TÌM HIỂU LỄ HỘI OOK OM BOK

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (643.32 KB, 11 trang )

Bài tập nhóm
Lễ tết: LỄ HỘI OOK OM BOK
1.Khái quát
Ooc om bok hay còn gọi là lễ hội cúng trăng của người Khơ me,
luôn được tiến hành hàng năm vào rằm tháng 10 Âm lịch. Đây là ngày
cuối cùng của một chu kì mặt trăng xoay quanh trái đất và cũng là thời
điểm hết thời vụ của năm.
2.Mục đích:
Theo quan niệm của người Khơme, cúng trăng là để tạ ơn thần Mặt
Trăng suốt một năm bảo vệ mùa màng, đem lại mưa thuận gió hòa, giúp
mùa màng bội thu, đồng thời giúp cho dân chúng mùa tới.
3.Nguồn gốc
Theo truyền thuyết, tiền kiếp của Phật Thích Ca là một con thỏ, sống
quẩn quanh bên bờ sông Hằng. Một hôm, Thần Sakah xuống trần làm
người ăn xin để thử lòng thỏ. Không có gì làm phước, thỏ đốt lên đống
lửa, nhảy vào và mời người ăn xin ăn thịt mình. Lửa bỗng dưng tắt
ngấmvà người ăn xin biến mất, Thần Sakah hiện ra khen ngợi lòng hi sinh
cao đẹp của thỏ và vẽ hình thỏ lên Mặt trăng. Từ đó trở đi, người ta
thường nhìn thấy hình con thỏ ngọctrên cung trăng vào tết Hạ nguyên
(ngày 15/10 Âm lịch). Vì vậy , lẽ cúng trăng là để tưởng nhớ đến tiền
kiếp của đức Phật Thích Ca.
4.Lễ hội
Lễ cúng Ooc om bok trong đêm rằm tháng 10 Âm lịch thường diễn
ra tại sân chùa, sân nhà hoặc một khu đất trống nào đó để mọi người dễ
dàng quan sát Mặt trăng. Trước khi trăng lên, người ta sẽ đào lỗ cắm hai
thanh tre cách nhau khoảng ba mét và gác ngang một thanh tre khác như
một cái cổng thật đẹp và đặt dưới cổng một cái bàn. Trên bàn có bày biện
các thứ cúng như cốm dẹp, khoai loang, khopai môn, dừa tươi, chuối,

bánh kẹo,...Trong mâm cúng luôn có một ấm trà, sau mỗi lần rót trà vào

ly, người ta lại một lần khấn vái để nhớ ơn đức Phật.
Khi trăng lên đỉnh đầu, một người lớn tuổi, đức độ, có uy tín được
cử ra làm đại diện cúng Mặt trăng. Người cúng thắp nhang, rót trà, khấn
nguyện.
Trong quá trình cúng, trẻ con trong xóm tụ lại rất dông để chờ được
ăn bánh. Khi cúng xong, người lớn hướng dẫn trẻ em sắp lại thành một
hàng dọc rồi lấy thức cúng mỗi thứ một ít đút vào miệng từng bé. khi đó,
bé không được nuốt ngay mà phải đợi đến khi được đút xong đủ mọi thứ
vào miệng. Lúc này, người chủ lễmới đấm vào lưng bé nhè nhẹ ba cái và
hỏi lớn lên sẽ làm gì. Vì thức ăn đầy trong miệng, em bé đó sẽ phát âm
không rõ ràng khi trả lời sẽ tạo ra một trận cười sảng khoái cho người
xung quanh. Việc làm này là để đoán định tương lai của mỗi bé, để tượng
trưng cho việc mọi người đã nhận được lộc của Thần Trăng và cũng là
việc đánh dấu thành quả sau một năm lao động mệt nhọc của mỗi gia
đình.
Hai sự kiện có tầm ảnh hưởng lớn và có sức thu hút mọi người
nhiều nhất trong lễ cúng Trăng là thả đèn gió và đua ghe ngo.
Thả đèn gio
Đèn gió được cấu tạo từ những vật liệu tre, giấy quyến và dây kẽm,
có hình vuông hoặc hình tròn ( đèn tròn thông dụng hơn). Từ những nan
tre chuốt nhẵn, người ta làm thành những vòng tròn có đường kính chừng
1m, sau đó liên kết những nan tròn ấy thành khối trụ có chiều cao chừng
2m, sau đó dán kín bằng giấy quyến, trừ đáy đèn để trống và gắn vào đó
một ''ổ nhện'' làm bằng kẽm lớn. ''ổ nhện'' được phủ lên lớp gòn ta có tẩm
ướt dầu phọng. Khi đốt lớp gòn, nhiều người cùng góp sức nâng đèn lên
cao. Nhiệt độ làm giấy căng phồng tạo ra lực đẩy. Những người nâng đèn
nương tay theo và cùng buông tay khi lực đủ mạnh cho đèn bay lên mà ko
bị chao nghiêng làm cháy giấy.

Đèn bay thẳng lên không trung trong tiếng reo hò, vỗ tay của
người xem. Hàng chục chiếc đèn được thả lên cả một vùng trời đung đưa
theo gió nhằm xua đi những rủi ro, tai ương, bất trắc cho người dân được
yên bình.
 Lễ hội đua ghe ngo:
Đây là môn thể thao dân gian truyền thống không thể thiếu trong
leẽ hội Ooc om bok, thu hút hàn vạn người xem. Lúc đầu đây chỉ là một
trò chơi dân gian diễn ra trong đêm cúng trăng nhằm dâng lên các đấng
thành tiên trên cung trăng thưởng thức, nên nó chỉ được tổ chức vào ban
đêm, sau khi đã thực hiện xong lễ cúng Trăng.
Dần dần, trò chơi này được nâng lên thành lễ hội, mang tầm khu
vực, thu hút nhiều tầng lớp nhân dân tham dự.
Tương truyền, chiếc ghe ngo xưa là phương tiện được trang bị cho
quân dân đánh giặc trên vùng sông nước. Hầu hết các chùa đều có một
chiếc ghe và được bảo quản cẩn thận.
Hằng năm, vào dịp rằm tháng 10, ghe ngo lại được trang trí đẹp
mắt, treo đèn kết hoa thật lộng lẫy. Để ngày hội đua ghe ngo hấp dẫn,
đông vui, cách đó cả tháng các chùa đã chuần bị tuyển chọn tay bơi là
những chàng trai Khơme vạm vở các phum sóc rồi tập dợt cho dẻo dai,
đều nhịp mái chèo.
Ghe ngo là một dạng thuyền độc mộc, dài từ 25-30m, chiều
ngang từ 1- 1,4m, có đóng nhiều thanh ngang vừa cho hai tay bơi ngồi
theo cặp suốt chiều dài ghe. Mỗi ghe đua thường có 46 đến 60 người
chèo, riêng người điều khiển nhịp trèo ngồi ở trước mũi. Ngoài ra còn có
người đứng giữa thổi còi phụ họa theo nhịp người điều khiển. Mái chèo
được làm bằng gỗ nhẹ, dẻo, không thấm nước, bản rộng, mỏng, và tròn
dần về cán. Mỗi chiếc ghe ngo có những biểu tượng khác nhau, thường là
khala (con cọp), rồng, sư tử, cá poon-co...Trước khi hạ thủy, làm lễ cúng
vị thần phù hộ cho ghe.

Đua ghe ngo là môn thể thao rất hấp dẫn và hào hứng. Vào trưa
ngày rằm, khi nước bắt đầu dâng lên, người hai bên bờ chật kín, còn ghe
xuồng đã sẵn sàng đậu dọc suốt hơn 1 km.Tiếng trống cùng dàn nhạc ngũ
âm, tiếng còi nổi lên rộn rã. Khi một hồi còi ru lên- hiệu lệnh XUẤT
PHÁT thì từng cặp ghe đua với trăm đôi tay trèo lực lưỡng rạp ngườivung
chèo đều tăm tắp theo nhịp đẩy chiếc ghe ngo nhanh về đích.
Chiếc ghe ngo là một sản phẩm văn hóa hết sức độc đáo của
đồng bào Khơme Nam Bộ, cũng là biểu tượng của sự no ấm, sung túc.
Chiếc ghe ngo còn là hình ảnh đại diện cho mỗi phum sóc hoặc cho toàn
xã, toàn huyện nên cuộc đua ghe thường diễn ra rất quyết liệt không phải
vì tiền thưởng mà vì danh dự và vinh quang của đơn vị đăng kí tham gia
cuộc đua.
5. Kết luận
Lẽ hội Oóc om bok mang ý nghĩa vô cùng sâu sắc trong đời sống
tinh thần của người Khơme. Nó thể hiện những khát vọng, tâm hồn và
tình cảm của con người với con người và con người đối với đấng bề trên.
Góp phần vào việc bảo tồn và hát huy nét đẹp văn hóa truyền thốn tốt đẹp
nơi đây.

TÌM HIỂU LỄ HỘI OOK OM BOK

Tài liệu liên quan

Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về