BỘ TƯ PHÁP
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
BÀI TẬP HỌC KỲ
MƠN: LUẬT HÀNH CHÍNH
Câu hỏi: Phân tích các ngun tắc xác định thẩm quyền xử phạt vi phạm
hành chính theo quy định pháp luật hiện hành và chỉ ra các bất cập trong việc xác
định thẩm quyền xử phạt. Anh/chị hãy đưa ra các kiến nghị, đề xuất để tháo gỡ các
bất cập nêu trên.
Câu hỏi: Phân tích các nguyên tắc xác định thẩm quyền xử phạt vi phạm
hành chính theo quy định pháp luật hiện hành và chỉ ra các bất cập trong việc xác
định thẩm quyền xử phạt. Anh/chị hãy đưa ra các kiến nghị, đề xuất để tháo gỡ các
bất cập nêu trên.
Trả lời
Nguyên tắc xác định thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính được quy định
tại Điều 52 Luật xử lý vi phạm hành chính 2012 như sau:
1. Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của những người được quy định
tại các điều từ 38 đến 51 của Luật này là thẩm quyền áp dụng đối với một hành vi
vi phạm hành chính của cá nhân; trong trường hợp phạt tiền, thẩm quyền xử phạt
tổ chức gấp 02 lần thẩm quyền xử phạt cá nhân và được xác định theo tỉ lệ phần
trăm quy định tại Luật này đối với chức danh đó.
Trong trường hợp phạt tiền đối với vi phạm hành chính trong khu vực nội
thành thuộc các lĩnh vực quy định tại đoạn 2 khoản 1 Điều 23 của Luật này, thì các
chức danh có thẩm quyền phạt tiền đối với các hành vi vi phạm hành chính do
Chính phủ quy định cũng có thẩm quyền xử phạt tương ứng với mức tiền phạt cao
hơn đối với các hành vi vi phạm hành chính do Hội đồng nhân dân thành phố trực
thuộc trung ương quy định áp dụng trong nội thành.
2. Thẩm quyền phạt tiền quy định tại khoản 1 Điều này được xác định căn
cứ vào mức tối đa của khung tiền phạt quy định đối với từng hành vi vi phạm cụ
thể.
3. Chủ tịch Uỷ ban nhân dân các cấp có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành
chính trong các lĩnh vực quản lý nhà nước ở địa phương.
Người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính quy định tại các điều từ
39 đến 51 của Luật này có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính thuộc lĩnh vực,
ngành mình quản lý.
Trong trường hợp vi phạm hành chính thuộc thẩm quyền xử phạt của nhiều
người, thì việc xử phạt vi phạm hành chính do người thụ lý đầu tiên thực hiện.
2
4. Trường hợp xử phạt một người thực hiện nhiều hành vi vi phạm hành
chính thì thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính được xác định theo nguyên tắc
sau đây:
a) Nếu hình thức, mức xử phạt, trị giá tang vật, phương tiện vi phạm hành
chính bị tịch thu, biện pháp khắc phục hậu quả được quy định đối với từng hành vi
đều thuộc thẩm quyền của người xử phạt vi phạm hành chính thì thẩm quyền xử
phạt vẫn thuộc người đó;
b) Nếu hình thức, mức xử phạt, trị giá tang vật, phương tiện vi phạm hành
chính bị tịch thu, biện pháp khắc phục hậu quả được quy định đối với một trong
các hành vi vượt quá thẩm quyền của người xử phạt vi phạm hành chính thì người
đó phải chuyển vụ vi phạm đến cấp có thẩm quyền xử phạt;
c) Nếu hành vi thuộc thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính của nhiều
người thuộc các ngành khác nhau, thì thẩm quyền xử phạt thuộc Chủ tịch Uỷ ban
nhân dân cấp có thẩm quyền xử phạt nơi xảy ra vi phạm.
Trên đây là nội dung quy định về nguyên tắc xác định và phân định thẩm
quyền xử phạt vi phạm hành chính. Để hiểu rõ hơn về vấn đề này, bạn nên tham
khảo thêm tại Luật xử lý vi phạm hành chính 2012.
Bên cạnh đó, q trình thực hiện cịn có một số bất cập trong các quy định
của pháp luật trong XLVPHC như:
- Một số hành vi vi phạm, ranh giới giữa XLVPHC hoặc để chuyển hóa xử
lý hình sự chưa thật rõ nét nên đơi lúc cịn lúng túng trong thực hiện.
- Việc quy định ban hành quyết định thời hạn xử phạt vi phạm hành chính
đối với những hành vi được phát hiện và lập biên bản bởi UBND cấp xã nhưng
thuộc thẩm quyền xử phạt của Chủ tịch UBND cấp huyện hoặc cấp tỉnh trong thời
gian qua ngắn. Do đó, để hồn tất hồ sơ và chuyển cho người có thẩm quyền ra
quyết định xử phạt phải mất một khoảng thời gian, nhất là đối với những xã ở miền
núi, có điều kiện đi lại khó khăn nên khi nhận được hồ sơ người ra quyết định xử
phạt sẽ gặp khó khăn trong việc đảm bảo về mặt thời gian.
- Việc áp dụng các biện pháp ngăn chặn và đảm bảo XLVPHC như tạm giữ
người vi phạm hành chính với thời hạn theo quy định còn quá ngắn nên nhiều
3
trường hợp lực lượng thi hành công vụ không đủ thời gian xác minh các thông tin
cần thiết để áp dụng các biện pháp khác hoặc để có hướng giải quyết, như tra cứu
tiền án, tiền sự để quyết định XLVPHC hay chuyển hồ sơ đến Cơ quan điều tra đề
nghị truy cứu trách nhiệm hình sự, nhất là đối với địa bàn các huyện miền núi,
vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới.
- Việc quy định thời gian tạm giữ tang vật để xác định giá trị tối đa không
quá 48 tiếng là quá ngắn, do phải thành lập Hội đồng định giá, nhất là những vụ vi
phạm mà tang vật là hàng hóa nhập lậu, nhiều chủng loại thì thời gian không đủ để
định giá theo quy định nên gặp nhiều khó khăn.
- Việc chuyển giao tài sản tịch thu qua XLVPHC để bán đấu giá do không
phân định thẩm quyền ra quyết định xử lý tang vật, phương tiện VPHC làm cơ sở
để chuyển giao nên việc giao toàn bộ tang vật, phương tiện VPHC bị tịch thu cho
tổ chức bán đấu giá là không phù hợp, nhất là đối với những tài sản có giá trị nhỏ,
địa bàn xa trung tâm. Luật cũng chưa quy định cụ thể lý do không thuê được tổ
chức bán đấu giá chuyên nghiệp để thành lập Hội đồng bán đấu giá nên dễ dẫn đến
tùy tiện trong thực hiện; chưa có tiêu chí cụ thể để xác định hàng hóa cồng kềnh
hoặc có số lượng lớn nên cịn lúng túng trong thực hiện.
- Đối với việc tạm giữ tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành
nghề theo thủ tục hành chính, Luật quy định "Người ra quyết định tạm giữ tang
vật, phương tiện vi phạm hành chính có trách nhiệm bảo quản tang vật, phương
tiện đó. Trong trường hợp tang vật, phương tiện bị mất, bán, đánh tráo hoặc hư
hỏng, mất linh kiện, thay thế thì người ra quyết định tạm giữ tang vật, phương tiện
phải chịu trách nhiệm bồi thường và bị xử lý theo quy định của pháp luật". Quy
định này cũng tương đối khó khăn trong việc tổ chức để thực hiện, nhất là đối với
một số ngành xử phạt vi phạm hành chính với số lượng lớn, các vụ vi phạm thường
có tang vật, phương tiện bị tam giữ hoặc tịch thu nhưng chưa được bố trí bến, bãi,
nhân lực để tạm giữ phương tiện, tang vật.
Để nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác quản lý XLVPHC tại địa phương
trong thời gian tới, đề nghị các cơ quan, đơn vị, địa phương cần tăng cường hơn
nữa công tác thi hành pháp luật về XLVPHC; tiếp tục tuyên truyền, phổ biến các
4
quy định của Luật XLVPHC và các văn bản pháp luật có liên quan bằng các hình
thức, biện pháp thích hợp để nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân;
tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ chuyên sâu về XLVPHC trong cơ quan, đơn vị,
địa phương nhằm nâng cao kỹ năng nghiệp vụ XLVPHC cho các cá nhân có thẩm
quyền XLVPHC, hạn chế các sai phạm về trình tự thủ tục và nội dung khi ban hành
các quyết định xử phạt vi phạm hành chính.
Đồng thời, đề nghị các cơ quan có thẩm quyền tăng cường đầu tư các
phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ phục vụ cho công tác thi hành pháp luật
về XLVPHC, đặc biệt là đầu tư công nghệ thông tin trong cơng tác tuần tra, kiểm
sốt, xử lý người vi phạm cũng như công tác quản lý nhà nước trong thi hành pháp
luật về XLVPHC. Tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện, xử
lý các hành vi vi phạm hành chính đảm bảo đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo
luật định. Quan tâm việc thi hành các quyết định xử phạt vi phạm hành chính nhằm
đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý
nhà nước.
Bên cạnh đó, đề nghị Chính phủ sớm quy định tỷ lệ điều tiết khoản thu từ xử
phạt vi phạm hành chính cho các cơ quan có thẩm quyền XLVPHC nhằm bảo đảm
cho hoạt động của lực lượng xử phạt vi phạm hành chính.
Qua thực tiễn thi hành, tiếp tục phát hiện những điểm bất cập của hệ thống văn bản
pháp luật về XLVPHC để kiến nghị cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung nhằm
bảo đảm hệ thống pháp luật về XLVPHC ngày càng hồn thiện, thống nhất, có tính
khả thi cao trong thực tiễn. Các cơ quan có thẩm quyền tăng cường nguồn nhân
lực, đầu tư các phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ phục vụ cho công tác thi
hành pháp luật về XLVPHC, đặc biệt là đầu tư công nghệ thơng tin trong cơng tác
tuần tra, kiểm sốt, xử lý người vi phạm cũng như công tác quản lý nhà nước trong
thi hành pháp luật về XLVPHC.
5