TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ ĐỒNG NAI
KHOA CÔNG NGHỆ

BÁO CÁO ĐỀ TÀI

ĐỀ TÀI : MÁY TIỆN

MÔN HỌC : MÁY CẮT KIM LOẠI
GIẢNG VIÊN : NGUYỄN NHẬT DUY
SINH VIÊN THỰC HIỆN – NHÓM 1
Trần Quốc Kiệt – 151900354 – 19DCT1
Nguyễn Tấn Sang – 151900729 – 19DCT1
Nguyễn Trần Khai Tâm – 151901670 – 19DCT1
Nguyễn Văn Thành - 151900729 – 19DCT1
Đặng Nguyễn Quang Long - 151900638 – 19DCT1
Nguyễn Giáp Anh Tài - 151900048 – 19DCT1


Lời nói đầu
Đã từ lâu trong cuộc sống, lĩnh vực gia cơng cơ khí ln gắng liền với hầu hết mọi hoạt
động kinh doanh sản xuất trong ngành công nghiệp của nước nhà. Với sự quan trọng như
thế đòi hỏi phải có một nguồn lực lao động dồi dào và được bồi dưỡng kiến thức một
cách chu đáo nhất ngay từ khi ngồi trên ghế của các giảng đường đại học.
Nhằm trau dồi cho sinh viên những kiến thức cũng như kĩ năng cần có thì mơn học Máy
cắt kim loại đã đáp ứng được vấn đề nêu trên. Môn học như là một bước nền tảng cho
sinh viên khi cung cấp những kiến thức căn bản nhất về những kỹ thuật cũng như phương
pháp gia cơng cơ khí cắt gọt.
Với sự bao quát toàn bộ về kiến thức tổng quan nhất về nhiều phương pháp gia cơng
khác nhau thì “ Báo cáo đề tài số 1” sau đây sẽ cho chúng ta cái nhìn tổng quan nhất về
một trong những phương pháp được sử dụng rộng rãi hiện nay cũng như là một phần
không thể thiếu trong lĩnh vực gia cơng cơ khí cắt gọt – phương pháp tiện.

Đối với bài báo cáo này chúng tơi đã trình bày những đặc trưng cơ bản nhất về phương
pháp tiện, một số dòng máy tiện,… nhằm cho chúng ta một cái nhìn tổng quan nhất về
phương pháp gia cơng này.

2


Mục lục
Lời nói đầu .............................................................................................................................. 2
Mục lục ................................................................................................................................... 3
Phần I – Phương Pháp Tiện ...................................................................................................... 6
1.

Phương pháp tiện là gì ................................................................................................... 6
1.1

Tiện là gì?............................................................................................................... 6

1.2

Đặc điểm của phương pháp tiện là gì?......................................................................... 6

2.

Các loại máy tiện hiện có trên thị trường ......................................................................... 6

3.

Các loại dao tiện .......................................................................................................... 10


4.

Các phương pháp tiện phổ biến..................................................................................... 11
4.1

Tiện trụ mặt ngoài .................................................................................................. 11

4.2

Tiện lỗ .................................................................................................................. 11

4.3

Tiện khỏa mặt dầu .................................................................................................. 11

4.4

Tiện cắt đứt ........................................................................................................... 11

4.5

Tiện ren ................................................................................................................ 12

5.

Ưu điểm của phương pháp tiện là gì .............................................................................. 12

6.

Sản phẩm của phương pháp tiện ................................................................................... 12


7.

Tại sao bạn nên sử dụng phương pháp gia công tiện? ..................................................... 12

8.

Một số loại đồ gá gia cơng điển hình trên máy tiện.......................................................... 12
8.1 Trục gá cứng hình trụ.................................................................................................. 13
8.2 Trục gá đàn hồi........................................................................................................... 13
8.3 Ống kẹp đàn hồi ......................................................................................................... 13
8.4 Trục gá với lò xo đĩa ................................................................................................... 13
8.5 Trục gá tự kẹp chặt bằng một con lăn ............................................................................. 13
8.6

Trục gá tự kẹp chặt bằng ba con lăn.......................................................................... 13

8.7 Đồ gá tiện mặt đầu và lỗ............................................................................................... 13
8.8 Đồ gá tiện lỗ ở mặt đầu ................................................................................................ 13
8.9 Đồ gá tiện mặt cầu lõm................................................................................................. 14
8.10 Mâm cặp.................................................................................................................. 14
8.11 Mũi chống tâm .......................................................................................................... 14
8.12 Tốc kẹp .................................................................................................................... 15
8.13 Gía đỡ (LuyNet)........................................................................................................ 15
3


Phần II – Máy Tiện ................................................................................................................ 15
1.


Tìm hiểu về 8 loại máy tiện thông dụng nhất .................................................................. 15
1.1

Máy tiện cụt:.......................................................................................................... 15

1.2 Máy tiện tự động và nửa tự động:................................................................................... 15
1.3 Máy tiện chuyên dụng: ................................................................................................. 15
1.4 Máy tiện vạn năng: ..................................................................................................... 15
1.5 Máy tiện ghép hình: ..................................................................................................... 15
1.6 Máy tiện nhiều dao:......................................................................................................... 16
1.7 Máy tiện đứng:............................................................................................................ 16
1.8 Máy tiện revolver: ....................................................................................................... 16
Phần III – Các Dịng Máy Tiện Có Tính Năng Riêng Biệt.......................................................... 16
Máy Tiện CNC....................................................................................................................... 16
1. Tốc độ quay .................................................................................................................... 16
2. Đường kính phơi ............................................................................................................. 16
3. Bước tiến ........................................................................................................................ 16
4. Chiều sâu bước tiến......................................................................................................... 16
5. Chiều sâu cắt .................................................................................................................. 16
6. Cấu tạo của máy tiện CNC............................................................................................... 16
Thân máy ........................................................................................................................ 17
Ổ dao.............................................................................................................................. 17
Mâm cặp ......................................................................................................................... 18
Bảng điều khiển CNC ........................................................................................................ 18
Trục chính ....................................................................................................................... 18
Động cơ truyền động......................................................................................................... 18
Ụ động............................................................................................................................ 18
Nguyên lý hoạt động của máy tiện CNC .................................................................................. 19
7. Ưu điểm của phương pháp tiện CNC: ............................................................................... 20
8.


Các loại dao tiện thơng dụng......................................................................................... 20

9.

Các mã lệnh lập trình máy tiện CNC ............................................................................. 23

Máy tiện ren Revolve.............................................................................................................. 26
Máy tiện cụt PL-2560 ............................................................................................................. 27
Máy Tiện Vạn Năng ............................................................................................................... 28
1.

Công dụng................................................................................................................... 28

2. Phân loại. ....................................................................................................................... 28
4


2.1 Theo độ chính xác. ...................................................................................................... 28
2.2 Theo mức độ chun mơn hóa. ...................................................................................... 28
2.3 Theo mức độ tự động hóa. ............................................................................................. 29
2.4 Theo trọng lượng máy. ................................................................................................. 29
3. Các Sơ Đồ Gia Công Và Chuyển Động Trên Máy Tiện Ren Vít Vạn Năng
3.1 Gia cơng bề mặt trụ trơn ngồi. .................................................................................... 29
3.2 Gia cơng bề mặt ren..................................................................................................... 31
4. Sơ Đồ Cấu Trúc Động Học Máy Tiện Ren Vít Vạn Năng
4.1 Cấu trúc xích tốc độ. -. ................................................................................................ 31
4.2 Cấu trúc xích chạy dao tiện bề mặt ren. .......................................................................... 33
4.3


Cấu trúc xích chạy dao ngang. ................................................................................. 35

4.4

Cấu trúc xích chạy dao tiện bề mặt trụ trơn. ............................................................... 36

4.5

Cấu trúc xích chạy dao tiện bề mặt trụ trơn. ............................................................... 38

Tài Liệu Tham Khảo .............................................................................................................. 41

5


Phần I – Phương Pháp Tiện
1. Phương pháp tiện là gì
1.1 Tiện là gì?
Tiện là Tiện là phương pháp gia công cắt gọt thông dụng nhất. Máy tiện chiếm
khoảng 25% đến 35% tổng số thiết bị trong phân xưởng gia công cắt gọt.
Nguyên công tiện thường được thực hiện trên các loại máy tiện như: máy tiện ren
vít vạn năng, máy tiện đứng, máy tiện cụt, máy tiện RW, máy tiện tự động, máy
CNC.v.v. Ngồi ra tiện cịn có thể được thực hiện trên các loại máy khác như:
máy khoan, máy phay, máy doa, trung tâm gia công .v.v
Một số loại phôi: Nhựa, gỗ, kim loại, sắt, gang, dồng.......
1.2 Đặc điểm của phương pháp tiện là gì?
-

-


Tiện là một phương pháp gia cơng cơ khí có phơi. Giống như phay, q trình
gia cơng tiện dựa trên hai chuyển động tạo hình. Đó là chuyển động quay trịn
của phơi và chuyển động tịnh tiến của lưỡi cắt
Các sản phẩm của phương pháp gia cơng tiện chủ yếu là dạng trịn xoay như:
trục trơn, trục bậc, côn, ren, lỗ, lệch tâm…
Giống như gia cơng phay, gia cơng tiện có năng suất cao, tính vạn năng lớn, độ
chính xác cao.
Có nhiều kiểu, loại, kích cỡ máy tiện khác nhau do đó các sản phẩm phương
pháp này có tính đa dạng cao.
Khó gia cơng các chi tiết có hình dạng phức tạp, đặc biệt trên mặt phẳng

2. Các loại máy tiện hiện có trên thị trường
Nguyên lý hoạt động của máy tiện :
Chuyển động chính của máy tiện bao gồm chuyển động quay của phôi và
chuyển động chạy dao:
+ Chuyển động quay của phôi: tạo ra tốc độ cắt
+ Chuyển động chạy dao: tạo ra năng suất gia cơng và độ bóng bề mặt gia
cơng. Các loại chuyển động chạy dao:
• Chuyển động chạy dao dọc: chuyển động tịnh tiến có phương song song
với đường tâm của máy tiện
• Chuyển động chạy dao ngang: chuyển động tịnh tiến có phương vng
góc với đường tâm máy tiện
6


• Chuyển động chạy dao nghiêng: chuyển động có hướng dịch chuyển tạo
thành góc với đường tâm của máy (gia cơng mặt cơn)
• Chuyển động chạy dao theo đường cong: gia cơng các bề mặt định hình
Về ngun lý chung, vật cần gia công sẽ được lắp trên mâm cặp có chuyển
động quay trịn, dao được gá trên bàn dao thực hiện quá trình cắt gọt chi

tiết theo yêu cầu.
 Máy tiện vạn năng: Gồm máy tiện ren vít và máy tiện trơn.

 Máy tiện ren vít vạn năng: Đây là một trong những dịng máy tiện thơng
dụng nhất hiện nay, có khả năng tiện trụ trơn và tiện ren.

 Máy tiện chép hình: Thiết bị được sử dụng để cắt gọt những chi tiết, sản
phẩm có thiết kế phức tạp.

7


 Máy tiện chuyên dụng: Chỉ được ứng dụng để gia công một vài sản phẩm
nhất định như bánh xe lửa, trục khuỷu…

 Máy tiện cụt: Loại máy tiện này có khả năng gia cơng chính xác các chi tiết
hạng nặng.

8


 Máy tiện đứng: Trục chính của máy được lắp đặt theo chiều thẳng đứng, sử
dụng để cắt gọt những chi tiết nặng và có thiết kế phức tạp, địi hỏi sự tỉ mỉ.

 Máy tiện nhiều dao: Hệ dao cắt trong máy tiện hoạt động độc lập, có khả
năng sử dụng nhiều dao cắt cùng lúc để cắt gọt chi tiết.

9



 Máy tiện revolver: Có khả năng gia cơng hàng loạt chi tiết có ngun cơng
khác nhau, trục chính của máy có thể nằm theo chiều ngang hoặc đứng

3. Các loại dao tiện
- Dao tiện ngoài: Dao tiện ngoài chủ yếu được sử dụng để tiện trụ ngoài hay tiện
khỏa mặt. Có hai loại chính gồm dao tiện ngồi đầu thẳng và đầu cong. Tùy
thuộc vào yêu cầu gia công để chọn dao tiện ngoài phù hợp
- Dao tiện trong (tiện lỗ): Dao tiện trong được chia thành 2 loại chính là dao tiện
lỗ suốt (lỗ thơng) và dao tiện lỗ bậc (lỗ không thông). Loại dao tiện CNC này
thường được chế tạo bằng thép hợp kim cứng (carbide) hoặc thép gió (HSS) có
khả năng chịu nhiệt cao.

10


Dao tiện ren: Một trong những cách để tạo ren là sử dụng dao tiện ren trên các
máy tiện CNC. Dao tiện ren bao gồm dao tiện ren trong, dao tiện ren ngoài,
dao tiện ren trái và dao tiện ren phải.
- Dao tiện rãnh và cắt đứt: Loại dao này được sử dụng để tạo rãnh trên các chi
tiết trụ trịn hoặc để cắt đứt những phần khơng cần thiết khỏi thanh vật liệu.
Ngoài dao tiện rãnh và cắt đứt, cịn có loại dao tiện rãnh lỗ và dao tiện rãnh
mặt đầu.
- Dao tiện vai: Dao tiện vai chuyên sử dụng để tiện vai trụ bậc hay trụ vai có
đường kính nhỏ. Dao tiện vai được thiết kế với góc φ = 90°. Gồm dao tiện vai
trái, dao tiện vai phải.
- Dao xén mặt đầu: Gồm dao xén mặt đầu thẳng và dao xén mặt đầu cong,
thường được chế tạo bằng thép hợp kim cứng (carbide) và thép gió (HSS).
Loại dao này có thể chế tạo với góc φ = 90°.
- Dao tiện doa lỗ: Được thiết kế đặc biệt để doa lỗ với độ ổn định cao, chống
rung động cực tốt để đảm bảo độ chính xác dung sai của lỗ cũng như đạt được

độ bóng đẹp của bề mặt gia cơng.
- Dao tiện định hình: Dao tiện định hình được sử dụng để gia cơng những chi
tiết định hình trong sản xuất hàng loạt, hàng khối.
4. Các phương pháp tiện phổ biến
4.1 Tiện trụ mặt ngoài
- Đây là phương pháp gia công tiện phổ biến nhất. Phương pháp tiện ngoài này
dùng để tạo ra bề mặt trụ: tiện trụ dài, tiện trụ ngang, và tiện tinh rộng. Bằng
cách dụng dao tiện ( hay cịn gọi là chíp tiện) gia cơng bề mặt bên ngồi của
sản phẩm.
- Với tiện trụ ngồi, tùy theo hình dạng chi tiết cần sản xuất mà các kỹ sư sẽ
chọn phương pháp gia công khác nhau. Nó có thể tiện bằng phương pháp tự
động đặt kích thước hoặc bằng phương pháp cắt thử.
4.2 Tiện lỗ
- Tiện lỗ giống như tiện ngoài. Bản chất của nó vẫn là phương thức cắt gọt để
tạo hình cho sản phẩm. Tuy nhiên, điều kiện cắt gọt ở đây nhằm tạo ra những
lỗ có đường kính lớn nhỏ khác nhau cho sản phẩm.
- Thông thường, phương pháp này sẽ được thực hiện trên máy doa, máy tiện lỗ
cao cấp.
4.3 Tiện khỏa mặt dầu
- Phương pháp này sử dụng rất nhiều loại dao tiện khác nhau. Mục đích của
phương pháp là tiện khỏa trên bề mặt sản phẩm.
- Những loại dao chính được sử dụng trong q trình gia cơng có thể kể tới giao
thẳng đầu, cong đầu, dao khỏa mặt đầu chuyên dụng.
4.4 Tiện cắt đứt
-

11


Về bản chất, tiện cắt đứt giống hệt với phương pháp tiện bề mặt ngoài. Tuy

nhiên, điều kiện cắt gọn sản phẩm khắc nghiệt hơn. Dao cắt sử dụng trong việc
cắt tiện này cũng có độ bền kém hơn hẳn so với tiện bề mặt, do vậy cần sử
dụng các loại dầu cắt gọt kim loại tốt.
4.5 Tiện ren
a/ Dùng dao tiện đơn: Là phương pháp khá đơn giản ,có tính vạn năng cao và
được sử dụng khá phổ biến tuy nhiên năng suất không cao
b/ Để nâng cao năng suất người ta thường dùng các phương pháp như tiên
bằng dao lược ren hoặc dùng phương pháp tiện ren gió lốc
5. Ưu điểm của phương pháp tiện là gì
Quá trình tiện cho phép gia cơng nhiều loại bề mặt trịn, xoay khác nhau của vật
liệu cần thiết. Như tiện mặt ngoài, tiện lên mặt đầu, tiện lỗ, tiện cắt đứt, tiện ren
ngồi, ren trong, tiện định hình.
Nhờ vậy, cơng nghệ tiện cho phép tạo hình sản phẩm một cách đơn giản và chi
tiết. Mọi người có thể dễ dàng ứng dụng các loại máy tiện trong cơng việc cơ
khí, chế tạo của mình.
6. Sản phẩm của phương pháp tiện
-

-

Độ chính xác của máy: Điều này được xét dựa vào độ đảo của trục chính, độ
song song của sống trượt và tâm đường trục chính. Ngồi ra, nó cũng bị ảnh
hưởng bởi độ đồng tâm của động, trục chính của máy tiện.
Tình trạng dao cụ.
Độ chính xác về các vị trí tương quan.
Độ đồng tâm giữa mặt trong mặt ngoài sản phẩm.
Nhưng nhìn chung gia cơng tiện là gia cơng chính xác cao. Trong các điều kiện
làm việc lý tưởng, độ chính xác của sản phẩm tiện thường đạt tới độ 0,01 mm.
Với tiện ren thì độ chính xác của thành phẩm có thể đạt tới cấp 7. Nghĩa là nằm
trong khoảng 2.5 – 1.25 micro mét.


7. Tại sao bạn nên sử dụng phương pháp gia công tiện?
Để gia công các khối tròn xoay như trục, buli, bánh răng, lỗ, ren… đảm bảo u
cầu kỹ thuật cao thì khơng có một phương pháp gia công nào tốt hơn gia công
tiện. Nhất là những chi tiết máy quan trọng, yêu cầu độ chính xác cao.
Ngày nay, việc ứng dụng cơng nghệ CNC hiện đại và các thiết bị đi kèm , máy
tiện có thể sử dụng trong việc khoan, doa, vát mặt, miết, mài… Do đó khơng q
ngạc nhiên khi tiện trở thành nguyên công cắt gọt chiếm tỷ lệ cao nhất trong gia
cơng cơ khí.
8. Một số loại đồ gá gia cơng điển hình trên máy tiện
12


8.1 Trục gá cứng hình trụ
Trục gá cứng hình trụ gia cơng đường kính Ø350 của cánh bơm. Chi tiết gia công
được định vị trên trục gá và được kẹp chặt bằng đai ốc. Trục gá cùng chi tiết gia
công được gá trên hai mũi tâm. Để truyền momen xoắn dùng cặp tốc.
8.2 Trục gá đàn hồi
Trục gá đàn hồi để định vị và kẹp chặt chi tiết. Chi tiết gia công được định vị trên
trục gá đàn hồi(theo mặt trụ trong) và mặt gờ của thân trục gá. Như vậy chi tiết
được định vị năm bậc tự do. Để kẹp chặt chi tiết phải xiết đai ốc. Khi xiết đai ốc,
chi tiết hình cơn dịch chuyển về bên trái, làm cho trục gá đàn hồi bung ra để kẹp
chặt chi tiết. Thân trục gá (hình cơn) được lắp vào trục chính của máy tiện và được
kẹp rút từ phía sau của trục chính.
8.3 Ống kẹp đàn hồi
Ống kẹp đàn hồi để định vị và kẹp chặt chi tiết theo mặt trụ ngồi. Chi tiết gia
cơng được định vị trong ống kẹp đàn hồi theo mặt trụ ngoài và được tỳ vào mặt
đầu của chi tiết. Như vậy chi tiết được định vị năm bậc tự do. Để kẹp chặt chi tiết
phải xiết đai ốc. Khi xiết đai ốc này dịch chuyển về bên trái làm cho ống kẹp đàn
hồi bị bóp lại và kẹp chặt chi tiết.

8.4 Trục gá với lò xo đĩa
Trục gá với lò xo đĩa được dùng để định vị và kẹp chặt chi tiết theo mặt trụ trong.
Trục gá gồm: thân, vòng chặn, lò xo đĩa, ống kẹp và vít. Khi xiết vít, ống kẹp làm
biến dạng các lị xo đĩa theo phương hướng kính để kẹp chặt chi tiết. Thân được
lắp vào lỗ côn của trục chính và được kẹp chặt bằng địn rút ở phía sau trục chính.
8.5 Trục gá tự kẹp chặt bằng một con lăn
Kết cấu của trục gá bằng một con lăn gồm: con lăn, miếng đệm, vít hãm, chốt định
vị và thân trục gá. Con lăn phải được mài cho đến khi đường kính D bằng đúng
đường kính của thân trục gá. Chi tiết gia công được kẹp chặt nhờ lực ly tâm cắt.
8.6 Trục gá tự kẹp chặt bằng ba con lăn
Trục gá tự kẹp chặt bằng ba con lăn nằm cách nhau 1200 . Các miếng ngăn cách
con lăn được lắp trên thân gá, giữa các miếng ngăn cách này có các con lăn. Trước
khi gá chi tiết gia công, các miếng ngăn cách phải quay đi một góc để cho các con
lăn nằm ở vị trí thấp nhất. Sau khi gá chi tiết gia công xong, dưới tác dụng của lò
xo các miếng ngăn cách con lăn quay ngược lại và con lăn được chêm chặt sơ bộ.
Các viên bi và vịng đềm có tác dụng đẩy chi tiết gia công tỳ sát vào gờ trái của
trục gá khi xiết đai ốc
8.7 Đồ gá tiện mặt đầu và lỗ
Chi tiết gia công được định vị trên phiến tỳ tròn và phần trụ của trục gá. Như vậy
chi tiết được hạn chế bậc tự do. Kẹp chặt chi tiết được thực hiện bằng hai mỏ kẹp.
Phần đuôi côn của trục gá được lắp vào lỗ côn của trục chính và được kẹp chặt
bằng địn rút ở phía sau của trục chính.
8.8 Đồ gá tiện lỗ ở mặt đầu
13


Đặc điểm của đồ gá tiện lỗ ở mặt đầu là tâm lỗ được gia công không trùng với tâm
lỗ của lỗ định vị chính.
Chi tiết gia cơng được định vị trên phiến tỳ tròn, chốt trụ và chốt tỳ chống xoay,
kẹp chặt chi tiết được thực hiện bằng hai mỏ kẹp. Vì tâm quay của chi tiết gia

cơng khơng trùng tâm định chính nên phải lắp thêm phần đối tượng (để tạo được
cân bằng khi gia công)
8.9 Đồ gá tiện mặt cầu lõm
Chi tiết gia công được gá trên mâm cặp 3 chấu của máy tiện. Thân đồ gá được lắp
trong ụ động của máy. Bánh răng ăn khớp với thanh răng 1. Đuôi 5 của thanh răng
cùng với đài gá dao được gá trên đế 6. Khi đài gá dao, đế và đi thanh răng dịch
chuyển về phía sau (vng góc với tâm trục chính), thanh răng 1 làm cho bánh
răng 2 quay theo chiều kim đồng hồ cùng với dao 4 để tạo ra mặt cầu có bán kính
chọn trước.
8.10 Mâm cặp
Mâm cặp dùng để kẹp chặt và cố định các chi tiết khi gia công, mâm cặp được lắp
trên trục chính thơng qua bề mặt cơn định vị và ren trên đầu trục chính
Mâm cặp gồm có hai loại: tự định tâm và khơng tự định tâm.
Mâm cặp tự định tâm là mâm cặp dùng để kẹp chặt các chi tiết gia cơng dạng trịn
xoay , khi kẹp chặt chi tiết gia cơng có tâm trùng với tâm của trục chính, có các
loại mâm cặp tự định tâm là : Mâm cặp 2 chấu, 3 chấu, 4 chấu và 6 chấu và
thường trong gia công người ta sử dụng mâm cặp 3 chấu tự định tâm là nhiều
Mâm cặp không tự định tâm ( Mâm cặp có các chấu độc lập) : là mâm cặp có các
chấu dịch chuyển hướng tâm độc lập với nhau trong các vành của mâm cặp , ở vị
trí mỗi chấu có nửa đai ốc ăn khớp với vit me , một đầu của vit me có lỗ vng để
cắm chìa vặn , khi vặn vít me thì chấu cặp tương ứng sẽ dịch chuyển hướng tâm ,
Mâm cặp không tự định tâm thường để kẹp chặt các chi tiết không đối xứng hoặc
kẹp chặt để gia công các chi tiết lệch tâm.
8.11 Mũi chống tâm
Mũi chống tâm dùng để gá đặt các chi tiết kém cứng vững hoặc các chi tiết trục
dài có khoan tâm ở hai đầu
Mũi chống tâm gồm có 4 loại : Mũi tâm cố định, Mũi tâm xoay, mũi tâm ngược,
mũi tâm có khía nhám
Mũi tâm cố định : thường dùng ở ụ động hoặc sau trục chính, sử dụng khi gia
cơng chi tiết với tốc độ thấp

Mũi tâm xoay : thường đùng ở ụ dộng hoặc sau trục chính để gia cơng các chi tiết
với tốc độ lớn hơn
Mũi tâm ngược là loại mũi tâm không tiêu chuẩn dùng để gá đặt gia công các chi
tiết có kích thước nhỏ , có đầu tâm ngồi và cắt gọt với lượng dư nhỏ , mũi tâm
ngược cũng bao gồm mũi tâm cố định và mũi tâm xoay

14


Mũi tâm có khía nhám : Khi gia cơng các chi tiết có hình trụ rỗng ( hình ống) ,
người ta sử dụng mũi tâm có khía nhám ( lắp ở đầu trục chính và mũi tâm hình
nón cụt (lắp ở phía ụ động)
8.12 Tốc kẹp
Tốc kẹp là một dụng cụ đỡ gá chuyên dùng để truyền momen quay cho chi tiết gia
công được gá trên hai mũi tâm thông qua mâm đẩy tốc hay đi tốc, Tốc kẹp có
hai loại là tốc kẹp đuôi thẳng và tốc kẹp đuôi cong
8.13 Gía đỡ (LuyNet)
Dùng để tăng độ cứng vững cho chi tiết gia công dạng trụ dài hoặc những chi tiết
nặng
Gía đỡ trên máy tiện có 2 loại giá đỡ cố định và giá đỡ di động có bề mặt tiếp xúc
với chi tiết gia công là chốt tỳ hay con lăn
Gía đỡ cố định dùng để đỡ các chi tiết gia cơng có kích thước lớn hoặc những chi
tiết cần gia công ở mặt đầu hoặc gia công lỗ ( Khoan ,khoét ,doa, lỗ tiện. Gía đỡ
cố định được cố định trên băng máy bằng các bu lơng
Gía đõ di động : đùng để đỗ các chi tiết có kích thước nhỏ có chiều sâu cắt nhỏ ,
loại giá đỡ di động được bắt chặt với bàn xe dao trong q trình gia cơng di
chuyển theo bàn máy

Phần II – Máy Tiện
1. Tìm hiểu về 8 loại máy tiện thông dụng nhất

1.1 Máy tiện cụt:
Dùng để gia công chi tiết có đường kính lớn: bánh răng, vơ lăng, puli, tấm
đệm…Dịng máy này thường được dùng để gia cơng các chi tiết nặng có
đường kính lớn như các loại bánh răng, bánh đà, puli, bánh đai. Loại máy này
đa phần được dùng để gia cơng đơn chiếc, nhưng cũng có khi chúng được sử
dụng trong các xưởng sửa chữa , lúc này máy được trang bị thêm mâm cặp rất
lớn.
1.2 Máy tiện tự động và nửa tự động:
Dùng gia công hàng loạt và hàng khối số lượng.
1.3 Máy tiện chuyên dụng:
Dịng máy này chỉ được sử dụng để gia cơng 1 vài loại máy chi tiết nhất định
đòi hỏi độ chính xác cao như tiện hớt lưng và tiện bánh xe lửa….
1.4 Máy tiện vạn năng:
Dùng máy này gia công mặt trụ ngồi, cơn trong, mặt trụ trong , cơn ngồi, ren vít
trong , tiện chép hình, ren vít ngồi …
1.5 Máy tiện ghép hình:

15


Đây là loại máy được thiết kế với những cơ cấu ghép hình để gia cơng được
những chi tiết có hình dạng khá đặc biệt. Dịng máy này khi chuyển động chỉ có 1
trục trơn.
1.6 Máy tiện nhiều dao:
Là dịng máy tiện có rất nhiều dao chuyển động độc lập, được dùng để gia cơng
nên các chi tiết có thiết kế phức tạp với nhiều dao cắt khác nhau
1.7 Máy tiện đứng:
Gia cơng chi tiết có các đường kính lớn. Đây là loại máy có được trục chính thẳng
đứng được dùng để gia công các chi tiết nặng phức tạp và khó. Máy này được thiết
kế với kiểu máy đa trục, trục đảo, dao quay, chân đế nhỏ hơn và đứng vững hơn.

1.8 Máy tiện revolver:
Là dòng máy được dùng để gia cơng ra các chi tiết trịn xoay với nhiều ngun
cơng chi tiết khác nhau. Lúc này tồn bộ dao cắt cần thiết sẽ được lắp trên 1 bàn
dao đặc biệt được gọi là đầu dao revolver có trục quay đứng hoặc là nằm ngang.

Phần III – Các Dòng Máy Tiện Có Tính Năng Riêng Biệt
Máy Tiện CNC
Các thơng số chính của máy tiện cnc cơ khí
1. Tốc độ quay
Đơn vị là số vòng quay trên phút (vòng / phút), nó cho biết tốc độ quay của trục
chính (N). Tốc độ trục chính tương quan trực tiếp với tốc độ cắt, cũng có tính đến
đường kính. Do đó, tốc độ trục chính phải thay đổi để duy trì tốc độ cắt khơng đổi
nếu đường kính thay đổi đáng kể
2. Đường kính phơi
Như đã nói, điều này đóng một vai trò quan trọng để đạt được tốc độ cắt phù hợp.
Ký hiệu là D và đơn vị là mm.
3. Bước tiến
Đơn vị là mm / vòng quay và ký hiệu là s. Bước tiến cho biết khoảng cách mà
dụng cụ cắt di chuyển trên một vịng của phơi. Khoảng cách được đo theo trục.
4. Chiều sâu bước tiến
Nói một các dễ hiểu là độ sâu của một vết cắt theo hướng trục. Nó là tham số
chính cho việc cắt gọt. Tốc độ tiến dao cao hơn gây áp lực nhiều hơn lên dụng cụ
cắt, rút ngắn tuổi thọ của nó.
5. Chiều sâu cắt
Ngược lại với cắt dọc trục, nó thể hiện chiều sâu cắt vng góc với trục. Một lần
nữa, chiều sâu cắt càng ít, càng giúp kéo dài tuổi thọ của các cơng cụ và đảm bảo
hồn thiện tốt hơn.
6. Cấu tạo của máy tiện CNC
16



Trước khi hiểu được nguyên lý hoạt động của máy CNC như thế nào? Chúng ta
cần phải nắm rõ được các bộ phận cấu tạo nên máy tiện CNC. Hầu hết các
dòng máy CNC sẽ được thiết kế bao gồm các bộ phận sau:

Thân máy
Thân máy là phần đóng vai trò như 1 chân đế dùng để cố định cho máy tiện được
đứng vững trên bề mặt khi thiết kế thi công vách ngăn. Thân máy CNC được xem là
một bộ phận dùng làm nơi trụ cột để cho tất cả các bộ phận của máy tiện CNC được
gắn vào. Nên phần thân máy sẽ được sử dụng loại nguyên liệu chất lượng, có kết
cấu chặt chẽ sẽ chịu, được cường lực mạnh.
Ổ dao

17


Ổ dao chính là nơi được sử dụng dùng để gắn bộ dao cắt vách ngăn. Ổ dao sẽ di
chuyển theo chiều ngang, dọc để thuận tiện trong việc cắt vách ngăn. Nên hiểu đơn
giản ổ dao chính là một loại dao dùng để thực hiện trong quá trình cắt gọt.
Mâm cặp
Trong máy tiện CNC mâm cặp chính là bộ phận được thiết kế dùng để gắn giữa trục
chính. Nó đóng vai trị giữ cho vách ngăn CNC khơng bị rơi khỏi máy cắt.
Bảng điều khiển CNC

Bảng điều kiện chính là trung tâm dùng để lập trình các lệnh trong hệ thống giúp
cho máy tiện CNC hoạt động theo yêu cầu. Trong bảng điều khiển sẽ lưu trữ lại tất
cả các chương trình cũng như hướng dẫn của máy CNC trong q trình thực hiện
vận hành thao tác.
Trục chính
Trục chính là bộ phận dùng để làm cho mâm có thể di chuyển quay trịn thuận tiện

trong q trình thiết kế cắt vách ngăn.
Động cơ truyền động
Động cơ truyền động là bộ phận được thiết kế nhằm giúp cho mâm cặp có thể xoay
dễ dàng. Bộ phận này được sử dụng là loại động cơ AC Servo Fanuc đít đỏ.
Ụ động
18


Ụ động chính là bộ phận lắp đặt dùng để thuận tiện trong việc thiết kế vách ngăn. Bộ
phận ụ động sẽ được di chuyển dọc theo trục Z của máy tiện CNC khi hoạt động cắt,
khắc vách ngăn.
Nguyên lý hoạt động của máy tiện CNC

Cũng giống như các loại máy cắt CNC khác trên thị trường. Nguyên lý hoạt động
của máy tiện CNC sẽ được dựa trên lập trình tiến hành gia công nguyên liệu làm
vách ngăn.
Máy tiện CNC sẽ được hoạt động theo nguyên lý điều khiển quay trịn phơi và
chuyển động chạy dao. Lúc này khi máy đã được lập trình theo yêu cầu đi vào hoạt
động. Thì bộ phận chuyển động chính sẽ bắt đầu chuyển động nhằm xoay vôi làm
cho dao cắt CNC chạy theo chuyển động ngang dọc trên băng máy.
Để bạn hiểu biết hơn về nguyên lý hoạt động của máy tiện CNC. Dưới đây là sơ đồ
vận hành nguyên lý của từng khâu trong máy tiện CNC:


Đối với nguyên lý hoạt động của trục chính giúp cho mâm cặp được chuyển
động. Nó sẽ được thực hiện theo sơ đồ động cơ > hộp giảm tốc > mâm cặp.



Nguyên lý hoạt động của việc chuyển động dao trên bàn dao sẽ thực hiện theo

sơ đồ động cơ > hộp giảm tốc > trục truyền > bàn xe dao.
Nhưng cần lưu ý nguyên lí chuyển động cũng như tốc độ sẽ được thiết kế
chuyển động tương tự với trục chính của máy tiện CNC. Vì bàn dao cắt CNC
cần phải có một tốc độ chuyển động linh hoạt mới giúp cho CNC được cắt
chuẩn.
19


7. Ưu điểm của phương pháp tiện CNC:










Máy tiện CNC có khả năng tối ưu, tăng tuổi thọ dao.
Khơng cần sử dụng các dụng cụ cắt gọt, phụ tùng hoặc đồ gá phơi.
Hạn chế lượng phế phẩm trong q trình tiện.
Không phải phụ thuộc quá nhiều vào yếu tố con người, khơng tốn nhiều nhân
cơng.
Khơng địi hỏi đội ngũ nhân viên vận hành máy phải có trình độ chun mơn
hoặc kỹ thuật nghề cao.
Thời gian gia cơng tiện nhanh chóng giúp rút ngắn thời gian hoàn thiện sản
phẩm.
Các loại máy tiện CNC có thể vận hành liên tục trong thời gian dài mà khơng
làm gián đoạn q trình sản xuất.

Máy tiện hiện đại có tạo ra những sản phẩm với độ chính xác và khả năng đồng
nhất cao.
Phương pháp tiện CNC có tính linh hoạt cao, dễ dàng thay đổi, điều chỉnh các
thơng số kỹ thuật tùy theo kích thước chi tiết cần gia công.

8. Các loại dao tiện thông dụng
Dao tiện trên máy CNC được chọn lựa theo yêu cầu, đặt điểm của bề mặt chi tiết
gia công. Dao có hai phần: phần cắt (phần làm việc) và phần cán (phần thân).

20


Phần cắt dao tiện CNC : Thường dùng là các loại mảnh dao (insert) tiêu chuẩn. Có
các loại mảnh dao: hình bình hành (ký hiệu A, B, K), hình thoi (ký hiệu C, D, E,
M, V), hình chữ nhật (L), hình trịn (R), hình vng (S), hình tam giác (T), hình 3
góc (W), hình bác giác (O), ngũ giác (P), lục giác (H). Ví dụ một số loại mảnh dao
ở hình b;

Phần cán dao tiện CNC được chia thành nhiều loại như:
– Tiện thơ, tinh ngồi và trong. Khi tiện tinh ngồi và trong chú ý chọn góc
nghiêng chính và phụ cho phù hợp với đặc điểm bề mặt gia công, loại mảnh dao và
phương chạy dao sau. Dưới đây là một số ví dụ:

21


– Tiện lỗ, tiện định hình

– Tiện cắt đứt thép trụ đặc và rỗng, tiện rãnh trong và ngoài, tiện rãnh sâu và rãnh
bề mặt

22


– Dao tiện ren với nhiều kiểu ren và bước ren trái, phải khác nhau; Được sử dụng
cho tiện ren trong và ren ngoài (f).

Hầu hết các máy tiện được lập trình trên hai trục. Trục X và trục Z. Quy ước là
Trục Z dọc theo đường tâm của phôi, trục X vng góc với đường tâm của phơi,
phương và chiều như hình vẽ.
9. Các mã lệnh lập trình máy tiện CNC
Hiện nay hầu hết tất cả máy tiện NC, CNC đều sử dụng ngơn ngữ lập trình theo
tiêu chuẩn quốc tế ISO G-code và M-code
Các chức năng lệnh mã G được thống kê dưới đây:
Các chức năng của lệnh mã G
Mã tiêu chuẩn —-Chức năng
G00 Chạy dao nhanh ( không ăn dao )
23


G01 Nội suy đường thẳng
G02 Nội suy đường tròn theo chiều kim đồng hồ
G03 Nội suy đường tròn theo ngược chiều kim đồng hồ
G04 Dừng dao với thời gian xác định
G07.1(G107) Nội suy hình trụ
G10 Lập trình dữ liệu đầu vào cho máy tiện CNC ( thiết lập thông số )
G11 Xóa chế độ lập trình dữ liệu đầu vào ( data sitting )
G12.1(G112) Chế độ nội suy tọa độ cực
G13.1(G113) Xóa chế độ nội suy theo tọa độ cực
G18 Xác định mặt phẳng XZ
G20 Hệ đơn vị tính theo inch

G21 Hệ đơn vị tính theo mét
G22 Kiểm tra hành trình đã lưu ON
G23 Kiểm tra hành trình đã lưu ON
G27 Kiểm tra lại điểm tham chiếu
G28 Trở lại điểm tham chiếu
G30 Vị trí trở lại tham chiếu ( gọi điểm tham chiếu thứ 2, 3, 4 )
G31 Bỏ qua chức năng
G32 Cắt ren- tiến liên tục
G34 Cắt ren theo biến dẫn
G40 Hủy bỏ hiệu chỉnh bán kính dao
G41 Hiệu chỉnh bán kính dao bên trái so với đường biên dạng
G42 Hiệu chỉnh bán kính dao bên trái so với đường biên dạng
24


G50 Khai báo giá trị trục chính tối đa
G50.3 Thiết lập lại hệ thống phôi định sẵn
G52 Xác lập hệ tọa độ cục bộ
G53 Xác lập hệ tọa độ máy
G54 Điểm 0 thứ nhất của phôi
G55 Điểm 0 thứ hai của phôi
G56 Điểm 0 thứ ba của phôi
G57 Điểm 0 thứ tư của phôi
G58 Điểm 0 thứ năm của phôi
G59 Điểm 0 thứ sáu của phôi
G65 Gọi macro riêng
G66 Gọi chế độ macro riêng
G67 Xóa bỏ chế độ macro riêng
G70 Chu trình gia cơng tinh
G71 Chu trình gia cơng thơ theo đường bao

G72 Chu trình gia cơng thơ theo mặt
G73 Chu trình gia cơng thơ theo biên dạng có sẵn
G74 Chu trình gia cơng khoan nhiều lần/ rãnh theo mặt ( mặt đầu )
G75 Chu trình gia cơng rãnh theo bán kính ( cắt rãnh theo mặt lưng )
G76 Chu trình cắt ren tiện CNC
G80 Hủy bỏ chu trình khoan
G83 Chu trình khoan
G84 Chu trình ta rơ
25