GIAO AN VAN 8 CUC HAY2016

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Ngµy so¹n: Ngµy gi¶ng:. Bµi 1- TiÕt 1. V¨n b¶n: T«i. ®i häc. (Thanh TÞnh). I/ Môc tiªu bµi häc: 1. Kiến thức: Giup hoc sinh : - Nam được cốt truyện ,nhân vật,sự kiện trong đoạn trích Tôi đi học. - Cảm nhận được tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” ở buổi tựu trường đầu tiên trong đời - Thấy được ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ, gợi dư vị trữ tình man maùc cuûa Thanh Tònh. 2. Kĩ năng: - Rèn kĩ năng đọc, phân tích tác phẩm có kết hợp các yếu tố mieâu taû vaø bieåu caûm. -Trình bày những suy nghĩ,tình cảm về một sự việc trong cuoäc soáng cuûa baûn thaân. 3 . Thái độ: -GD tình yêu gia đình,yêu trường lớp,quý trọng thầy cô. II/ ChuÈn bÞ: 1.Gi¸o viªn: §äc kÜ néi dung v¨n b¶n Tham kh¶o c¸c tµi liÖu liªn quan. 2. Häc sinh: Đọc văn bản, đọc chú thích, tìm bố cục Tr¶ lêi c©u hái vµo vë so¹n. III/ Các hoạt động dạy- học: 1.Ôn định lớp 2. KiÓm tra: Vë so¹n bµi cña häc sinh. 3. Bµi míi: Giíi thiÖu bµi. Trong cuộc đời mỗi con ngời, những kỉ niệm tuổi học trò thờng đợc lu giữ bền lâu trong trí nhớ. Đặc biệt là những kỉ niệm về buổi đến trờng đầu tiên. “ Ngµy ®Çu tiªn ®i häc Mẹ dắt tay đến trờng Em võa ®i võa khãc MÑ dç dµnh yªu th¬ng”. Thật khó diễn tả bằng lời những cảm xúc của các em học sinh lúc đó. Bởi mỗi ngời lại có những cảm xúc riêng. Hôm nay, cô và các em sẽ đợc tìm hiểu t©m tr¹ng cña mét b¹n häc trß xng “t«i” trong v¨n b¶n “T«i ®i häc” víi nh÷ng kØ niÖm m¬n man, b©ng khu©ng cña mét thêi th¬ Êy. Hoạt động của GV và HS. Néi dung. * GV hớng dẫn cách đọc: I/ §äc- t×m hiÓu chung §äc víi giäng chËm, dÞu dµng, l¾ng s©u; chó ý ng÷ ®iÖu. 1. Taùc giaû * GV đọc mẫu: Từ đầu -> Tôi đi học. - Thanh Tònh ( 1911 – 1988 ) - Gọi 2 HS đọc nối tiếp đến hết. - Nhận xét cách đọc của học sinh. - Teân khai sinh laø Traàn Vaên.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> H: Qua chuÈn bÞ bµi ë nhµ, em h·y giíi thiệu đôi nét về nhà văn Thanh Tịnh? -> Thanh TÞnh (1911- 1988) Tªn khai sinh lµ TrÇn V¨n Ninh quª ë xãm Gia L¹c, ven s«ng H¬ng, ngo¹i « tp HuÕ. N¨m lªn 6 tuæi đợc đổi tên là Trần Thanh Tịnh, học tiểu häc vµ trung häc t¹i HuÕ. Tõ n¨m 1933, b¾t ®Çu ®i lµm vµ vµo nghÒ d¹y häc. §©y còng lµ thêi gian «ng b¾t ®Çu s¸ng t¸c v¨n ch¬ng. Trong sù nghiÖp s¸ng t¸c cña mình,Thanh Tịnh đã có mặt trong khá nhiều lÜnh vùc: truyÖn ng¾n, truyÖn dµi, th¬, bót kÝ v¨n häc...song cã lÏ «ng thµnh c«ng h¬n c¶ ë thÓ lo¹i truyÖn ng¾n vµ th¬. Nh÷ng truyÖn ng¾n hay nhÊt cña Thanh TÞnh nh×n chung đều toát lên một tình cảm êm dịu, trong trÎo. V¨n «ng nhÑ nhµng mµ thÊm s©u, mang d vÞ võa man m¸c buån th¬ng, võa ngät ngµo quyÕn luyÕn. “T«i ®i häc” lµ mét trờng hợp tiêu biểu nh vậy. Tác phẩm đợc in trong tËp “Quª mÑ” xuÊt b¶n n¨m 1941. H: Ngay mở đầu truyện, tác gỉa đã viết: “H»ng n¨m, cø vµo cuèi thu...tùu tr êng”. Em hiÓu “tùu trêng” ë ®©y cã nghÜa nh thÕ nµo? ->§Õn trêng khai gi¶ng n¨m häc míi. H: “Ông đốc trờng Mĩ Lí cho gọi mấy cậu học trò mới đến” Vậy “ông đốc” ở ®©y lµ ai? -> ¤ng hiÖu trëng. H: Tõ “l¹m nhËn” trong c©u “ Tù nhiªn l¹m nhËn lµ vËt riªng cña m×nh” cã nghÜa lµ g×? -> NhËn qu¸ ®i, nhËn vµo m×nh nh÷ng ®iÒu, nh÷ng phÇn kh«ng ph¶i cña m×nh. GV: Cßn mét sè tõ khã kh¸c, trong qu¸ tr×nh t×m hiÓu v¨n b¶n chóng ta sÏ gi¶i thÝch tiÕp. H: Trong văn bản, tác giả đã sử dụng những phơng thức biểu đạt nào? -> Tù sù, miªu t¶, biÓu c¶m. GV: Gi¶ng gi¶i cho HS c¸c biÓu hiÖn vµ kÕt luËn: Miªu t¶ vµ biÓu c¶m trong v¨n tù sù cụ thể nh thế nào, các em sẽ đợc tìm hiểu kĩ trong tiÕt TËp lµm v¨n. H: Em cã nhËn xÐt g× vÒ m¹ch kÓ cña truyÖn? -> KÓ theo dßng håi tëng cña nh©n vËt “t«i”, theo tr×nh tù thêi gian vµ kh«ng gian cña buæi tùu trêng ®Çu tiªn. H: Có những nhân vật nào đợc kể lại trong truyÖn? Nh©n vËt chÝnh lµ ai? V× sao em biÕt? -> Tôi, mẹ, ông đốc, những cậu học trò.. Ninh - Quê ở Huế - Trong sự nghiệp sáng tác ông có mặt ở nhiều lĩnh vực nhöng thaønh coâng hôn caû laø truyeän ngaén vaø thô 2. Taùc phaåm Truyeän ngaén “ Toâi ñi hoïc” in trong taäp “ Queâ meï”xuaát baûn naêm 1941.. 3. Từ khó : 2,6,7. 4. Phương thức biểu đạt: Tự sự + miêu tả+ biểu cảm. 5. Thể loại Truyeän ngaén – hoài töô.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> Tôi là nhân vật chính. Vì nhân vật này đợc kể nhiều nhất, mọi sự việc trong truyện đều thông qua sự cảm nhận của nhân vật nµy. H: Qua m¹ch kÓ cña nh©n vËt “T«i”, em h·y cho biÕt bè côc cña v¨n b¶n gåm mÊy phÇn? Néi dung tõng phÇn lµ g×? -> 5 phÇn: + P1: Tõ ®Çu-> Tng bõng rén r·. (Kh¬i nguån kØ niÖm) + P2: Buæi mai-> Ngang trªn ngän nói. (T©m tr¹ng vµ c¶m gi¸c cña nh©n vËt 6. Bè côc “tôi”trên đờng cùng mẹ đến trờng) + P3:Tríc s©n trêng-> Trong c¸c líp. (T©m tr¹ng vµ c¶m gi¸c cña nh©n vËt “t«i” khi ë gi÷a s©n trêng, quan s¸t mäi ngêi vµ c¸c b¹n). + P4: Ông đốc-> Chút nào hết. (T©m tr¹ng vµ c¶m gi¸c cña nh©n vËt “t«i” khi nghe gäi tªn vµ rêi mÑ vµo líp). +P5:Cßnl¹i. (T©m tr¹ng vµ c¶m gi¸c cña nh©n vËt “t«i” khi vào lớp, đón nhận tiết học đầu tiên). GV chuyÓn ý:TruyÖn ng¾n ®Ëm chÊt tr÷ t×nh “T«i ®i häc” cña nhµ v¨n Thanh TÞnh đã giúp chúng ta sống lại những kỉ niệm tuổi thơ mơn man, trong sáng ở buổi tựu trờng đầu tiên. Những kỉ niệm ấy đợc khơi nguån tõ thêi ®iÓm nµo? Chóng ta sÏ cïng t×m hiÓu. *HS đọc thầm 4 câu văn đầu. H: Nçi nhí buæi tùu trêng ®Çu tiªn cña tác giả đợc khơi nguồn từ thời điểm nào? H: Vì sao cứ đến thời điểm này, những kỉ niÖm cña t¸c gi¶ l¹i ïa vÒ? -> Do có sự liên tởng tơng đồng, tự nhiên gi÷a hiÖn t¹i vµ qu¸ khø. GV: Cø vµo thêi ®iÓm Êy, c¶nh vËt Êy, kh«ng gian Êy...lµm cho nh©n vËt nghÜ ngay vÒ ngµy xa theo 1 quy luËt tù nhiªn cø lÆp đi lặp lại. Vì vậy tác giả đã viết “ Hằng n¨m, cø vµo cuèi thu...” H: Khi nhí l¹i nh÷ng kØ niÖm cò, nh©n vËt “t«i” cã t©m tr¹ng nh thÕ nµo? H: Em cã nhËn xÐt g× vÒ nghÖ thuËt tu tõ vµ c¸ch sö dông tõ ng÷ cña t¸c gi¶ khi nhí l¹i buæi tùu trêng ®Çu tiªn? GV: Tác giả đã sử dụng nghệ thuật so sánh và từ láy để diễn tả tâm trạng, cảm xúc của nh©n vËt “t«i” khi nhí l¹i nh÷ng kØ niÖm cña buæi tùu trêng ®Çu tiªn. Nh÷ng t×nh c¶m trong s¸ng Êy n¶y në trong lßng “t«i” nh nh÷ng cµnh hoa t¬i mØm cêi gi÷a bÇu. II/ §äc-T×m hiÓu chi tiÕt v¨n b¶n 1. Kh¬i nguån kØ niÖm. - Thêi ®iÓm: Cuèi thu: + L¸ rông nhiÒu + M©y bµng b¹c + MÊy em nhá rôt rÌ tíi trêng. - T©m tr¹ng: + Nao nøc, m¬n man.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> trời quang đãng, mà “tôi” không thể nào + Tng bõng rén r·. quªn. C©u v¨n nh c¸nh cöa dÞu dµng më ra, dẫn ngời đọc vào một thế giới đầy ắp những - Nghệ thuật: So sánh, dùng từ sù viÖc, nh÷ng con ngêi, nh÷ng cung bËc l¸y. tâm t tình cảm đẹp đẽ, trong sáng, rất đáng nhớ, đáng chia sẻ và trân trọng. H: Nh÷ng c¶m xóc khi th× nao nøc, m¬n man (nhÑ nhµng), lóc l¹i tng bõng, rén r·(m¹nh mÏ) cã m©u thuÉn víi nhau kh«ng? V× sao? -> Kh«ng m©u thuÉn. Ngîc l¹i chóng cßn gÇn gòi, bæ sung cho nhau nh»m diÔn t¶ mét c¸ch cô thÓ t©m tr¹ng thùc cña nh©n vËt “t«i” khi Êy. Các từ láy đã góp phần rút ngắn khoảng c¸ch thêi gian gi÷a qu¸ khø vµ hiÖn t¹i. Chuyện đã xảy ra từ bao năm qua mà cứ nh võa míi x¶y ra h«m qua, h«m kia. GV chuyÓn ý VËy t©m tr¹ng cña “t«i” trong buæi tùu trêng ®Çu tiªn diÔn ra nh thÕ nµo? Chóng ta sÏ tiÕp tôc t×m hiÓu.. * HS đọc thầm: Buổi mai...-> Trên ngọn nói. H: Kỉ niệm ngày đầu tiên đến trờng của nh©n vËt “t«i” g¾n víi thêi gian, kh«ng gian cô thÓ nµo?. 2. T©m tr¹ng cña “t«i” trong buæi tùu trêng ®Çu tiªn H: Vì sao không gian và thời gian ấy trở a) Khi trên đờng tới trờng: thµnh kØ niÖm trong t©m trÝ “t«i”? -> Vì đó là thời điểm, là nơi chốn quen thuéc, gÇn gòi, g¾n liÒn víi tuæi th¬ t¸c giả.Và đó cũng là lần đầu tiên đợc cắp sách - Thời gian: Buổi sớm mai đầy s¬ng thu vµ giã l¹nh. đến trờng. H: Trên con đờng cùng mẹ tới trờng, - Không gian: Con đờng dài và “tôi” đã quan sát cảnh vật xung quanh hẹp. vµ c¶m thÊy t©m tr¹ng m×nh nh thÕ nµo? H: V× sao t©m tr¹ng “t«i” l¹i cã sù thay đổi nh vậy? -> V× c¶m gi¸c n«n nao, bån chån cña ngµy đầu tiên đi học đã ảnh hởng đến sự cảm - Tâm trạng: Thay đổi nhËn cña nv. + Con đờng quen: thấy lạ. GV: Dấu hiệu đổi khác trong tình cảm và + Cảnh vật: đều thay đổi. nhËn thøc cña 1 cËu bÐ trong ngµy ®Çu tiªn + Lòng: thay đổi lớn.(Cảm đến trờng: Tự thấy mình nh đã lớn lên, con thÊy mình trang trọng, đứng đờng hằng ngày đi lại đã bao nhiêu lần hôm nay bỗng trở nên là lạ, mại vật đều nh thay đắn). đổi...Đối với 1 em bé mới chỉ biết chơi đùa, qua sông thả diều, ra đồng chạy nhảy với b¹n...th× ®i häc qu¶ lµ 1 sù kiÖn lín - 1 thay.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> đổi quan trọng đánh dấu 1 bớc ngoặt tuôỉ th¬. H: Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật nào khi miêu tả ý nghĩ, hành động cña chó bÐ? H:T¸c dông cña nh÷ng biÖn ph¸p nghÖ thuËt Êy? H: TÊt c¶ nh÷ng cö chØ ngé nghÜnh, ng©y thơ, đáng yêu ấy bắt nguồn từ nguyên nh©n nµo? GV: Lần đầu tiên đến trờng học, đợc bớc vào một thế giới mới lạ, đợc tập làm ngời lớn chứ không chỉ nô đùa, rong chơi, thả diÒu n÷a. ChÝnh ý nghÜ Êy lµm cho nh©n vËt c¶m thÊy m×nh “ngêi lín” h¬n. Nhng ®©y lµ lÇn ®Çu tiªn cha quen, vµ thËt ra, “t«i” vÉn còn nhỏ lắm, cho nên “tôi” vẫn thèm đợc tự nhiªn, nhÝ nh¶nh nh c¸c häc trß ®i tríc... Đó là tâm trạng, là cảm giác đợc diễn tả mét c¸ch rÊt tù nhiªn.. -NghÖ thuËt: + So s¸nh + Sử dụng nhiều động từ. -> Cö chØ ngé nghÜnh, ng©y thơ, đáng yêu. => Sự thay đổi trong nhận thức b¶n th©n.. 4. Cñng cè: GV hái HS vÒ: - Thêi ®iÓm kh¬i nguån kØ niÖm - Tâm trạng của “tôi” trên đờng cùng mẹ tới trờng. 5. Híng dÉn häc bµi: - §äc l¹i v¨n b¶n. - N¾m v÷ng néi dung ®É häc. - Tìm hiểu tiếp các phần còn lại để chuẩn bị cho tiết sau. IV/ rót kinh nghiÖm: ................................................................................ ................................................................................ ................................................................................. ************************************************ Ngµy so¹n: Ngµy gi¶ng:. Bµi 1 – TiÕt 2. V¨n b¶n: T«i. ®i häc. (tiÕp). (Thanh TÞnh) I/ Môc tiªu bµi häc: Qua bµi häc, GV tiÕp tôc gióp HS: - Cảm nhận đợc tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” trong buæi tùu trêng ®Çu tiªn. - Thấy đợc ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ, gợi d vị trữ tình vừa man mác buån th¬ng, võa ngät ngµo quyÕn luyÕn cña Thanh TÞnh. II/ ChuÈn bÞ: 1. Gi¸o viªn: §äc kÜ vµ c¶m nhËn néi dung v¨n b¶n Tham kh¶o tµi liÖu. 2. Häc sinh: Tr¶ lêi c©u hái vµo vë so¹n..

<span class='text_page_counter'>(6)</span> III/ Các hoạt động dạy – học: 1. Ôn định lớp 2. KiÓm tra bµi cò: Những kỉ niệm của nhân vật “tôi” vào ngày đầu đến trờng đợc khơi nguồn từ thời điểm nào? Tâm trạng của nhân vật “tôi” khi đó? 3. Bµi míi: Giíi thiÖu bµi Mùa thu – mùa khai trờng đã tới nh gợi nhớ, gợi thơng, nh khơi nguồn kỉ niệm khiến cho ai trong chúng ta cũng thấy xúc động bồi hồi. Và nhân vật “tôi” trong văn bản “Tôi đi học” cũng không ngoại lệ. Thiên nhiên thay đổi, cảm nhận của “tôi” cũng thay đổi khi trên đ ờng đến trờng buổi đầu tiên.Vậy tâm trạng của “tôi” khi tới trờng, khi nghe ông đốc gọi tên, khi rời xa vòng tay mẹ để đón nhận tiết học đầu tiên có gì đặc biệt? Chúng ta sẽ tiếp tục tìm hiÓu. Hoạt động của GV và HS. GV kh¸i qu¸t l¹i néi dung tiÕt 1.. Néi dung II/ T×m hiÓu v¨n b¶n(tiÕp) 1. Kh¬i nguån kØ niÖm 2. T©m tr¹ng cña “t«i” trong buæi tùu trêng ®Çu tiªn a) Khi trên đờng tới trờng b) Khi tíi trêng. * Gọi HS đọc: “Trớc sân trờng...-> các líp”. - S©n trêng: H: C¶nh tríc s©n trêng lµng MÜ LÝ lu l¹i + Dày đặc cả ngời trong t©m trÝ t¸c gi¶ cã g× næi bËt? + Ai còng ¨n mÆc t¬m tÊt. -> Kh«ng khÝ tng bõng cña ngµy H: C¶nh tîng Êy gîi kh«ng khÝ g× trong héi khai trêng. lòng ngời đọc? GV: Đi hết con đờng làng, cậu học trò nhỏ tới sân trờng. Nhìn cảnh sân trờng dày đặc c¶ ngêi, ngêi nµo quÇn ¸o còng s¹ch sÏ, g¬ng mÆt còng vui t¬i s¸ng sña -> Ph¶n ¸nh không khí đặc biệt của ngày hội khai trờng thờng gặp ở nớc ta. Không khí đó vừa thể hiÖn tinh thÇn hiÕu häc cña nh©n d©n ta, võa béc lé t×nh c¶m s©u nÆng cña t¸c gi¶ - T©m tr¹ng: đối với mái trờng tuổi thơ. + Lo sî vÈn v¬ H: Trên đờng tới trờng, “tôi” rất háo + NgËp ngõng, e sî høc, h¨m hë. Nhng khi tíi trêng, nghe + ThÌm vông, íc ao thÇm trèng thóc th× t©m tr¹ng cña “t«i” l¹i + Ch¬ v¬, vông vÒ, lóng tóng. thay đổi nh thế nào? GV: C¶nh s©n trêng th× vÉn thÕ, song cã lÏ ngôi trờng đã khác đi trong sự nhìn nhận của “tôi’ lúc này. Nhà văn đã dùng những hình ảnh, những chi tiết cụ thể để biểu hiÖn nh÷ng cung bËc t©m tr¹ng cËu bÐ.®Çu tiªn lµ thÊy m×nh nhá bÐ lµm sao -> ®©m ra lo sî vÈn v¬ -> hoµ víi tiÕng trèng trêng cßn cã c¶ nhÞp tim cña c¸c cËu còng vang - NT: So s¸nh + trờng: đình làng. vang....

<span class='text_page_counter'>(7)</span> H: Trong đoạn văn này, tác giả đã sử dông biÖn ph¸p nghÖ thuËt tu tõ nµo? GV: Tác giả so sánh lớp học với đình làng – n¬i thê cóng, tÕ lÔ, n¬i thiªng liªng cÊt gi÷ nh÷ng ®iÒu bÝ Èn -> PhÐp so s¸nh nµy diÔn t¶ xóc c¶m trang nghiªm cña t¸c gi¶ về mái trờng, đề cao tri thức con ngời trong trêng häc. Ngoµi ra, t¸c gi¶ cßn so s¸nh c¸c em häc sinh míi nh nh÷ng con chim non đứng bên bờ tổ, nhìn quãng trời réng muèn bay nhng cßn ngËp ngõng, e sî -> phÐp so s¸nh nµy lµm h×nh ¶nh & t©m trạng các em thêm sinh động, nó đề cao søc hÊp dÉn cña nhµ trêng & thÓ hiÖn kh¸t vọng của tác giả đối với trờng học. GV chuyển ý: ở phần trên ta thấy đợc sự tinh tÕ trong c¸ch miªu t¶ t©m lý trÎ cña tg, vậy sự tinh tế đó còn đơc thể hiện nh thÕ nµo n÷a ë nh©n vËt t«i khi nghe gäi tªn vµo líp chóng ta t×m hiÓu phÇn tiÕp theo. * HS đọc thầm: “Ông đốc...-> Chút nào hÕt”. H: Hình ảnh ông đốc đợc tác giả nhớ lại qua nh÷ng chi tiÕt nµo? + Nãi: c¸c em ph¶i g¾ng häc... + Nh×n chóng t«i víi cÆp m¾t hiÒn tõ, c động. + T¬i cêi nhÉn n¹i chê. H: T©m tr¹ng cña “t«i” khi nghe «ng đốc đọc bản danh sách học sinh mới?. + hä: nh÷ng chó chim non. -> Miêu tả sinh động hình ảnh vµ t©m tr¹ng cña c¸c em nhá lÇn đầu đến trờng.. c) Khi nghe gäi tªn vµo líp.. - Tim: ngõng ®Ëp - GiËt m×nh lóng tóng - Oµ khãc. -> Võa lo sî, võa sung síng.. H: Em cã nhËn xÐt g× vÒ t©m tr¹ng cña “t«i” lóc nµy? GV: Khi nghe ông đốc đọc danh sách học sinh míi, “t«i” cµng lóng tóng h¬n. Nghe gọi đến tên thì giật mình và cảm thấy sợ khi ph¶i xa bµn tay dÞu dµng cña mÑ. Nh÷ng tiÕng khãc nøc në nh ph¶n øng d©y chuyÒn -> Chó bÐ c¶m thÊy m×nh nh bíc vµo mét thÕ giíi kh¸c vµ c¸ch xa mÑ h¬n bao giê hÕt. Võa ngì ngµng mµ võa tù tin, ‘t«i” bíc vµo líp. Vµ cã lÏ “t«i’ còng rÊt sung síng v× m×nh b¾t ®Çu trëng thµnh, b¾t đầu tồn tại độc lập và hoà nhập vào xã hội. Gv chuyển ý: Khi đã rời xa mẹ, cùng các b¹n bíc vµo trong líp theo lêi giôc cña ông đốc và sự đón chào của thầy giáo trẻ, “t«i” bíc vµo líp víi mét t©m tr¹ng míi. H: Những cảm giác mà “tôi” nhận đợc khi bíc vµo líp häc lµ g×?. d) Khi ngồi trong lớp đón nhËn tiÕt häc ®Çu tiªn. - Trong líp: + Cã mïi h¬ng l¹ + C¸i g× còng l¹ vµ hay + NhËn bµn ghÕ lµ vËt riªng + ThÊy quyÕn luyÕn víi b¹n míi.. - Ngoµi cöa sæ: Chim liÖng, hãt, H: Trớc những cảm giác mới đó, “tôi” bay...kỉ niệm lại ùa về..

<span class='text_page_counter'>(8)</span> đã quan sát và suy nghĩ nh thế nào khi -> C¶m gi¸c trong s¸ng, ch©n nh×n ra ngoµi cöa sæ? thùc, ®an xen gi÷a l¹ vµ quen. => Yªu thiªn nhiªn, yªu nh÷ng H: Em cã nhËn xÐt g× vÒ nh÷ng c¶m gi¸c kØ niÖm tuæi th¬ nhng yªu c¶ sù học hành để trởng thành. vµ suy nghÜ cña em bÐ? H: Qua ®©y em thÊy cËu häc trß nhá lµ ngêi nh thÕ nµo? GV: C©u chuyÖn kÕt thóc mét c¸ch rÊt tù nhiªn, bÊt ngê. Dßng ch÷ “T«i ®i häc”- tªn của bài học đầu tiên cũng chính là nhan đề cña t¸c phÈm. H: Theo em tác giả đặt tên tác phẩm trïng víi tªn cña bµi häc ®Çu tiªn cã ý nghÜa g×? -> Đợc mẹ dắt tay dến trờng, đợc trở thành cËu häc trß nhá chÝnh lµ bµi häc ®Çu tiªn trong đời của nhân vật “tôi”. “Tôi đi học” võa lµ tªn v¨n b¶n, võa lµ tªn cña bµi häc ®Çu tiªn v×: §i häc chÝnh lµ më ra mét thÕ giíi míi, mét bÇu trêi míi, mét kho¶ng kh«ng gian vµ thêi gian míi, mét t©m trạng, một tình cảm mới trong cuộc đời đứa trẻ. Dẫn dắt, đón chào các em vào cái thế giíi Êy chÝnh lµ nh÷ng ngêi mÑ, nh÷ng thầy cô giáo. Vậy đấy, tác phẩm “Tôi đi học” đã giúp chúng ta thấm thía rằng: trong cuộc đời mỗi con ngời, kỉ niệm trong s¸ng tuæi häc trß, nhÊt lµ buæi tùu trêng đầu tiên, thờng sẽ đợc ghi nhớ mãi.. III. Tæng kÕt 1. NghÖ thuËt - Bố cục độc đáo. - H×nh ¶nh thiªn nhiªn giµu søc gîi. - Ng«n ng÷, h×nh ¶nh so s¸nh giµu søc gîi, mang ý nghÜa tîng trng. H: Theo em, nét đặc sắc về nghệ thuật - KÕt hîp hµi hoµ gi÷a kÓ, t¶ vµ cña truyÖn lµ g×? béc lé c¶m xóc. H: Theo em, søc cuèn hót cña truyÖn ®- 2. Néi dung: Buæi tùu trêng ®Çu tiªn sÏ mÉi îc t¹o nªn tõ ®©u? m·i kh«ng bao giê quªn trong t©m trÝ t/g - mçi chóng ta. GV gọi HS đọc ghi nhớ. * Ghi nhí:(SGK – 9) H: kh¸i qu¸t néi dung bµi häc ?. H: Ph¸t biÓu c¶m nghÜ cña em vÒ dßng c¶m xóc cña nh©n vËt “t«i” trong v¨n b¶n? - HS chuÈn bÞ trong 5 phót. - Gọi HS đứng tại chỗ trình bày.. IV.LuyÖn tËp:.

<span class='text_page_counter'>(9)</span> - GV nhËn xÐt. 4. Cñng cè: GV hÖ thèng l¹i néi dung 2 tiÕt häc: - Thêi ®iÓm kh¬i nguån kØ niÖm - T©m tr¹ng cña “t«i” trong buæi tùu trêng ®Çu tiªn. 5. Híng dÉn häc bµi: - N¾m v÷ng néi dung t¸c phÈm. - Lµm BT1, BT2 vµo vë bµi tËp. - Soạn bài: “ Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ”. IV/ rót kinh nghiÖm: ............................................................................. ............................................................................. ............................................................................. ............................................................................. ************************************************************* Ngµy so¹n:. Bµi 1 – TiÕt 3. Cấp độ khái quát của nghĩa từ ng÷ I/ Môc tiªu bµi häc: Gióp häc sinh: - Hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và mối quan hệ về cấp độ khái qu¸t cña nghÜa tõ ng÷. - Qua bµi häc, rÌn luyÖn t duy trong viÖc nhËn thøc mèi quan hÖ gi÷a c¸i chung vµ c¸i riªng. II/ ChuÈn bÞ: 1.Gi¸o viªn: T×m mét sè vÝ dô minh ho¹ Bảng phụ, bảng hoạt động nhóm. 2. Häc sinh: §äc tríc vÝ dô, tr¶ lêi c©u hái vµo vë so¹n. III/ Các hoạt động dạy – học: 1. Ôn định lớp 2. KiÓm tra bµi cò: Sù chuÈn bÞ cña HS. 3. Bµi míi: Giíi thiÖu bµi: H: ở lớp 7 các em đã đợc học về từ đồng nghĩa và từ trái nghĩa. Em nào có thể lấy một số ví dụ về từ đồng nghĩa và từ trái nghĩa? -> VD: +Từ đồng nghĩa: Nhà thơng – Bệnh viện M¸y bay – Phi c¬. +Tõ tr¸i nghÜa: Sèng – ChÕt Nãng – L¹nh. H: Em cã nhËn xÐt g× vÒ mèi quan hÖ ng÷ nghÜa gi÷a c¸c tõ ng÷ trong 2 nhãm trªn? -> + Các từ đồng nghĩa trong nhóm có thể thay thế cho nhau trong 1 câu văn cô thÓ. -> + Các từ trái nghĩa trong nhóm có thể loại trừ nhau khi lựa chọn để đặt c©u. GV: Nhận xét của các em là đúng. Nếu xét về nghĩa của từ ngữ, thì không nh÷ng cã nh÷ng trêng hîp thay thÕ hay lo¹i trõ nhau, mµ cßn cã c¶ nh÷ng trêng hîp bao hµm nhau n÷a. H«m nay c« vµ c¸c em sÏ t×m hiÓu nh÷ng trêng hợp đó..

<span class='text_page_counter'>(10)</span> Hoạt động của GV và HS. - GV treo b¶ng phô cã ghi vÝ dô. - Gọi HS đọc. Néi dung I/ Tõ ng÷ nghÜa réng vµ tõ ng÷ nghÜa hÑp. 1. VÝ dô: §éng vËt. H: Nghĩa của từ “động vật” rộng h¬n hay hÑp h¬n nghÜa cña c¸c tõ: thó, chim, c¸? V× sao?. Thó. Chim. Voi, H¬u... thu.... Tu hó, S¸o.... C¸ C¸ r«, C¸. 2.NhËn xÐt:. - Nghĩa của từ “động vật” rộng hơn nghÜa cña thó, chim, c¸. H: Nghĩa của từ “thú” rộng hơn -> Vì: Phạm vi nghĩa của từ “động hay hẹp hơn nghĩa của các từ: voi, vật” đã bao hàm nghĩa của 3 từ: thú, h¬u? chim, c¸. H: NghÜa cña tõ “chim” réng h¬n - NghÜa cña tõ “thó” réng h¬n nghÜa hay hÑp h¬n nghÜa cña c¸c tõ: tu cña tõ: voi, h¬u. hó, s¸o? - NghÜa cña tõ “chim” réng h¬n nghÜa H: NghÜa cña tõ “c¸” réng h¬n hay cña tõ: tu hó, s¸o. hÑp h¬n nghÜa cña c¸c tõ: c¸ r«, c¸ thu? - NghÜa cña tõ “c¸” réng h¬n nghÜa cña tõ: c¸ r«, c¸ thu. H: Vì sao em biết đợc nghĩa của c¸c tõ: “thó”, “chim”, “c¸” réng h¬n nghÜa cña c¸c tõ: voi, h¬u, tu hó, s¸o, c¸ r«, c¸ thu? -> Lí do: nh từ “động vật” - NghÜa cña c¸c tõ: thó, chim, c¸: H: NghÜa cña c¸c tõ: “thó”, +Réng h¬n c¸c tõ: voi, h¬u, tu hó, “chim”, “c¸” réng h¬n nghÜa cña s¸o, c¸ r«,c¸ thu... +Hẹp hơn từ: động vật. c¸c tõ: voi, h¬u, tu hó, s¸o, c¸ r«, cá thu nhng đồng thời lại hẹp hơn nghÜa cña tõ nµo? GV ®a ra vÝ dô 2: §å vËt Tñ. Qu¹t. Êm. Tủ đứng, Qu¹t trÇn, Êm nh«m, Tñ b¹t... Qu¹t bµn... Êm sø... - Gọi HS phân tích cấp độ khái quát.

<span class='text_page_counter'>(11)</span> nghÜa. H: Qua ph©n tÝch c¸c vÝ dô, em thấy một từ ngữ đợc coi là có nghÜa réng khi nµo? -> Một từ ngữ đợc coi là có nghĩa réng khi: ph¹m vi nghÜa cña tõ ng÷ đó bao hàm phạm vi nghĩa của một sè tõ ng÷ kh¸c. H: Khi nào một từ ngữ đợc coi là cã nghÜa hÑp? -> Một từ ngữ đợc coi là có nghĩa hẹp khi: phạm vi nghĩa của từ ngữ đó đợc bao hàm trong phạm vi nghĩa cña mét tõ ng÷ kh¸c. H: Một từ ngữ có thể đợc coi là võa cã nghÜa réng, võa cã nghÜa * Ghi nhí:(SGK – 10). hẹp đợc không? -> Cã. V× mét tõ ng÷ cã thÓ réng h¬n so víi nghÜa cña tõ nµy, nhng l¹i hÑp h¬n so víi nghÜa cña tõ kh¸c. II/ LuyÖn tËp - Gọi HS đọc ghi nhớ. 1. Bµi tËp 1: - GV kh¸i qu¸t l¹i néi dung ghi nhí. a) Y phôc - Gọi HS đọc yêu cầu BT1 - GV híng dÉn HS c¸ch lµm. - Gäi 2 HS lªn b¶ng tr×nh bµy kÕt QuÇn ¸o qu¶. QuÇn céc ¸o s¬ mi, QuÇn dµi... ¸o ph«ng... b) Vò khÝ Sóng Sóng trêng, Sóng ng¾n... - Gọi HS đọc yêu cầu BT2 - GV chia HS th¸nh 5 nhãm, giao nhiÖm vô. - HÕt thêi gian 5 phót, c¸c nhãm nép kÕt qu¶. - Gäi HS nhËn xÐt. - GV khẳng định kết quả đúng.. Bom Bom ba cµng, Bom bi.... 2. Bµi tËp 2: a) Chất đốt b) NghÖ thuËt c) Thøc ¨n d) Nh×n e) §¸nh 3. Bµi tËp 3:. - Gọi HS đọc yêu cầu BT3 - GV híng dÉn c¸ch lµm - HS lµm viÖc c¸ nh©n, nªu kÕt qu¶.. a)Tõ “xe cé” bao hµm nghÜa cña các từ: xe đạp, xe máy, xe hơi... b) Tõ “kim lo¹i” bao hµm nghÜa cña các từ: sắt, đồng, nhôm....

<span class='text_page_counter'>(12)</span> - GV nhËn xÐt, ch÷a bµi.. c) Tõ “hoa qu¶” bao hµm nghÜa cña c¸c tõ: chanh, cam, æi, nh·n... d) Tõ “hä hµng” bao hµm nghÜa cña c¸c tõ: hä néi, hä ngo¹i,... e) Tõ “mang” bao hµm nghÜa cña c¸c tõ: x¸ch, khiªng, g¸nh... 4. Bµi tËp 4:. - Gọi HS đọc yêu cầu và nội dung BT4 - GV hớng dẫn cách xác định.. a) b) c) d). Thuèc lµo Thñ quü Bót ®iÖn Hoa tai. (Giao cho HS lµm BT5 ë nhµ nÕu hÕt thêi gian). 4. Cñng cè: GV hái HS vÒ: - Tõ ng÷ nghÜa réng - Tõ ng÷ nghÜa hÑp. 5. Híng dÉn häc bµi: - Ph©n tÝch l¹i c¸c vÝ dô - Häc thuéc ghi nhí - Tìm một số ví dụ khác để phân tích cấp độ khái quát về nghĩa. - Soạn bài: “Tính thống nhất về chủ đề của văn bản”. IV/ rót kinh nghiÖm: .......................................................................... .......................................................................... .......................................................................... ************************************************************* **** Ngµy so¹n:. Bµi 1 – TiÕt 4. Tính thống nhất về chủ đề cña v¨n b¶n I/ Môc tiªu bµi häc:. Gióp häc sinh: - Nắm đợc thế nào là chủ đề của văn bản; tính thống nhất về chủ đề của v¨n b¶n. - Biết viết một văn bản đẩm bảo tính thống nhât về chủ đề: Biết xác định và duy trì đối tợng trình bày, chọn lựa, sắp xếp các phần sao cho văn bản tập trung nªu bËt ý kiÕn vµ c¶m xóc cña m×nh. II/ ChuÈn bÞ: 1. Gi¸o viªn: Nghiªn cøu néi dung bµi Tham kh¶o tµi liÖu 2. Häc sinh: §äc c¸c vÝ dô Tr¶ lêi c©u hái vµo vë so¹n. III/ Các hoạt động Dạy – Học:.

<span class='text_page_counter'>(13)</span> 1. ổn định lớp 2. KiÓm tra bµi cò: H: Em hãy cho biết những cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ? Cho vÝ dô? 3. bµi míi: Giíi thiÖu bµi: ở lớp 6 các em đã đợc học thế nào là câu chủ đề và doạn văn chứa câu chủ đề. Chủ đề là nội dung chính thể hiện t tởng cơ bản của một văn bản. Vậy chủ đề của một văn bản cần phải đáp ứng đợc những yêu cầu gì? Chúng ta sÏ cïng t×m hiÓu qua bµi häc h«m nay. Hoạt động của GV và HS. - Gọi từ 3 đến 5 HS đọc nối tiếp. Néi dung I/ Chủ đề của văn bản 1. VÝ dô: §äc l¹i v¨n b¶n “T«i ®i häc” cña Thanh TÞnh. 2. NhËn xÐt:. H: T¸c gi¶ nhí l¹i nh÷ng kØ niÖm s©u s¾c nµo trong thêi th¬ Êu cña - KØ niÖm s©u s¾c: + Cuèi thu m×nh? + Cïng mÑ tíi trêng + C¶m gi¸c bì ngì, l¹ lïng n¬i trêng míi... H: V¨n b¶n miªu t¶ nh÷ng sù viÖc đang xảy ra hay đã xảy ra? -> Những sự việc đã xảy ra( Hồi tởng - ấn tợng: Về thời gian, không gian, con đờng, ngôi trờng, lớp học, bạn l¹i) H: Sù håi tëng Êy gîi lªn nh÷ng Ên bÌ, bµi häc ®Çu tiªn... tîng g× trong lßng t¸c gi¶? -> §ã chÝnh lµ nh÷ng kØ niÖm, nh÷ng Ên tîng s©u s¾c tuæi th¬. GV: Những vấn đề, những sự việc đợc tác giả đề cập đến đều xoay quanh nh©n vËt “t«i” -> Lµm næi bËt t©m tr¹ng cña nh©n vËt “t«i” vÒ nh÷ng kØ niÖm cña buæi tùu trêng. H: Qua tiết đọc – hiểu văn bản “T«i ®i häc” vµ qu¸ tr×nh tr¶ lêi c¸c c©u hái ë bµi nµy, em h·y cho biÕt chủ đề của văn bản này?. -> Chủ đề của “Tôi đi học”: cảm xóc cña “t«i” vÒ mét kØ niÖm s©u sắc. Đó là lần đến trờng đầu tiên . => Chủ đề: Là đối tợng và vấn đề chính mà văn bản biểu đạt.. H: Vậy em hiểu thế nào là chủ đề II/ Tính thống nhất về chủ đề của cña mét v¨n b¶n? v¨n b¶n. GV gi¶ng gi¶i, cñng cè cho HS. H: C¨n cø vµo ®©u mµ em biÕt v¨n b¶n “T«i ®i häc” nãi lªn nh÷ng kØ niÖm cña t¸c gi¶ vÒ buæi tùu trêng ®Çu tiªn? -> C¨n cø vµo: - Nhan đề: “Tôi đi học”: Có ý nghĩa.

<span class='text_page_counter'>(14)</span> têng minh, cho ta hiÓu ngay néi dung cña v¨n b¶n lµ nãi vÒ chuyÖn ®i häc. - C¸c tõ ng÷: Cuèi thu, buæi tùu trêng, s©n trêng, líp häc, thÇy gi¸o... - C¸c c©u: + “cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi....hôm nay tôi đi học”. + “Một thầy trẻ tuổi....đón chúng t«i tríc cöa líp”. + “T«i vßng tay lªn bµn...bµi viÕt tËp: t«i ®i häc”. H: Theo em, nhan đề và các từ ngữ, c¸c c©u v¨n tiªu biÓu trªn cã cïng thể hiện chủ đề “Tôi đi học” không? Có từ, câu nào lạc đề không? GV: Khi tÊt c¶ c¸c tõ ng÷ then chèt, các câu văn tiêu biểu và cả nhan đề đều tập trung làm rõ chủ đề thì ta nói rằng văn bản đẫ đạt đợc tính thống nhất về chủ đề. H: V¨n b¶n “T«i ®i häc” tËp trung håi tëng l¹i t©m tr¹ng håi hép, c¶m gi¸c bì ngì cña nh©n vËt “t«i” trong buæi tùu trêng ®Çu tiªn. H·y t×m những từ ngữ chứng tỏ tâm trạng đó in s©u trong lßng nh©n vËt “t«i” suèt đời? - N¸o nøc - M¬n man - Tng bõng rén r·... H: T×m nh÷ng tõ ng÷, nh÷ng chi tiÕt nªu bËt c¶m gi¸c míi l¹ xen lÉn bì ngì cña nh©n vËt “t«i” khi cïng mÑ đến trờng, cùng bạn đi vào lớp? - Trên đờng đi: + Con đờng quen: đổi khác + Cảnh vật: đều thay đổi. - Trªn s©n trêng: + Trêng cao r¸o, s¹ch sÏ + Xinh x¾n, oai nghiªm... - Khi xÕp hµng vµo líp: + Tim ngõng ®Ëp, oµ khãc. + RÝu c¶ ch©n l¹i. - Trong líp häc: + ThÊy xa mÑ, nhí nhµ. + Xa rêi tuæi th¬ rong ch¬i, bíc vµo mét thÕ giíi míi. H: Các từ ngữ trên đều thể hiện và lµm râ néi dung g×? -> T©m tr¹ng vµ c¶m gi¸c cña nh©n vËt “t«i”. H: Các từ ngữ đó có mối quan hệ với néi dung cña v¨n b¶n nh thÕ nµo? -> Cã mèi quan hÖ chÆt chÏ, lµm râ néi. - Nhan đề - C¸c tõ ng÷ - C¸c c©u -> Đều biểu đạt chủ đề đã xác định, không xa rời, không lạc đề.. - Xác định chủ đề của văn bản qua:.

<span class='text_page_counter'>(15)</span> dung cña v¨n b¶n. H: Nội dung đó có đợc thể hiện rõ ở nhan đề của văn bản không? -> Cã. H: Để hiểu một văn bản hoặc để tạo lËp mét v¨n b¶n ta cÇn ph¶i x¸c định vấn đề gì? -> Cần xác định đợc chủ đề của văn b¶n. H: Chủ đề của văn bản đợc thể hiện ë ®©u? H: Qua kết quả phân tích 2 vấn đề trªn, em h·y cho biÕt: ThÕ nµo lµ chủ đề của văn bản? Tính thống nhất về chủ đề của văn bản đợc thể hiÖn ë nh÷ng ph¬ng diÖn nµo? - HS tr¶ lêi. - GV cñng cè l¹i, ®a ra ghi nhí. - Gọi HS đọc ghi nhớ, dặn học thuộc.. + Nhan đề + Các đề mục + Quan hÖ gi÷a c¸c phÇn + C¸c tõ ng÷ then chèt.. * Ghi nhí: (SGK – 12). III/ LuyÖn tËp: 1. Bµi tËp 1: a). - §èi tîng: Rõng cä - Vấn đề: Cây cọ, rừng cọ đối với - Gọi HS đọc văn bản “Rừng cọ quê cuộc sống con ngời. t«i” - GV nªu yªu cÇu, cho HS chuÈn bÞ 5 - Thø tù c¸c ®o¹n: + Giíi thiÖu rõng cä phót. + T¸c dông cña c©y cä + T×nh c¶m g¾n bã víi c©y cä. H: H·y cho biÕt v¨n b¶n trªn viÕt vÒ đối tợng nào? Và về vấn đề gì? -> Thứ tự không thay đổi đợc. Vì H: Các đoạn văn đã trình bày đối t- các ý lớn của phần thân bài đợc sắp ợng và vấn đề theo một thứ tự nào? xếp hợp lí, đi từ khái quát đến cụ thể và làm nổi bật đợc chủ đề của văn b¶n. H: Theo em, có thể thay đổi trật tự b) Chủ đề: Sự gắn bó và tình cảm yêu sắp xếp này đợc không? Vì sao? th¬ng cña ngêi d©n S«ng Thao víi rõng cä quª m×nh. c) - Miªu t¶ rõng cä: + Rõng cä trËp trïng + Th©n c©y th¼ng H: Nêu chủ đề của văn bản trên? + Bóp nh thanh kiÕm + L¸ tr«ng xa nh mét rõng tay. - Cuéc sèng cña ngêi d©n: + Nhµ ë díi rõng cä H: Chủ đề của văn bản đợc thể hiện + Trờng học, đờng đi học dới rừng trong toµn v¨n b¶n, tõ viÖc miªu t¶ cä. rừng cọ đến cuộc sống của ngời dân. + Đồ vật đợc làm từ cọ Hãy chứng minh điều đó? + Thøc ¨n tõ tr¸i cä. d) - Tõ ng÷: Rõng cä, th©n cä, bóp, c©y non, l¸ cä, tµu l¸, c©y cä... - C©u:.

<span class='text_page_counter'>(16)</span> +. “ Dï ai ®i ngîc vÒ xu«i C¬m n¾m l¸ cä lµ ngêi S«ng H: T×m c¸c tõ ng÷, c¸c c©u tiªu biÓu Thao.” + “ Ngêi S«ng Thao ®i ®©u còng thể hiện chủ đề của văn bản? vÉn nhí vÒ rõng cä quª m×nh” GV: Văn bản “Rừng cọ quê tôi” đã 2.Bµi tËp 2: đảm bảo tính thống nhất về chủ đề của văn bản. Tính thống nhất đó thể hiện ở: nhan đề, đề mục các phần chính, quan ý làm cho bài viết bị lạc đề: b và d hÖ gi÷a c¸c phÇn vµ c¸c tõ, c¸c c©u tiªu biÓu. - Gọi HS đọc yêu cầu và nội dung BT2 H: ý nào làm cho bài viết bị lạc đề? 4. Cñng cè: GV nh¾c l¹i: - Chủ đề của văn bản - Tính thống nhất về chủ đề của văn bản. 5.Híng dÉn häc bµi: - §äc l¹i néi dung bµi - Häc thuéc ghi nhí - Lµm thªm BT3 vµo vë bµi tËp - So¹n néi dung tiÕt sau: V¨n b¶n “Trong lßng mÑ”. Iv/ rót kinh nghiÖm: .............................................................................. .............................................................................. ..................................................................... ********************************************************. Gi¸o ¸n so¹n theo chuÈn kiÕn thøc kÜ n¨ng So¹n theo sù liªn kªt cña c¸c thÇy c« cã chuyªn m«n tèt tõ c¸c trêng chuyªn Cần giáo án đầy đủ hãy gọi theo số m¸y:0964265926 Chóc quý thÇy c« thµnh c«ng!.

<span class='text_page_counter'>(17)</span>