Bai 1 Toi di hoc

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Ngày soạn: 17/ 8/2015 Ngày bắt đầu dạy:............... TIẾT 1. Văn bản:. TÔI ĐI HỌC Tác giả: Thanh Tịnh. A. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT. Cảm nhận được tâm trạng, cảm giác của nhân vật tôi trong buổi tựu trường đầu tiên trong một đoạn trích truyện có sử dụng kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm. 1. Kiến thức: Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Tôi đi học; Nghệ thuật miêu tả tâm lí trẻ nhỏ đến trường trong một văn bản tự sự qua ngòi bút của Thanh Tịnh 2. Kĩ năng: Đọc hiểu đoạn trích tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm; Trình bày được những suy nghĩ, tình cảm về một sự việc trong cuộc sống cuả bản thân. 3.Thái độ : Qua bµi gi¸o dôc häc sinh cã nh÷ng t×nh c¶m trong s¸ng khi håi øc vÒ tuæi th¬ của mình, đặc biệt là ngày đầu tiên tới trờng, học hỏi cách viết truyện ngắn của Thanh TÞnh. 4. Định hướng phát triển năng lực: - Năng lực chủ động tiếp thu kiến thức. - Tự học và giải quyết các vấn đề trong tình huống cụ thể - Năng lực sử dụng ngôn ngữ giao tiếp. - Năng lực tạo lập văn bản . B. CHUẨN BỊ. - Giáo viên: Soạn giáo án,đọc t liệu tham khảo. - Häc sinh: ¤n l¹i mét sè bµi v¨n b¶n nhËt dông ë ch¬ng tr×nh Ng÷ v¨n 7.So¹n bµi tríc ë nhµ. C. ph¬ng ph¸p:. - Đàm thoại, thảo luận nhóm, nêu vấn đề, bình giảng D. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC. 1. Ổn định lớp (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: kiểm tra việc soạn bài của HS (3 phút) 3. Bài mới: * Giới thiệu bài (1 phút) Trong cuộc đời mỗi con người, những kỉ niệm của tuổi học trò thường được lưu giữ bền lâu trong trí nhớ. Đặc biệt là những kỉ niệm về buổi đến trường đầu tiên. Tiết học đầu tiên của năm học mới này, cô và các em sẽ tìm hiểu một truyện ngắn rất hay của nhà văn Thanh Tịnh. Truyện ngắn " Tôi đi học " Thanh Tịnh đã diễn tả những kỉ niệm mơn man, bâng khuâng của một thời thơ ấy..

<span class='text_page_counter'>(2)</span> HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC. Hoạt động 1: (10 phút) - GV hướng dẫn HS đọc tìm hiểu chú thích (*) - Phương pháp: Gợi mở, nêu vấn đề, phân tích, bình giảng. ? Dựa vào chú thích em hãy giới thiệu đôi nét về tác giả Thanh Tịnh. NỘI DUNG. I. Giíi thiÖu t¸c gi¶, t¸c phÈm 1-T¸c gi¶. Thanh TÞnh(1911-1988) - Cã s¸ng t¸c tõ tríc CM T8 ë c¸c thÓ lo¹i th¬ , truyÖn . - Các sáng tác của ông toát lên vẻ đẹp đằm th¾m , t×nh c¶m ªm dÞu trong trÎo 2. Tác phẩm: Được in trong tập Quê mẹ (Xuất bản 1941) ? Nêu vị trí của tác phẩm? 3. Thể loại: TruyÖn ng¾n ?V¨n b¶n T«i ®i häc cña Thanh TÞnh 4. Phương thức biểu đạt: đợc viết theo thể loại gì? KÕt hîp hµi hoµ gi÷a kÓ, miªu t¶ víi biÓu ? Phơng thức biểu đạt chính của văn c¶m. b¶m nµy lµ g×. II. Đọc và tìm hiểu văn bản. Hoạt động 2: (27 phút) - GV hướng dẫn HS đọc, kể, tìm hiểu chú thích, bè côc và tìm hiểu nội dung văn bản - Phương pháp: Gợi mở, nêu vấn đề, phân tích, bình giảng. Hướng dẫn đọc: Nhẹ nhàng, êm dịu, 1.Đọc, chú thích -Ông đốc:ở đây là ông hiệu trởng. có cảm xúc.  GV đọc 1 đoạn mẫu, sau đó gọi -L¹m nhËn:nhËn qu¸ ®i, nhËn vµo m×nh nh÷ng HS đọc tiếp, hướng dẫn HS cách phÇn, nh÷ng ®iÒu kh«ng ph¶i cña m×nh 2. Bố cục: 4 phần đọc. *G/V: Bài văn đợc viết theo dòng + Đoạn 1; từ đầu -> tưng bừng rộn ró. => håi tëng cña nhµ v¨n vÒ nh÷ng ngµy Khơi nguồn kỷ niệm. + Đoạn 2; Tiếp -> trên ngọn núi=>T©m tr¹ng, ®Çu tùu trêng. ?Em hãy chỉ ra quá trình hồi tởng cảm giác của nhân vật “tôi” trên con đờng cña t¸c gi¶ vÒ buæi tùu trêng ®Çu cïng mÑ tíi trêng. + Đoạn 3; Tiếp -> trong các lớp=>T©m tr¹ng, tiªn thÓ hiÖn trong bµi? -Những cảnh cuối thu đã khiến tác cảm giác của nhân vật “tôi” khi nhìn ngôi trờng, các bạn, mọi ngời,lúc nghe tên mình, khi gi¶ nhí vÒ buæi tù trêng. +T©m tr¹ng, c¶m gi¸c cña nh©n vËt ph¶i rêi tay mÑ vµo líp “tôi” trên con đờng cùng mẹ tới tr- + Đoạn 4; Cũn lại=>Tâm trạng, cảm giác của nh©n vËt “t«i”lóc ngåi vµo chç cña m×nh vµ êng. +Tâm trạng, cảm giác của nhân vật đón nhận giờ học đầu tiên “t«i” khi nh×n ng«i trêng, c¸c b¹n,.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> mäi ngêi,lóc nghe tªn m×nh, khi ph¶i rêi tay mÑ vµo líp. + T©m tr¹ng, c¶m gi¸c cña nh©n vËt “t«i”lóc ngåi vµo chç cña m×nh vµ đón nhận giờ học đầu tiên ? Em h·y nªu nh÷ng sù viÖc (hoµn c¶nh vµ thêi ®iÓm) khiÕn nh©n vËt “t«i” liªn tëng vÒ buæi tùu trêng ®Çu tiªn cña m×nh ? HS trao đổi trong bàn , xác định c¸c sù viÖc . ? Vì sao vào thời điểm đó tác giả lại nhí vÒ buæi tùu trêng ®Çu tiªn cña m×nh.?. 3.Phân tích a. Khơi nguồn kỷ niệm. - Thời điểm gợi nhớ: cuối thu - Thời điểm khai trường - Cảnh vật Lá ngoài đờng rụng nhiều, m©y bµng b¹c. - H×nh ¶nh mÊy em nhá nóp díi nãn mÑ lần đầu tiên đến trờng ->Thêi ®iÓm khai gi¶ng hµng n¨m. -T©m tr¹ng: N¸o nøc, m¬n man, tng bõng , rén r· khi nhí ngµy khai trêng ®Çu tiªn . C¶m xóc ch©n thùc, cô thÓ gãp phÇn rót ng¾n kho¶ng c¸ch thêi gian gi÷a qu¸ khø vµ hiÖn t¹i.. E. Híng dÉn vÒ nhµ : (3 phút) - GV hệ thống lại nội dung bài học - Đọc lại văn bản, nắm nội dung phân tích ------------------------------------------------------------------. Ngày soạn: 17/ 8/2015 Ngày bắt đầu dạy:................... TIẾT 2. Văn bản:. TÔI ĐI HỌC (Tiếp) Tác giả: Thanh Tịnh. A. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT. Cảm nhận được tâm trạng, cảm giác của nhân vật tôi trong buổi tựu trường đầu tiên trong một đoạn trích truyện có sử dụng kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm. 1. Kiến thức: Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Tôi đi học; nghệ thuật miêu tả tâm lí trẻ nhỏ đến trường trong văn bản tự sự qua ngòi bút của Thanh Tịnh.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> 2. Kĩ năng: Đọc hiểu đoạn trích tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm; Trình bày được những suy nghĩ, tình cảm về một sự việc trong cuộc sống cuả bản thân. 3.Thái độ : Qua bài giáo dục học sinh có những tình cảm trong sáng khi hồi ức về tuổi thơ của mình, đặc biệt là ngày đầu tiên tới trờng, học hỏi cách viết truyện ngắn cña Thanh TÞnh. 4. Định hướng phát triển năng lực: - Thu nhận và lý giải thông tin trong văn bản - Sử dụng ngôn ngữ môn học - Phát hiện và giải quyết vấn đề đặt ra trong cuộc sống - Năng lực tiếp nhận và tạo lập văn bản B. CHUẨN BỊ. - Giáo viên: Soạn giáo án,đọc t liệu tham khảo. - Häc sinh: ¤n l¹i mét sè bµi v¨n b¶n nhËt dông ë ch¬ng tr×nh Ng÷ v¨n 7.So¹n bµi tríc ë nhµ. C. ph¬ng ph¸p:. - Đàm thoại, thảo luận nhóm, nêu vấn đề, bình giảng D. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC. 1. Ổn định lớp: (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) ? Em h·y tr×nh bµy nh÷ng hiÓu biÕt cña em vÒ nhµ v¨n Thanh TÞnh vµ t¸c phÈm “ T«i ®i häc”.H·y ph©n tÝch diÔn bÕn t©m tr¹ng cña nh©n vËt “ T«i”-T«i ®i häc, khi cùng mẹ đi đến trờng (Giáo viên nhận xét, cho điểm) 3. Bài mới: HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC. Hoạt động 1: (25 phút) - Gv tiếp tục hướng dẫn HS tìm hiểu nội dung văn bản - Phương pháp: Gợi mở, nêu vấn đề, phân tích, bình giảng ? KØ niÖm vÒ buæi tùu trưêng ®ưîc diÔn t¶ theo tr×nh tù nµo Tìm nh÷ng tõ ng÷ diÔn t¶ t©m tr¹ng nh©n vËt '' t«i'' ? Ph©n tÝch gi¸ trÞ biÓu c¶m cña nh÷ng tõ ng÷ Êy ? DiÔn t¶ theo tr×nh tù thêi gian : tõ hiÖn t¹i mµ nhí vÒ qu¸ khø . ? H·y t×m nh÷ng h×nh ¶nh , chi tiÕt chøng tá t©m tr¹ng ( nh©n vËt ''t«i'' trªn con ®ường cïng mÑ tíi trường). NỘI DUNG. 3.Phân tích a. Khơi nguồn kỷ niệm. b. Cảm giác của nhân vật Tôi trong buổi tựu trường đầu tiên: + Khi cùng mẹ đến trường: - Cảm thấy trang trọng , đứng đắn - Vừa muốn thử sức và khẳng định mình =>H¸o høc.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> håi hép , c¶m gi¸c ngì ngµng cña nh©n vËt ''t«i'' khi cïng mÑ ®i trªn ®ường tíi trưêng ? Em có nhận xét gì về sự thay đổi trong t©m tr¹ng nh©n vËt ''t«i'' khi cïng mÑ ®i trªn đường ? ?Khi đã cùng mẹ đến trớc trờng làng Mĩ Lí nhân vật tôi đã nhìn thấy cảnh tîng g×. C¶m gi¸c vµ t©m tr¹ng cña nh©n vËt lóc nµy ra sao.? HS: Sân trờng dày đặc cả ngời . Ngời nào quần áo cũng sạch sẽ gơng mÆt vui t¬i s¸ng sña => n¶y sinh c¶m gi¸c míi “®©m ra lo sî vÈn vơ… bỡ ngỡ đứng nép bên ngời thân …thèm vụng và ớc ao thầm đợc nh nh÷ng ngêi häc trß cò ” ?Khi nghe thÊy tiÕng trèng vµ khi nghe đến tên mình nhân vật tôi đã cã t©m tr¹ng g×?. HS: Tiếng trống trờng vang lên đã lµm “vang déi c¶ lßng”c¶m thÊy m×nh ch¬ v¬ , vông vÒ lóng tóng Tõ t©m tr¹ng h¸o høc , h¨m hë trªn đờng tới trờng chuyển sang tâm tr¹ng lo sî vÈn v¬ , råi bì ngì, ngËp ngõng , ®©y lµ sù chuyÓn biÕn t©m lÝ rất phù hợp của một đứa trẻ lần đầu tiên đợc đến trờng ? Vì sao khi nghe ông đốc gọi tên h/s nh©n vËt ''t«i'' l¹i bÊt gi¸c dói ®Çu vµo lßng mÑ nøc në khãc ? Em cã c¶m thÊy chó bÐ nµy lµ ngêi yÕu ®uèi hay kh«ng ? ( Hs th¶o luËn theo nhãm ) - Thật ra thì chẳng có gì đáng khóc cả . Chúng ta có thể thông cảm vì đó chØ lµ c¶m gi¸c nhÊt thêi cña mét đứa bé nhút nhát ít khi đợc tiếp xúc. +T©m tr¹ng, c¶m gi¸c cña nh©n vËt “t«i” khi nh×n ng«i trêng, c¸c b¹n, mäi ngêi,lóc nghe tªn m×nh, khi ph¶i rêi tay mÑ vµo líp - Kh«ng khÝ ngµy héi tùu trêng : n¸o nøc , vui vÎ vµ trang träng - Bì ngì , lo sî vÈn v¬ , håi hép lo l¾ng , lóng tóng sî sÖt .. ->Dïng lèi so s¸nh , tõ ng÷ miªu t¶ t©m tr¹ng chÝnh x¸c c¶m xóc cña nh©n vËt.. + T©m tr¹ng vµ c¶m gi¸c cña nh©n vËt ''t«i'' khi ngồi vào chỗ của mình và đón nhận giờ häc ®Çu tiªn - ThÊy líp häc , b¹n bÌ võa míi l¹ võa quen.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> với đám đông mà thôi khi phải rời tay mÑ , cËu bÐ c¶m thÊy hôt hÉng lo sî cho nªn viÖc dói ®Çu vµo lßng mÑ khãc nøc në lµ mét tÊt yÕu sÏ x¶y ra ? Em cã nhËn xÐt g× vÒ c¸ch miªu t¶ t©m tr¹ng cña nh©n vËt t«i.? ? Nh©n vËt t«i khi bíc vµo chç ngåi cã t©m tr¹ng nh thÕ nµo.? C©u hái th¶o luËn nhãm : N1: T¹i sao ë phÇn cuèi truyÖn t¸c gi¶ ®a h×nh ¶nh '' con chim liÖng ... bay cao '' cã ý nghÜa g× ? N2: Dßng ch÷ '' T«i ®i häc '' kÕt thóc truþyÖn cã ý nghÜa g× ? gäi h/s c¸c nhãm th¶o luËn vµ tr×nh bµy . ? Em có cảm nhận gì về thái độ cử chỉ của những ngời lớn ( ông đốc, thầy giáo đón nhận học trò mới , các bậc phụ huynh ) đối với các em bé lÇn ®Çu ®i häc ? ? Qua h×nh ¶nh,cö chØ vµ tÊm lßng của ngời lớn đối với các em nhỏ em cảm nhận đợc gì? ? NhËn xÐt nh÷ng thµnh c«ng vÒ NT cña truyÖn ? ? Néi dung chÝnh cña v¨n b¶n ? VB cã ý nghÜa g× ? Buæi tùu trêng ®Çu tiªn sÏ m·i kh«ng bao giê quªn trong kÝ øc cña nhµ v¨n Thanh TÞnh . Hoạt động 2: (7 phót) Hướng dẫn học sinh tổng kết - Phương pháp: phân tích, tæng hîp Gọi 1 HS đọc Ghi nhớ (SGK). thuéc , gÇn gòi. Hs tù do th¶o lô©n theo nhãm . N1 : H×nh ¶nh '' mét con chim non liÖng đến ...'' có ý nghĩa tợng trng sự nuối tiếc quãng đời tuổi thơ tự do nô đùa , thả diều đã chấm dứt để bớc vào giai đoạn mới đó là làm học sinh , đợc đến trờng , đợc học hành , đợc lµm quen víi thÇy c« , b¹n bÌ sèng trong mét m«i trêng cã sù qu¶n lÝ chÆt chÏ h¬n . N2 : C¸ch kÕt thóc truyÖn rÊt tù nhiªn vµ bÊt ngê . Dßng ch÷ '' T«i ®i häc '' nh më ra mét thÕ giíi , mét kho¶ng kh«ng gian míi , mét giai đoạn mới trong cuộc đời đứa trẻ . Dòng ch÷ chËm ch¹p , nguÖch ngo¹c ®Çu tiªn trªn trang giÊy tr¾ng tinh lµ niÒm tù hµo , khao kh¸t trong tuæi th¬ cña con ngêi vµ dßng ch÷ cũng thể hiện rõ chủ đề của truyện ngắn này . c. Thái độ , cử chỉ của ngời lớn đối với các em . - C¸c bËc phô huynh: - Ông đốc: - ThÇy gi¸o trÎ: => Trách nhiệm, tấm lòng của gia đình nhà trờng đối với thế hệ trẻ tơng lai III . Tæng kÕt : 1 . NghÖ thuËt : - Miªu t¶ tinh tÕ , ch©n thùc diÔn biÕn t©m tr¹ng nh©n vËt “t«i”ngµy ®Çu tiªn ®i häc . - Sö dông ng«n ng÷ giµu yÕu tè biÓu c¶m , hình ảnh so sánh độc đáo ghi lại dòng liên tởng , hồi tởng của nhân vật . - Giäng ®iÖu tr÷ t×nh trong s¸ng . 2. Néi dung : T©m tr¹ng håi hép , c¶m gi¸c.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> bì ngì cña nh©n vËt “t«i” trong ngµy ®Çu tiªn đến trờng . Hoạt động 3: (5 phót) IV. Luyện tập Hướng dẫn luyện tập ?Em h·y kÓ l¹i nh÷ng kØ niÖm ngµy ®Çu tiªn - Phương phỏp: phõn tớch, tổng đến trờng của bản thân? hîp ?Hãy nêu những cảm xúc của em khi đi tới trờng trong ngày đầu tiên đó? E. Hướng dẫn về nhà: (3 phót) *Bài cũ: - Nắm kĩ nội dung bài học. - Đọc lại các văn bản viết về chủ đề gia đình và nhà trường đã học - Ghi lại những ấn tượng, cảm xúc của bản thân về một ngày tựu trường mà em nhớ nhất. *Bài mới: Soạn bài: Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ. Hiểu rõ các cấp độ khái quát của nghĩa từ . -----------------------------------------------------------------. Ngày soạn: 17/ 8/2015 Ngày bắt đầu dạy:.................. TIẾT 3. Tiếng Việt CẤP ĐỘ KHÁI QUÁT CỦA NGHĨA TỪ NGỮ. (Tự học có hướng dẫn). A. Mục tiêu cần đạt 1. Kiến thức : Học sinh hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và mối quan hệ về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ 2. Kĩ năng : Rèn kĩ năng thực hành so sánh , phân tích các cấp độ khái quát về nghĩa cña tõ ng÷ .RÌn t duy trong viÖc nhËn thøc mèi quan hÖ gi÷a c¸i chung vµ c¸i riªng. 3. Thái độ : Giáo dục học sinh sử dụng từ Tiếng Việt cho đúng. 4. Định hướng phát triển năng lực cho học sinh - Năng lực chung: năng lực tự học, năng lực tự giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực sử dụng ngôn ngữ....... - Năng lực chuyên biệt: Qua bài học góp phần hình thành năng lực giải quyết vấn đề, năng lực phân tích và sử dụng ngôn ngữ, năng lực liên hệ. B. CHUẨN BỊ. - Giáo viên: Soạn giáo án, đọc t liệu tham khảo. - Häc sinh: ¤n l¹i kiến thức Ng÷ v¨n 7. So¹n bµi tríc ë nhµ. C. ph¬ng ph¸p:. - Đàm thoại, thảo luận nhóm, nêu vấn đề, bình giảng.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> D. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC. 1. Ổn định lớp (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: kiểm tra việc chuẩn bị bài của HS (1 phút) 3. Bài mới HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC. NỘI DUNG. Hoạt động 1: (12 phót). I.Hướng dẫn học sinh tìm hiểu t õ ng÷ - GV hướng dẫn HS tìm hiểu tõ ng÷ nghÜa réng, tõ ng÷ nghÜa hÑp. nghÜa réng, tõ ng÷ nghÜa hÑp. - Phương pháp phát vấn, nêu và giải quyết vấn đề, phân tích tình huống mẫu G/v treo b¶ng phô Học sinh quan sát sơ đồ ? Nghĩa của từ “động vật” rộng hơn hay hÑp h¬n c¸c tõ “thó,c¸, chim”. ?V× sao. -Nghĩa của từ “động vật” rộng hơn nghĩa của các từ “thú, chim, cá” vì: Từ “động vËt” chØ chung cho tÊt c¶ c¸c sinh vËt cã cảm giác và tự vận động đợc: ngời, thó,chim, s©u ?NghÜa cña tõ “thó” réng h¬n hay hÑp h¬n nghÜa cña c¸c tõ “voi, h¬u”? V× sao. -NghÜa cña tõ “thó” réng h¬n nghÜa cña c¸c tõ “voi, h¬u” v× tõ “thó” cã nghÜa khái quát , bao hàm tất cả các động vất cã x¬ng sèng bËc cao , cã l«ng mao,tuyÕn vó, nu«i con b»ng s÷a … ?NghÜa cña tõ “c¸” réng hay hÑp h¬n nghÜa cña tõ “c¸ thu, c¸ r«”. V× sao.? -NghÜa réng h¬n v× : Ph¹m vi nghÜa cña tõ “c¸” bao hµm nghÜa c¸c tõ “c¸ r«,c¸ thu”. ?NghÜa cña tõ “chim” réng h¬n hay hÑp h¬n nghÜa cña tõ “tu hó, s¸o”. V× sao?. 1.VÝ dô. - NhËn xÐt. -Nghĩa của từ “động vật” bao hàm cả ph¹m vi nghÜa cña c¸c tõ “thó, chim, c¸”. …. -NghÜa cña tõ “thó” bao hµm c¶ ph¹m vi nghÜa cña c¸c tõ “voi, h¬u”.. - nghÜa tõ “chim” réng h¬n v× : Ph¹m vi nghÜa cña tõ “chim” bao hµm nghÜa c¸c tõ “tu hó, s¸o”.. -NghÜa cña tõ “thó, chim, c¸” réng h¬n nghÜa cña c¸c tõ “voi, h¬u, tu hó,s¸o, c¸ rô,cá thu” đồng thời hẹp hơn nghĩa từ “động vật”. + KÕt luËn - Mét tõ nng÷ cã nghÜa réng khi ph¹m vi.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> ?NghÜa cña c¸c tõ “thó, chim, c¸” réng hơn nghĩa của các từ nào và đồng thời hÑp h¬n nghÜa cña c¸c tõ nµo? ? Qua phÇn t×m hiÓu trªn em hiÓu thÕ nµo lµ mét tõ cã nghÜa réng vµ mét tõ cã nghÜa hÑp. ?Một từ có thể vừa có đồng thời nghĩa rộng và có nghĩa hẹp đợc không? Vì sao? - Häc sinh nªu - Cho học sinh đọc Ghi nhớ - G/v ph©n tÝch , nhÊn m¹nh ND môc ghi nhí.. nnghÜa cña nã bao hµm ph¹m vi nghÜa cña mét tõ ng÷ kh¸c . - Mét tõ cã nghÜa hÑp khi ph¹m vi nghÜa ®ược bao hµm trong ph¹m vi nghÜa cña mét tõ ng÷ kh¸c . - Mét tõ ng÷ cã thÓ võa cã nghÜa réng , võa cã nghÜa hÑp v× tÝnh chÊt réng , hÑp của nghĩa từ ngữ chỉ là tương đối. 2. Ghi nhí ( SGK / tr10) Hs đọc ghi nhớ .. Hoạt động 2: (12 phút) Giúp HS vËn dông lµm BT.. II . Hướng dẫn học sinh luyÖn tËp Phương pháp phát vấn, nêu và giải 1-Bµi tËp 1 quyết vấn đề a. Y phôc quÇn ¸o -Gi¸o viªn cho häc sinh lªn b¶ng lµm bµi tËp. quần đùi; q dài ¸o dµi; s¬ mi -Cho häc sinh nhËn xÐt bµi lµm cña b¹n. -Gi¸o viªn nhËn xÐt, cho ®iÓm. b. Vò khÝ sóng s.trờng; đại bác. bom b.ba cµng; b.bi. 2-Bµi tËp 2. a. chất đốt d.nh×n b.nghÖ thuËt c.thức ăn. e.đánh 3-Bµi tËp 3. a. xe cộ: xe đạp; xe máy; ôtô… -Giáo viên cho học sinh lên bảng làm bài b. kim loại: đồng; sắt; vàng… c. hoa qu¶: cam; xoµi; nh·n… tËp. -Cho häc sinh nhËn xÐt bµi lµm cña b¹n. d. hä hµng: hä néi; hä ngo¹i… e. mang: x¸ch; ®eo; g¸nh… -Gi¸o viªn nhËn xÐt, cho ®iÓm. -Gi¸o viªn cho häc sinh th¶o luËn theo bµn -Gọi học sinh trả lời sau khi đã thảo luận -G/vnhËn xÐt, cho ®iÓm..

<span class='text_page_counter'>(10)</span> -Gi¸o viªn cho häc sinh lªn b¶ng lµm bµi tËp. -Cho häc sinh nhËn xÐt bµi lµm cña b¹n. -Gi¸o viªn nhËn xÐt, cho ®iÓm. G/v híng dÉn cho häc sinh lµm bµi.. 4-Bµi tËp 4. a. thuèc lµo. c. bót ®iÖn. b. thñ quü d. hoa tai. 5-Bµi tËp 5. + §éng tõ cã nghÜa réng: khãc. +§éng tõ cã nghÜa hÑp: nøc në; sôt sïi.. E. Hướng dẫn học bài: Bài cũ: - Học kĩ nội dung bài học. Tìm các từ ngữ thuộc cùng một phạm vi nghĩa trong bài - Làm bài tập hoàn chỉnh vào vở. Lập sơ đồ thể hiện cấp độ khái quát về nghĩa các từ đó. Bài mới: - Chuẩn bị bài " Tính thống nhất về chủ đề của văn bản " - Đọc hiểu và có khả năng bao quát toàn bộ văn bản. -Trình bày một văn bản(nói,viết) thống nhất về chủ đề. - GV hệ thống nội dung bài học - Học bài và hoàn thiện bài tập còn lại - Soạn: Tính thống nhất về chủ đề của văn bản …………………………………………………………. Ngày soạn: 17/ 8/2015 Ngày bắt đầu dạy:................... TIẾT 4. TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN. A. MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT. - Thấy được tính thống nhất về chủ đề của văn bản và xác định được chủ đề của văn bản cụ thể. - Biết viết một văn bản bảo đảm tính thống nhất về chủ đề. 1. Kiến thức - Chủ đề văn bản. - Những thể hiện của chủ đề trong văn bản. 2. Kỹ năng: - Đọc – hiểu và có khả năng bao quát toàn bộ văn bản. - Trình bày một văn bản (nói, viết) thống nhất về chủ đề. + Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục: - Giao tiếp : Phản hồi ,lắng nghe tích cực ,trình bày suy nghĩ ,ý tưởng về chủ đề của văn bản - Suy nghĩ sáng tạo : nêu vấn đề ,phân tích đối chiếu văn bản để xác định chủ đề và tính thống nhất về chủ đề. 3. Thái độ: - H S có ý thức xác định chủ đề và có tính nhất quán khi xác định chủ đề của văn bản.. - Nghiªm tóc häc tËp..

<span class='text_page_counter'>(11)</span> 4. Định hướng phát triển năng lực cho học sinh - Năng lực chung: Qua bài học góp phần hình thành năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp, năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực tư duy-sáng tạo... - Năng lực chuyên biệt ( riêng): Năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực phân tích, nêu và giải quyết vấn đề, năng lực phân tích, vận dụng ngôn ngữ. B. ChuÈn bÞ: - Giáo viên:Soạn giáo án, đọc tài liệu tham khảo. - Học sinh: Học bài cũ, ôn lại kiến thức các kiểu văn bản đã học, xem trớc bài mới. C. Tiến trình dạy học 1. Ổn định lớp (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) - Nêu nội dung chính của văn bản " Tôi đi học"? G/v kiÓm tra sù chuÈn bÞ bµi cña häc sinh. 3. Bài mới HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC. NỘI DUNG. Hoạt động 1 : (10 phót) I. Chủ đề của văn bản . Hưíng dÉn häc sinh t×m hiÓu vÒ chủ đề của văn bản Phương pháp phát vấn, nêu và giải quyết vấn đề, phân tích tình huống mẫu Hớng dẫn h/s tìm hiểu về chủ đề của văn b¶n . G yêu cầu h/s đọc thầm văn bản '' T«i ®i häc '' cña Thanh TÞnh . ? Trong v¨n b¶n t¸c gi¶ nhí l¹i nh÷ng kØ niÖm s©u s¾c nµo trong thêi th¬ Êu cña m×nh ? Sù håi tëng Êy gîi lªn nh÷ng Ên tîng g× trong lßng t¸c gi¶ ? ? Hãy nêu lên chủ đề của văn bản ? ? Vậy em hiểu chủ đề của văn bản là gì ? ? Gọi h/s đọc ghi nhớ 1. Hoạt động 2: (20 phót) - Hưíng dÉn häc sinh tìm hiểu tính thống nhất về chủ đề của văn bản: - Phương pháp phát vấn, nêu và giải. 1. VÝ dô - NhËn xÐt: V¨n b¶n :T«i ®i häc -T¸c gi¶ nhí l¹i kØ niÖm vÒ buæi ®Çu tiªn ®i häc . =>Sù håi tëng Êy gîi lªn c¶m gi¸c b©ng khu©ng , xao xuyÕn kh«ng thÓ nµo quªn vÒ t©m tr¹ng n¸o nøc , bì ngì cña nh©n vËt '' t«i'' trong buæi tùu trêng . Chủ đề của văn bản : Những kỉ niệm sâu s¾c vÒ buæi tùu trêng ®Çu tiªn . 2.Ghi nhớ (SGK t 12) : Chủ đề là đối tợng là vấn đề chính (chủ yếu) đợc tác giả nêu lên, đặt ra trong toàn bé v¨n b¶n. II. Tính thống nhất về chủ đề của văn b¶n.

<span class='text_page_counter'>(12)</span> quyết vấn đề, phân tích tình huống mẫu Để tái hiện được những kỉ niệm về ngày đầu tiên đi học, tác giả đã đặt nhan đề của văn bản và sử dụng những câu, những từ ngữ như thế nào?. Để tô đậm cảm giác trong sáng nảy nở trong lòng nhân vật " Tôi " trong ngày đầu đi học, tác giả đã sử dụng các từ ngữ, chi tiết như thế nào?. Thế nào là tính thống nhất về chủ đề của văn bản? Tính thống nhất này thể hiện ở những phương diện nào?. Gọi h/s đọc phần ghi nhớ . Hoạt động 3: (7 phót) - Giúp HS vËn dông lµm BT - Phương pháp phát vấn, nêu và giải quyết vấn đề §äc yªu cÇu bµi tËp 1. ? Văn bản trên viết về vấn đề gì ? Các đoạn văn đã trình bày vấn đề theo thứ tự nào ? Theo em có thể thay đổi trật tự sắp xếp này đợc không ? Vì sao ?. 1/. Nhan đề: Có ý nghĩa tường minh giúp ta hiểu ngay nội dung của văn bản là nói về chuyện đi học. - Các từ: Những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường, lần đầu tiên đi đến trường, đi học, 2 quyển vở và động từ " Tôi ". - Câu: Hằng năm .....tựu trường, Hôm nay tôi đi học, hai quyển vở........nặng. 2/. + Trên đường đi học: - Con đường quen.....bỗng đổi khác, mới mẻ. - Hoạt động lội qua sông....đổi thành việc đi học thật thiêng liêng, tự hào. + Trên sân trường: - Ngôi trường cao ráo, xinh xắn -> lo sợ. - Đứng nép bên những người thân. + Trong lớp học: - Bâng khuâng, thấy xa mẹ, nhớ nhà. 3/. -> Là sự nhất quán về ý đồ, ý kiến cảm xúc của tác giả thể hiện trong văn bản. - Thể hiện: + Nhan đề. +Quan hệ giữa các phần, từ ngữ chi tiết. + Đối tượng. * Ghi nhí (sgk trang 12) III. LuyÖn tËp . Bµi 1 . - V¨n b¶n nãi vÒ c©y cä ë vïng s«ng Thao quª h¬ng cña t¸c gi¶. - Thø tù tr×nh bµy : miªu t¶ h×nh d¸ng c©y cä , sù g¾n bã cña c©y cä víi tuæi th¬ t¸c gi¶ , t¸c dông cña c©y cä , t×nh c¶m g¾n bã cña c©y cä víi ngêi d©n s«ng Thao. - Khó thay đổi đợc trật tự sắp xếp vì các ý này đã rành mạch , liên tục . Chủ đề : Vẻ đẹp và ý nghĩa của rừng cọ quª t«i ..

<span class='text_page_counter'>(13)</span> ? Nêu chủ đề của văn bản trên ?. ? chủ đề ấy được thể hiện trong toàn văn b¶n . H·y chøng minh ? ? T×m c¸c tõ ng÷ , c¸c c©u tiªu biÓu thÓ hiện chủ đề của đề của văn bản ?. Yªu cÇu th¶o luËn theo nhãm .. Gv yªu cÇu th¶o luËn theo nhãm.. Chủ đề đợc thể hiện qua nhan đề của văn b¶n , c¸c ý miªu t¶ h×nh d¸ng , sù g¾n bã cña c©y cä víi tuæi th¬ t¸c gi¶ , t¸c dông cña c©y cä vµ t×nh c¶m gi÷a c©y víi ngêi . C¸c tõ ng÷ lÆp l¹i nhiÒu lÇn : rõng cä , l¸ cä vµ c¸c chi tiÕt miªu t¶ vÒ : + h×nh d¸ng cña c©y cä . + sù g¾n bã cña c©y cä víi t¸c gi¶ . + công dụng của cây cọ đối với đời sống . *§¹i diÖn nhãm tr×nh bµy . - Có những ý lạc chủ đề : c, g . - Có những ý hợp với chủ đề nhng do cách diễn đạt cha tốt nên thiếu sự tập trung vào chủ đề: b,e . a, Cø mïa thu vÒ , mçi lÇn thÊy c¸c em nhá ... xèn xang . b, Cảm thấy con đờng '' thờng đi lại lắm lần '' tự nhiên cũng thấy lạ , cảnh vật đều thay đổi . c, Muèn thö søc m×nh b»ng viÖc tù mang s¸ch vë nh mét cËu häc trß thùc sù . d, C¶m thÊy ng«i trêng vèn qua l¹i nhiÒu lần cũng có nhiều biến đổi . e, Líp häc vµ nh÷ng ngưêi b¹n míi trë nªn gÇn gòi , th©n th¬ng.. E. Hướng dẫn học bài: (3 phót) Bài cũ: - Làm bài tập 3, chú ý diễn đạt câu b, e cho sát ( tập trung ) với chủ đề. - Viết một đoạn văn về chủ đề: Mùa mưa với những ấn tượng sâu sắc nhất. Bài mới: - Chuẩn bị bài " Trong lòng mẹ " hiểu cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích “ Trong lòng mẹ” - Ngôn ngữ truyện thể hiện niềm khao khát tình cảm ruột thịt cháy bỏng của nhân vật ---------------------------------------------------Ngày… tháng… năm 2015 Kí duyệt.

<span class='text_page_counter'>(14)</span>