong giai o n 15 n m t i.
mb o
m c ti u phát tri n b n v ng, trong th i
gian t i, Vi t Nam c n g n k t ch t ch ,
hài hòa gi a t ng tr ng kinh t v i ti n
b , c ng b ng x h i m b o t ng tr ng,
phát tri n b n v ng v i các gi i pháp:
Ti p t c y m nh c ng nghi p hóa,
hi n
i hóa n ng nghi p, n ng th n;
chuy n d ch c c u lao ng theo h ng
gi m t l lao ng n ng nghi p, t ng t
l lao ng các ngành c ng nghi p và d ch
v . H tr phát tri n s n xu t, t o vi c làm
cho khu v c n ng th n v
i a s ng i
nghèo ang s ng khu v c này. V v y,
c n u ti n phát tri n kinh t khu v c n ng
th n
xóa ói nghèo, gi m kho ng cách
ph n hóa giàu nghèo trong x h i.
C i cách chính sách ti n l ng, ti n c ng
theo nguy n t c th tr ng, ph h p v i m c
t ng n ng su t lao ng. B o m các d ch
v x h i c b n cho ng i d n nh giáo
d c, y t , nhà , n c s ch, th ng tin. N ng
cao hi u qu c ng tác an sinh x h i.

Huy ng các ngu n l c cho xóa ói,
gi m nghèo; y m nh gi m nghèo b n
v ng. T o i u ki n và khuy n khích h
nghèo, c n nghèo ph n u t v n l n
thoát nghèo. Khuy n khích s h tr , tham
gia c a các doanh nghi p vào c ng tác xóa
ói gi m nghèo th ng qua ho t ng u
t , c ng tác thi n nguy n T ng v n u
t cho các a ph ng khó kh n t ngu n


v n c a Nhà n c, doanh nghi p và các
ngu n tài tr qu c t .
Do v y,
th c hi n nh ng n i dung
tr n i ng cán b , ng vi n c n h t s c
li m chính, trong s ch, lu n t n tr ng, gi
g n c a c ng và c a d n C ng t m, c ng
c
t l i ích c a qu c gia, d n t c l n
tr n l i ích cá nh n.T n tr ng và quan t m
n cu c s ng c a nh n d n, mong mu n
n ng cao ch t l ng cu c s ng c a nh n
d n, h ng t i xóa ói gi m nghèo, th c
hi n ti n b , c ng b ng x h i.

su t lao ng, v a ti t ki m s c lao ng
v a ti t ki m th i gian và kinh phí. Các
cán b l nh o c n “c ng t m, c ng c”,
kh ng tham , t n tr ng tài s n c a c ng

và c a nh n d n, l nh o và qu n l n n
kinh t ho t ng hi u qu , m b o t ng
tr ng và phát tri n b n v ng. Nh v y,
trong giai o n hi n nay - giai o n y
m nh s nghi p c ng nghi p hóa, hi n
i hóa c a t n c, C n - Ki m - Li m
- Chính c a m i ng i d n, m i cán b ,
ng vi n càng tr n n v c ng c n thi t./.

3. K T LU N

T I LI U THAM KH O

Nh ng n i dung kinh t trong C n Ki m - Li m - Chính theo quan i m c a
H Chí Minh th c ch t là t t ng t ng
gia s n xu t, th c hành ti t ki m, ch ng
tham , l ng phí, quan li u. Nh ng t
t ng này c a Ng i h t s c có ngh a
v i n c ta, nh t là trong giai o n hi n
nay,
t o ngu n v n cho CNH, H H,
n c ta b n c nh vi c thu hút v n u t
n c ngồi, th cịn ph i h t s c tích c c
t o ngu n v n trong n c.
t o
c
ngu n v n quy t nh ó, chúng ta ph i
tích l y t n i b n n kinh t tr n c s
hi u qu s n xu t mà ngu n c a nó là lao
ng th ng d c a ng i lao ng. Do

v y, m i cán b , ng vi n, ng i d n
ph i ch m ch , n ng ng, sáng t o trong
c ng vi c v i tinh th n trách nhi m cao;
tích c c c i ti n cách th c làm vi c cho
th t khoa h c, hi u qu
n ng cao n ng

1.

ng C ng s n Vi t Nam (2021), V n k n

h

b u toàn qu c l n th XIII, NXB Chính

tr Qu c gia, Hà N i.
2. H Chí M nh Tồn t p, T p 5 (2002), NXB
Chính tr Qu c gia, Hà N i.
3. H Chí M nh Tồn t p, T p 6 (2002), NXB
Chính tr Qu c gia, Hà N i.
4. H Chí M nh Tồn t p, T p 7 (2002), NXB
Chính tr Qu c gia, Hà N i.
5. H Chí M nh Tồn t p, T p 9 (2002), NXB
Chính tr Qu c gia, Hà N i.
6. H Chí M nh Tồn t p, T p 10 (2002), NXB
Chính tr Qu c gia, Hà N i.
7. An Nguy n (2020), ‘N ng su t lao
Vi t Nam
Báo


ng

u so v i các n

ng c a

c ASEAN-6’,

u t , />
dong-cua-viet-nam-dung-o-dau-so-voi-cac-nuocasean-6-d131091.html

T P CH KHOA H C, S 48, tháng 9 n m 2021