Cach lam bai nghi luan

<span class='text_page_counter'>(1)</span>- Thế nào là nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)? - Trong các đề bài sau, đề bài nào là nghị luận về tác phẩm truyện( hoặc đoạn trích)? A. Suy nghĩ về đạo lý của dân tộc: “ Uống nước nhớ nguồn”. B. Đất nước ta có nhiều tấm gương vượt khó học giỏi.Em hãy trình bày một số tấm gương đó và nêu suy nghĩ của mình. C. C. Phân tích truyện ngắn “ Chiếc lược ngà” của Nguyễn Quang Sáng. D. Cảm nhận của em về tình bà cháu trong bài thơ “ Bếp lửa” của Bằng Việt..

<span class='text_page_counter'>(2)</span> I. Đề bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích). Đề bài Đề 1: suy nghĩ về thân phận người phụ nữ trong xã hội cũ qua nhân vật Vũ Nương ở “chuyện người con gái Nam Xương” của Nguyễn Dữ Đề 2: Phân tích diễn biến cốt truyện trong truyện ngắn “Làng” của nhà văn Kim Lân Đề 3: Suy nghĩ về thân phận Thúy Kiều trong đoạn trích “ Mã Giám Sinh mua Kiều” của Nguyễn Du. Đề 4: Suy nghĩ đời sống tình cảm gia đình trong chiến tranh qua “ Chiếc lược ngà” của Nguyễn Quang Sáng..

<span class='text_page_counter'>(3)</span> Các từ “suy nghĩ “ và “ phân tích” cho ta biết giữa các đề bài có sự giống nhau và khác nhau như thế nào?.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> * Giống nhau Đều là kiểu bài nghị luận về tác phẩm truyện hoặc đoạn trích. * Khác nhau: Suy nghĩ. Phân tích. Suy nghĩ là xuất phát từ sự cảm, hiểu của mình để nhận xét đánh giá về tác phẩm.. Phân tích là xuất phát từ tác phẩm ( cốt truyện, nhân vật, sự việc, tình tiết…) để lập luận, sau đó nhận xét, đánh giá tác phẩm..

<span class='text_page_counter'>(5)</span> GHI NHỚ 1 ( SGK/68 ).

<span class='text_page_counter'>(6)</span> II. Các bước làm bài nghị luận về tác phẩm truyện( hoặc đoạn trích). Đề bài: Suy nghĩ về nhân vật ông Hai trong truyện ngắn “Làng” của nhà văn Kim Lân. 1. Tìm hiểu đề và tìm ý a.Tìm hiểu đề - Thể loại: nghị luận về một nhân vật - Phương pháp: xuất phát từ sự cảm, hiểu của bản thân. - Đối tượng: nhân vật ông Hai - Tư liệu: truyện ngắn “ Làng” của nhà văn Kim Lân..

<span class='text_page_counter'>(7)</span> b. Tìm ý - Phẩm chất nổi bật: Tình yêu làng hòa quyện gắn bó với lòng yêu nước. + Chi tiết tản cư, nhớ làng. + Theo dõi tin tức kháng chiến. + Khi nghe tin làng theo giặc. + Khi nghe tin cải chính. - Các chi tiết nghệ thuật: + Chọn tình huống tin đồn thất thiệt + Các chi tiết miêu tả nhân vật. + Các hình thức trần thuật (đối thoại, độc thoại).

<span class='text_page_counter'>(8)</span> Thảo luận nhóm ( theo bàn) để thống nhất dàn ý chung..

<span class='text_page_counter'>(9)</span> 2. Dàn ý a. Mở bài: Giới thiệu nhà văn Kim Lân và truyện ngắn “ Làng”. Nêu ý kiến đánh giá sơ bộ về nhân vật ông Hai: tình yêu làng hòa quyện với lòng yêu nước. b. Thân bài: Triển khai tình yêu làng, yêu nước của ông Hai và nghệ thuật xây dựng nhân vật. * Tình yêu làng, yêu nước của nhân vật ông Hai: LĐ 1: Ông Hai nhớ Làng. LĐ 1: Ông theo dõi tin tức kháng chiến LĐ 3: Tâm trạng đau đớn, tủi nhục của ông khi nghe tin làng chợ Dầu theo Tây. LĐ 4: Ông vui sướng khi được tin cải chính. * Nghệ thuật xây dựng nhân vật: Chọn tình huống tin đồn thất thiệt để thể hiện nhân vật. Các chi tiết miêu tả nhân vật: ý nghĩ, hành vi, ngôn ngữ tự nhiên dân dã giàu tính khẩu ngữ, đặc biệt là tâm lý hay khoe làng của nhân vật ông Hai. Các hình thức trần thuật phong phú: đối thoại, độc thoại nội tâm. c. Kết bài: - Thành công của nhà văn khi xây dựng nhân vật ông Hai - Sức hấp dẫn của hình tượng nhân vật.

<span class='text_page_counter'>(10)</span> GHI NHỚ 2 ( SGK/68 ).

<span class='text_page_counter'>(11)</span> II. Các bước làm bài văn nghị luận về tác phẩm truyện ( hoặcđoạn trích) 3. Viết bài a. Mở bài • Đoạn 1: - Giới thiệu nhà văn Kim Lân: - Giới thiệu truyện ngắn “ Làng”: - Suy nghĩ về nhân vật: Khó quên, thật đáng yêu. Đi từ khái quát đến cụ thể: từ nhà văn đến tác phẩm và nhân vật. • Đoạn 2: - Suy nghĩ: Tình yêu làng là một tình cảm sâu nặng… - Giới thiệu nhân vật ông Hai và truyện ngắn “ Làng” Trực tiếp nêu suy nghĩ của người viết.

<span class='text_page_counter'>(12)</span> •. b. viết đoạn thân bài. •. Lòng yêu nước, yêu làng của nhân vật ông Hai được thể hiện một cách cảm động qua diễn biến tâm trạng của ông (1) . Tác giả đã sáng tạo ra một tình huống bất ngờ, đầy kịch tính thử thách tình yêu làng của ông Hai là có tin đồn về làng Chợ Dầu đã theo giặc (2) . Ông Hai vô cùng đau xót : “cổ ông lão nghẹn ắng hẵn lại, da mặt tê rân rân, ông lão lặng đi tưởng như đến không thở được …ông cúi gầm mặt xuống mà đi” (3) . Về đến nhà, ông nằm vật ra giường không dám đi đâu (4) . Ông buồn, ông xấu hổ (5) . Ông tự tranh luận với mình, tự dằn vặt mình hoặc đâm cáu gắt với vợ (6) ….Đêm, ông trằn trọc không sao ngủ được; ông hết trở mình bên này , lại trở mình bên kia thở dài ,….chân tay ông lão nhũn ra (7) ….Tin đồn loang xa, mụ chủ nhà hay được lại đuổi khéo gia đình ông (1). Ông Hai rơi vào tình trạng bế tắc (8) . Ông có nghĩ đến việc trở về làng nhưng liền sau đó ông phản kháng lại ngay , ông phẫn uất nói : “Làng thì yêu thật nhưng làng theo Tây rồi thì phải thù” (9) .Thật là tuyệt đường sinh sống (10) ! Ông quyết không trở về làng vì về làng là bỏ kháng chiến , bỏ cụ Hồ (11) . Ông chỉ còn biết tâm sự với đứa con nhỏ ngây thơ (12) . Qua những lời tâm sự mộc mạc, chân thật đầy cảm động với con, ta thấy được tấm lòng yêu nước cao đẹp của người nông dân này (13) . Như nhà văn I-li-a Ê-renbua có nói : “Lòng yêu nhà, yêu làng xóm, yêu đồng quê trở nên lòng yêu nước” (14) .Ông Hai đúng là một con người như thế - một con người thiết tha yêu làng, vì yêu làng nên ông yêu nước , kính yêu cụ Hồ ,quyết trung thành với kháng chiến (15) . Đó chính là nét đẹp mới trong đời sống tình cảm của người nông dân Việt Nam thời kì đầu cuộc kháng chiến chống Pháp. (16).

<span class='text_page_counter'>(13)</span> • Đoạn văn trên gồm 16 câu. • Câu( 1) là câu diễn đạt ý chính của đoạn : nêu khái quát đặc điểm yêu nước, yêu làng của nhân vật ông Hai .( Câu này còn gọi là câu chủ đề ) • Từ câu (2) đến câu (15) là các câu diễn giải cho ý chính ( lòng yêu nước của nhân vật ông Hai). Đó là những lí lẽ và dẫn chứng cụ thể, tiêu biểu, chính xác, sinh động . • Câu (16)( câu cuối) là câu khẳng định lại và nâng cao lòng yêu nước của nhân vật ông Hai (là vẻ đẹp mới trong đời sống tình cảm của người nông dân Việt Nam thời kì đầu cuộc kháng chiến chống Pháp..

<span class='text_page_counter'>(14)</span> • Từ việc phân tích cách viết đoạn trên, ta có thể minh hoạ bằng sơ đồ đoạn văn nghị luận như sau : KHÁI QUÁT PHÂN TÍCH. Ý DIỄN GIẢI, DẪN CHỨNG TIÊU BIỂU. TỔNG HỢP.

<span class='text_page_counter'>(15)</span> c. kết bài: - Thành công của nhà văn khi xây dựng nhânvật - Sức hấp dẫn của hình tượng nhân vật..

<span class='text_page_counter'>(16)</span> GHI NHỚ 3 ( SGK/68 ).

<span class='text_page_counter'>(17)</span> * Chú ý : - Cách trình bày nội dung trong một đoạn văn: diễn dịch, qui nạp , tổng- phân- hợp. - Phương pháp lập luận chứng minh, phân tích, giải thích… - Các dẫn chứng chính xác và tiêu biểu. - Lý lẽ phải xuất phát từ tính cách số phận nhân vật. - Các đoạn phải có sự liên kết. - Chú ý dùng dấu câu: dấu hai chấm,dấu ngoặc kép….

<span class='text_page_counter'>(18)</span> II. Các bước làm bài văn nghị luận về tác phẩm truyện( hoặc đoạn trích). 1. Tìm hiểu đề và tìm ý 2. Lập dàn ý 3. Viết bài 4. Đọc lại bài viết và sửa chữa -. Bài viết có phù hợp với vấn đề nghị luận, với dàn bài không? Cách dùng từ, đặt câu và diễn đạt. Các phần đã có sự liên kết hợp lý chưa?.

<span class='text_page_counter'>(19)</span> III. Ghi nhớ 1. Bài nghị luận về tác phẩm truyện Chủ đề, nhân vật, cốt truyện, nghệ thuật của truyện, giá trị của truyện…. 2. Dàn ý: a. Mở bài: -. Giới thiệu tác phẩm Nêu ý kiến đánh giá sơ bộ của mình b. Thân bài: Triển khai các luận điểm chính về nội dung và nghệ thuật • Nội dung: LĐ 1: lý lẽ + dẫn chứng + lập luận LĐ 2: chuyển ý + lý lẽ + dẫn chứng + lập luận LĐ 3:… • Nghệ thuật: LĐ 1: lý lẽ + dẫn chứng + lập luận LĐ 2: chuyển ý + lý lẽ + dẫn chứng LĐ 3 … c. Kết bài: Nêu nhận định đánh giá chung của mình về tác phẩm. • Cần thể hiện sự cảm thụ và ý kiến riêng của người viết về tác phẩm. • Giữa các câu, các đoạn phải có sự liên kết hợp lý..

<span class='text_page_counter'>(20)</span> B. Luyện tập: 2. Bài tập 2: Một bạn dự định viết hai đoạn văn phân tích nhân vật ông Hai với hai luận điểm sau: LĐ 1: Ông Hai nhớ Làng. LĐ 2: Ông luôn theo dõi tin tức kháng chiến. Hãy giúp bạn viết những câu mở đoạn sao cho chúng có sự liên kết với nhau chặt chẽ. * Gợi ý: - Câu mở đầu đoạn 1: + Trước hết, tình yêu làng của ông được bộc lộ trong nỗi nhớ quê. + Phải tản cư đi kháng chiến, ông Hai đau đáu nỗi nhớ quê. Câu mở đầu đoạn 2: + Càng nhớ làng bao nhiêu, ông càng háo hức ngóng chờ tin thắng trận bấy nhiêu. + Dù không được trực tiếp ở lại quê hương tham gia đấu tranh nhưng ông luôn theo dõi tin tức kháng chiến..

<span class='text_page_counter'>(21)</span> Nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đao lý. Nghị luận văn học.

<span class='text_page_counter'>(22)</span> Nghị luận xã hội. Nghị luận về một sự việc, hiện tượng, đời sống.. Nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lý.. Nghị luận. Nghị luận văn học. Nghị luận về tác phẩm truyện ( hoặc đoạn trích).. Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ.

<span class='text_page_counter'>(23)</span>