Bẩ gio dc và ặào to
NGUYN MINH òảũNG (Tấng chề bin kim Chề bin) - TRĂN MAI THU

Cng nghữ

9

Lổp ặt mng ặiữn
trong nhà
(Ti bn lôn th chn)

Nhà xut bn gio dÙc vi÷t nam


Bản quyền thuộc Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam - Bộ Giáo dục và Đào to
01 - 2014/CXB/269 - 1062/GD

M∑ sË : 2H929T4


Li ni ặôu
Sch gio khoa Cng nghữ 9 - Lổp ặt mng ặiữn
trong nhà ặểc bin son nậi tip và pht trin lin thng
vèi phôn K thut ặiữn cềa Cng ngh÷ 8.
Sau khi h‰c xong C´ng ngh÷ 8 c∏c em ặ c ặểc nhng
kin thc că bn v ặ dễng ặiữn và mng ặiữn trong nhà,
hiu bit ban ặôu v thit k và lổp ặt mch ặiữn.
Cng nghữ 9 ặểc xây dng dèi dng m ặun k nđng
ngh, trong ặ c m ặun Lổp ặt mng ặiữn trong
nhà nhêm mang li cho cc em nhng kin thc, k nđng

că bn côn thit cềa tng lnh vc ngh nghiữp, hnh thành
và rn luyữn cho cc em thi quen làm viữc chnh xc,
khoa hc, theo tc phong cng nghiữp.
Nẩi dung m ặun Lổp ặt mng ặiữn trong nhà ặểc
thit k chề yu là thc hành nhêm hnh thành và rn
luyữn cho cc em mẩt sậ k nđng lao ặẩng ngh nghiữp ặ
cc em làm quen vèi ngh ặiữn. Vèi nhng ặiu ặểc h‰c,
c∏c em c„ th” ∏p dÙng trong s∂n xu†t vµ cuẩc sậng hêng
ngày, ặng thi gp phôn gip cc em la chn hèng ặi
thch hểp sau khi tật nghiữp Trung hc că sẻ.

CẫC TẫC GI

3


4


Bài

1

G ièi thiữu ngh ặiữn dân dng
l

Bit ặểc v tr, vai tr cềa ngh ặiữn dân
dng ặậi vèi sn xut và ặi sậng.

l


Bit ặểc mẩt sậ thng tin că bn v ngh
ặiữn dân dng.

l

Bit ặểc mẩt sậ biữn php an toàn lao
ặẩng trong ngh ặiữn dân dng.

i - vai tr, v tr cềa ngh ặiữn dân dng trong sn
xut và ặi sậng
Hôu ht cc hot ặẩng trong sn xut và ặi sậng ặu gổn vèi viữc s dng
ặiữn nđng. V vy, côn rt nhiu ngi ặ làm cc cng viữc trong ngh
ặiữn dân dng. Ngh ặiữn dân dng rt ặa dng, hot ặẩng chề yu trong
lnh vc s dng ặiữn nđng phc v cho ặi sậng, sinh hot và lao ỈÈng
s∂n xu†t cỊa c∏c hÈ ti™u thÙ Ỉi÷n.
Ng≠Íi thĨ Ỉi÷n c mt ẻ hôu ht cc că quan, x nghiữp, nhà my, cng
trng ... ặ làm cc cng viữc v ặiữn. Ngh ặiữn ni chung, ặiữn dân
dng ni ring gp phôn ặằy nhanh tậc ặẩ cng nghiữp ho, hiữn ặi ho
ặt nèc.
iI - ặc ặim và yu côu cềa ngh
1. òậi tểng lao ặẩng cềa ngh ặiữn dân dng
òậi tểng lao ặẩng cềa ngh ặiữn dân dng gm :
- Thit b bo vữ, ặng cổt và ly ặiữn ;
- Ngun ặiữn mẩt chiu và xoay chiu ặiữn p thp dèi 380V ;
- Thit b ặo lng ặiữn ;
- Vt liữu và dng c làm viữc cềa ngh ặiữn ;
- Cc loi ặ dễng ặiữn.
5



2. Nẩi dung lao ặẩng cềa ngh ặiữn dân dng
Hy sổp xp cc cng viữc sau cho ặng vèi chuyn ngành cềa ngh ặiữn
dân dng vào cc cẩt trong bng :
- Lổp ặt mng ặiữn chiu sng trong nhà.
- Lổp ặt my ặiu hoà khng kh.
- Lổp ặt ặng dây h p.
- Sa cha qut ặiữn.
- Lổp ặt my băm nèc.
- Bo dẽng và sa cha my git.
Lổp ặt mng ặiữn
Vn hành, bo dẽng và sa cha
Lổp ặt thit b và ặ
sn xut và
mng ặiữn, thit b và
dễng ặiữn
sinh hot
ặ dễng ặiữn

3. òiu kiữn làm viữc cềa ngh ặiữn dân dng
Cng viữc lổp ặt ặng dây cung cp ặiữn thng Ỉ≠Ĩc ti’n hµnh trong
m´i tr≠Íng nh≠ th’ nµo ? H∑y Ỉ∏nh d†u (x) vµo ´ trËng
nh˜ng cÙm
tı chÿ m´i tr≠Íng làm viữc cềa ngh ặiữn.
a) Làm viữc ngoài tri.

d) Nguy him v làm viữc gôn
khu vc c ặiữn.

b) Thng phi Ỉi l≠u ỈÈng.


e) Ti’p xÛc vÌi nhi“u
ch†t ỈÈc hπi.

c) Lµm viữc trong nhà.

g) Làm viữc trn cao.

Cng viữc lổp ặt, bo dẽng, sa cha thit b, ặ dễng ặiữn thng Ỉ≠Ĩc
ti’n hµnh trong nhµ.
6


Hnh 1 - 1. Hc sinh thc hành qun dây ặẩng că ặiữn.

4. Yu côu cềa ngh ặiữn dân dng ặậi vèi ngi lao ặẩng
ò làm ặểc nhng cng viữc cềa ngh ặiữn dân dng côn c mẩt sậ yu
côu că bn sau :
- V kin thc : tậi thiu côn phi c trnh ặẩ vđn ho tật nghiữp cp
Trung hc că sẻ. Hiu bit nhng kin thc că bn cềa lnh vc k thut
ặiữn nh an toàn ặiữn, nguyn l làm viữc và cu to cềa my ặiữn, thit
b ặiữn và nhng ặc tnh vn hành cềa chng. Hiu ặểc mẩt sậ quy
trnh k thut trong ngh ặiữn dân dng.
- V k nđng : c k nđng ặo lng, sˆ dÙng, b∂o d≠Ïng, sˆa ch˜a, lỉp Ỉ∆t
nh˜ng thi’t bfi ặiữn và mng ặiữn.
- V thi ặẩ : yu thch nhng cng viữc cềa ngh ặiữn dân dng, c thc
bo vữ mi trng và an toàn lao ặẩng, làm viữc khoa hc, kin tr, thn
trng và chnh xc.
- V sc kho : c ặề ặiu kiữn v sc kho, kh´ng mỉc c∏c b÷nh v“ tim
mπch, huy’t ∏p, th†p khÌp.

5. Trin vng cềa ngh
- Ngh ặiữn dân dng lun côn pht trin ặ phc v s nghiữp cng nghiữp
ho và hiữn ặi ho ặt nèc.
- Tăng lai ngh ặiữn dân dng gổn lin vèi s pht trin ặiữn nđng, ặ dễng
ặiữn và tậc ặẩ pht trin xây dng nhà ẻ.
- Ngh ặiữn dân dng c nhiu ặiu kiữn pht trin khng nhng ẻ thành phậ
mà cn ẻ nng thn, min nÛi.
7


- Do s˘ ph∏t tri”n cÒa c∏ch mπng khoa h‰c và k thut, lun xut hiữn nhiu
thit b mèi c nhiu tnh nđng hiữn ặi ặi hÃi ngi thể ặiữn lun phi
cp nht, nâng cao kin thc và k nđng ngh nghiữp.
6. Nhng năi ặào to ngh
- Ngành ặiữn cềa cc trng Dy ngh, Trung cp chuyn nghiữp, Cao ặng
và ßπi h‰c k‹ thuÀt.
- C∏c Trung t©m K‹ thuÀt tÊng hểp - Hèng nghiữp.
- Cc Trung tâm Dy ngh cp huyữn và t nhân.
7. Nhng năi hot ặẩng ngh
- Nhng cng viữc cềa ngh ặiữn ẻ cc hẩ gia ặnh tiu dễng ặiữn, trong cc
x nghiữp, că quan, nng tri, ặăn v kinh doanh ...
- Nhng că sẻ lổp ặt, sa cha v ặiữn.

Hnh 1 - 2. Phân xẻng sn xut ặẩng că ặiữn.

câu hÃi
1. Em hy cho bit nẩi dung lao ặẩng cềa ngh ặiữn dân dng.
2. Ngh ặiữn dân dng c trin vng pht trin nh th nào ?
3. ò trẻ thành ngi thể ặiữn, côn phi phn ặu và rn luyữn nh th nào
v hc tp và s¯c khoŒ ?

8


Bài

2

liữu ặiữn dễng trong lổp ặt
V tmng
ặiữn trong nhà
l

Bit ặểc mẩt sậ vt liữu ặiữn thng dễng
trong lổp ặt mng Æi÷n.

l

Bi’t c∏ch sˆ dÙng mÈt sË vÀt li÷u Æi÷n
th´ng dÙng.

VÀt liữu ặiữn ặểc dễng trong lổp ặt mng ặiữn gm dây cp ặiữn, dây
dn ặiữn và nhng vt liữu cch ặiữn. Dây cp ặiữn và dây dn ặiữn ặểc
dễng ặ truyn ti và phân phậi ặiữn nđng ặn ặ dễng ặiữn.
I - dây dn ặiữn
1. Phân loi
Q uan st cu to cềa mẩt sậ loi dây dn ặiữn trong hnh 2 - 1, phân
loi và ghi sậ th t cềa h◊nh vµo b∂ng 2 - 1.

a)


b)

c)

d)

H◊nh 2 - 1. MÈt sậ loi dây dn ặiữn.

Bng 2 - 1. Phân loi dây dn ặiữn
Dây dn trôn

Dây dn bc
cch ặiữn

Dây dn li
nhiu sĨi

D©y d…n l‚i
mÈt sĨi

9


Hy ặin nhng t hoc cm t thch hểp vào chÁ trËng trong c∏c c©u sau :
- C„ nhi“u loπi dây dn ặiữn. Da vào lèp và cch ặiữn, dây dn ặiữn ặểc
chia thành dây dn trôn và dây dn...................
- D˘a vµo sË l‚i vµ sË sĨi cỊa l‚i c„ dây mẩt li, dây ................li, dây li
mẩt sểi và li .......................sểi.
Mng ặiữn trong nhà thng s dng loi dây dn ặiữn ặểc bc
cch ặiữn.

2. Cu to dây dn ặiữn ặểc bc cch ặiữn
Gm hai phôn là li và lèp và cch ặiữn.
Li dây dn thng bêng ặng (hoc
nhm), ặểc ch to thành mẩt sểi hoc
nhiu sểi bữn vèi nhau (dây mm).
VÃ cch ặiữn gm 1 lèp hoc nhiu lèp,
thng bêng cao su, cht cch ặiữn tấng
hểp (PVC). Ngoài lèp cch ặiữn, mẩt sậ
loi dây dn cn c thm lèp và bo vữ
chậng va ặp că hc, nh hẻng cềa ặẩ
ằm, nèc và cc cht ho hc.

3

2

2

1

1. Li dây
2. Cch ặiữn
3. VÃ bo vữ
că hc

1

Hnh 2 - 2
Dây dn bc cch ặiữn.


Dây dn bc cch ặiữn thng ặểc ch to thành nhiu loi, tit diữn li
khc nhau tu theo yu côu s dng.
Hy cho bit ti sao lèp và cch ặiữn cềa dây dn ặiữn thng c màu sổc
khc nhau ?
3. S dng dây dn ặiữn
òậi vèi mng ặiữn trong nhà, viữc la chn dây dn ặiữn khng ặểc tu
tiữn mà côn tuân theo thit k cềa mng ặiữn. Trong cc bn thit k, dây
dn thng ặểc la chn theo nhng tiu chuằn nht ặnh.
K hiữu cềa dây dn bc cch ặiữn thng là M(nƠF). Trong ặ : M là li
ặng, n là sậ li dây, F là tit diữn cềa li dây dn (mm2).
Hy ặc k hiữu dây dn ặiữn cềa bn v thit k mng ặiữn : M(2Ơ1,5).
Trong qu tr◊nh sˆ dÙng c«n chÛ ˝ :
- Th≠Íng xuy™n ki”m tra và cch ặiữn cềa dây dn ặ trnh gây ra tai nn
ặiữn cho ngi s dng.
- òm bo an toàn khi s dng dây dn ặiữn nậi dài (dây dn c phch cổm ặiữn).
10


II - Dây cp ặiữn
Cp ặiữn bao gm mẩt hoc nhiu li dây dn ặểc bc cch ặiữn, bn
ngoài là và bo vữ mm. Cp ặiữn cềa mng ặiữn trong nhà là loi cp 1
pha, ặiữn p thp, 1 li hoc 2 li.
1

1. Cu to

2

Cu to cềa cp ặiữn gm c∏c ph«n ch›nh
sau : L‚i c∏p (1) ; v· c∏ch ặiữn (2) ; và bo

vữ (3).
- Li cp thng bêng ặng (hoc nhm).

3

- VÃ cch ặiữn thng ặểc làm bêng cao su
t˘ nhi™n, cao su tÊng hÓp, ch†t polyvinyl
chloride (PVC) ...

Hnh 2 - 3
Cu to cp ặiữn.

- Và bo vữ cềa cp ặiữn ặểc ch to cho phễ hểp vèi c∏c m´i tr≠Íng lỉp
Ỉ∆t c∏p kh∏c nhau nh≠ v· chfiu nhiữt, chu mn, chu đn mn v.v...
Cp ặiữn cềa mng ặiữn trong nhà thng c lèp và bo vữ mm chu ặểc
nổng, ma.
Bng 2 - 2. Mẩt sậ loi dây cp ặiữn
Tn gi

Cu to

Phm vi s dng
1. Li
2. VÃ cch Æi÷n
3. V· b∂o v÷

C∏p
mÈt l‚i

C„ th” sˆ dÙng mÁi

c∏p cho mÈt d©y
pha ho∆c mÈt d©y
trung t›nh
C„ th” sˆ dÙng
mÈt c∏p cho mÈt
pha (mÈt l‚i d©y
pha, mÈt l‚i d©y
trung t›nh)

1. L‚i
2. VÃ cch ặiữn
3. VÃ bo vữ

Cp
hai li
1

2

3

2. S dng cp ặiữn
Vèi mng ặiữn trong nhà, cp ặểc dễng ặ lổp ặt ặng dây h p dn
ặiữn t lèi ặiữn phân phậi gôn nht ặn mng ặiữn trong nhà.
11


Cp ặểc gi tn theo cht cch ặiữn. Khi thit k, mua cp côn ch r cht
cch ặiữn, cp ặiữn p và cht liữu làm li.


Hnh 2 - 4. Mch cung cp ặiữn vào nhà dễng cp bc PVC.

III - Vt liữu cch ặiữn
Th nào là vt liữu cch ặiữn ?
Trong mng ặiữn, vt liữu cch ặiữn lun ặi lin vèi nhng vt liữu dn ặiữn
nhêm ặm bo cho mng ặiữn làm viữc ặt hiữu qu, an toàn cho ngi và
mng ặiữn. Nhng vt liữu cch ặiữn phi ặt ặểc cc yu côu sau : ặẩ
cch ặiữn cao, chu nhiữt tật, chậng ằm tật và c ặẩ bn că hc cao.
Hy ặnh du (x) vào nhng trậng ặ ch ra nhng vt liữu cch ặiữn
cềa mng ặiữn trong nhà ?

Pu li s

VÃ ặui ặn

ng lun dây dn

Thic

VÃ côu ch

Mica

câu hÃi
Hy m t cu to cềa cp ặiữn và dây dn ặiữn cềa mng ặiữn trong
nhà. So snh s khc nhau cềa dây cp ặiữn và dây dn ặiữn.
12


Bài


3

D ng c dễng trong lổp ặt mng ặiữn
l

Bit cng dng, phân loi cềa mẩt sậ ặng
h ặo ặiữn.

l

Bit cng dng cềa mẩt sậ dng c că kh
dễng trong lổp Ỉ∆t Ỉi÷n.

I - ỈÂng h Ỉo Ỉi÷n
1. C´ng dÙng cỊa ÆÂng h Æo Æi÷n
H∑y k” t™n mÈt sË ÆÂng h ặo ặiữn mà em bit.
Hy tm trong bng 3 - 1 nhng ặi lểng ặo cềa ặng h ặo ặiữn và
ặnh du (x) vào trậng
.
Bng 3 - 1
Cng ặẩ dng ặiữn

Cng ặẩ sng

òiữn trẻ mch ặiữn

òiữn nđng tiu th cềa
ặ dễng ặiữn


òng knh dây dn

òiữn p

Cng sut tiu th cềa
mch ặiữn

Nh c ặng h ặo ặiữn, chng ta c th bit ặểc tnh trng làm viữc
cềa cc thit b ặiữn, phn ặon ặểc nguyn nhân nhng h hÃng, s
cậ k thut, hiữn tểng làm viữc khng bnh thng cềa mch ặiữn và ặ
dễng ặiữn.
Ti sao ngi ta phi lổp v´n k’ vµ ampe k’ tr™n v· m∏y bi’n ∏p ?
13


2. Phân loi ặng h ặo ặiữn
Da vào ặi lểng côn ặo, ặng h ặo ặiữn ặểc phân loi nh trong
b∂ng 3 - 2.
Em h∑y Ỉi“n nh˜ng Ỉπi l≠Ĩng Ỉo tăng ng vèi ặng h ặo ặiữn vào
bng 3 - 2.
Bng 3 - 2
òng h ặo ặiữn

òi lểng ặo

Ampe k
Ot k
Vn k
Cng tă
Đm k

òng h vn nđng
3. Mẩt sậ k hiữu cềa ặng h ặo ặiữn
Bng 3 - 3
Tn gi

Vn k

V

Ampe k

A

Ot k

W

Cng tă ặiữn
Đm k
Cp chnh xc
òiữn p th cch ặiữn (2kV)
Phăng ặt dng c ặo
14

K hiữu

kWh

0,1 ; 0,5 ; ...
2kV


Ỉ;^


Cp chnh xc th hiữn sai sậ cềa phọp ặo.
V dÙ : V´n k’ c„ thang Ỉo 300V, c†p ch›nh xc 1,5 th sai sậ tuyữt ặậi
lèn nht là :
300 Ơ 1,5

= 4,5 (V)

100
II - dng c că kh
Trong cng viữc lổp ặt và sa cha mng ặiữn, chng ta thng phi s
dng mẩt sậ dng c că kh. Hiữu qu cng viữc ph thuẩc mẩt phôn vào
viữc chn và sˆ dÙng dÙng cÙ lao ỈÈng Ỉ„.
H∑y Ỉi“n c´ng dÙng vµ t™n dÙng cÙ vµo nh˜ng ´ trËng trong b∂ng sau :
B∂ng 3 - 4. MÈt sË loπi dÙng cÙ că kh
Tn dng c

Hnh v

Cng dng

Thèc

òo ặng knh
dây ặiữn, kch thèc,
chiu sâu l


Pan me

òo chnh xc
ặng knh dây ặiữn

15


T™n dÙng cÙ

H◊nh vœ

C´ng dÙng

BÛa

C≠a, cỉt Ëng nh˘a
vµ kim loπi

Cỉt dây dn, tuật dây
và gi dây dn khi nậi

Khoan l trn g,
b tng, ... ặ lổp ặt
dây dn, thit b Æi÷n

16


GHI NHừ :


òng h ặo ặiữn :

Dng c că kh :

1. òng h ặo ặiữn gm c :
vn k, ampe k ; ot k, cng
tă ; m k ; ặng h vn nđng.

1. Dng c că kh gm c : km,
ba, khoan, tua vt, thèc...

2. òng h ặo ặiữn gip pht
hiữn ặểc nhng h hÃng, s
cậ k thut, hiữn tểng làm
viữc khng bnh thng cềa
mch ặiữn và ặ dễng ặiữn.

2. Hiữu qu cng viữc ph
thuẩc mẩt phôn vào viữc chn
và s dng ặng dng c lao
ặẩng.

câu hÃi
Hy ặin ch ò nu câu ặng và ch S nu câu sai vào ´ trËng
(b∂ng 3 - 5). VÌi nh˜ng c©u sai, t◊m t sai và sa li ặ nẩi dung cềa câu
thành ặng.
Bng 3 - 5
Câu


1

ò ặo ặiữn trẻ
phi dễng ot k.

2

Ampe k ặểc mổc
song song vèi mch
ặiữn côn ặo.

3

òng h vn nđng
c th ặo ặểc c
ặiữn p và ặiữn trẻ cềa
mch ặiữn.

4

Vn k ặểc mổc
nậi tip vèi mch ặiữn
côn ặo.

ò- S

T sai

Tı ỈÛng


17


Bài

4

TH#C HNH

S dng ặng h ặo ặiữn
l

Bit cng dng, cch s dng mẩt sậ
ặng h ặo ặiữn thng dng.
òo ặểc ặiữn nđng tiu th cềa mch ặiữn
bêng cng tă ặiữn (hoc ặo ặểc ặiữn trẻ
bêng ặng h vn nđng).

l

òm bo an toàn ặiữn.

l

i - dng c, vt liữu và thit b
- Dng c : km ặiữn, tua vt, bt th ặiữn.
- òng h ặo ặiữn : ampe k (ặiữn t, thang ặo 1A), vn k (ặiữn t, thang
ặo 300V), m k, ot k, cng tă ặiữn, ặng h vn nđng.
- Vt liữu : bng thc hành lổp sn mch ặiữn gm 4 bng ặn 220V-100W
(hoc bng thc hành ặo ặiữn trẻ), dây dn ặiữn.

ii - nẩi dung và trnh t thc hành
1. Tm hiu ặng h ặo ặiữn
Tm hiu mẩt sậ ặng h ặo ặiữn (ampe k, vn k...).
- Tm hiu cc k hiữu ặểc ghi trn mt ặng h.
- Chc nđng cềa ặng h ặo : ặo ặi lểng g ?
- Tm hiu ặi lểng ặo và thang Ỉo.
- C†u tπo b™n ngoµi cỊa ỈÂng h Ỉo : cc bẩ phn chnh và cc nm ặiu
chnh cềa ặng h...
2. Thc hành s dng ặng h ặo ặiữn
Tu theo ặiu kiữn nhà trng c th thc hiữn mẩt trong hai phăng n sau :
18


Phăng n 1 - S dng cng tă ặiữn ặ ặo ặiữn nđng tiu th cềa
mch ặiữn.
Phăng n 2 - S dng ặng h vn nđng ặ ặo ặiữn trẻ.
a) Phăng n 1 : òo ặiữn nđng tiu th cềa mch ặiữn bêng cng tă ặiữn
òo ặiữn nđng tiu th cềa mch ặiữn bêng cng tă kiu cm ng.
Bèc 1 : òc và gii thch nhng k hiữu ghi trn mt cng tă ặiữn

Hnh 4 - 1. Cng tă ặiữn.

Bèc 2 : Nậi mch ặiữn thc hành
- Trèc khi nậi mch ặiữn thc hành côn phân tch să ặ mch ặiữn cng tă
ặiữn (hnh 4 - 2).
Hy nu tn cc phôn t cềa să ặ mch ặiữn vào bng dèi ặây.
STT

Tn cc phôn t


1
2
3
4
5

19


Ngun ặiữn ặểc nậi vèi nhng
ặôu nào cềa cng tă ặiữn ?
Ph ti ặểc nậi vèi ặôu nào
cềa cng tă ặiữn ?
- Nậi mch ặiữn thc hành theo
să ặ hnh 4 - 2.
Bèc 3 : òo ặiữn nđng tiu th
cềa mch ặiữn
Cc bèc tin hành nh sau :
- òc và ghi ch sậ cng tă trèc
khi thc hành.
- Quan st hiữn trng làm viữc
cềa cng tă.
- Ghi ch sậ cng tă sau khi ặo
30 pht vào bo co thc hành.
- Ghi sậ vng quay cềa ặa.
- Tnh ặiữn nđng tiu th cềa
ph ti.

kWh
A

PT

Dây trung tnh
Hnh 4 - 2. Să ặ mch ặiữn cng tă ặiữn.

b) Phăng n 2 : òo ặiữn trẻ bêng ặng h vn nđng
Bèc 1 : Tm hiu cch s dng
ặng h vn nđng (hnh 4 - 3)
òng h vn nđng phậi hểp cc
chc nđng cềa ba loπi dÙng cÙ
Ỉo : ampe k’, v´n k’, ´m k’.
Tr≠Ìc khi sˆ dÙng c«n t◊m hi”u
c∏ch sˆ dÙng cỊa tıng nm ặiu
chnh ặ la chn ặi lểng côn
ặo (dng ặiữn, ặiữn p mẩt chiu
hay xoay chiu, ặiữn trẻ) vèi
thang ặo thch hểp.

Hnh 4 - 3. òng h vn nđng.

Ch : Khng ặểc s dng tu tiữn khi cha hiu c∏ch sˆ dÙng. N’u
sˆ dÙng nh«m vfi tr› chuy”n mπch s làm hÃng ặng h vn nđng.
Quan st hnh 4 - 3, hy m t cu to ngoài cềa ặng h vπn n®ng ?
20


Bèc 2 : òo ặiữn trẻ bêng ặng h vn nđng
Ch : Phi cổt ặiữn trèc khi ặo ặiữn trẻ.
Cuẩn dây


òiữn trẻ 1

Bng ặn
60 W

òiữn trẻ 2

Bng ặn
100 W

òiữn trẻ 3

Hnh 4 - 4. Bng thc hành ặo ặiữn trẻ.

Nguyn tổc chung khi ặo ặiữn trẻ bêng ặng h vn nđng :
- òiu chnh nm chnh 0 : Chp mch hai ặôu cềa que ặo (ngha là ặiữn trẻ
ặo bêng 0), nu kim cha ch v 0 th côn ph∂i xoay nÛm chÿnh 0 Ỉ” kim chÿ
v“ sË 0 cềa thang ặo. Thao tc này côn ặểc thc hiữn cho mi lôn ặo.
- Khi ặo khng ặểc chm tay vào ặôu kim ặo hoc cc phôn t ặo v ặiữn
trẻ ngi gây sai sậ ặo.
- Khi ặo phi bổt ặôu t thang ặo lèn nht và gim dôn ặn khi nhÀn Ỉ≠Ĩc
k’t qu∂ th›ch hĨp Ỉ” tr∏nh kim bfi va ặp mnh.
òo ặiữn trẻ trn bng thc hành.
III - ònh gi
HS t ặnh gi và ặnh gi chọo nhau k’t qu∂ th˘c hµnh theo c∏c ti™u ch› :
- Th˘c hiữn theo quy trnh ;
- thc hc tp, ặm bo an toàn lao ặẩng và vữ sinh năi làm viữc.
IV - bo co thc hành
bo co thc hành ặo ặiữn nđng
tiu th cềa mch ặiữn

H và tn :
1. ......................................................................................................
2. ......................................................................................................
3. ......................................................................................................
4. ......................................................................................................
LÌp....................................................................................................

21


Tnh ặiữn nđng tiu th cềa mch ặiữn.
Bng 4 - 1. Kt qu thc hành ặo ặiữn nđng tiu th
Ch sậ cng tă
trèc khi ặo

Ch sậ cng tă
sau khi ặo

Sậ vng quay

òiữn nđng
tiu th

bo co thc hành ặo ặiữn trẻ
bêng ặng h vn nđng
H và tn :
1. .......................................................................................................
2. .......................................................................................................
3. .......................................................................................................
4. .......................................................................................................

Lèp.....................................................................................................
Bng 4 - 2. Kt qu thc hành ặo ặiữn trẻ
Tn phôn t ặo

22

Thang ặo

Kt qu


Bài

5

TH#C HNH

N ậi dây dn ặiữn
l

Bit ặểc cc yu côu cềa mậi nậi dây
dn ặiữn.

l

Hiu ặểc mẩt sậ phăng php nậi dây
dn ặiữn.

l


Nậi ặểc mẩt sậ mậi nậi dây dn ặiữn.

I - dng c, vt liữu và thit b
- Dng cÙ : k◊m cỉt d©y, k◊m m· nh‰n, k◊m trfln, tua vt, dao nhÃ, mà hàn...
- Vt liữu và thit b : hẩp nậi dây, ặai ậc nậi dây, dây ặiữn li mẩt sểi, dây ặiữn
mm li nhiu sểi, giy rp, bđng dnh cch ặiữn, nha thng, thic hàn...
II - nÈi dung vµ tr◊nh t˘ th˘c hµnh
1. MÈt sË ki’n thc bấ trể
Trong qu trnh lổp
ặt, sa cha dây dn
và thit b ặiữn cềa
mng ặiữn thng
phi thc hiữn cc
mậi nậi dây dn ặiữn.
Cht lểng cc mậi
nậi này nh hẻng
khng t tèi s làm
viữc cềa mng ặiữn.
Nu mẩt mậi nậi lÃng
lo s d xy ra s cậ
làm ặt mch hoc
pht sinh tia la ặiữn
làm chp mch gây
ho hon.

a)

c)

b)


d)

Hnh 5 - 1.
Mẩt sậ mậi nậi
dây dn ặiữn.

e)

a) Nậi nậi tip dây
dn li mÈt sĨi ;
b) NËi ph©n nh∏nh
d©y d…n l‚i mÈt sĨi ;
c) NËi nËi ti’p d©y
d…n l‚i nhi“u sĨi ;
d) NËi ph©n nh∏nh d©y
d…n l‚i nhi“u sĨi ;
e) NËi d©y trong hÈp
nËi d©y.

23


a) Cc loi mậi nậi dây dn ặiữn
- Mậi nậi thºng (nËi nËi ti’p) ;
- MËi nËi ph©n nh∏nh (nËi r) ;
- Mậi nậi dễng ph kiữn (hẩp nậi dây, bulng v.v...).
b) Y u côu mậi nậi
- Dn ặiữn tật : òiữn trẻ mậi nậi nhà ặ dng ặiữn truyn qua d‘ dµng.
MuËn vÀy, c∏c m∆t ti’p xÛc ph∂i sπch, diữn tch tip xc ặề lèn và mậi nậi

phi cht (tật nht mậi nậi phi ặểc hàn thic li).

- C ặẩ bn că hc cao : phi chu ặểc sc kọo, cổt và s rung chuyn.
- An toàn ặiữn : Ỉ≠Ĩc c∏ch Ỉi÷n tËt, mËi nËi kh´ng sỉc Ỉ” tr∏nh làm thềng
lèp bđng cch ặiữn.
- òm bo v mt m thut : Mậi nậi phi gn và ặóp.
2. Quy trnh chung nậi dây dn ặiữn
Bc vÃ
cch
ặiữn

Làm
sch li

Nậi dây

Kim tra
mậi nậi

Hàn mậi
nậi

Cch
ặiữn
mậi nậi

Bèc 1. Bc và cch ặiữn
C th bc và cch ặiữn bêng km
hoc dao nhÃ, ch khng ặểc
cổt vào li. òẩ dài lèp và cch

ặiữn côn bc ph thuẩc vào ặng
knh dây dn (khong t 15 - 20
lôn Ỉ≠Íng k›nh d©y d…n) Ỉ” mËi
nËi ỈỊ chỉc.

- B„c cỉt vt (hnh 5 - 2)
òt dao vào ặim cổt và gt lèp
và bc cch ặiữn vèi mẩt gc 30o.
Vèi dây c tit diữn nhÃ, nn dễng
km tuật dây ặ bc và cch ặiữn.
24

Hnh 5 - 2. Bc cổt vt.