lOMoARcPSD|9054470

MỤC LỤC
Contents
LỜI MỞ ĐẦU...................................................................................................................1
1. Lí do chọn đề tài............................................................................................................1
2. Phạm vi nghiên cứu......................................................................................................2
3. Phương pháp nghiên cứu.............................................................................................2
4. Kết cấu của bài tiểu luận..............................................................................................2
PHẦN NỘI DUNG............................................................................................................3
CHƯƠNG 1:CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG
NHÂN NGÀY NAY...........................................................................................................3
1.1. Các khái niệm liên quan............................................................................................3
1.2. Đặc điểm của giai cấp công nhân..............................................................................4
1.3. Nội dung cơ bản của sứ mệnh lịch sử giai cấp công nhân.......................................5
CHƯƠNG 2:SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CƠNG NHÂN VIỆT NAM
NGÀY NAY....................................................................................................................... 7
2.1. Vị trí của giai cấp công nhân Việt Nam trong xã hội thời kỳ cách mạng công
nghiệp 4.0 hiện nay...........................................................................................................7
2.2. Thực trạng giai cấp công nhân việt nam hiện nay.................................................8
2.3.Các hạn chế sự phát triển giai cấp công nhân trong cách mạng 4.0 ở nước ta
hiện nay............................................................................................................................ 10
CHƯƠNG 3:MỤC TIÊU VÀ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU ĐỂ XÂY DỰNG GIAI CẤP
CÔNG NHÂN VIỆT NAM NGÀY NAY.......................................................................14
3.1. Mục tiêu....................................................................................................................14
3.2. Một số nhóm giải pháp chủ yếu..............................................................................14
KẾT LUẬN...................................................................................................................... 18
TÀI LIỆU THAM KHẢO..............................................................................................19

Downloaded by tran quang ()

lOMoARcPSD|9054470

LỜI MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Lịch sử đấu tranh giai cấp để xây dựng một xã hội văn minh hạnh phúc và giàu
mạnh qua các thời kỳ để chứng tỏ giai cấp Công nhân là giai cấp tiên tiến nhất, đại diện
cho các giáo tầng khác trong xã hội.
Trước sự khủng hoảng và sụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở Đông Âu và Liên Xô,
nhiều người đã bộc lộ sự dao động và hoài nghi về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công
nhân. Bọn cơ hội và các thế lực chống cộng có cơ hội mới để phủ nhận sứ mệnh lịch sử
của giai cấp công nhân, vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản và chủ nghĩa xã hội. Vì vậy
vấn đề là sáng tỏ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, nhất là trong bối cảnh lịch sử
mới đang được đặt ra một cách bức thiết trên cả phương diện lý luận lẫn thực tế.
Trong công cuộc hiện nay, công cuộc công nghiệp hóa-hiện đại hóa diễn ra trên
tồn thế giới, chủ nghĩa xã hội đang ở thời kỳ thoái trào, thời đại ngày nay vẫn đang là
thời đại quá độ từ Chủ nghĩa Tư Bản lên Chủ nghĩa xã hội trên phạm vi tồn thế giới cịn
đang có nhiều biến động và tiêu cực. Thì vấn đề làm sáng tỏ sứ mệnh lịch sử của giai cấp
công nhân được đặt ra càng bức thiết hơn bao giờ hết, kể cả trên phương diện lý luận lẫn
thực tiễn.
Giai cấp cơng nhân có sứ mệnh lịch sử vơ cùng trọng đại, xóa bỏ xã hội cũ, lạc
hậu, xây dựng xã hội mới tiến bộ, giải phóng giai cấp mình đồng thời giải phóng toàn
nhân loại trên phạm vi toàn thế giới. Ngày nay đứng trước tình hình phát triển mới của đất
nước và thế giới, nhân loại bước vào thiên niên kỷ mới, nhiều ý kiến đặt ra cho việc xây
dựng và phát triển giai cấp công nhân. Đảng ta khẳng định giai cấp công nhân Việt Nam
vẫn là lực lượng đi đầu trong sự nghiệp cơng nghiệp hóa (CNH), hiện đại hóa (HĐH) đất
nước. Vì thế, sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân không chỉ thể hiện rõ trong các văn
kiện Đại hội Đại biểu tồn quốc mà đây cịn là mộ trong những đề tài nghiên cứu khoa
học của nhiều nhà lý luận, nhà nghiên cứu lịch sử và của nhiều thế hệ cơng nhân, sinh
viên.

Chính vì những lý do đó, đề tài: “Giai cấp cơng nhân hiện đại và sứ mệnh lịch sử
của giai cấp công nhân ngày nay” đã được chọn làm đề tài nghiên cứu.
1

Downloaded by tran quang ()


lOMoARcPSD|9054470

2. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi phân tích, nghiên cứu đề tài: phạm vi phân tích xoay quanh các lí luận về sứ
mệnh lịch sử của giai cấp công nhân.
3. Phương pháp nghiên cứu
* Phương pháp luận: Phương pháp nghiên cứu của đề tài dựa trên các nguyên lý,
phạm trù cơ bản của chủ nghĩa duy vật biện chứng, đồng thời tuân thủ các nguyên tắc của
chủ nghĩa duy vật lịch sử để xem xét, đánh giá vấn đề.
* Phương pháp chung: Phương pháp lôgic - lịch sử, quy nạp, diễn dịch, phân tích
tổng hợp...
* Phương pháp cụ thể: Tác giả sử dụng phương pháp nghiên cứu tài liệu, thu thập
tài liệu, phân tích, sắp xếp,... để làm sáng tỏ vấn đề. Ngồi ra, trong q trình nghiên cứu,
tác giả cịn tiến hành trao đổi, thảo luận với đồng mơn, tranh thủ sự giúp đỡ của thầy cô
trong khoa để bổ sung cho tiểu luận.
4. Kết cấu của bài tiểu luận
Ngoài mục lục, phần mở đầu, kết luận, cũng như các phần phụ lục khác, kết cấu đề
tài gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân ngày nay.
Chương 2: Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam ngày nay
Chương 3 :Mục tiêu và giải pháp chủ yếu để xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam
ngày nay.


2

Downloaded by tran quang ()


lOMoARcPSD|9054470

PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG 1:CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP
CÔNG NHÂN NGÀY NAY.
1.1. Các khái niệm liên quan
Giai cấp cơng nhân là một tập đồn xã hội ổn định, hình thành và phát triển cùng
với quá trình hình thành và phát triển của nền sản xuất công nghiệp hiện đại, với nhịp độ
phát triển của lực lượng sản xuất có tính chất xã hội hố ngày càng cao; là lực lượng sản
xuấ cơ bản và tiên tiến, trực tiếp hoặc gián tiếp tham gia vào quá trình sản xuất, tái sản
xuất ra của cải vật chất và cải tạo các quan hệ xã hội; là lực lượng chủ yếu của tiến trình
lịch sử quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội.
Trên cơ sở chủ nghĩa duy vật lịch sử và phương pháp tư duy biện chứng, C. Mác
và Ph. Ăngghen đã nghiên cứu thực trạng xã hội tư bản phát triển những năm đầu thế kỷ
XVIII và đưa ra quan niệm khoa học chung nhất về một giai cấp mới xuất hiện trong xã
hội lúc đó _ giai cấp cơng nhân “con đẻ của nền đại công nghiệp”; gồm những người lao
động khơng có tư liệu bán sức lao động cho giai cấp tư sản và theo đó phải chịu áp bức,
bóc lột giá trị thặng sản xuất. Họ khơng có con đường nào khác để kiếm sống ngoài việc
tự do dư để làm giàu cho giai cấp tư sản; Họ là lực lượng lao động trực tiếp vận hành các
công cụ sản xuất trong nền công nghiệp hiện đại _ đại diện cho phương thức sản xuất tiên
tiến. Nhưng họ là giai cấp cách mạng nhất, có tinh thần quốc tế vơ sản trong sáng, đồn
kết với nhau trong q trình đấu tranh chống lại kẻ thù giai cấp chung là giai cấp tư sản.
Trên cơ sở những quan niệm của C. Mác và Ph. Ăngghen về giai cấp công nhân, V.
I. Lênin đã phát triển khái niệm giai cấp công nhân trong thời đại mới _ quá độ từ chủ
nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội. Từ đó, làm hoàn chỉnh và phong phú thêm lý luận về

giai cấp cơng nhân trong điều kiện: đã giành được chính quyền và lãnh đạo chính quyền
xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa hiện thực.
Theo quan niệm của V. I. Lênin, giai cấp công nhân trở thành giai cấp cầm quyền
phải tỏ ra có “khả năng tổ chức thực tiễn” với việc thơng qua Đảng tiền phong của mình
lãnh đạo toàn xã hội cải tạo xã hội cũ, tổ chức xây dựng xã hội mới, tổ chức xây dựng đất
nước, tiến hành kiểm kê, kiểm soát, sử dụng chuyên gia tư sản, đẩy mạnh sản xuất và tổ
3

Downloaded by tran quang ()


lOMoARcPSD|9054470

chức thi đua; họ đã là người làm chủ nhà nước, làm chủ tập thể đối với tư liệu sản xuất do
nhà nước sở hữu quản lý, là giai cấp giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế quốc dân, giai
cấp thống trị về chính trị.
1.2. Đặc điểm của giai cấp công nhân
Giai cấp công nhân là giai cấp của những người lao động sản xuất vật chất là chủ
yếu (với trình độ trí tuệ ngày càng cao, đồng thời cũng ngày càng có những sáng chế, phát
minh lý thuyết được ứng dụng ngay trong sản xuất). Vì thế, giai cấp cơng nhân có vai trị
quyết định nhất sự tồn tại và phát triển xã hội.
Giai cấp công nhân có lợi ích giai cấp đối lập với lợi ích cơ bản của giai cấp tư sản
(giai cấp công nhân: xóa bỏ chế độ tư hữu, xóa bỏ áp bức bóc lột, giành chính quyền và
làm chủ xã hội. Giai cấp tư sản không bao giờ tự rời bỏ những vấn đề cơ bản đó). Do vậy,
giai cấp cơng nhân có tinh thần cách mạng triệt để.
Là “giai cấp dân tộc” - vừa có quan hệ quốc tế, vừa có bản sắc dân tộc và chịu
trách nhiệm trước hết với dân tộc mình.
Có hệ tư tưởng riêng của giai cấp mình: đó là chủ nghĩa Mác-Lênin phản ánh sứ
mệnh lịch sử của giai cấp công nhân , đồng thời hệ tư tưởng đó dẫn dắt q trình giai cấp
cơng nhân thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình nhằm giải phóng xã hội, giải phóng con

người. Giai cấp cơng nhân ở Đảng tiên phong của mình là Đảng Cộng Sản (Đảng MácLênin).
Bất kỳ giai cấp công nhân nước nào, khi đã có đảng tiên phong của nó, đều có
những đặc điểm cơ bản, chung nhất đó. Do vậy, giai cấp công nhân mỗi nước đều là một
bộ phận không thể tách rời giai cấp cơng nhân trên tồn thế giới. Vì vậy chủ nghĩa MácLênin mới có quan điểm đúng đắn về sứ mệnh lịch sử toàn thế giới cùa giai cấp công
nhân.
Quan niệm trên của Đảng, về cơ bản, là phù hợp với lý luận về giai cấp công nhân
của chủ nghĩa Mác – Lênin, đồng thời phản ánh thực tiễn giai cấp công nhân nước ta
trong điều kiện phát triển kinh tế tri thức, tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nước; là cơ sở cho tiếp tục thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân.

4

Downloaded by tran quang ()


lOMoARcPSD|9054470

1.3. Nội dung cơ bản của sứ mệnh lịch sử giai cấp công nhân
Xuất phát từ địa vị kinh tế-xã hội, là sản phẩm của nền đại công nghiệp ngày
càng hiện đại hoá và quốc tế hoá, là giai cấp tiên tiến ln ở vị trí trung tâm của sự
phát triển xã hội và từ đặc điểm riêng đó, giai cấp cơng nhân là giai cấp có sứ mệnh
lịch sử cao cả là thực hiện sự chuyển biến cách mạng từ CNTB lên CNXH và CNCS
trên phạm quốc tế, khu vực và mỗi quốc gia dân tộc.
Song cũng cần có nhận thức đúng đắn và đầy đủ, toàn diện và cụ thể hơn về sứ
mệnh lịch sử của giai cấp cơng nhân nói chung và giai cấp cơng nhân ở mỗi quốc gia
dân tộc nói riêng. Đó là sứ mệng lịch sử thế giới, phấn đấu vì lợi ích của dân tộc mình
đồng thời vì lợi ích của tồn thể loài người, là đại biểu cho tương lai của cả phong trào
quốc rế chứ không dừng lại ở những mục tiêu kinh tế trực tiếp trước mắt.
Về nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân theo các nhà kinh điển cần
nhấn mạnh hai nội dung cơ bản nhất:

Một là, lật đổ chế độ TBCN và giai cấp tư sản, giành chính quyền về tay giai
cấp vơ sản và nhân dân lao động, giai cấp vô sản trước hết phải giành lấy dân chủ,
giành lấy chính quyền điều mà C. Mác và Ph. Ănghen đã chỉ rõ trong tuyên ngôn của
Đảng cộng sản.
Hai là, lãnh đạo tổ chức và thực hiện quá trình xây dựng xã hội mới- xã hội
XHCN và CSCN trên phạm vi phạm vi mỗi dân tộc và toàn thé giới, thực hiện sự
chuyển biến cách mạng từ CNTB lên CNXH trên phạm vi mỗi quốc gia cũng như
trên tồn thế giới.
Song bên cạnh đó cần phải kể đến những nội dung khác như:
Đẩy mạnh q trình xã hội hố và quốc tế hố nền sản xuất công nghiệp. Với tư
cách là giai cấp tiên tiến, sản phẩm của nền dại công nghiệp dù trong CNTB hay
CNXH giai cấp công nhân cũng phải thường xuyên quan tâm và thực hành phát triển
nền sản xuất công nghiệp hiện đại. Tách rời sản xuất công nghiệp hiện đại thì giai cấp
cơng nhân cũng khơng có điều kiện để phát triển và do đó càng khơng thể thực hiện
thắng lợi được sứ mệnh lịch sử của mình.

5

Downloaded by tran quang ()


lOMoARcPSD|9054470

Thơng qua Đảng tiên phong của mình giai cấp cơng nhân lãnh đạo tổ chức và
thực hiện quá trình giành chính quyền và sử dụng chính quyền, biến những tư liệu sản
xuất chủ yếu của xã hội về tay giai cấp cơng nhân và nhân dân lao động, xố bỏ chế độ
chiểm hữu tư nhân TBCN về tư liệu sản xuất chủ yếu, thực hiện q trình xã hội hố
những tư liệu sản xuất, mở đường cho lực lượng sản xuất phát triển.
Thơng qua đảng tiên phong của mình giai cấp cơng nhân lãnh đạo tổ chức thực
hiện q trình cải tạo xã hội cũ xây dựng xã hội mới -xã hội XHCN và CSCN trên

phạm vi mỗi nước và thế giới, nhằm giải phóng giai cấp, giải phóng xã hội giải phóng
triệt để con người đó là mục tiêu cao cả của giai cấp công nhân.
Thực hiện trọn vẹn sứ mệnh lịch sử này là vơ cùng khó khăn và phức tạp địi hỏi
giai cấp cơng nhân một mặt phải kiên trì thực hiện sứ mệnh lịch sử trong

thời gian

lâu dài, mặt khác phải thường xuyên gắn bó với dân tộc, đoàn kết quốc tế để tạo nên
sức mạnh tổng hợp đồng thời phải thường xuyên đấu tranh chống chủ nghĩa cơ hội,
chống mọi kẻ thù của nhân dân và tất cả các thế lực thù địch với CNXH, CNCS.
Ngày nay trình độ xã hội hố và quốc tế hố trong cơng nghiệp ngày càng cao,
cả thế giới đang trong q trình tồn cầu hố do đó giai cấp công nhân các nước càng
liên kết chặt chẽ với nhau hơn. Những điều kiện liên hiệp về sản xuất kinh tế vẫn là tất
yếu khách quan, quyết định cuối cùng sự liên hiệp về tất cả các lĩnh vực khác giữa giai
cấp công nhân ở các nước.

6

Downloaded by tran quang ()


lOMoARcPSD|9054470

CHƯƠNG 2:SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT
NAM NGÀY NAY
2.1. Vị trí của giai cấp cơng nhân Việt Nam trong xã hội thời kỳ cách mạng công
nghiệp 4.0 hiện nay
Giai cấp công nhân Việt Nam tuy mới ra đời và ngay cả khi chưa có Đảng, đã tự tổ
chức nhiều cuộc đấu tranh chống bọn tư bản thực dân. Những cuộc đấu tranh đó đã tác
động sâu sắc đến các tầng lớp lao động khác, đặc biệt là nơng dân, thanh niên, sinh viên.

Khi có sự tác động của chủ nghĩa Mác Lênin đã hình thành chính Đảng của giai cấp cơng
nhân Việt Nam.
Hồ Chí Minh đã khái quát sự hình thành của Đảng Cộng sản Việt Nam: đó là sự kết
hợp giữa chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt
Nam.
Sau khi Đảng cộng sản Việt Nam ra đời, Đảng đã mang yếu tố tự giác vào phong
trào công nhân, phong trào yêu nước do đó làm cho phong trào cách mạng nước ta có
bước phát triển nhảy vọt. Dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản, cách mạng giải phóng dân
tộc đã đi đến thắng hồn tồn.
Hiện nay trong công cuộc xây dựng đất nước, đội ngũ công nhân Việt Nam bao gồm
những người lao động chân tay và lao động trí óc hoạt động sản xuất trong ngành công
nghiệp và dịch vụ công nghiệp thuộc các thành phần kinh tế, tạo thành lực lượng thống
nhất, đại diện cho phương thức sản xuất tiên tiến dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản
Việt Nam. Giai cấp công nhân Việt Nam được vũ trang bằng chủ nghĩa Mác - Lênin và tư
tưởng Hồ Chí Minh, đang giữ vai trị lãnh đạo công cuộc đổi mới và phát triển đất nước.
Họ là lực lượng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, là cơ sở xã hội chủ
yếu của Đảng và Nhà nước, là hạt nhân vững chắc trong khối liên minh công nhân - nông
dân - trí thức, là nền tảng của khối đại đồn kết toàn dân tộc .
Tuy nhiên, do hoàn cảnh lịch sử, do điều kiện kinh tế - xã hội quy định, nên giai cấp
cơng nhân Việt Nam cịn có một số hạn chế như : số lượng ít, chưa được rèn luyện nhiều
trong cơng nghiệp hiện đại, trình độ văn hóa và tay nghề cịn thấp …Vì vậy, nó cũng có

7

Downloaded by tran quang ()


lOMoARcPSD|9054470

những ảnh hưởng nhất định đến vai trò lãnh đạo của giai cấp công nhân Việt Nam trong

sự nghiệp xây dựng xã hội mới.
Để khắc phục những nhược điểm trên, Đảng ta chỉ rõ : “cùng với quá trình phát
triển công nghiệp và công nghệ theo xu hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước,
cần xây dựng giai cấp công nhân phát triển về số lượng, giác ngộ về giai cấp, vững vàng
về chính trị, tư tưởng, có trình độ học vấn, tay nghề cao, có năng lực tiếp thu và sáng tạo
công nghệ mới, lao động đạt năng suất, chất lượng, hiệu quả cao, vươn lên làm tròn sứ
mệnh lịch sử của mình “(1).
Cơng cuộc đổi mới đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa do Đảng ta khởi
xướng đang thu được những thắng lợi to lớn, giai cấp công nhân Việt Nam đang đi đầu
trong sự nghiệp cơng nghiệp hố, hiện đại hố, nhằm thực hiện mục tiêu dân giầu, nước
mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Đó là bằng chứng chỉ rõ năng lực lãnh đạo
của giai cấp cơng nhân mà khơng có lực lượng xã hội nào có thể thay thế được.
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng chỉ rõ:
“ Đối với giai cấp công nhân, phát triển về số lượng, chất lượng và tổ chức; nâng
cao giác ngộ và bản lĩnh chính trị, trình độ học vấn và nghề nghiệp, xứng đáng là một lực
lượng đi đầu trong sự nghiệp cơng nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”(2).
2.2. Thực trạng giai cấp công nhân việt nam hiện nay
Giai cấp cơng nhân nước ta hiện nay có khoảng 4.53 triệu người chiếm 6% dân số.
Về cơ cấu thành phần kinh tế, công nhân trong các doanh nghiệp Nhà nước từ chỗ là đại
diện cho toàn bộ giai cấp công nhân trong thời kỳ trước đổi mới nay chỉ giữ một số lượng
và tỉ lệ thấp hơn (1.83 triệu, chiếm 40%) so với cơng nhân ngồi nhà nước (2.86 triệu,
chiếm 59.2%). Tỷ lệ công nhân Nhà nước tỷ lệ nghịch với tốc độ và quy mô đổi mới,
doanh nghiệp Nhà nước đang diễn ra mạnh mẽ trong những năm gần đây dưới sức ép của
nhu cầu nâng cao hiệu quả kinh doanh và năng lực cạnh tranh của kinh tế quốc tế. Hiệu
quả tất yếu nhưng không mong muốn của tiến trình này là hiện có hơn 150.000 người vốn
là công nhân Nhà nước nay thuộc dạng dư dôi thất nghiệp. Cơ cấu thành phần của công

1)

1

Đảng Cộng sản Việt Nam : Văn kiện Hội nghị lần thứ bảy. BCH TW khóa VII, NXB. Chính Trị Quốc Gia, H.1994, Tr.98.
2. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu tồn quốc lần thứ X, Nxb. Chính trị quốc gia Hà Nội, 2006, tr. 118.

8

Downloaded by tran quang ()


lOMoARcPSD|9054470

nhân rất phức tạp, có những người vừa làm Nhà nước vừa làm tư nhân mang danh là công
nhân nhưng lại sống bằng nghề phụ, kinh tế hộ cá thể.
Về cơ cấu ngành nghề: giai cấp công nhân nước ta thường làm việc trong ngành
nghề truyền thống: luyện kim, cơ khí, điện. Trong thời kỳ đổi mới, cơng nhân làm trong
các ngành dịch vụ (giao thông vận tải, bưu điện viễn thông, ngân hàng) đã tăng lên nhanh
cùng với tốc độ cơng nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Đáng chú ý là đã xuất hiện một bộ phận mới dù chiếm tỷ lệ nhỏ đó là cơng nhân tri
thức, những người có tri thức và có kỹ năng cao, tạo ra những sản phẩm dịch vụ có hàm
lượng giá trị tăng cao như tư vấn thiết kế, quản lý chất lượng đồng bộ. Số lượng cơng
nhân có trình độ đại học, cao đẳng ở nước ta chiếm trên 150.000 người (khoảng 33%).
Về kinh tế: ngồi bộ phận nhỏ cơng nhân tri thức có thu nhập cao, bộ phận cơng
nhân trong các doanh nghiệp Nhừ nước có một sơ lĩnh vực có tính độc quyền có mức thu
nhập khá, cịn lại phần lớn cơng nhân nước ta có mức thu nhập thấp.
Về chính trị - xã hội: cơng nhân có địa vị bằng tầng lớp tri thức, tầng lớp công
chức. Ngay trong doanh nghiệp Nhà nước, quyền lực và vai trò của cơng nhân cịn bị hạn
chế. Trong các doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngồi, tổ chức
Đảng và các tổ chức thiếu hụt hoặc bị hạn chế hoạt động, công nhân thường bị giới chủ
chèn ép, quản lý chặt chẽ, hoặc rất ít khả năng đấu tranh với các ông chủ dù chỉ là bảo vệ
quyền lợi chính đáng của mình.
Tuy nhiên, hiện nay giai cấp cơng nhân cịn một số hạn chế. Đó là sự phát triển của

giai cấp công nhân chưa đáp ứng yêu cầu về số lượng cơ cấu và trình độ học vấn, chuyên
môn kỹ thuật nghề nghiệp của sự nghiệp cơng nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh
tế quốc tế. Thiếu nghiêm trọng các chuyên gia kỹ thuật, cán bộ quản lý giỏi, công nhân
hành nghề. Tác phong cơng nghiệp và kỹ thuật lao động cịn nhiều hạn chế. Đa phần công
nhân từ nông dân mà ra, chưa được đào tạo cơ bản và có hệ thống.
Một số bộ phận cơng nhân chậm thích nghi với cơ chế thị trường. Địa vị chính trị
của giai cấp cơng nhân chưa được thể hiện đầy đủ. Giai cấp công nhân còn hạn chế và
phát huy vai trò nòng cốt trong liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội
ngũ tri thức dưới sự lãnh đạo của Đảng.
9

Downloaded by tran quang ()


lOMoARcPSD|9054470

Giác ngộ giai cấp và bản lĩnh chính trị của cơng nhân chưa đồng đều, sự hiểu biết
về chính sách, pháp luật còn nhiều hạn chế. Tỷ lệ Đảng viên và cán bộ lãnh đạo xuất thân
từ cơng nhân cịn thấp.
Một bộ phận công nhân chưa thiết tha phấn đấu vào Đảng và tham gia hoạt động
trong các tổ chức chính trị - xã hội. Nhìn tổng qt, lợi ích một bộ phận công nhân được
hưởng chưa tương xứng với những thành tựu của công cuộc đổi mới và những đóng góp
của chính mình, việc làm, đời sống vật chất tinh thần của cơng nhân đang có nhiều khó
khăn, đặc biệt ở bộ phận công nhân lao động giản đơn tại các doanh nghiệp của tư nhân
và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngồi.
Ngun nhân của chính tình hình trên: quá trình đổi mới phát triển kinh tế xã hội
đã mở ra một giai đoạn lịch sử mới trong sự phát triển của giai cấp công nhân. Tuy nhiên
những hạn chế yếu kém trong phát triển kinh tế xã hội cũng ảnh hưởng không nhỏ đến
việc làm, đời sống và tư tưởng, tình cảm của cơng nhân. Đảng có chú trọng đến giai cấp
công nhân nhưng quan tâm chưa đầy đủ, chưa ngang tầm với vị trí, vai trị của giai cấp

công nhân trong thời kỳ mới. Nhà nước ban hành nhiều chính sách pháp luật xây dựng
giai cấp cơng nhân, nhưng những chính sách pháp luật này vẫn nhiều hạn chế bất cập.
Công cuộc đổi mới đất nước, định hướng Xã hội chủ nghĩa do Đảng ta khởi xướng
và đã thu được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa quan trọng. Giai cấp công nhân đang đi
đầu trong xây dựng xã hội mới, nhất là việc xây dựng xã hội mới, nhất là việc xây dựng
cơ sở vật chất kỹ thuật, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Đó là bằng chứng chỉ rõ
năng lực lãnh đạo của giai cấp cơng nhân nước ta, vai trị khơng có lực lượng xã hội nào
có thể thay thế được trong sự nghiệp…. “lãnh đạo thành công công cuộc xây dựng một xã
hội mới, trong đó nhân dân lao động làm chủ đất nước phấn đấu cho cuộc sống ấm no, tự
do, hạnh phúc”.
2.3.Các hạn chế sự phát triển giai cấp công nhân trong cách mạng 4.0 ở nước ta
hiện nay.
Trong bối cảnh CMCN 4.0 phát triển mạnh mẽ, yêu cầu đặt ra đối với các quốc
gia hiện nay là phải có tầm nhìn chiến lược và hành động quyết liệt để nắm bắt cơ hội và
giải quyết thách thức. Khi xem xét tác động của cuộc CMVN 4.0, các quốc gia cần lưu ý
10

Downloaded by tran quang ()


lOMoARcPSD|9054470

đến tác động nhiều mặt, không chỉ về kinh tế, cơng nghệ sản xuất, mơ hình quản lý mà
cịn cả các tác động về xã hội.
Cuộc CMCN 4.0 sẽ giúp các quốc gia có cơ hội phát triển thịnh vượng hơn, kết
nối và hội nhập nhanh chóng, đồng thời cũng phải đối diện với những thách thức về thất
nghiệp, việc làm, bất bình đẳng, sự gia tăng tính dễ bị tổn thương cho các nhóm đối
tượng trong xã hội.
Lực lượng lao động Việt Nam đang tăng lên nhanh chóng. Trình độ học vấn và
trình độ chun mơn, nghề nghiệp của người lao động Việt Nam ngày càng được cải

thiện. Số lao động có tri thức, nắm vững khoa học - công nghệ tiên tiến tăng lên. Lao
động trong các khu cơng nghiệp, các doanh nghiệp khu vực ngồi nhà nước và có vốn
đầu tư nước ngồi cũng đã được cải thiện về kỹ năng, tay nghề lao động, tác phong công
nghiệp, phương pháp làm việc tiên tiến...
Tuy nhiên, trước yêu cầu của sự phát triển, người lao động còn nhiều hạn chế, bất
cập như chưa đáp ứng được yêu cầu về chất lượng, cơ cấu và trình độ học vấn, chuyên
môn, kỹ năng nghề nghiệp của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập
kinh tế quốc tế; thiếu nghiêm trọng các chuyên gia kỹ thuật, cán bộ quản lý giỏi, công
nhân lành nghề; tác phong công nghiệp và kỷ luật lao động còn nhiều hạn chế; đa phần
lao động từ nông dân, chưa được đào tạo cơ bản và có hệ thống. Bên cạch đó, trình độ
văn hóa và tay nghề của người lao động dù đã được cải thiện, song vẫn còn thấp, điều
này ảnh hưởng không nhỏ đến việc tiếp thu khoa học - kỹ thuật, đến năng suất lao động,
chất lượng sản phẩm.
Một thực trạng đáng quan tâm khác là tỷ lệ thất nghiệp của những người đã qua
đào tạo đang ngày càng cao, tạo áp lực lên gánh nặng ngân sách nhà nước như chi trả
bảo hiểm thất nghiệp, trợ cấp xã hội, gây ra những vấn đề khó lường về an ninh, chính
trị, trật tự xã hội, ảnh hưởng xấu đến phát triển kinh tế khi người lao động mất việc làm.
Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, quý I/2019, dân số từ 15 tuổi trở lên là
72,93 triệu người tăng 0,76% so với quý I/2018. Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động của
dân số từ 15 tuổi trở lên chiếm 76,58%. Trình độ chun mơn kỹ thuật của lực lượng lao
động từ 15 tuổi trở lên đã qua đào tạo có bằng/chứng chỉ từ 3 tháng trở lên là 12,36 triệu
11

Downloaded by tran quang ()


lOMoARcPSD|9054470

người, tương ứng là 22,30% (Bảng 2). Như vậy, nguồn nhân lực chưa qua đào tạo còn
chiếm một tỷ lệ khá cao (77,7%).

Hiện nay, lực lượng lao động tập trung nhiều vào lao động phổ thông, lao động
bậc thấp và bậc trung, do đó thiếu hụt lao động chất lượng cao. Đồng thời, những hạn
chế này cũng dẫn đến nhiều hệ lụy khác như năng suất lao động thấp, năng lực cạnh
tranh thấp, đặc biệt giá trị nguồn nhân lực trên thị trường lao động không cao. Cũng
theo Tổng cục Thống kê, số lao động làm các nghề giản đơn chiếm tỷ lệ khá cao (3740%), tỷ lệ lao động làm công việc chuyên môn kỹ thuật bậc cao chỉ dao động trong
khoảng 6-7%. Tất cả những hạn chế nói trên, đang là thách thức rất lớn đối với Việt
Nam trước cuộc CMCN 4.0.

Cuộc CMCN 4.0 cũng đang đặt ra nhiều thách thức đối với các nhà quản lý, nhà
làm chính sách tại Việt Nam, bao gồm việc tạo mơi trường kinh doanh thuận lợi, bảo
đảm hài hịa lợi ích đối với các mơ hình kinh doanh dịch vụ truyền thống; kiểm sốt việc
minh bạch về thơng tin; quản lý giao dịch điện tử, thanh toán quốc tế về thương mại
bằng thẻ; quản lý chất lượng dịch vụ, sản phẩm; chống thất thoát thuế (thuế thu nhập
doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân) và một số vấn đề xã hội khác nảy sinh như lao
động, việc làm và an sinh xã hội.
Bên cạnh các thách thức, cuộc CMCN 4.0 có thể tác động lớn đến thị trường lao
động, khi mà Việt Nam đang thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao, tỷ lệ thất nghiệp sẽ
tăng ở một số ngành, ảnh hưởng lớn đến phát triển kinh tế xã hội. Thực tế này đòi hỏi,
12

Downloaded by tran quang ()


lOMoARcPSD|9054470

Nhà nước cần phải có tầm nhìn về mặt chính sách để giải quyết kịp thời những vấn đề
nảy sinh từ cuộc CMCN 4.0.

13


Downloaded by tran quang ()


lOMoARcPSD|9054470

CHƯƠNG 3:MỤC TIÊU VÀ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU ĐỂ XÂY DỰNG GIAI
CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM NGÀY NAY.
3.1. Mục tiêu
Xây dựng đội ngũ cơng nhân Việt Nam vừa có sức vừa có tài, đáp ứng u cầu
cơng nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; xây dựng đội ngũ cơng nhân Việt Nam gắn với
thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế theo hướng công nghiệp và hiện đại, tạo ra một cơ
cấu cơng nhân đơng đảo, trẻ hóa, có tri thức ngày càng sâu rộng, hăng say trong lao
động. Nâng cao sự giác ngộ giai cấp, bản lĩnh chính trị, hiểu biết pháp luật, tác phong
công nghiệp, kỷ luật lao động; xây dựng lối sống lành mạnh trong công nhân, nhất là
công nhân trẻ, cho đội ngũ công nhân tỉnh nói chung. Chú ý phát triển lực lượng cơng
nhân trong các doanh nghiệp Nhà nước, sao cho họ trở thành lực lượng nịng cốt trong
giai cấp cơng nhân cả về số lượng, chất lượng và sự giác ngộ chính trị.
Giáo dục truyền thống đấu tranh cách mạng, chủ nghĩa yêu nước Việt Nam, ý thức
và vai trò sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân để thực hiện tốt các nhiệm vụ trong q
trình cơng nghiệp hóa, hiện đại hóa hội nhập với khu vực và thế giới. Điều quan trọng là
vừa kế thừa được tinh hoa của nhân loại nhưng phải giữ gìn phát huy được bản sắc tốt đẹp
của dân tộc, phát huy được nội lực, sức mạnh Việt Nam trong quá trình phát triển[4]
3.2. Một số nhóm giải pháp chủ yếu
Đẩy mạnh và nâng cao chất lượng đào tạo nghề, từng bước trí thức hố giai cấp
công nhân
Đẩy mạnh đào tạo, đào tạo lại và bồi dưỡng nâng cao trình độ học vấn, chun
mơn, kỹ năng nghề nghiệp cho công nhân, đặc biệt là công nhân trẻ, công nhân từ nông
dân, công nhân nữ, nhằm phát triển về số lượng, bảo đảm về chất lượng, hợp lý về cơ cấu,
để nước ta có một đội ngũ cơng nhân có trình độ học vấn, chun mơn, kỹ năng nghề
nghiệp ngày càng cao, có khả năng tiếp thu nhanh và làm chủ công nghệ mới, nâng cao

năng suất lao động, chất lượng và hiệu quả sản xuất kinh doanh.
Quan tâm quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng những nhà kinh doanh có tài, có đức, các
nhà quản lý giỏi và các cán bộ khoa học - kỹ thuật xuất thân từ cơng nhân có trình độ cao,
14

Downloaded by tran quang ()


lOMoARcPSD|9054470

có khả năng tiếp cận với cơng nghệ và phương thức kinh doanh hiện đại trong nền kinh tế
thị trường, hội nhập. Quy hoạch nguồn nhân lực, đào tạo đội ngũ cán bộ kỹ thuật và cơng
nhân có trình độ cao để đáp ứng yêu cầu phát triển các ngành công nghiệp mới, hiện đại.
Chú trọng đào tạo đội ngũ công nhân trong các dân tộc thiểu số, ở miền núi, vùng sâu,
vùng xa. Chú trọng đào tạo và nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên dạy nghề. Có chính
sách để các thành phần kinh tế tham gia đầu tư các cơ sở đào tạo nghề với phương tiện kỹ
thuật hiện đại. Có chính sách khuyến khích liên kết các cơ sở đào tạo nghề và các doanh
nghiệp trong đào tạo, đào tạo lại.
Quan tâm bồi dưỡng, nâng cao trình độ chính trị, ý thức giai cấp, tinh thần dân tộc
cho giai cấp cơng nhân
Cần nâng cao trình độ chính trị, ý thức giai cấp và bản lĩnh chính trị, ý thức cơng
dân, tinh thần dân tộc, gắn bó thiết tha với sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc,
với chế độ xã hội chủ nghĩa, ý chí vươn lên thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu, tinh thần xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc, tinh thần phấn đấu vươn lên ngang tầm thời đại trong điều kiện
phát triển kinh tế tri thức và hội nhập kinh tế quốc tế, quyết tâm chiến thắng trong cạnh
tranh, tinh thần đấu tranh xây dựng, tác phong công nghiệp và kỷ luật lao động, lương tâm
nghề nghiệp,... cho công nhân.
Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp uỷ đảng và hoạt động của tổ chức cơng đồn,
Đồn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đối với cơng tác tun truyền, giáo dục trong
công nhân; đảm bảo định hướng thống nhất nội dung và nâng cao hiệu quả công tác tuyên

truyền, giáo dục từ Trung ương đến địa phương, cơ sở.
Nhà nước đầu tư và có chính sách ưu đãi, khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư
(được tính vào giá trị đầu tư và hạch tốn vào chi phí sản xuất) xây dựng và hoạt động của
các nhà văn hoá lao động, nhà văn hố thanh niên, câu lạc bộ cơng nhân, hệ thống truyền
thông đại chúng, nơi sinh hoạt của tổ chức đảng, tổ chức cơng đồn, thanh niên, phụ nữ ở
các khu công nghiệp tập trung.
Bổ sung, sửa đổi, xây dựng và thực hiện nghiêm hệ thống chính sách, pháp luật để
đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của công nhân; chăm lo đời sống vật chất,
tinh thần cho công nhân
15

Downloaded by tran quang ()


lOMoARcPSD|9054470

Rà sốt, bổ sung, sủa đổi, xây dựng các chính sách, pháp luật về lao động, việc làm
và đời sống vật chất, tinh thần, nâng cao thể chất cho công nhân; tập trung trước hết vào
những chính sách liên quan trực tiếp đến những vấn đề bức xúc đang đặt ra về việc làm và
đời sống của công nhân.
Bổ sung, sửa đổi, xây dựng các chính sách để phát huy các nguồn lực và trách
nhiệm của cả Nhà nước, người sử dụng lao động, các tổ chức chính trị - xã hội, của tồn
xã hội và của cơng nhân trong việc chăm lo cải thiện đời sống vật chất, tinh thần cho công
nhân tương xứng với năng suất lao động và những đóng góp của cơng nhân. Nhà nước có
chính sách đầu tư cho các tỉnh, thành phố để xây dựng nhà ở và các cơng trình phúc lợi
cơng cộng cho công nhân.
Đề cao trách nhiệm của nguời sử dụng lao động trong việc chăm lo lợi ích, đời
sống vật chất, tinh thần cho cơng nhân; tính tự giác của người sử dụng lao động và của
công nhân trong thực hiện chính sách, pháp luật. Đồng thời tăng cường cơng tác kiểm tra,
giám sát của Nhà nước, tổ chức công đồn và các tổ chức chính trị - xã hội khác trong

doanh nghiệp; có chế tài xử lý nghiêm các tổ chức và cá nhân vi phạm.
Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, phát huy vai trò của tổ chức cơng đồn và các
tổ chức chính trị - xã hội khác trong xây dựng giai cấp công nhân
- Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp uỷ đảng trong xây dựng giai cấp công nhân.
Khẩn trương xây dựng và lãnh đạo thực hiện có hiệu quả chiến lược về giai cấp
công nhân gắn với chiến lược phát triển đất nước trong thời kỳ cơng nghiệp hố, hiện đại
hố, hội nhập kinh tế quốc tế, bao gồm các chủ trương,chính sách lớn về đào tạo, trí thức
hố cơng nhân; về chuyển một bộ phận lớn lao động từ nông nghiệp sang công nghiệp và
dịch vụ; về vấn đề xuất khẩu lao động, kể cả ở các doanh nghiệp Việt Nam đầu tư kinh
doanh ở nước ngoài; vấn đề tạo nguồn để phát triển đảng và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ
lãnh đạo, quản lý trong hệ thống chính trị, trong quản lý sản xuất kinh doanh xuất thân từ
công nhân; vấn đề nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của cơng nhân...
Phát huy mạnh mẽ vai trị lãnh đạo của Đảng và hiệu lực quản lý của Nhà nước để
giai cấp cơng nhân là nịng cốt, cùng với giai cấp nơng dân và đội ngũ trí thức, tăng cường
liên minh cơng nhân - nơng dân - trí thức, thực sự là nền tảng của khối đại đoàn kết toàn
16

Downloaded by tran quang ()


lOMoARcPSD|9054470

dân tộc. Phát huy mạnh mẽ vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính
trị - xã hội trong xây dựng giai cấp công nhân và khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Tăng cường lãnh đạo Nhà nước trong xây dựng và thực thi các chính sách, pháp
luật để xây dựng giai cấp cơng nhân lớn mạnh; giải quyết có hiệu quả những vấn đề bức
xúc của giai cấp công nhân.
Chú ý hơn nữa công tác bồi dưỡng, phát triển đảng trong cơng nhân. Có cơ chế,
chính sách đẩy mạnh việc tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng những cán bộ ưu tú
xuất thân từ công nhân, nhất là công nhân trực tiếp sản xuất, tăng dần tỉ lệ cán bộ xuất

thân từ công nhân trong bộ máy lãnh đạo các cấp của Đảng, Nhà nước, Cơng đồn và các
tổ chức chính trị - xã hội khác. Chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng và tạo cơ
hội phát triển cho những cán bộ cơng đồn trẻ, cán bộ thanh niên có năng lực, trình độ và
phẩm chất đạo đức tốt xuất thân từ công nhân.
Lãnh đạo Đảng và Nhà nước các cấp phải thường xuyên tiếp xúc, lắng nghe ý kiến
của cơng nhân và cơng đồn, tơn trọng và phát huy vai trị chủ động, sáng tạo của tổ chức
cơng đồn. Chú trọng lãnh đạo, tạo điều kiện để cơng đồn phát huy tốt vị trí, vai trị của
mình.

17

Downloaded by tran quang ()


lOMoARcPSD|9054470

KẾT LUẬN
Từ các phân tích trên về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân ngày nay cho ta
thấy một điều: giai cấp công nhân ngày nay là môt giai cấp tiên tiến, có vai trị to lớn
trong lịch sử phát triển xã hội, là một lực lượng tiên phong trong công cuộc cải tạo khoa
học công nghệ vào sản xuất của xã xã hội.
Tìm hiểu về giai cấp công nhân, đặc biệt là hiểu được sứ mệnh lịch sử của giai cấp
công nhân ngày nay là một vấn đề hết sức quan trọng trong nhận thức của mỗi chúng ta,
giúp ta có những nhận thức đúng đắn đối với các giai cấp trong xã hội nói chung và giai
cấp cơng nhân nói riêng.
Mỗi cá nhân trong xã hội cần không ngừng nâng cao ý thức trách nhiệm về giai
cấp ,về nhận thức xã hội để nâng cao tri thức văn hố của mình, giúp cho giai cấp cơng
nhân ln là giai cấp nịng cốt cho sự phát triển của xã hội.
Mặt khác, sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân ngày nay là một nội dung quan
trọng đối với giai cấp cơng nhân nên nó rất cần được xã hội và nhất là Đảng cộng sản chú

trọng, tạo điều kiện hoàn thành một cách tốt nhất.

18

Downloaded by tran quang ()


lOMoARcPSD|9054470

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học - Nhà xuất bản Chính trị quốc gia 2006
2. C. Mác và Ph. Ăng-ghen: Tồn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995.
3. Nguyễn Trọng Chuẩn và Iu. K. Pletnicốp (Chủ biên): Vận mệnh lịch sử của chủ nghĩa xã
hội, Nxb. Khoa học xã hội, Hà Nội, 2009,
4. Giáo trình Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, trang 364
5. Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin ( Dành trong các trường đại học, cao
đẳng khối chuyên ngành Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh).( NXB Chính Trị Quốc Gia,
Hà Nội-2009).

19

Downloaded by tran quang ()