EQ VÀ SỰ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ MẦM NON
ThS. Nguyễn Luyến
Trường CĐSP Trung ương
Điều gì quyết định sự thành cơng?
Điều gì làm nên sự hạnh phúc ?
-
Đầu thế kỷ XX, IQ được dùng làm thước đo để phân biệt những người trung bình
và những người xuất sắc.
-
Hiện nay, Emotional Quotient – EQ được cho rằng có mối quan hệ mật thiết với
sự thành công của con người
20% IQ+ 80% ( EQ+ AQ) = 100% thành công
Sara Imas- ISAREL
CẢM XÚC
•
•
-
Là sự rung cảm của chủ thể đối với mơi trường xung quanh có liên quan đến nhu cầu, động cơ của con
người
Cảm xúc có 2 loại:
Tích cực
Tiêu cực
CẢM XÚC
Cảm xúc được bộc lộ ra bên ngoài ở:
-
Sinh lý: nhịp tim, nội tiết, phản ứng cơ…
Tâm lý: dễ chịu, khó chịu…vv
=> Cảm xúc bao trùm, chi phối tồn bộ cuộc sống
của con người.
EQ(Emotional Quotient)
Trí tuệ cảm xúc???
EQ bao gồm 4 cấp độ:
•
Nhận biết cảm xúc
•
Hiểu được cảm xúc
•
Tạo ra cảm xúc
•
Quản lý cảm xúc
•
Nhận biết cảm xúc: Trẻ có thể nhận biết đúng cảm
xúc của bản thân mình và cảm xúc của những người
xung quanh.
•
Hiểu được cảm xúc: Trẻ có khả năng hiểu và thấu
cảm được các loại cảm xúc, đồng thời biết nguyên
nhân và hậu quả của các loại cảm xúc ấy.
•
Tạo ra/ thể hiện cảm xúc: Trẻ có khả năng biểuhiện cảm xúc của bản thân và đáp lại các cảm xúc của
người khác phù hợp với hồn cảnh
•
Quản lý cảm xúc: Trẻ có khả năng tự quản lý được cảm xúc của mình, cư xử hợp lý để dễ dàng hòa
đồng với tập thể.
Đặc điểm của trí tuệ cảm xúc
1. Hiểu rõ chính mình
2. Kiểm sốt bản thân
3. Vui vẻ, nhiệt tình
4. Biết cảm thơng
5. Có mối quan hệ tích cực
Chỉ số thông minh - IQ
Chỉ số xúc cảm - EQ
Khả năng nhận thức
Khả năng cảm nhận
Ít thay đổi theo thời gian
Có thể làm tăng thêm cùng với thời gian
Cho biết những thành cơng trong q trình sử dụng nhận thức của mình
Tiên đốn tồn bộ thành cơng trong cuộc đời
Chi phối khả năng thu nhận kiến thức của mình
Chi phối hành vi của mình và của người khác
Khác biệt IQ&EQ
Có sự ảnh hưởng nhỏ lên người khác
Có thể có ảnh hưởng lớn hơn lên những người khác
Thích hợp cho việc quản lý chun mơn
Thích hợp cho việc quản lý mối quan hệ
Có mối quan hệ nào giữa IQ và EQ???
EQ giúp IQ phát huy tối đa
sức mạnh trong các hoạt
động
EQ quan trọng như thế nào với trẻ
mầm non?
“90% các nhà lãnh đạo xuất sắc nhất có một điểm chung, họ đều có Năng Lực Trí Tuệ
Cảm Xúc ở cấp độ cao.”
Daniel Goleman
1. Chỉ số EQ cao sẽ giúp trẻ phát triển tốt khả năng giao
tiếp, diễn đạt, hợp tác với bạn và những người xung quanh.
•
Với trẻ có chỉ số EQ thấp, trẻ sẽ ít bạn bè, sống thu
mình, khó hịa nhập, đây là một trong những nguyên
nhân quan trọng dẫn đến việc học kém.
Lợi ích của EQ
đối với trẻ MN
2. Trẻ dễ đạt đến trạng thái học sâu và có cảm giác thoải
mái khi tham gia các hoạt động
=> Hiệu quả hoạt động cao.
•
Những trẻ EQ thấp cũng thường khó tập trung, hay
bị phân tán bởi những tác động xung quanh.
Lợi ích của EQ
đối với trẻ MN
3. Trẻ vui vẻ, tích cực, tự tin, yêu đời, với những hành vi xã hội phù hợp,
bởi vậy khả năng thích ứng của trẻ với cc sống rất cao
•
Tình trạng thiếu kiểm soát cảm xúc khiến trẻ dễ cáu bẳn và hung tính;
Với người lớn cịn có thể dẫn đến những chuyện tồi tệ hơn, chẳng hạn
như phạm tội. Các vụ hành hạ người khác hay giết người hàng loạt là
dẫn chứng của sự vơ cảm.
Lợi ích của EQ đối
với trẻ MN
•
The Mashmalow test: Liệu có mối liên quan nào giữa sự kiểm soát nhu cầu (ham muốn) với viễn cảnh tương
lai?
Ai có thể trì hỗn sung sướng ở một lĩnh vực trong cuộc sống có thể làm điều
đó ở phần khác của cuộc sống….
•
Ai có thể tiết chế rượu bia sẽ có mối quan hệ trọn vẹn hơn…
•
Ai khơng cầm smartphone ngay khi có thơng báo trên FB có thể hồn thành
cơng việc họ đang dang dở.
Cần nhớ rằng: Quản lý cảm xúc khơng có nghĩa là kìm nén nó, khơng cho nó bộc lộ ra ngồi mà là
chọn cách thức bộc lộ thích hợp để đảm bảo mục đích mà mình hướng tới
•
Không giống như IQ (chỉ số đo lường về khả
năng tính tốn, tư duy logic, tư duy trừu tượng,
lĩnh hội ngơn ngữ, trí nhớ…) tương đối ổn định
qua thời gian, thật may mắn Năng Lực Trí Tuệ
Cảm Xúc có thể phát triển nếu thực hành đúng
phương pháp
Cải thiện EQ cần tập trung vào 2 yếu tố:
1. Nâng cao năng lực cá nhân nhằm cải thiện cách bạn hiểu và kiểm soát bản
thân..
2. Nâng cao năng lực xã hội thông qua việc học cách biết lắng nghe người
khác nói, và biết cách nói để người khác lắng nghe.
Việc nâng cao năng lực của hai yếu tố trên có sự bổ trợ cho nhau, khi năng
lực cá nhân được cải thiện thì tự khắc năng lực xã hội cũng tăng lên và ngược
lại.
PHÁT TRIỂN EQ CHO TRẺ MẦM NON
- ĐốI với trẻ MN, trong chừng mực phù hợp với đặc điểm nhận thức
của trẻ, chúng ta có thể phát triển EQ cho trẻ ở cả 4 mức độ:
1. Nhận biết cảm xúc
2. Hiểu cảm xúc
3. Thể hiện cảm xúc
4. Quản lý cảm xúc
-
PT EQ cho trẻ cần được thực hiện song hành ở cả gia đình và nhà
trường
TRONG TRƯỜNG MẦM NON
1. PT EQ thông qua lồng ghép vào các hoạt động trong CĐSH hàng ngày:
-. HĐ học
-. HĐ chơi
-. HĐ dạo chơi, tham quan
-. HĐ ngày hội, ngày lễ
=> Vấn đề phát triển EQ chỉ được coi là nhiệm vụ đi kèm- đôi khi không được chú ý đến
TRONG TRƯỜNG MẦM NON
2. Tiến hành hoạt động độc lập với một số nội dung hướng đến rèn kỹ năng (giờ học kỹ năng sống)
=> chủ yếu phối hợp với các trung tâm bên ngồi nhà trường, chất lượng khó kiểm soát.