PHẦN MỞ ĐẦU
1-

Tính cấp thiết của đề tài

Dư luận xã hội có vai trị to lớn trong quản lý xã hội và trong suốt quá
trình phát triển của lịch sử loài người. Sức mạnh của dư luận xã hội từ lâu đã
đóng một vai trị quan trọng trong đời sống con người. Rất ít người phủ nhận
sự tác động của dư luận đến việc điều chỉnh hành vi của các cá nhân, nhóm
người trong xã hội và vai trị của dư luận cũng đặc biệt quan trọng đối với
các nhà lãnh đạo quản lý trong việc hoạch định những chiến lược, đường lối,
chủ trương và đưa ra các quyết định quản lý nhằm đạt được những mục đích
đã đề ra.
Nhận thức bản chất dư luận xã hội có ý nghĩa rất quan trọng đối với
nhiều khía cạnh của đời sống xã hội bởi nó cung cấp những hiểu biết sâu sắc
nhu cầu và lợi ích của quần chúng trong sản xuất cũng như trong đời sống.
Nghiên cứu dư luận xã hội là một trong những hình thức tốt nhất để thu thập
những thông tin phản ánh tâm tư nguyện vọng cũng như suy nghĩ và cảm xúc
của các tầng lớp xã hội.
Đảng, nhà nước ta hết sức coi trọng công tác nắm bắt dư luận xã hội vì
mọi hoạt động của Đảng, nhà nước đều xuất phát từ lợi ích của nhân dân lao
động và của cả dân tộc. Qua dư luận xã hội để nắm bắt được tâm trạng của
nhân dân, hiểu được nguyện vọng và lợi ích của họ để đề ra chủ trương chính
sách phù hợp, “giữ chặt mối liên hệ với dân chúng và luôn lắng nghe ý kiến
dân chúng đó là nền tảng lực lượng của đồn thể và nhờ đó mà đồn thể
thắng lợi” (Hồ Chí Minh).
Với lý do đó, Nhóm 4 - Lớp 26.1 Quản lý Báo chí và truyền thơng xin
lựa chọn đề tài “Nhận thức bản chất Dư luận xã hội” để nghiên cứu và
trình bày trong khn khổ Tiểu luận mơn Báo chí và Dư luận xã hội.
Trong q trình nghiên cứu, mặc dù đã tìm hiểu thực tế cũng như tham
khảo nhiều tài liệu, nhưng Nhóm 4 vẫn khơng thể tránh khỏi những thiếu sót

nhất định, rất mong nhận được những góp ý của giảng viên PGS, TS Nguyễn
Văn Dững.
2 - Kết cấu nội dung


Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục, danh mục tài liệu tham khảo, nội
dung nghiên cứu gồm có 3 chương:
Chương I: Cơ sở lý luận về Dư luận xã hội
Chương II: Báo chí với Dư luận xã hội
Chương III: Giải pháp nâng cao hiệu quả định hướng Dư luận xã hội ở
nước ta.

CHƯƠNG I : CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DƯ LUẬN XÃ HỘI
1.1.Các khái niệm liên quan
1.1.1.Khái niệm về Dư luận
Dư luận là hiện tượng tâm lý bắt nguồn từ một nhóm người, biểu hiện
bằng những phán đốn, bình luận, quan điểm về một vấn đề nào đó kèm theo
thái độ cảm xúc và sự đánh giá nhất định, được truyền từ người này tới người
kia, nhóm này sang nhóm khác. Nó có thể được truyền đi một cách tự phát
hoặc được tạo ra một cách cố ý. Nếu được lan truyền rộng rãi và lặp lại thì
trở thành dư luận xã hội.
Dư luận có mặt tích cực và tiêu cực, dựa vào các nguồn tin mà từ đó nó
hình thành. Nếu nó hình thành dựa vào nguồn tin xác thực thì sẽ trở thành
thơng tin hữu ích khi nói lên những gì mà mọi người nghĩ về sự việc đó, cịn
nếu hình thành khi khơng có căn cứ hoặc dựa vào nguồn thông tin không rõ
ràng cho dù là cố ý hay vơ ý, nó có thể tạo tin đồn nhảm và có thể bị sử dụng
cho một mục đích nào đó. Dư luận đơi khi có thể xâm phạm rất mạnh vào
quyền riêng tư của cá nhân cho dù là đúng hay không.
1.1.2. Khái niệm về Dư luận báo chí truyền thơng
Báo chí có nhiều chức năng, trong đó chức năng tư tưởng có tầm quan

trọng đặc biệt. Báo chí ln được coi là lực lượng chủ lực và xung kích trên
mặt trận tư tưởng, tạo sự thống nhất và liên kết trong xã hội nhằm giải quyết
các nhiệm vụ xã hội. Công tác tư tưởng thực chất là việc tác động vào ý thức
của con người nhằm hình thành và củng cố hệ tư tưởng chính trị lãnh đạo xã
hội.


Báo chí là phương tiện thơng tin tác động đến đông đảo công chúng một
cách thường xuyên, liên tục nhất. Hoạt động của báo chí ln gắn với chính
trị, mục đích của báo chí là mục đích chính trị, báo chí lơi kéo, tập hợp, giáo
dục và thuyết phục, tổ chức đông đảo Nhân dân tham gia giải quyết các vấn
đề về kinh tế – văn hóa – xã hội. Báo chí tun truyền thơng qua sự kiện và
vấn đề thời sự, lựa chọn thơng tin sự kiện, qua đó tác động đến nhận thức của
công chúng theo định hướng tư tưởng đã được hoạch định.
Dư luận báo chí truyền thơng có thể hiểu là biểu hiện, quan điểm của
phần lớn người dân thể hiện, truyền đạt qua báo chí, truyền thông.
1.1.3. Khái niệm về Dư luận xã hội
Trước thế kỷ XVIII, dư luận xã hội gần như không được tồn tại với tư
cách là đối tượng nghiên cứu của một ngành khoa học. Dù trước đó, các ý
tưởng về dư luận xã hội cũng đã xuất hiện trong các tác phẩm văn học và
triết học. Phải bắt đầu từ thế kỷ XVIII, dư luận xã hội mới được các nhà khoa
học phương Tây quan tâm đến khái niệm cũng như bản chất gắn liền với các
ngành khoa học độc lập như: chính trị học, tâm lý học và xã hội học. Tuy
nhiên cách hiểu về dư luận xã hội giữa các ngành này chưa được thống nhất.
Trên thế giới và ở nước ta hiện nay vẫn có rất nhiều cách hiểu khác nhau,
có nhiều định nghĩa khác nhau về dư luận xã hội. B.K.Paderin - nhà nghiên
cứu dư luận xã hội người Nga, đã đưa ra định nghĩa như sau: “Dư luận xã
hội là tổng thể các ý kiến, trong đó chủ yếu là các ý kiến thể hiện sự phán xét
đánh giá, sự nhận định (bằng lời hoặc không bằng lời) về ý nghĩa của các
thực tại, quá trình, hiện tượng, sự kiện đối với các thể chế, giai cấp xã hội

nói chung và thái độ cơng khai hoặc che đậy của các nhóm xã hội lớn nhỏ
đối với các vấn đề của đời sống xã hội có liên quan đến lợi ích chung của
họ”.
A.K.Ulêđốp - một nhà nghiên cứu dư luận xã hội người Nga khác, thì dư
luận xã hội là “sự phán xét thể hiện sự đánh giá và thái độ của mọi người
đối với các hiện tượng của đời sống xã hội”.
Các học giả trong nước cũng đưa ra một số quan niệm về dư luận xã hội.
Theo quan điểm của Trung tâm Nghiên cứu dư luận xã hội thuộc Ban Tư tưởng Văn hoá Trung ương thì “Dư luận xã hội là tập hợp các luồng ý kiến cá nhân
trước các vấn đề, sự kiện, hiện tượng có tính thời sự”.


Dù còn nhiều tranh cãi khác nhau về dư luận xã hội, nhưng các nhà
chuyên môn đều thống nhất với nhau ở điểm cơ bản khi đi đến một khái
niệm chung nhất về dư luận xã hội: dư luận xã hội là sự đánh giá xã hội về
các sự kiện, hiện tượng xã hội được nhiều người quan tâm. Cách hiểu đơn
giản nhất là coi dư luận xã hội, hay cịn gọi là cơng luận, là ý kiến của quần
chúng nhân dân.
Một cách khái quát hơn, có thể định nghĩa như sau về dư luận xã hội: Dư
luận xã hội là một hiện tượng xã hội đặc thù- là phương thức tồn tại và biểu
hiện đặc biệt của ý thức quần chúng – dạng thức biểu hiện thực tế và sinh
động hàng ngày của ý thức xã hội; dư luận xã hội là biểu thị nhận thức, tình
cảm và cảm xúc, ý chí và nguyện vọng, ý kiến và phán xét, đánh giá và thái
độ…(thậm chí cả hành vi), là sự phản ánh tâm trạng xã hội…của nhóm lớn
xã hội hoặc của cộng đồng xã hội nối chung về những sự kiện, vấn đề đã và
đang diễn ra liên quan mật thiết đến lợi ích của họ.
1.2. Nguồn gốc, bản chất của Dư luận xã hội
1.2.1. Nguồn gốc của Dư luận xã hội
Dư luận xã hội xuất hiện, định hình và biến đổi trong q trình thơng tin
từ người này đến người người khác để giải quyết những vấn đề nhất định nảy
sinh trong xã hội.

+ Giai đoạn hình thành thuộc ý thức cá nhân.
+ Giai đoạn trao đổi thông tin giữa mọi nguời.
+ Giai đoạn tranh luận có tính chất tập thể về các vấn đề quan trọng.
+ Giai đoạn đi từ dư luận xã hội đến hành động thực tiễn.
Các lý thuyết truyền thông về dư luận xã hội cho thấy cơ chế thông tin,
cơ chế truyền thông trong hình thành dư luận xã hội. Theo cơ chế này, dư
luận xã hội hình thành trong quá trình truyền tin, thông tin từ người này đến
người khác. Cá nhân ln thiếu thơng tin và có nhu cầu tìm kiếm thơng tin và
trao đổi thơng tin. Trong q trình tìm kiếm thông tin, truyền tin và trao đổi
thông tin như vậy dư luận xã hội được hình thành, vận động và biến đổi.


Theo cơ chế truyền tin, dư luận xã hội được hình thành thơng qua bốn
giai đoạn của q trình truyền tin. Đó là giai đoạn: phát hiện thơng tin, tiếp
cận thông tin, truyền đạt thông tin và biến đổi thông tin.
Cơ chế truyền tin cho thấy vai trò đặc biệt quan trọng của các phương
tiện truyền thông và thông tin đối với sự hình thành dư luận xã hội. Cơ chế
truyền tin nhấn mạnh vị trí, vai trị của thơng tin đối với sự hình thành dư
luận xã hội. Do vậy, lãnh đạo, quản lý có thể và cần phải sử dụng các phương
tiện truyền thơng nói chung và thơng tin, thơng điệp nói riêng để hình thành,
định hình, điều chỉnh dư luận xã hội.
1.2.2. Bản chất của Dư luận xã hội
Dư luận xã hội không chỉ thể hiện một mặt riêng lẽ nào đó của ý thức xã
hội như: triết học, đạo đức học, ý thức chính trị, tơn giáo ... mà còn là sự thể
hiện một cách tổng hợp của ý thức xã hội trong một thời gian nhất định, bao
gồm cả mặt ý thức hệ và tâm lý xã hội. Khi đã hình thành dư luận xã hội, bản
thân của dư luận đã là sự nhào nặn tác động qua lại của các hình thái ý thức
xã hội. Chính vì vậy, trước một vấn đề, những nhóm xã hội có quan điểm
trình độ chính trị, thời gian, văn hóa, đạo đức... khác nhau thì sẽ có cách thức
thể hiện ý kiến dư luận khác nhau.

Dư luận xã hội mang tính hiện thực, bởi vì mặc dù là một hiện tượng tinh
thần nhưng dư luận xã hội gắn rất chặt với hiện thực, nó có tác động to lớn
đối với thực tiễn, nó phản ánh tâm tư nguyện vọng, lợi ích, nhu cầu của cơng
chúng. Dư luận xã hội không phải là cái tạo ra để làm phong phú đới sống
tinh thần mà là để điều chỉnh tác động đến thực tiễn. Trong bản thân dư luận
bao giờ cũng chứa đựng yếu tố trình độ nhận thức tư tưởng và thái độ, tâm
thế, xung hướng hành động của cơng chúng. Vì vậy, dư luận xã hội là cầu nối
giữa nhận thức và hành động thực tiễn,
Trong xã hội có giai cấp, dư luận xã hội ln ln mang tính giai cấp sâu
sắc, xuất phát từ lợi ích giai cấp. Dư luận xã hội mang tính kinh nghiệm,
đựơc hình thành dựa trên cơ sở của kinh nghiệm đời sống và trên những quan
hệ trực tiếp chứ không phải bằng con đường nhận thức, tư duy phân tích
lơgíc. Vì vậy, dư luận xã hội vừa có tính thuyết phục cao nhưng mặt trái của
nó là cũng có khi dư luận khơng chính xác, khơng phản ánh đúng bản chất
của vấn đề. Vì vậy, khi tiếp cận dư luận xã hội ta phải nhận thức rõ điều này.


Dư luận xã hội như là một cơ chế tâm lý xã hội, nghĩa là có sức mạnh áp
đặt ép buột chi phối đối với hành động của cá nhân. Nếu là dư luận tích cực,
cá nhân hoặc nhóm sẽ cảm thấy được nâng lên, thăng hoa, nhưng nếu là dư
luận tiêu cực có thể làm cho con người bắt buộc tuân theo, suy sụp đôi khi
dẫn người ta đến chỗ tự tử.
Dư luận xã hội tồn tại, phát triển biến đổi phụ thuộc rất lớn và gắn chặt
với các phương tiện truyền thông đại chúng. Dư luận xã hội có tính lây lan
rất mạnh, dựa trên các kênh tun truyền, trên các phương tiện truyền thông
đại chúng. Sản phẩm của truyền thơng đại chúng chính là dư luận xã hội.
1.3. Chức năng của Dư luận xã hội
Dư luận xã hội có tác động đối với tất cả các lĩnh vực trong đời sống xã
hội, là kênh thông tin đa chiều, có vị trí quan trọng trong xã hội. Để phát huy
một cách tự giác và có định hướng vai trò của Dư luận xã hội đối với sự phát

triển của đất nước cần phải hiểu đúng chức năng của nó ra sao.
- Chức năng đánh giá: Dư luận xã hội thể hiện thái độ phán xét đánh giá
của công chúng đối với các sự kiện, hiện tượng, sự vật, vấn đề cuộc sống.
- Chức năng điều chỉnh các mối quan hệ xã hội: Thông qua việc tác động
đến hành vi và các mối quan hệ giữa các cá nhân với nhau, của cá nhân với
nhóm xã hội, trong tập thể, hay giữa các nhóm, các tập thể với nhau.
- Chức năng giáo dục: Dư luận xã hội góp phần chuyển giao các giá trị
tinh thần, nhất là các giá trị đạo đức, luân lý từ thế hệ này sang thế hệ khác.
- Chức năng giám sát: Thông qua sự phán xét, đánh giá, dư luận xã hội
giám sát các hoạt động của các tổ chức xã hội, các cơ quan nhà nước, đòi hỏi
các cơ quan này phải làm việc phù hợp với lợi ích chung của xã hội.
- Chức năng tư vấn, phản biện: Dư luận xã hội cũng là người phản biện
có uy tín đối với các quyết định của các cơ quan đảng, chính quyền, tổ chức
chính trị - xã hội.
- Chức năng giải toả tâm lý-xã hội: Sự giãi bày, bày tỏ thành lời có thể
giải toả nỗi bất bình, uất ức của con người, nhóm xã hội, làm cho tâm lý của
con người, nhóm xã hội trở lại vị trí thăng bằng. Bị oan ức mà nói ra được
người ta sẽ cảm thấy nhẹ nhõm.
CHƯƠNG II: BÁO CHÍ VỚI DƯ LUẬN XÃ HỘI
2.1. Mối quan hệ giữa báo chí và cơng chúng


Cơng chúng quyết định vai trị, vị thế và sức mạnh xã hội của báo chí và
nhà báo. Đây là mối quan hệ biện chứng có tác động mạnh mẽ với nhau, bổ
trợ cho nhau trong q trình đưa thơng tin, kiểm chứng, sàng lọc thông tin; là
sự trao đổi hàng hóa, là nguồn lực vơ tận, nguồn lực sáng tạo để báo chí tồn
tại và phát triển. Nếu khơng có cơng chúng thì sản phẩm báo chí coi như
khơng có tác dụng, bởi vì sản xuất ra khơng có người đọc, chương trình phát
sóng khơng có người nghe, người xem. Nhà báo mà khơng có cơng chúng thì
có thể coi như khơng hành nghề. Duy trì tốt mối quan hệ này, sẽ đem lại cho

cơ quan báo chí những lợi nhuận sau:
+ Người dân cung cấp thông tin sống động về mọi mặt của đời
sống xã hội cho báochí
+ Người dân hưởng thụ và tiêu thụ các sản phẩm báo chí.
+ Cơng chúng tham gia đóng góp ý kiến trên các diễn đàn báo chí.
+ Người dân chính là nguồn lực to lớn của báo chí cả về thơng tin và tài
chính.
2.2. Mối quan hệ biện chứng giữa dư luận xã hội và báo chí
2.2.1. Báo chí chính là chủ thể khơi nguồn dư luận xã hội.
Cùng với kênh giao tiếp cá nhân, Dư luận xã hội cũng được hình thành
qua kênh giao tiếp đại chúng dưới tác động của phương tiện thông tin đại
chúng; sự phổ biến thông tin qua con đường này rất nhanh. Thông tin ban
đầu đến với hàng triệu thậm chí hàng tỷ ngưởi trên những phạm vi rất rộng
lớn.
+ Nhờ có báo chí mà dư luận được hình thành.
+ Báo chí với tư cách là chiếc cầu nối thông tin giữa Đảng, nhà nước và
cơng chúng.
+ Báo chí là nơi phát đi các thơng tin liên quan trực tiếp đến lợi ích của
người dân.
+ Báo chí là diễn đàn để đơng đảo các tầng lớp nhân dân bày tỏ ý kiến,
nguyện vọngcủa mình.
+ Báo chí là 1 trong những yếu tố quan trọng tác động đến sự hình thành
và phát triển của dư luận xã hội.
Báo chí phản ánh và lan truyền dư luận xã hội bằng 1 số phương cách
như sau:


+ Tịa soạn chỉ lựa chọn và thơng tin những sự kiện, vấn đề nào đó phù
hợp với quan điểm, thái độ thơng tin của mình.
+ Báo chí thơng tin đầy đủ tất cả những sự kiện nảy sinh, những luồng ý

kiến có trong dư luận xã hội. Cách tiếp nhận, đánh giá, phán xét, nhận
thức..như thế nào thuộc về cơngchúng.
+ Báo chí thơng tin tất cả các chiều cạnh, các luồng ý kiến và các sự kiện
có trong dư luận xã hội nhưng có chọn lọc kỹ càng, chú trọng lý giải, phân
tích, bình luận, thuyết phục với mục đích hướng dẫn nhận thức của cơng
chúng, định hướng dư luận xã hội.
2.2.2. Dư luận xã hội chính là đối tượng phản ánh của báo chí.
Dư luận xã hội là nguồn cung cấp thông tin phong phú, đa dạng
trên nhiều lĩnh vực cho báochí. Những thơng tin này có tính hấp dẫn cao,
mang tính thời sự nóng hổi và được đông đảo người dân quan tâm. Dư luận
xã hội là nguyên liệu tươi mới để báo chí cho ra đời những tác phẩm đạt chất
lượng thơng tin và có hiệu ứng tác động rất cao.Tuy thế, mức độ chính xác
của các nguồn tin này cần phải được kiểm chúng một cách kỹ càng. Đặc
biệt là dư luận bao giờ cũng quan tâm đến lợi ích của chính họ nên
thơng tin thường mang tính chủ quan, nóng vội và đơi khi phiến
diện nên địi hỏi nhà báo phải có kinh nghiệm và trách nhiệm xã hội.
2.2.3. Báo chí định hướng dư luận xã hội
Báo chí và dư luận xã hội đều là đối tượng phản ánh của nhau và báo chí
cũng mang tính định hướng cho sự phát triển của dư luận xã hội. Nhận thức
của công chúng phụ thuộc một phần lớn vào báo chí. Những thơng tin mà
các tờ báo đăng tải sẽ giúp cơng chúng nhìn nhận vấn đề một cách khách
quan, chính xác, rõ ràng hơn. Cơng chúng sẽ không bị ảnh hưởng, tác động
bởi những luồng thơng tin xấu, gẫy nhiều loạn lịng tin.
2.3. Vai trị của báo chí trong định hướng dư luận xã hội
Báo chí và dư luận xã hội có mối quan hệ biện chứng, tác động qua lại,
ảnh hưởng chặt chẽ tới nhau. Báo chí là chủ thể khơi nguồn dư luận xã hội,
có vai trị khơng thể thay thế trong định hướng dư luận xã hội, và ngược lại,
dư luận xã hội là đối tượng phản ánh của báo chí, đồng thời là thước đo để
đánh giá khả năng và hiệu quả tác động của báo chí đối với xã hội. Trong xã
hội hiện đại, phần lớn dư luận xã hội được châm ngịi từ báo chí.



Báo chí tác động vào dư luận xã hội bằng hai con đường đó là lý trí và
tình cảm, trong đó tác động vào lý trí là cách thức cơ bản và quan trọng nhất
bởi tác động vào lý trí, dư luận xã hội sẽ được tạo dựng bền vững và sâu sắc,
cịn tác động vào tình cảm sẽ tạo nên hiệu quả nhanh chóng, tức thì. Đó là lý
do báo chí phải quan tâm thích đáng đến cả hai con đường này.
Đảng ta ln xác định, báo chí là cơng cụ đắc lực của Đảng với thơng tin
nhanh chóng nhất, phổ cập nhất, phản ánh một cách chủ động và trung thực
mọi mặt của đời sống xã hội; thông tin cập nhật tình hình trong nước và quốc
tế. Báo chí là diễn đàn của nhân dân, thường xuyên tiếp xúc với nhân dân và
góp phần giải đáp những vấn đề mới do cuộc sống đặt ra. Báo chí gắn bó mật
thiết với nhân dân, khơng chỉ thực hành chức năng phản ánh xã hội, cung cấp
thông tin, luận cứ hướng dẫn tư tưởng và hoạt động cho người đọc, người
xem, người nghe mà còn phục vụ nhu cầu giải trí, nâng cao đời sống tinh
thần của nhân dân. Báo chí thực sự là vũ khí sắc bén, hiệu quả trong mọi mặt
đời sống chính trị - xã hội. Do đó, báo chí phải có trách nhiệm định hướng
dư luận xã hội, bởi đó là trách nhiệm chính trị, trách nhiệm xã hội của người
làm báo.
Nói đến báo chí là nói đến thơng tin và báo chí tồn tại, phát triển cũng là
để đáp ứng nhu cầu thông tin ngày càng cao của nhân dân và xã hội. Báo chí
là chủ thể phản ánh đời sống xã hội, khơi nguồn, tạo ra dư luận xã hội và
định hướng việc tiếp nhận thơng tin cho cơng chúng. Đây là trách nhiệm
chính trị, trách nhiệm xã hội thuộc đạo đức nghề nghiệp của người làm báo
cách mạng. Hằng ngày, người dân tiếp nhận khối lượng lớn thơng tin từ
nhiều nguồn, có cả thơng tin khơng chính thống, thơng tin khơng được kiểm
chứng. Mặt khác, cũng có một bộ phận nhân dân “đói thơng tin”, cần được
cung cấp thơng tin một cách có định hướng chính trị. Nếu Báo chí bỏ trống
trận địa này thì những tin xấu độc có cơ hội tồn tại và phát triển. Do đó, định
hướng thơng tin, định hướng nhận thức và dư luận xã hội là nhu cầu khách

quan từ các cấp lãnh đạo, quản lý xã hội và cả từ phía nhân dân. Bởi vậy, các
cơ quan báo chí cần chủ động cung cấp thơng tin kịp thời, giải thích, hướng
dẫn nhận thức của nhân dân nhằm thống nhất nhận thức và hành động chung
của cộng đồng, vì mục tiêu chung. Với bản lĩnh và nghiệp vụ của mình, nhà
báo phải phân biệt được đúng - sai, thật - giả, phân tích, giải thích kịp thời
cho công chúng, làm nguồn tin, chỗ dựa tin cậy cho công chúng trước một


thông tin mà họ chưa biết thật - giả… Trách nhiệm xã hội của nhà báo là cần
lựa chọn, xử lý thông tin, đưa hay không đưa tin, đưa lúc nào, đưa như thế
nào, liều lượng, mức độ đưa tin ra sao… để không tác động tiêu cực, không
gây hậu quả xấu tới xã hội. Do vậy, định hướng chính trị phải là định hướng
cơ bản nhất của báo chí cách mạng nước ta. Định hướng chính trị tốt sẽ củng
cố và tạo niềm tin của nhân dân với Đảng, với chế độ.
Báo chí định hướng dư luận xã hội là không để dư luận xã hội mất
phương hướng. Trong đó, định hướng chính trị là định hướng cơ bản nhất
của báo chí cách mạng nước ta. Những thơng tin trong đời sống chính trị
thường được cung cấp nhanh nhất và mang tính định hướng rõ rệt nhất. Định
hướng chính trị tốt sẽ củng cố và tạo dựng niềm tin của nhân dân với Đảng,
với chế độ.
Báo chí định hướng bằng phản ánh, cung cấp thơng tin và bằng bình
luận. Cả hai mặt này đều cần được coi trọng như nhau. Về vai trị phản ánh,
cung cấp thơng tin, báo chí định hướng bằng việc thơng tin kịp thời, chính
xác, trung thực, đầy đủ về các sự kiện, các vấn đề thời sự diễn ra hằng giờ,
hằng ngày mà công chúng quan tâm, cần biết. Trong thực tiễn hoạt động báo
chí, có những sự kiện phức tạp, khó thống nhất về nhận thức xã hội, nhiều
báo, đài đã định hướng thơng tin bằng cách cung cấp tồn bộ tư liệu liên
quan tới sự kiện một cách có hệ thống, bài bản, đầy đủ và đa chiều ý kiến.
Trong thông tin báo chí, nhiều khi sự kiện tự nó nói lên ý nghĩa chính trị - xã
hội mà khơng cần bất cứ lời giải thích nào. Cơng chúng sẽ tự nhận thức ý

nghĩa chính trị xã hội của sự kiện theo những tư liệu mà báo chí cung cấp
một cách khách quan. Tuy nhiên, không phải bao giờ cũng như vậy. Có
những sự việc, vấn đề cần được giải thích, bình luận để cơng chúng khơng
chỉ biết mà có thể hiểu được bản chất vấn đề. Đó là những sự kiện phức tạp,
đa nghĩa, cần được tiếp cận từ nhiều phía, đa chiều và có cơ sở khoa học về
nhận thức, lý luận và cơ sở thực tiễn.
Trong giai đoạn hiện nay, trước sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội,
các thế lực thù địch đã lợi dụng những tiếng nói trái chiều trong xã hội nhằm
chia rẽ, làm suy giảm lòng tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân, từ đó, lơi
kéo, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Điều đó địi hỏi
nhà báo cần nêu cao bản lĩnh chính trị và tính chuyên nghiệp, tinh thần nhân
văn trong đưa tin, để thực sự tạo niềm tin cho công chúng, định hướng được


dư luận xã hội, qua đó khẳng định vai trị, vị thế chủ đạo của báo chí cách
mạng trong tình hình mới.
Để thực hiện tốt chức năng thơng tin và định hướng dư luận xã hội một
cách chủ động, hiệu quả, bản thân những người làm báo và các cơ quan báo
chí phải ln nắm vững quan điểm, đường lối của Đảng, pháp luật Nhà nước;
phải có bản lĩnh và lập trường chính trị vững vàng, nhạy bén, cơng tâm, sáng
tạo, ứng dụng nhuần nhuyễn công nghệ thông tin hiện đại để chuyển tải được
thơng tin nhanh, chính xác. Đây là đòi hỏi rất cấp bách đối với các cơ quan
báo chí và của từng nhà báo hơm nay để hướng đến công chúng. Các nhà báo
phải thường xuyên trau dồi nghiệp vụ, rèn luyện phẩm chất đạo đức, đề cao
trách nhiệm, lương tâm nghề nghiệp; luôn năng động, sáng tạo, dám nghĩ,
dám làm, dám đổi mới, dám đương đầu với sự thật để có những sản phẩm
báo chí thật tốt, xứng đáng là những chiến sĩ tiên phong trên mặt trận tư
tưởng - lý luận - văn hóa của Đảng, đóng góp xứng đáng vào cơng cuộc đổi
mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Thông tin nhanh, trung thực, khách quan
và bình luận một cách thuyết phục là chìa khóa thành cơng của báo chí cách

mạng nhằm định hướng thông tin và định hướng dư luận xã hội trong bối
cảnh nhiễu loạn thông tin mạng xã hội hiện nay.
CHƯƠNG III; GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ĐỊNH HƯỚNG
DƯ LUẬN XÃ HỘI Ở NƯỚC TA HIỆN NAY.
Định hướng dư luận xã hội thực chất là quá trình tác động hợp quy luật
vào diễn biến của nó, nhằm xác định phương hướng đúng để thúc đẩy sự
hình thành dư luận xã hội tích cực, có tính tư tưởng cao, có tác dụng giáo
dục, phù hợp với sự tiến bộ xã hội. Để nâng cao hiệu quả định hướng dư luận
xã hội, đáp ứng yêu cầu của công tác tư tưởng hiện nay cần thực hiện nhiều
giải pháp: về lãnh đạo, quản lý; về nâng cao chất lượng nghiên cứu dư luận
xã hội về đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cán bộ công tác dư luận xã
hội và nhiều giải pháp khác.
3.1.Công tác định hướng dư luận xã hội ở nước ta hiện nay
Trong công tác tư tưởng của Đảng, dư luận xã hội vừa là một xuất phát
điểm, vừa là một mục tiêu cần đạt tới. Kết quả nghiên cứu dư luận xã hội
không chỉ là một trong những căn cứ để xây dựng chủ trương, xác định giải
pháp công tác tư tưởng cũng như công tác lãnh đạo, quản lý xã hội, mà còn
là một trong những cơ sở của việc định hướng dư luận xã hội. Định hướng


dư luận xã hội nhằm thúc đẩy dư luận xã hội lành mạnh, tích cực phát triển
theo xu hướng đồng thuận với lợi ích của nhân dân, của quốc gia - dân tộc là
một trong những mục đích của cơng tác tư tưởng và là nhiệm vụ quan trọng
của các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận và các đồn thể nhân dân.
3.1.1. Thuận lợi
Công tác định hướng dư luận xã hội ở nước ta hiện nay đang có nhiều
thuận lợi căn bản, đó là:
Sự nghiệp đổi mới trong gần 35 năm qua mang lại nhiều thành tựu có ý
nghĩa lịch sử trong phát triển kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc
phịng và đối ngoại của đất nước. Những thành tựu đó tạo ra cho người dân

điều kiện, cơ hội tham gia ngày càng nhiều hơn vào đời sống chính trị đất
nước, tính tích cực chính trị - xã hội của nhân dân ngày càng cao. Nhân dân
ngày càng được biết, được bàn bạc công khai những vấn đề liên quan đến
nhu cầu, lợi ích chính đáng của họ.
Hệ thống chính trị của đất nước ngày càng phát triển, hồn thiện. Các tổ
chức chính trị - xã hội ngày càng phát huy vai trò to lớn trong đời sống xã
hội, nâng cao uy tín của các tổ chức này trước nhân dân. Các tổ chức chính
trị - xã hội thực sự trở thành một kênh quan trọng để nhân dân bày tỏ tâm tư,
nguyện vọng, ý kiến, quan điểm của mình.
Dân chủ hóa các lĩnh vực của đời sống xã hội được nâng cao. Nhân dân
được tham gia rộng rãi hơn vào quá trình hình thành các quyết sách có liên
quan đến nhu cầu, lợi ích của họ. Trình độ văn hóa, nhất là văn hóa chính trị
của nhân dân được nâng cao, các ý kiến, quan điểm, sự đánh giá của nhân
dân có chất lượng hơn.
Các phương tiện truyền thông, nhất là các phương tiện truyền thông đại
chúng và các phương tiện truyền thông mới đang phát triển thơng tin nhanh
chóng đến các đối tượng công chúng, kể cả công chúng ở vùng sâu, vùng xa,
vùng hải đảo. Thông tin do các phương tiện truyền thông mang đến cho công
chúng đa dạng, phong phú, cập nhật, phù hợp nhu cầu và mang tính khách
quan. Những thông tin này không chỉ đáp ứng quyền được thông tin và nhu
cầu tinh thần, văn hóa lành mạnh của nhân dân, mà cịn góp phần tạo lập,
định hướng dư luận xã hội tích cực, đấu tranh với các quan điểm sai trái, thù
địch, các thông tin sai lệch, xuyên tạc và cải chính, bác bỏ các tin đồn nhảm,


kích động do các phần tử cơ hội, thối hóa, biến chất, các thế lực thù địch
gieo rắc, phát tán.
Sự quan tâm của các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận và các đoàn thể
nhân dân đối với việc lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý công tác dư luận xã hội nói
chung và cơng tác định hướng dư luận xã hội nói riêng.

3.1.2. Khó khăn
Sự phát triển của kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa với
nhiều thành phần kinh tế, nhiều hình thức sở hữu làm cho cơ cấu xã hội ngày
càng đa dạng. Sự phân hóa về giai tầng xã hội, về thu nhập và mức sống gia
tăng, theo đó sự phân hóa về lợi ích, sự đa dạng về tư tưởng, quan điểm cũng
ngày một phát triển hơn. Sự khác biệt trong nhận thức, nhất là trong phán xét
đánh giá về các sự kiện, hiện tượng, q trình xã hội của các giai tầng, các
nhóm xã hội, các tổ chức xã hội sẽ gia tăng và phát triển như một xu hướng
tất yếu.
Trong điều kiện bùng nổ thông tin, sự phát triển mạnh mẽ của các
phương tiện truyền thông mới và mạng xã hội, công chúng tiếp xúc với nhiều
luồng thông tin đa dạng, đa chiều. Trong đó, có những thơng tin trái chiều,
thất thiệt từ các thế lực thù địch, nhưng còn một bộ phận công chúng “miễn
dịch” chưa được, chưa đủ sáng suốt để đánh giá sự đúng - sai, thật - giả trong
các luồng thông tin ấy.
Đội ngũ cán bộ làm công tác thơng tin, tun truyền cịn hạn chế năng
lực định hướng thông tin. Đội ngũ cán bộ làm công tác nghiên cứu, định
hướng dư luận xã hội còn thiếu kỹ năng nghiên cứu, nắm bắt, phân tích, dự
báo xu hướng vận động của dư luận xã hội, đặc biệt là khả năng phối hợp với
những người làm công tác truyền thơng tại các cơ quan trong hệ thống chính
trị để định hướng dư luận xã hội.
3.2. Phương pháp định hướng báo chí và dư luận xã hội
3.2.1.Thơng qua uy tín của người lãnh đạo, thủ lĩnh nhóm xã hội
Thơng tin báo chí nếu lấy từ những nguồn uy tín, chất lượng thì chắc
chắn sẽ được cơng chúng đón nhận nhiệt tình và khơng bao giờ hồi nghi về
tính xác thực của thông tin. Thông tin thông qua người lãnh đạo sẽ có giá trị
hơn, đặc biệt là khi muốn hướng dư luận xã hội đến những vấn đề trọng tâm,


cốt lõi thì cần có người lãnh đạo có vị trí cao để phát ngơn dễ dàng được

chấp nhận đó là đặc điểm quan trọng của báo chí và dư luận xã hội.
3.2.2. Thông qua sinh hoạt, hội họp của các tổ chức
Ngồi báo chí là nơi phát ngơn ra thì ra những kênh thơng tin khác như
các họp, sinh hoạt cũng đều là những nơi có thể định hướng rõ ràng, chính
xác, nhanh chóng dư luận xã hội. Thơng tin ở những nơi này sẽ được chọn
lọc cụ thể, kĩ càng, không xuất hiện những thông tin ảo, sai sự thật.
3.2.3.Thông qua các phương tiện truyền thông đại chúng
Các phương tiện xã hội truyền thơng đại chúng chính là những kênh
thông tin tốt nhất để định hướng dư luận xã hội. Qua những kênh thông tin
này, tin tức được cơng chúng đón nhận sẽ dễ dàng hơn và đây là kênh thơng
tin có sức lan tỏa rất lớn, độ phủ sóng rộng rãi.
3.2.4. Sử dụng mạng xã hội
Những trang mạng xã hội như Facebook, Zalo, Twitter, Viber, Yahoo…
bắt đầu trở nên phổ biến và công chúng tiếp xúc với những trang xã hội này
hàng ngày. Có thể qua những trang nay đưa thông tin đến với công chúng tạo
nên dư luận xã hội với những vấn đề cần thiết, cụ thể. Mỗi cá nhân sẽ có
những cách hiểu riêng vấn đề qua những cách hiểu chung sau khi đã được
tiếp cận thơng tin và cũng có thể nói lên suy nghĩ của bản thân mình với
những luồng thơng tin ấy. Đây là một cách để dư luận xã hội định hướng cho
báo chí và dư luận xã hội như đã nói.
Báo chí và dư luận xã hội phải ln tồn tại song song, cùng hỗ trợ cho
nhau phát triển chứ không thể tồn tại đơn lẻ, riêng biệt. Báo chí cùng với dư
luận xã hội sẽ góp phần thúc đẩy cuộc sống ngày một trở nên tốt đẹp hơn
theo đúng lối sống văn minh mà công chúng mong muốn.
3.3. Nâng cao hiệu quả định hướng dư luận xã hội phục vụ công tác tư
tưởng
3.3.1. Đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác định
hướng dư luận xã hội.



Thứ nhất, lãnh đạo, chỉ đạo phải kịp thời. Để các phương tiện truyền
thơng, trước hết là báo chí thơng tin đầy đủ, chính xác, kịp thời về sự kiện,
hiện tượng, các cấp ủy Đảng thông qua các cơ quan chun mơn, cần sớm
đưa ra quan điểm chỉ đạo chính thức để các phương tiện truyền thơng có
phương hướng thơng tin thống nhất, kịp thời. Nếu lãnh đạo, chỉ đạo chậm,
quan điểm chính thức, chính thống của cơ quan lãnh đạo thiếu kịp thời thì
hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo sẽ hạn chế, theo đó hiệu quả định hướng dư luận
xã hội cũng bị hạn chế.
Thứ hai, lãnh đạo, chỉ đạo phải đảm bảo tính khoa học, tính thống nhất
cao: Để định hướng dư luận xã hội theo mục đích đặt ra, các cơ quan thông
tin, tuyên truyền của Đảng, Nhà nước, Mặt trận và các đoàn thể nhân dân rất
cần nhận được sự lãnh đạo, chỉ đạo thường xuyên, chặt chẽ, khoa học, chính
xác, đặc biệt là phải có tính thống nhất, nhất quán cao từ phía các tổ chức, cá
nhân có trách nhiệm của Đảng. Nếu sự chỉ đạo thiếu thống nhất, diễn ra theo
kiểu “trống đánh xuôi, kèn thổi ngược”, các cơ quan truyền thông, nhất là
truyền thơng đại chúng rất khó khăn trong việc đưa tin và trong một số
trường hợp buộc phải dừng việc thông tin, tác động định hướng dư luận xã
hội sẽ giảm, thậm chí khơng có.
3.3.2. Nâng cao chất lượng nghiên cứu, nắm bắt dư luận xã hội
Dư luận xã hội là hiện tượng xã hội có thể định hướng được, nhưng định
hướng dư luận xã hội là cơng việc khó khăn, phức tạp. Để có cơ sở cho việc
xác định nội dung, lựa chọn phương pháp định hướng dư luận xã hội, phải có
thơng tin đầy đủ về thực trạng và xu hướng vận động của dư luận xã hội,
nghĩa là phải nghiên cứu về nó. Các nghiên cứu làm căn cứ cho việc định
hướng dư luận xã hội phải hướng vào việc làm rõ bản chất, các tính quy luật
và những nhân tố khách quan, chủ quan tác động, ảnh hưởng đến quá trình
phát sinh, phát triển của các luồng dư luận khác nhau cũng như cơ sở khoa
học để đánh giá, phân tích một luồng dư luận nào đó. Việc nghiên cứu, nắm
bắt dư luận xã hội cần tuân thủ nghiêm ngặt các công đoạn, các khâu, các
yêu cầu kỹ thuật và phương pháp nghiên cứu, đảm bảo kết quả nghiên cứu

mang tính khách quan, chân thực.
Các cuộc điều tra phục vụ công tác định hướng dư luận xã hội cần được
tổ chức theo các định hướng chủ yếu sau:


- Các cuộc điều tra do cơ quan chức năng của cấp ủy Đảng, chính quyền,
Mặt trận và đồn thể các cấp tiến hành định kỳ nhằm giúp cơ quan truyền
thông nắm bắt dư luận xã hội về những vấn đề, sự kiện thời sự, nóng bỏng
trong từng thời điểm nhất định. Kết quả nghiên cứu, nắm bắt dư luận xã hội
theo hướng này giúp các cơ quan truyền thông những căn cứ cho việc xây
dựng chiến lược, kế hoạch thông tin - truyền thông.
- Các cuộc điều tra xuất phát từ yêu cầu của cơ quan truyền thông. Theo
hướng nghiên cứu này, một cơ quan truyền thơng có thể độc lập nghiên cứu
hoặc các cơ quan truyền thông liên kết, phối hợp với nhau cùng nghiên cứu
hay “đặt hàng” các cơ quan chuyên nghiên cứu dư luận xã hội thực hiện.
- Ngoài ra, tất cả các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị, đặc biệt là
Ban Tuyên giáo và Mặt trận Tổ quốc cần chủ động, kịp thời nắm bắt dư luận
xã hội về các sự kiện, hiện tượng mang tính thời sự, liên quan đến lợi ích của
cơ quan, tổ chức mình và lợi ích của quốc gia - dân tộc, lợi ích của nhân dân.
Những thông tin dư luận xã hội được nắm bắt qua kênh này là cơ sở rất quan
trọng để định hướng dư luận xã hội trong nội bộ cơ quan, tổ chức đó và định
hướng dư luận xã hội trên quy mơ tồn xã hội.
3.4. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng năng lực định hướng dư luận xã hội
cho cán bộ truyền thông và cán bộ làm công tác dư luận xã hội.
Những kiến thức và kỹ năng công tác dư luận xã hội nói chung và kỹ
năng định hướng dư luận xã hội nói riêng cần được đào tạo, bồi dưỡng cho
cán bộ chuyên trách, các cộng tác viên dư luận xã hội và cán bộ truyền
thông, bao gồm: kiến thức lý luận và nghiệp vụ công tác tư tưởng, kiến thức
về tâm lý học xã hội, xã hội học, khoa học chính trị, những hiểu biết cơ bản
và chuyên sâu về quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của

Nhà nước. Đồng thời đào tạo, bồi dưỡng các kiến thức lý luận về dư luận xã
hội, các kỹ năng điều tra, nghiên cứu, nắm bắt dư luận xã hội, kỹ năng tổng
hợp, phân tích, dự báo dư luận xã hội.
Hình thức đào tạo, bồi dưỡng có thể là: đào tạo dài hạn các ngành xã hội
học, tâm lý học, cơng tác tư tưởng, hoặc có thể tham gia các khóa bồi dưỡng
ngắn hạn, bồi dưỡng chuyên đề, bồi dưỡng nâng cao, bồi dưỡng theo chức
danh, bồi dưỡng dưới hình thức hội nghị, hội thảo, tham quan, trao đổi kinh
nghiệm…


Để các chương trình đào tạo, bồi dưỡng thiết thực, đáp ứng nhu cầu công
tác cần tổ chức các cuộc thăm dò nhu cầu về số lượng, về nội dung, phương
thức đào tạo, bồi dưỡng. Tổ chức các buổi tọa đàm, giao lưu, rút kinh nghiệm
về nghiệp vụ của cộng tác viên dư luận xã hội là một hình thức bồi dưỡng vì
qua đây các cộng tác viên có thể trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm cơng tác của
mình. Đồng thời, đây cũng là một kênh để phát hiện, nắm bắt nhu cầu đào
tạo, bồi dưỡng các cộng tác viên dư luận xã hội hiện nay.
3.5. Đấu tranh chống các quan điểm sai trái, thù địch, hạn chế nhận
thức sai lệch và loại bỏ các tin đồn nhảm, kích động, chia rẽ.
Định hướng dư luận xã hội là để hình thành dư luận xã hội đúng đắn, tích
cực, có lợi cho việc ổn định và phát triển xã hội. Điều đó tất yếu địi hỏi phải
đấu tranh chống các quan điểm sai trái, thù địch, các thông tin sai lệch,
xuyên tạc, khẳng định quan điểm đúng đắn, chính thức của Đảng và Nhà
nước ta. Đồng thời, cần minh bạch hóa các nguồn thông tin, phân biệt rõ dư
luận xã hội và tin đồn, loại bỏ tin đồn thất thiệt, các luận điệu kích động,
xuyên tạc, chia rẽ nội bộ, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Ủng hộ các
luồng dư luận xã hội đúng đắn, tích cực.
Trong các ý kiến, quan điểm của dư luận xã hội có nhiều ý kiến, quan
điểm đúng đắn, khách quan, nhưng cũng có một số luồng ý kiến, quan điểm
sai lầm, chủ quan, thiên lệch mà những ý kiến, quan điểm này có ngun

nhân từ việc thiếu thơng tin hoặc có thơng tin nhưng bị bóp méo, bị biến
dạng bởi lợi ích cá nhân cực đoan hoặc “lợi ích nhóm” cục bộ. Trong điều
kiện ấy cần cung cấp thông tin đầy đủ, khách quan và quan trọng hơn là phải
phân tích rõ các mối quan hệ về lợi ích để trên cơ sở đó hạn chế, chấn chỉnh
các nhận thức sai lệch, tạo môi trường, điều kiện cho dư luận xã hội đúng
đắn, lành mạnh phát triển và phát huy tác dụng trong đời sống xã hội.
Nghiên cứu, nắm bắt và định hướng dư luận xã hội là hai nội dung, hai
nhiệm vụ quan trọng ngang nhau của công tác dư luận xã hội. Nếu kết quả
nghiên cứu, nắm bắt dư luận xã hội là một nguồn thông tin cần thiết để làm
căn cứ cho việc hoạch định, bổ sung, hoàn thiện đường lối, chủ trương, chính
sách, pháp luật và mọi chủ trương cơng tác thì định hướng dư luận xã hội là
kết quả trực tiếp của việc nghiên cứu, nắm bắt dư luận xã hội, là một mục
đích của cơng tác dư luận xã hội mà các cấp ủy, chính quyền, Mặt trận và các
tổ chức chính trị - xã hội không thể xem nhẹ. Công tác định hướng dư luận


xã hội một khi được coi trọng đúng mức, chất lượng, hiệu quả được nâng cao
thì tình hình tư tưởng xã hội sẽ ổn định, trật tự, an toàn xã hội sẽ được đảm
bảo, sự thống nhất giữa ý Đảng - lịng dân sẽ nâng cao, đồn kết xã hội sẽ
bền vững.

PHẦN KẾT LUẬN
Dư luận xã hội là nguồn thông tin phản hồi có vai trị rất quan trọng đối
với mọi chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Để có được những
quyết định đúng đắn, các cơ quan lãnh đạo, quản lý trước hết phải nắm được
tâm trạng, suy nghĩ, nhu cầu, nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân để từ
đó có sự định hướng dư luận xã hội tích cực.
Trước bối cảnh xã hội xuất hiện nhiều vấn đề nhạy cảm, phức tạp, đặc
biệt là tình trạng nhiễu loạn thơng tin trên mạng xã hội có chiều hướng gia
tăng thì việc nhận thức thơng tin, định hướng dư luận xã hội của báo chí

chính thống có vai trị hết sức quan trọng, góp phần thống nhất nhận thức và
hành động của toàn xã hội trong thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng
và Nhà nước, ngăn chặn những ảnh hưởng tiêu cực của thông tin xấu do
mạng xã hội gây ra.
Qua nghiên cứu, phân tích, Nhóm 4 nhận thấy những vấn đề đặt ra trong
tiểu luận chỉ là những kết quả nghiên cứu ban đầu, mang tính khái qt và
cịn cần phải được tiếp tục trao đổi, làm rõ thêm. Trong khuôn khổ kiến thức
và thời gian nên cịn nhiều hạn chế và thiếu sót. Do vậy Nhóm 4 rất mong
nhận được sự đóng góp ý kiến của giảng viên và các học viên nhóm khác để
vấn đề được hoàn thiện hơn.
Trân trọng cảm ơn./.


TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Phát huy vai trò của báo chí và dư luận xã hội (2020) – PGS-TS Lương
Khắc Hiếu, Học viện Báo chí và Tuyên truyền
2. Ban Tuyên giáo Trung ương Đảng (2020), Dư luận xã hội – một số vấn đề
lý luận và thực tiễn, Nxb. Trẻ, Thành phố Hồ Chí Minh.
3. Phạm Di (2010), Dư luận xã hội và ổn định xã hội, Tạp chí Lý luận chính
trị và Truyền thơng, số 11.
4. Đỗ Thị Thanh Hà (2012), Vai trò của nghiên cứu dư luận xã hội đối với
hoạt động của Quốc hội, Tạp chí Tuyên giáo, số 6.
5. Một số vấn đề chung về phương pháp nghiên cứu DLXH – TS Đỗ Thị
Thanh Hà – Viện trưởng viện nghiên cứu DLXH.
6. Vai trò phản biện của Báo chí và DLXH – PGS-TS Nguyễn Văn Dững,
Học viện Báo chí và Tuyên truyền.