De cuong on tap sinh 8

<span class='text_page_counter'>(1)</span>Câu 1: Bài tiết đóng vai trò quan trọng nh thế nào với cơ thể của chúng ta (Bài tiết là gì hoặc tr×nh bµy kh¸i niÖm bµi tiÕt)? C¸c s¶n phÈm th¶i chñ yÕu cña c¬ thÓ lµ g×? ViÖc bµi tiÕt chóng do cơ quan nào đảm nhiệm? * Bài tiết là một hoạt động của cơ thể thải loại các chất cặn bã và các chất độc hại khác để duy trì tính ổn định của môi trờng trong. * C¸c s¶n phÈm th¶i chñ yÕu cña c¬ thÓ lµ må h«i, níc tiÓu vµ CO2. ViÖc th¶i chóng do c¸c c¬ quan sau đảm nhiệm: - Da th¶i lo¹i må h«i. - HÖ h« hÊp th¶i lo¹i CO2. - HÖ bµi tiÕt níc tiÓu th¶i lo¹i níc tiÓu. Câu 2: Hệ bài tiết có cấu tạo nh thế nào?Trình bày sự tạo thành nớc tiểu ở các đơn vị chức n¨ng cña thËn? - Hệ bài tiết nớc tiểu gồm: thận, ống dẫn nớc tiểu, bóng đái và ống đái. - ThËn lµ c¬ quan quan träng nhÊt cña hÖ bµi tiÕt nưíc tiÓu, gåm 2 qu¶ thËn; Mçi qu¶ thËn chứa khoảng 1 triệu đơn vị chức năng để lọc máu và hình thành nớc tiểu. - Thận gồm có phần vỏ, phần tuỷ với các đơn vị chức năng của thận cùng với ống góp và bể thËn. - Mỗi đơn vị chức năng của thận gồm cầu thận, nang cầu thận và ống thận. * Sù t¹o thµnh níc tiÓu gåm c¸c qu¸ tr×nh sau: - Qu¸ tr×nh läc m¸u diÔn ra ë cÇu thËn vµ nang cÇu thËn t¹o ra níc tiÓu ®Çu. - Qu¸ tr×nh hÊp thô l¹i c¸c chÊt dinh dìng, níc vµ c¸c ion cÇn thiÕt nh: Na+, Cl+ diÔn ra ë èng thËn. - Quá trình bài tiết tiếp các chất độc hại và các chất không cần thiết khác để hình thành n ớc tiểu chính thức, duy trì sự ổn định các thành phần trong máu. Quá trình này diễn ra ở ống thận. C©u 3: Níc tiÓu chÝnh thøc kh¸c víi níc tiÓu ®Çu ë chç nµo? Thùc chÊt cña qu¸ tr×nh t¹o thµnh níc tiÓu lµ g×? * Sù kh¸c biÖt trong thµnh phÇn níc tiÓu ®Çu vµ m¸u: - Níc tiÓu ®Çu kh«ng cã c¸c tÕ bµo m¸u vµ pr«tªin. - M¸u cã c¸c tÕ bµo m¸u vµ pr«tªin. * Sù kh¸c biÖt trong thµnh phÇn gi÷a níc tiÓu ®Çu vµ níc tiÓu chÝnh thøc lµ: ChØ tiªu so s¸nh Níc tiÓu ®Çu Níc tiÓu chÝnh thøc Nồng độ các chất hoà tan Lo·ng h¬n Đậm đặc hơn Các chất cặn bã và độc hại Ýt h¬n NhiÒu h¬n C¸c chÊt dinh dìng NhiÒu h¬n GÇn nh kh«ng cßn. * Thùc chÊt cña qu¸ tr×nh t¹o thµnh níc tiÓu lµ qu¸ tr×nh läc m¸u vµ th¶i bá c¸c chÊt cÆn b·, các chất độc hại, các chất thừa khỏi cơ thể để duy trì tính ổn định môi trờng trong cơ thể. Câu 4: Trình bày cấu tạo và chức năng của da? Những đặc điểm cấu tạo nào của da giúp da thực hiện đợc những chức năng đó? * CÊu t¹o cña da: Da cã cÊu t¹o gåm 3 líp: + Líp biÓu b× cã tÇng sõng vµ tÇng tÕ bµo sèng. + Líp b× cã c¸c bé phËn gióp da thùc hiÖn chøc n¨ng c¶m gi¸c, bµi tiÕt ®iÒu hßa th©n nhiÖt. + Trong cïng lµ líp mì díi da. * Chức năng của da và những đặc điểm giúp da thực hiện đợc những chức năng đó là: - Bảo vệ cơ thể chống các yếu tố gây hại của môi trờng do đặc điểm cấu tạo từ các sợi mô liên kÕt, líp mì díi da vµ tuyÕn nhên. - §iÒu hoµ th©n nhiÖt nhê sù co, d·n cña m¹ch m¸u díi da, tuyÕn må h«i, c¬ co ch©n l«ng. Líp mì díi da gãp phÇn chèng mÊt nhiÖt. - NhËn biÕt c¸c kÝch thÝch cña m«i trêng nhê c¸c c¬ quan thô c¶m. - Tham gia hoạt động bài tiết qua tuyến mồ hôi. - Da và các sản phẩm của da tạo nên vẻ đẹp cho con ngời. C©u 5: Tr×nh bµy cÊu t¹o vµ chøc n¨ng cña n¬ron thÇn kinh? * CÊu t¹o cña n¬ron thÇn kinh:.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> - Th©n chøa nh©n. - Các sợi nhánh và sợi trục, trong đó sợi trục có bao miêlin bao ngoài. Các bao miêlin đợc ngăn c¸ch b»ng c¸c eo R¨ngviª. - TËn cïng lµ c¸c cóc xinap. * Chøc n¨ng: c¶m øng vµ dÉn truyÒn xung thÇn kinh. C©u 6: Tr×nh bµy c¸c bé phËn cña hÖ thÇn kinh vµ thµnh phÇn cÊu t¹o cña chóng díi d¹ng s¬ đồ? Phân biệt chức năng của hệ thần kinh sinh dỡng và hệ thần kinh vận động? N·o bé ChÊt x¸m ChÊt tr¾ng Bé phËn trung ¬ng Tuû sèng HÖ thÇn kinh Bé phËn ngo¹i biªn. D©y thÇn kinh. Chất xám Chất trắng Bã sîi c¶m gi¸c. Bó sợi vận động H¹ch thÇn kinh * Phân biệt chức năng của hệ thần kinh sinh dỡng và hệ thần kinh vận động: - Hệ thần kinh vận động: điều khiển hoạt động của hệ cơ xơng, là hoạt động có ý thức. C©u 7: Tr×nh bµy cÊu t¹o vµ chøc n¨ng cña d©y thÇn kinh tuû? T¹i sao nãi d©y thÇn kinh tuû lµ d©y pha? * Cấu tạo dây thần kinh tủy : Có 31 đôi dây thần kinh tủy là các dây pha gồm có các bó sợi thần kinh hướng tâm( cảm giác) và các bó sợi thần kinh li tâm (vận động) đợc nối với tủy qua c¸c rÔ sau vµ rÔ tríc. * Chức năng của dây thần kinh : - Rễ trớc dẫn truyền xung thần kinh vận động từ trung ơng tới cơ quan đáp ứng. - RÔ sau dÉn truyÒn xung thÇn kinh c¶m gi¸c tõ c¬ quan thô c¶m vÒ trung ¬ng thÇn kinh. * Nãi d©y thÇn kinh tuû lµ d©y pha v× : d©y thÇn kinh tuû bao gåm c¸c bã sîi c¶m gi¸c vµ bã sợi vận động đợc liên hệ với tuỷ sống qua rễ sau và rễ trớc. Rễ sau là rễ cảm giác, rễ trớc là rễ vận động. Câu 8 : Trên một con ếch đã mổ để nghiên cứu rễ tuỷ, em Quang đã vô ý thúc mũi kéo là đứt mét sè rÔ. B»ng c¸ch nµo em cã thÓ ph¸t hiÖn ra rÔ nµo cßn vµ rÔ nµo mÊt ? - Kích thích mạnh một chi trớc (còn cả rễ sau và rễ trớc vì không mổ đến), chi sau bên nào co thì chứng tỏ rễ trớc bên đó còn. - Rễ sau bên nào còn thì kích thích vào chi đó sẽ làm co chi còn lại rễ trớc hoặc co các chi trên. Nếu kích thích chi sau mà không thấy co chi nào cả thì chắc chấn rễ sau bên đó đã đứt. C©u 9: Nªu cÊu t¹o ngoµi vµ cÊu t¹o trong cña tuû sèng? * CÊu t¹o ngoµi: - Tuỷ sống đợc bảo vệ trong cột sống, từ đốt sống cổ I đến đốt sống thắt lng II, dài 50cm, có 2 phÇn ph×nh cæ vµ phÇn ph×nh th¾t lng. - Tuỷ sống đợc bọc trong lớp màng tuỷ gòm màng cứng, màng nhện và màng nuôi. * CÊu t¹o trong: - Gåm chÊt x¸m ë gi÷a vµ bao quanh lµ chÊt tr¾ng. - Chất xám là các căn cứ của các phản xạ không điều kiện và chất trắng là các đờng dẫn truyến däc nèi c¸c c¨n cø trong tuû sèng víi nhau vµ víi n·o bé. C©u 10: LËp b¶ng so s¸nh cÊu t¹o vµ chøc n¨ng cña trô n·o, n·o trung gian vµ tiÓu n·o? Gi¶i thích vì sao ngời say rợu thờng có hiện tợng chân nam đá chân chiêu? * LËp b¶ng so s¸nh cÊu t¹o vµ chøc n¨ng cña trô n·o, n·o trung gian, tiÓu n·o: C¸c bé phËn Trô n·o N·o trung gian TiÓu n·o.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> §Æc ®iÓm CÊu t¹o. Chøc n¨ng. - Gåm: hµnh n·o, cÇu n·o vµ n·o gi÷a. - ChÊt tr¾ng bao ngoµi vµ chÊt x¸m ë trong lµ c¸c nh©n x¸m.. - Gồm: đồi thị và vùng dới đồi. - §åi thÞ vµ c¸c nhân xám vùng dới đồi là chất xám. - Vá chÊt x¸m ë ngoµi . - ChÊt tr¾ng lµ c¸c đờng dẫn truyền liªn hÖ gi÷a tiÓu n·o víi c¸c phÇn kh¸c cña hÖ thÇn kinh. §iÒu khiÓn ho¹t §iÒu khiÓn qu¸ §iÒu hoµ vµ phèi động của các cơ trình trao đổi chất hợp các hoạt động quan sinh dìng: vµ ®iÒu hoµ th©n phøc t¹p vµ gi÷ tuÇn hoµn, h« hÊp, nhiÖt. th¨ng b»ng cho c¬ tiªu ho¸, ... thÓ.. * Gi¶i thÝch: Ngời say rợu thờng có hiện tợng chân nam đá chân chiêu do rợu đã ngăn cản, ức chế sự dẫn truyền qua xinap giữa các tế bào có liên quan đến tiểu não khiến sự phối hợp các hoạt động phøc t¹p vµ gi÷ th¨ng b»ng c¬ thÓ bÞ ¶nh hëng. Câu 11: Trình bày cấu tạo ngoài và cấu tạo trong của đại não? Nêu rõ các đặc điểm cấu tạo và chức năng của đại não ngời, chứng tỏ sự tiến hoá của ngời so với các động vật khác trong líp Thó? *Cấu tạo ngoài của đại não: - Rãnh liên bán cầu chia đại não làm 2 nửa. - Rãnh sâu chia bán cầu đại não làm 4 thuỳ là thuỳ trán, thuỳ chẩm, thuỳ đỉnh và thuỳ thái dơng. - Khe vµ r·nh t¹o thµnh khóc cuén n·o lµm t¨ng diÖn tÝch bÒ mÆt n·o. * Cấu tạo trong của đại não gồm: - ChÊt x¸m t¹o thµnh vá n·o lµ trung t©m cña c¸c ph¶n x¹ cã ®iÒu kiÖn. - Chất trắng nằm giữa vỏ não là những đờng thần kinh nối các phần của vỏ não với nhau và vỏ n·o víi c¸c phÇn díi cña hÖ thÇn kinh. Trong chÊt tr¾ng cßn cã c¸c nh©n nÒn. *Các đặc điểm cấu tạo và chức năng của đại não ngời, chứng tỏ sự tiến hoá của ngời so với các động vật khác trong lớp Thú là: - Khối lợng não so với cơ thể ở ngời lớn hơn các động vật thuộc lớp Thú. - Vá n·o cã nhiÒu khe vµ r·nh lµm t¨ng bÒ mÆt chøa c¸c n¬ron (khèi lîng chÊta x¸m lín). - ở ngời, ngoài các trung khu vận động và cảm giác nh các động vật thuộc lớp Thú, còn có các trung khu cảm giác và vận động ngôn ngữ (nói, viết, hiểu tiếng nói, hiểu chữ viết). C©u 12: Tr×nh bµy sù gièng vµ kh¸c nhau vÒ mÆt cÊu tróc vµ chøc n¨ng gi÷a 2 ph©n hÖ giao cảm và đối giao cảm? Hãy trình bày phản xạ điều hoà hoạt động của tim và hệ mạch trong c¸c trêng hîp sau: - Lóc huyÕt ¸p t¨ng cao? - Lúc hoạt động lao động nặng? * Sự giống và khác nhau về mặt cấu trúc và chức năng giữa 2 phân hệ giao cảm và đối giao c¶m: - Giống nhau: về mặt cấu tạo đều gồm có 2 bộ phận là: + Bé phËn trông ¬ng n»m trong n·o vµ trong tuû sèng. + Bé phËn ngo¹i biªn lµ c¸c d©y thÇn kinh vµ h¹ch thÇn kinh: . H¹ch thÇn kinh lµ n¬i chuyÓn tiÕp n¬ron. . N¬ron tríc h¹ch lµ sîi trôc cã bao miªlin. . N¬ron sau h¹ch lµ sîi trôc kh«ng cã baomiªlin. - Kh¸c nhau: ChØ tiªu so s¸nh Ph©n hÖ giao c¶m Phân hệ đối giao cảm C¸c nh©n x¸m n»m ë C¸c nh©n x¸m ë trô n·o CÊu Trung ¬ng.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> t¹o. sõng bªn tuû sèng Ngo¹i biªn gåm: - H¹ch thÇn kinh - N¬ron tríc h¹ch - N¬ron sau h¹ch. vµ ®o¹n cïng tuû sèng. - Chuçi h¹ch n»m gÇn cét - H¹ch n»m gÇn c¬ quan phô tr¸ch. sèng, xa c¬ quan phô tr¸ch. - Sîi trôc dµi. - Sîi trôc ng¾n. - Sîi trôc dµi.. - Sîi trôc ng¾n.. Chøc n¨ng. Có tác dụng đối lạp với Có tác dụng đối với phân phân hệ đối giao cảm. hÖ giao c¶m. * Phản xạ điều hoà hoạt động của tim và hệ mạch trong các trờng hợp: - Lóc huyÕt ¸p t¨ng cao: ¸p thô quan kÝch thÝch, xuÊt hiÖn xung truyÒn vÒ trung ¬ng phô tr¸ch tim m¹ch n»m trong c¸c nhân xám thuộc phân hệ đối giao cảm , theo dây li tâm (dây X hay mê tẩu) tới tim làm nhịp co và lực co đồng thời làm dãn các mạch da và mạch ruột gây hạ huyết áp. - Lúc hoạt động lao động nặng: Khi lao động xảy ra sự oxi hoá glucôzơ để tạo năng lợng cần cho sự co cơ, đồng thời sản phẩm ¿¿ đợc hình thành ph©n huû cña qu¸ tr×nh nµy lµ CO2 tÝch luü dÇn trong m¸u (thùc chÊt lµ H + ❑ do: CO2 + H2O H2CO3 H HCO3 ❑− H +❑¿¿ sÏ kÝch thÝch ho¸ thô quan g©y ra xung thÇn kinh híng t©m truyÒn vÒ trung khu h« hÊp và tuần hoàn nằm trong hành tuỷ, truyền tới trung khu giao cảm, theo dây giao cảm đến tim, mạch máu đến cơ làm tăng nhịp, lực co tim và mạch máu đến co dãn để cung cấp O2 cần cho nhu cầu năng lợng co cơ, đồng thời chuyển nhanh sản phẩm phân huỷ đến các cơ quan bài tiết) C©u 13: M« t¶ cÊu t¹o cña cÇu m¾t nãi chung vµ mµng líi nãi riªng? a. CÊu t¹o cña cÇu m¾t bao gåm : - Mµng bäc gåm : + Mµng cøng : phÝa tríc lµ mµng gi¸c. + Mµng m¹ch : phÝa tríc lµ lßng ®en. + Mµng líi gåm: . TÕ bµo nãn . TÕ bµo que - M«i trêng trong suèt: + Thuû dÞch + ThÓ thuû tinh + DÞch thuû tinh b. CÊu t¹o cña mµng líi * Mµng líi cã chøa c¸c tÕ bµo thô c¶m thÝnh gi¸c bao gåm: - TÕ bµo nãn: tiÕp nhËn kÝch thÝch ¸nh s¸ng m¹nh vµ mµu s¾c. - Tế bào que: tiếp nhận ánh sáng yếu, giúp nhìn rõ về ban đêm. * §iÓm vµng lµ n¬i tËp trung tÕ bµo nãn..

<span class='text_page_counter'>(5)</span> * §Óm mï lµ n¬i kh«ng cã tÕ bµo thô c¶m thÞ gi¸c. Câu 14 : Cỏc tật của mắt? Tại sao ngời già thờng phải đeo kính lão? Tại sao không nên đọc s¸ch ë n¬i thiÕu ¸nh s¸ng, trªn tµu xe bÞ xãc nhiÒu?. Biểu hiện Nguyên nhân. Hậu quả Cách khắc phục. Tật cận thị - Mắt chỉ có khả năng nhìn gần, không thể nhìn xa. - Bẩm sinh: Do cầu mắt ngắn -Không giữ k.cách khi đọc sách, báo ( đọc quá gần) - Thể thủy tinh quá phồng -Ngồi xa nhìn không thấy, nhìn gần mới thấy - Mỏi mắt khi tập trung - Đeo kính cận ( kính mắt lõm). Tật viễn thị - Mắt chỉ có khả năng nhìn xa, không thể nhìn gần. - Bẩm sinh: cầu mắt ngắn - Thể thủy tinh bị lão hóa, mất tính đàn hồi, không phồng được. -. - Nhìn xa rõ, nhìn gần không rõ. - Đeo kính viễn ( kính mắt lồi hay kính lão) Ngêi giµ thêng ph¶i ®eo kÝnh l·o v×: thuû tinh thÓ bÞ l·o ho¸ mÊt kh¶ n¨ng ®iÒu tiÕt. -Không nên đọc sách ở nơi thiếu ánh sáng, trên tàu xe bị xóc nhiều vì: khoảng cách từ sách tới mắt không đảm bảo (hoặc quá gần hoặc quá xa). C©u 15: Nêu các bệnh về mắt?Nªu râ nh÷ng hËu qu¶ cña bÖnh ®au m¾t hét vµ c¸ch phßng tr¸nh? *Các bệnh về mắt: đau mắt đỏ, đau mắt hột, quáng gà,…. * Bệnh đau mắt hột: Hiện tượng Nguyên Cách lây lan Cách phòng tránh nhân Mặt trong mi mắt có nhiều hột nổi Do -Dùng chung khăn, chậu - Không dụi mắt bằng cộm lên, khi hột vỡ ra làm thành virus với người bệnh, tay bẩn sẹo, co kéo lớp trong mi mắt làm gây nên - Tắm rửa ở ao hồ tù hãm - Rửa mắt bằng nước cho lông mi quặp vào trong, cọ xát muỗi loãng và nhỏ làm đục màng giác thuốc mắt Câu16: Trình bày cấu tạo của ốc tai và quá trình thu nhận sóng âm? Vì sao ta có thể xác định đợc âm phát ra từ bên phải hay bên trái? a. CÊu t¹o cña èc tai: èc tai xo¾n 2 vßng rìi gåm: + èc tai x¬ng (ë ngoµi). + èc tai mµng (ë trong) ggåm: . Màng tiền đình (ở trên). . Mµng c¬ së (ë díi). b. C¬ chÕ truyÒn ©m vµ s thu nhËn c¶m gi¸c ©m thanh: Sóng âm → màng nhĩ → chuỗi xơng tai → cửa bầu → chuyển động ngoại dịch và néi dÞch → Øchung mµng c¬ së → kÝch thÝch c¬ quan coãcti xuÊt hiÖn xung thÇn kinh → vïng thÝnh gi¸c (ph©n tÝch cho biÕt ©m thanh). c. Ta có thể xác định đợc âm phát ra từ bên phải hay bên trái là vì: ta nghe bằng 2 tai: Nếu ở bên phải thì sóng âm truyền đến tai phải trớc tai trái và ngợc lại..

<span class='text_page_counter'>(6)</span> C©u 17: Ph©n biÖt PXC§K vµ PXK§K? Nªu râ ý nghÜa cña sù h×nh thµnh vµ øc chÕ PXC§K đối với đời sống con ngời và động vật? Lấy VD về sự hình thành 1 PXCĐK và nêu rõ những điều kiện để sự hình thành có kết quả? a. Ph©n biÖt PXC§K vµ PXK§K: - PXKĐK là phản xạ sinh ra đã có, không cần phải học tập. - PXCĐK là phản xạ đợc hình thành trong đời sống cá thể, là kết quả của quá trình học tập, rèn luyÖn. b. ý nghĩa của sự hình thành và ức chế PXCĐK đối với đời sống con ngời và động vật là: - đảm bảo sự thích nghi với môi trờng và điều kiện sống luôn thay đổi. - Hình thành thói quen và tập quán tốt đối với con ngời và động vật. c. LÊy VD vÒ PXC§K: - Thấy đèn đỏ thì dừng lại - Nghe gọi tên thì quay đầu lại - Biết múa, hát d. Lấy VS về PXKĐK: - Sinh ra đã biết bú, biết khóc - Trời lạnh thì run - Tiết nước bọt Câu 18: S2 tính chất giữa PXCĐK và PXKĐK Phản xạ không điều kiện Phản xạ có điều kiện Phản xạ không điều kiện là phản xạ sinh ra Phản xạ có điều kiện được hình thành trong đã có, không cần phải học tập đời sống cá thế, là kết quả của quá trình học tập, rèn luyện Trả lời các kích thích tương ứng hay kích Trả lời các kích thích bất kì hay kích thích thích không điều kiện có điều kiện. Bẩm sinh ĐƯợc hình thành trong đời sống, qua học tập và rèn luyện. Bền vững Dễ mất khi có không có sự rèn luyện, củng cố Có t/c di truyền, mang tính chất chủng loại Có tính chất các thế, không di truyền Số lượng hạn chế Số lượng không hạn định Cung phản xạ đơn giản Hình thành đường liên hệ tạm thời Trung ương nằm ở trụ não, tủy sống Trung ương thần kinh chủ yếu có sự tham gia của võ não C©u 19 LËp b¶ng so s¸nh cÊu t¹o vµ chøc n¨ng cña tuyÕn néi tiÕt vµ tuyÕn ngo¹i tiÕt. Chóng gièng vµ kh¸c nhau ë nh÷ng ®iÓm nµo? * Giống nhau: các tế bào tuyến đều tạo ra sản phẩm tiết. * Kh¸c nhau: TuyÕn néi tiÕt TuyÕn ngo¹i tiÕt - Không có ống dẫn chất tiết - Có ống dẫn chất tiết - Chất tiết ngấm thẳng vào máu đến tế bào - Chất tiết đổ ra ngoài - Chất tiết là hooc môn - Chất tiết không phải là hooc môn - Số lượng ít - Số lượng nhiều Câu 20: Nêu vai trò của hoocmon, từ đó xác định tầm quan trọng của hệ nội tiết? - Vai trò của hoóc môn đối với cơ thể là:.

<span class='text_page_counter'>(7)</span> + Duy trì tính ổn định của môi trờng bên trong cơ thể. + §iÒu hßa c¸c qu¸ tr×nh sinh lÝ diÔn ra b×nh thêng. + Nếu có các rối loạn trong hoạt động nội tiết thường dẫn đến bệnh lý - tÇm quan träng cña hÖ néi tiÕt: s¶n phÈm tiÕt cña tuyÕn néi tiÕt lµ Hoãc m«n cã ho¹t tÝnh sinh học cao, chỉ cần một lợng nhỏ cũng làm ảnh hởng rõ rệt đến quá trình sinh lí, đặc biệt là quá trình trao đổi chất, quá trình chuyển hóa trong các cơ quan diễn ra bình thờng . C©u 21: Tr×nh bµy cấu tạo,chøc n¨ng cña c¸c hoocmon tuyÕn tuþ? Cấu tạo,Vai trß cña tuyÕn trªn thËn? 1.Tuyến tụy: a)Cấu tạo: - Tuyến tụy vừa là tuyến ngoại tiết, vừa là tuyến nội tiết nên được gọi là tuyến pha. - Là tuyến có hình lá nằm gần tá tràng gồm: + Tế bào tiết dịch tiêu hóa nằm ở phía tron + Một số tế bào tập trung thành khối nằm ở phía ngoài có mạch máu bao bọc gọi là đảo tụy b)Chức năng: - TuyÕn tuþ võa lµm chøc n¨ng ngo¹i tiÕt, võa lµm chøc n¨ng néi tiÕt. - Chức năng nội tiết do các tế bào đảo tuỵ thực hiện. + Tế bào α : tiết hoocmon glucagon có tác dụng biến đổi glicôgen thành glucozơ để nâng lợng đờng huyết trong máu trở lại bình thờng. + TÕ bµo β : tiÕt hoocmon insulin cã t¸c dông chuyÓn glucoz¬ thµnh glic«gen dù tr÷ trong gan vµ c¬. =>Nh vậy, nhờ tác dụng đối lập của 2 loại hoocmon mà tỷ lệ đờng huyết luôn ổn định đảm bảo hoạt động sinh lý của cơ thể diễn ra bình thờng. - Ngoại tiết: tiết ra các dịch tụy theo ống dẫn đổ vào tá tràng để tiêu hóa thức ăn. 2.Tuyến trên thận: a) Cấu tạo: - Tuyến trên thận gồm một đôi nằm trên hai quả thận. Mỗi tuyến gồm phần vỏ và phẩn tủy + Phần vỏ tiết các hoocmôn có tác dụng điều hòa đường huyết, điều hòa sự trao đổi natri và kali, ngoài ra còn thay đổi các đặc tính sinh dục nam + Phần tủy tiết các chất ađrênalin và đrênalin, ađrênalin có tác dụng điều hòa sự troa đổi chất, đặc biệt là sự trao đổi gluxit, làm tăng đường huyết, đồng thời có tác dụng đối với hệ tim mạch, norađrênalin có tác dụng gây co mạch và làm tăng huyết áp. Câu 22: Trình bày sơ đồ quá trình điều hoà lợng đờng trong máu, đảm bảo giữ glucôzơ ở mức ổn định nhờ các hoocmon của tuyến tuỵ?  Khi đờng huyết tăng  Khi đờng huyết giảm (+) (+) (-) (-) §¶o tuþ TÕ bµo β TÕ bµo α Insunlin Glucag«n Gluc«z¬. Glic«gen. §êng huyÕt gi¶m xuèng møc b×nh thêng. Gluc«z¬ §êng huyÕt t¨ng lªn møc b×nh thêng.

<span class='text_page_counter'>(8)</span> (-): KÝch thÝch (+): K×m h·m Câu 23: Lập bảng tổng kết vai trò của các tuyến nội tiết đã học theo mẫu bảng 56.2? Phân biệt bệnh Bazơđô với bệnh bớu cổ? * LËp b¶ng: STT 1. TuyÕn néi tiÕt TuyÕn yªn. 2. TuyÕn gi¸p. 3. TuyÕn cËn gi¸p. Vai trß Lµ tuyÕn quan träng nhÊt tiÕt c¸c hoocmon kích thích hoạt động của nhiều tuyến nội tiết khác. Đồng thời tiết các hoocmon có ảnh hởng đến sinh trởng, trao đổi glucôzơ, các chÊt kho¸ng, níc vµ co th¾t c¬ tr¬n. Cã vai trß quan träng trong chuyÓn hãa vËt chÊt vµ n¨ng lîng cña c¬ thÓ. Cïng víi tuyÕn gi¸p cã vai trß ®iÒu hoµ trao đổi Ca và P trong máu.. * Phân biệt bệnh Bazơđô với bệnh bớu cổ: BÖnh bíu cæ do thiÕu Ièt Khi thiếu Iốt, chất Tirooxin không đợc tiÕt ra, tuyÕn yªn sÏ tiÕt nhiÒu hoocmon thúc đẩy tuyến giáp hoạt động gây phì đại tuyến làm thành bớu cổ. Trẻ em bị bÖnh Ï chËn lín, trÝ n·o kÐm ph¸t triÓn; ngời lớn hoạt động thần kinh giảm sút, trÝ nhí kÐm.. Bệnh Bazơđô Do tuyến giáp hoạt động mạnh tiết nhiều hoocmon làm tăng trao đổi chất, nhịp tim t¨ng, ngêi bÖnh lu«n trong tr¹ng th¸i håi hép, c¨ng th¼ng, mÊt ngñ sót c©n nhanh. Do tuyến hoạt động mạnh nên cũng gây bíu cæ, låi m¾t.. C©u 24: Tr×nh bµy c¸c chøc n¨ng cña tinh hoµn vµ buång trøng? Nguyªn nh©n dÉn tíi nh÷ng biến đổi cơ thể ở tuổi dậy thì ở nam và nữ là gì? Trong những biến đổi đó biến đổi nào là quan träng cÇn lu ý? a. Chøc n¨ng cña tinh hoµn vµ buång trøng: * Tinh hoµn: - S¶n sinh ra tinh trïng. - TiÕt hoocmon sinh dôc nam Testosteron. * Buång trøng: - S¶n sinh trøng . - TiÕt hoocmon sinh dôc n÷ ¥strogen. b. Nguyên nhân dẫn tới những biến đổi cơ thể ở tuổi dậy thì ở nam và nữ là: - §èi víi nam: la hoocmon sinh dôc nam Testosteron. - §èi víi n÷: lµ hoocmon sinh dôc n÷ ¥strogen. c. Trong những biến đổi đó, biến đổi quan trọng đáng lu ý là những biến đổi chứng tỏ đã có kh¶ n¨ng sinh s¶n nh xuÊt tinh lÇn ®Çu ë nam vµ hµnh kinh lÇn ®Çu ë n÷. Câu 25:Trình bày cơ chế hoạt động của tuyến tuỵ? Nêu rõ mối quan hệ trong hoạt động điều hoà của tuyến yên đối với các tuyến nội tiết? a. Cơ chế hoạt động của tuyến tuỵ: Sự phối hợp hoạt động của các tế bào α và β của đảo tuỵ trong tuyến tuỵ khi lợng đờng trong máu giảm hay tăng chính là để giữ cho nồng độ đờng trong máu đợc ổn định . Khi lợng đờng trong máu giảm sau các hoạt động mạnh hoặc đói kéo dài , không chỉ các tế bào α của đảo tuỵ hoạt động tiết glucagôn mà còn có sự phối hợp hoạt động của cả 2 tuyến trên thận. Tuyến này tiết Cooctizôn để góp phần vào sự chuyển hoá lipit và prôtêin làm tăng đờng huyÕt. b. Mối quan hệ trong hoạt động điều hoà của tuyến yên đối với các tuyến nội tiết khác. - Tuyến yên tiết hoocmon điều khiển s hoạt động của các tuyến nội tiết: VD: TuyÕn yªn tiÕt TSH kÝch thÝch tuyÕn gi¸p tiÕt Tiroxin..

<span class='text_page_counter'>(9)</span> TuyÕn yªn tiÕt ACTH kÝch thÝch vá tuyÕn trªn thËn tiÕt Cooctiz«n. - Hoạt động của tuyến yên tăng cờng hay kìm hãm chịu sự chi phối của các hoocmon do các tuyến nội tiết tiết ra → đó là cơ chế tự điều hoà các tuyến nội tiết nhờ thông tin ngợc. VD: Khi Tirôxin trong máu quá nhiều lại có tác dụng làm cho vùng dới đồi tiết ra chất ức chế tuyÕn yªn hoÆc Tir«xin theo m¸u lªn thuú tríc tuyÕn yªn, øc chÕ tuyÕn yªn tiÕt TSH. Cuèi cïng, do kh«ng cã TSH, tuyÕn gi¸p ngõng tiÕt Tir«xin, lîng chÊt nµy trë vÒ møc b×nh thêng. .Câu 26: AIDS là gì? Nguyên nhân dẫn tới AIDS là gì? Kể tên những con đờng lây nhiễm HIV/AIDS? Phòng tránh lây nhiễm HIV bằng cách nào? Có nên cách li ngời bệnh để khỏi bị l©y nhiÔm kh«ng? - ADIS lµ h«i chøng suy gi¶m miÔn dÞch m¾c ph¶i do bÞ l©y nhiÕm HIV, lµm c¬ thÓ mÊt kh¶ n¨ng chèng bÖnh vµ ch¾c ch¾n dÉn tíi tö vong. - Nguyên nhân: là do một loại virut gây suy giảm miễn dịch ở ngời (HIV) đợc truyền từ ngời bệnh đến các ngời khác trong cộng đồng. - Các con đờng lây nhễm: + Qua quan hÖ t×nh dôc. + Qua truyÒn m¸u vµ tiªm chÝch ma tuý. + Qua nhau thai (mÑ m¾c truyÒn cho con qua nhau thai). - C¸c biÖn ph¸p phßng tr¸nh : + Cần chủ động phòng tránh bị lây nhiễm (không tiêm chích, không quan hệ tình dục mất an toàn, không sử dụng chung đồ với ngời bị nhiễm HIV.) + Chú ý không làm lây nhiễm HIV cho ngời khác (nếu đã bị nhiễm HIV). - Kh«ng nªn xa l¸nh ngêi nhiÔm HIV / ADIS lµ v×: trong c¸c sinh ho¹t b×nh thêng (kh«ng tiªm chích và truyền máu) thì ngời bệnh không truyền HIV sang ngời lành (để gây bệnh). Mặt khác, cũng cần động viên an ủi ngời bệnh sống có ích quãng đời còn lại. Tuy nhiên, cần chú ý không sử dụng chung đồ dùng của ngời nhiễm HIV..

<span class='text_page_counter'>(10)</span>