ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH
----------
HỌC PHẦN: QUẢN TRỊ THƯƠNG MẠI
BÀI BÁO CÁO NHÓM
Đề tài: Phân tích hoạt động tạo nguồn và mua hàng tại Cơng ty Cổ phần
Thương mại Bách Hóa Xanh.
Nhóm 1
Huế, 4/2021
CHƯƠNG I: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1
1.1.
Cơ sở lý luận:
1.1.1. Khái niệm về nguồn hàng của doanh nghiệp thương mại:
Nguồn hàng của doanh nghiệp thương mại (DNTM) là tồn bộ khối lượng và
cơ cấu hàng hóa thích hợp với nhu cầu khách hàng và đã có khả năng mua
được trong kỳ kế hoạch (thường là kế hoạch năm).
1.1.2. Tác dụng của công tác tạo nguồn và mua hàng đối với hoạt động kinh
doanh thương mại:
Thứ nhất, nguồn hàng là một điều kiện quan trọng của hoạt động kinh
doanh. Nếu khơng có nguồn hàng, DNTM khơng thể tiến hành kinh doanh được.
Phải đảm bảo công tác tạo nguồn và mua hàng đúng vị trí của nó và phải đáp
ứng đầy đủ các yêu cầu sau:
-
Tạo nguồn và mua hàng phải phù hợp với nhu cầu của khách hàng về số
lượng, chất lượng, quy cách, cỡ loại, màu sắc... và phù hợp với thời gian và
đúng nơi giao có yêu cầu.
-
Phải bảo đảm nguồn hàng ổn định, vững chắc, phong phú và ngày càng tăng.
-
Phải đảm bảo đa dạng hoá nguồn hàng và phù hợp với xu hướng tiêu dùng
của khách hàng.
Thứ hai, tạo nguồn và mua hàng phù hợp với nhu cầu của khách hàng, giúp
cho hoạt động kinh doanh của DNTM tiến hành thuận lợi, kịp thời, đẩy mạnh
được tốc độ lưu chuyển hàng hoá, rút ngắn được thời gian lưu thơng hàng hố
(T-H-T'). Bên cạnh đó tạo điều kiện cho DNTM bán hàng nhanh, vừa đảm bảo
uy tín với khách hàng, vừa bảo đảm thực hiện được việc cung ứng hàng hoá liên
tục, ổn định, không bị đứt đoạn.
Thứ ba, tạo nguồn và mua hàng làm tốt giúp cho các hoạt động kinh doanh
của DNTM bảo đảm tính ổn định, chắc chắn, hạn chế được sự bấp bênh; đặc
biệt hạn chế được tình trạng thừa, thiếu, hàng ứ đọng, chậm luân chuyển, hàng
kém mất phẩm chất, hàng không hợp mốt, hàng không bán được...
Thứ tư, tạo nguồn và mua hàng làm tốt cịn có tác dụng lớn giúp cho hoạt
động tài chính của DNTM thuận lợi. Thu hồi được vốn nhanh, có tiền bù đắp
2
các khoản chi phí kinh doanh, có lợi nhuận để mở rộng và phát triển kinh doanh,
tăng thêm thu nhập cho người lao động và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với
Nhà nước (thuế) và trách nhiệm xã hội của DNTM.
1.1.3. Quy trình tạo nguồn và mua hàng của doanh nghiệp thương mại:
1.1.3.1. Xác định nhu cầu của khách hàng:
Tạo nguồn và mua hàng của doanh nghiệp thương mại phải nhằm mục đích
là thoả mãn nhu cầu của khách hàng, tức là phải bán được hàng. Bán hàng được
nhanh, nhiều, tăng được lợi nhuận và sử dụng vốn kinh doanh có hiệu quả. Thực
chất của kinh doanh thương mại là mua để bán, chứ khơng phải mua cho chính
mình. Vì vậy, vấn đề đầu tiên và hết sức quan trọng đối với bộ phận tạo nguồn
và mua hàng ở doanh nghiệp thương mại là phải nghiên cứu nhu cầu của khách
hàng về tất cả các mặt:
-
Số lượng, trọng lượng hàng hóa
-
Cơ cấu mặt hàng
-
Quy cách, cỡ loại
-
Kiểu dáng, mẫu mã, màu sắc
-
Thời gian, địa điểm bán hàng
-
Giá cả hàng hoá và dịch vụ
-
Xu hướng của khách hàng đối với mặt hàng đang kinh doanh; các mặt hàng
tiên tiến hơn, hiện đại hơn và hàng thay thế.
-
Khả năng đáp ứng nhu cầu trên thị trường của các đối thủ cạnh tranh...
1.1.3.2. Nghiên cứu và lựa chọn nhà cung cấp:
Nguồn hàng của doanh nghiệp thương mại là do các doanh nghiệp sản xuất
công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, các doanh nghiệp nơng lâm ngư nghiệp, các
trang trại, hộ gia đình, hợp tác xã... sản xuất ra.
Nghiên cứu thị trường nguồn hàng, doanh nghiệp thương mại phải nắm được
khả năng của các nguồn cung ứng loại hàng về số lượng, chất lượng, thời gian
và địa điểm (khu vực) của đơn vị nguồn hàng.
Có nhiều phương pháp nghiên cứu phát triển thị trường nguồn hàng, đặc biệt
nguồn hàng mới. Thông qua nghiên cứu, khảo sát thực tế; thông qua hội chợ 3
triển lãm thương mại; thông qua Internet; thông qua quảng cáo và xúc tiến
thương mại; thông qua các trung tâm giới thiệu hàng hố, các báo chí, tạp chí
thương mại và chuyên ngành;...
1.1.3.3. Tổ chức giao dịch, đàm phán để ký hợp đồng mua hàng:
Đàm phán, thương lượng là quá trình gặp gỡ đối tác là các nhà cung ứng để
đạt được sự thỏa thuận về đơn hàng. Quá trình này vừa có tính kỹ thuật, vừa có
tính nghệ thuật. Doanh nghiệp thương mại cần tìm hình thức giao dịch, đàm
phán phù hợp với khả năng của doanh nghiệp. Hai bên mua bán cần có sự
thương thảo và ký kết được với nhau bằng các hợp đồng mua bán hàng hoá.
1.1.3.4. Theo dõi và thực hiện việc giao hàng:
Để tạo sự tin tưởng lẫn nhau, trong mua bán hàng hoá, hai bên có thể cho
phép kiểm tra ngay từ khi hàng hố được sản xuất ra, ở nơi đóng gói và ở các cơ
sở giao hàng. Bên mua hàng có thể cử người đến nơi sản xuất xem xét quy trình
cơng nghệ, chất lượng hàng hố và quy cách đóng gói... Việc kiểm tra chất
lượng hàng hóa ở các cơ quan kiểm tra có thể chỉ kiểm tra xác suất theo mẫu.
Việc thực hiện nghiêm túc các hợp đồng mua bán hàng hoá đã được ký kết là
điều kiện quan trọng nhất bảo đảm sự đầy đủ, kịp thời và ổn định của nguồn
hàng; đồng thời cũng giúp cho đơn vị sản xuất có thị trường tiêu thụ vững chắc.
1.1.3.5. Đánh giá kết quả mua hàng:
Để rút ra các kết luận chính xác về thực hiện hoạt động mua hàng, người ta
thường so sánh các chỉ tiêu sau:
-
Số lượng và cơ cấu hàng hóa thực hiện được so với kế hoạch và so với
hợp đồng đã ký với người cung ứng.
-
Tiến độ nhập hàng về doanh nghiệp so với hợp đồng đã ký và với nhu cầu thị
trường.
-
Chi phí tạo nguồn mua hàng so với định mức, so với kế hoạch và so với cùng
kỳ năm trước.
-
Lợi nhuận thực hiện so với kế hoạch và năm trước.
4
Ngoài ra, phải xem xét các yếu tố về sự ổn định, độ tin cậy và sự thỏa mãn
nhu cầu của nguồn hàng so với nhu cầu thị trường để có kết luận tồn diện.
1.1.3.6. Xử lý các tổn thất nếu có:
Khi gặp các tổn thất như: thiếu hụt về số lượng, hao hụt, hư hỏng nhiều hơn
so với tỷ lệ cho phép, chất lượng không đúng với hợp đồng,...cần báo ngay cho
các bên có liên quan như: người bán, người vận chuyển, bốc dỡ,...Từ đó tìm
phương án giải quyết phù hợp, với thái độ ơn hịa, thân thiện để chia sẻ trách
nhiệm.
1.2.
Cơ sở thực tiễn:
1.2.1. Tổng hợp thông tin về lĩnh vực bán lẻ trên thế giới giai đoạn 2017-2020:
Từ cuối năm 2017, ngành bán lẻ đã trải qua một cuộc cách mạng mới với
việc ứng dụng công nghệ để biến mơ hình kinh doanh trở nên hữu hình và đem
lại những trải nghiệm hoàn hảo nhất cho khách hàng. Một ví dụ điển hình là
cơng ty Amazon “thâu tóm” Whole Foods và cho ra đời Amazon Go. Trong đó,
điện tốn đám mây và AI là những cơng nghệ được nhắc đến nhiều nhất. Với sự
hỗ trợ của các công cụ này, trải nghiệm mua sắm của người dùng sẽ trở nên mới
mẻ và thông minh hơn khi các tính năng như nhận diện hình ảnh, định giá, định
vị vị trí cửa hàng,… được ra đời.
Năm 2018, doanh số bán lẻ điện tử toàn cầu tăng 22,9% so với năm trước.
Trong thời kỳ đó, doanh số thương mại điện tử chiếm 12,2% tổng doanh số bán
lẻ tồn cầu.
Tính đến năm 2019, Hoa Kỳ là thị trường bán lẻ lớn nhất trên thế giới, với
doanh thu hơn 5 nghìn tỷ đô la Mỹ. Mặc dù các cửa hàng thực tế chiếm hầu hết
doanh số bán hàng, nhưng kênh thương mại điện tử đang trở nên phù hợp hơn
mỗi ngày, chiếm tỷ lệ lớn hơn trong doanh số bán lẻ hàng năm. Tăng trưởng bán
lẻ toàn cầu là 2,8% trong năm 2019, giảm so với mức dự đốn 2,9% trước đó.
Tăng trưởng doanh số bán lẻ ở Mỹ là 2,4%, cùng mức so với năm 2018. Nơi
chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của tranh chấp thương mại là Trung Quốc. Tăng
trưởng doanh số bán lẻ ở Trung Quốc là 6,1%, giảm so với mức 6,7% trước đó.
5
Ở Tây Âu, việc bán hàng trở nên ảm đạm do sự nhạy cảm về giá, sự gia tăng
liên tục của các cửa hàng giảm giá khiến chi tiêu bị hạn chế. Tại Anh, dự kiến
doanh số bán lẻ sẽ giảm 0,7%.
Năm 2020, dưới tác động của đại dịch COVID-19, doanh thu bán lẻ Châu Á
giảm mạnh (-27% YoY) vào T4/2020 do các chính phủ buộc phải thực hiện giãn
cách xã hội. Tuy nhiên, đà phục hồi ngành bán lẻ dần trở lại sau khi kiểm soát
được dịch COVID-19, trong đó doanh thu bán lẻ giảm (-8%) trong T9/2020.
Một số quốc gia mở cửa lại kinh tế sau đợt giản cách xã hội đã tăng trưởng lại
ngành bán lẻ như: Việt Nam (+5% YoY), Trung Quốc (+2% YoY), Hàn Quốc
(+2% YoY). Năm 2020 Trung Quốc, quốc gia đã theo sát bước chân của Hoa
Kỳ, lần đầu tiên trong lịch sử vượt qua quốc gia Bắc Mỹ để trở thành thị trường
bán lẻ lớn nhất thế giới.
1.2.2. Tổng hợp thông tin về lĩnh vực bán lẻ tại Việt Nam giai đoạn 2017-2020:
Năm 2017, Việt Nam đang nổi lên như là một thị trường quan trọng với lĩnh
vực bán lẻ. Doanh thu bán lẻ hàng hóa 7 tháng năm 2017 ước tính đạt 1.685,6
nghìn tỷ đồng, tăng hơn 10% so với cùng kỳ. Ở trong nước, Tập đoàn Vingroup
đã lần lượt thâu tóm chuỗi siêu thị Ocean Mart, Vinatexmart, Maximark. Cùng
với mua bán và sáp nhập, hàng loạt nhà bán lẻ hàng đầu trong khu vực cũng đẩy
mạnh việc tìm kiếm và hợp tác với các doanh nghiệp bán lẻ trong nước để phát
triển các điểm bán tại Việt Nam, như Tập đoàn Mapletree và Tập đoàn NTUC
FairPrice (Singapore) bắt tay với Liên hiệp Hợp tác xã Thương mại TP. Hồ Chí
Minh (Saigon Co.op)…Ngoài ra, thương mại điện tử trong nước cũng đóng góp
đáng kể, với doanh số bán hàng dự kiến sẽ tăng 22%, chiếm 1,2% tổng số bán lẻ
vào cuối năm 2017. Giảm giá trực tuyến và các chương trình khuyến mãi đang
thúc đẩy doanh số bán hàng.
Năm 2018 cho thấy thị trường bán lẻ trong nước tiếp tục có xu hướng tăng
trưởng cao ổn định và là thị trường tiềm năng cho các nhà bán lẻ nước ngoài.
Đáng chú ý theo Tổng cục thống kê, trong năm qua tăng trưởng doanh thu bán lẻ
tăng mạnh ở một số ngành hàng như đá quý, kim loại quý tăng 13,8%; hàng gỗ
6
và vật liệu xây dựng tăng 13,7%; lương thực, thực phẩm tăng 12,6%; đồ dùng,
dụng cụ, trang thiết bị gia đình tăng 12,3%; may mặc tăng 12,1%; phương tiện
đi lại tăng 11,1%; vật phẩm văn hoá, giáo dục tăng 10,5%. Một số địa phương
có mức tăng doanh thu bán lẻ khá như Vĩnh Phúc tăng 14,9%; Hải Phòng tăng
13,9%; Thanh Hóa tăng 13,5%; TPHCM tăng 13,2%; Nghệ An tăng 13%; Hà
Nội tăng 11%.
Thị trường bán lẻ Việt Nam tiếp tục phát triển trong năm 2019. Tổng mức
bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng năm 2019 đánh dấu một mốc
mới, đạt 4.940,4 nghìn tỷ đồng, tăng 11,8% so năm 2018, mức tăng cao nhất giai
đoạn 2016-2019. Tính riêng ngành bán lẻ hàng hóa có doanh thu đạt 3.751,3
nghìn tỷ đồng, chiếm 75,9% tổng mức và tăng 12,7%. Trong đó, ngành hàng vật
phẩm văn hố, giáo dục tăng 14,4%; lương thực, thực phẩm tăng 13,2%; đồ
dùng, dụng cụ, trang thiết bị gia đình tăng 11,3%; may mặc tăng 10,9%; phương
tiện đi lại tăng 7,8%... Sự tăng trưởng của thị trường bán lẻ Việt Nam từ đầu
năm đến nay thể hiện cầu tiêu dùng tăng, thị trường tiêu thụ được mở rộng,
nguồn cung hàng hóa dồi dào, chất lượng được bảo đảm, đáp ứng ngày càng tốt
hơn nhu cầu và thị hiếu của người dân.
Thị trường bán lẻ tại Việt Nam bắt đầu có dấu hiệu suy yếu dần kể từ đầu
tháng 2/2020 khi dịch bệnh Covid-19 bắt đầu bùng phát, và tiếp sau đó là hai
đợt tiếp theo vào đầu tháng 4 và cuối tháng 7. Trong quý 3/2020, doanh thu bán
lẻ hàng hóa và dịch vụ giảm 0,1% theo năm, so với mức -12% trong quý 2 do
những tác động của dịch bệnh Covid-19. Đến tháng 9/2020, tổng doanh thu
ngành này giảm xuống cịn 40 tỷ đơla Mỹ, giảm 2% theo năm. Tuy nhiên, trong
khi doanh thu của ngành bán lẻ hàng hóa tăng 10% so với cùng kỳ năm ngối thì
ngành F&B lại giảm mạnh 39%. Tác động của đại dịch lên thị trường bán lẻ và
sự phục hồi thể hiện rõ theo tháng. Sau làn sóng Covid-19 lần thứ hai, tăng
trưởng trong tháng 7 giảm 5% so với tháng trước, tăng lên 2% trong tháng 8 và
11% trong tháng 9.
7
CHƯƠNG II: PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG TẠO NGUỒN VÀ MUA HÀNG TẠI
CƠNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI BÁCH HĨA XANH:
2.1.
Tổng quan về Cơng ty Cổ phần Thương mại Bách Hóa Xanh:
Cơng ty Cổ phần Thương mại Bách Hóa Xanh có mã số thuế 0310471746
được cấp ngày 23/11/2020. Địa chỉ trụ sở đặt tại 128 Trần Quang Khải, phường
Tân Định, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh.
Bách hóa Xanh – chuỗi minimart của MWG ra đời vào cuối năm 2015.Công
ty lấy ý tưởng từ Alfamart – top 2 chuỗi bán lẻ bách hóa lớn nhất Indonesia, và
cố gắng nhân rộng nó tại Việt Nam. Các cửa hàng Bách hóa Xanh phải có quy
mơ của 1 cửa hàng tiện lợi để có thể thâm nhập sâu vào các khu dân cư cũng
như có danh mục hàng hóa của 1 siêu thị thu nhỏ. Những cửa hàng đầu tiên có
quy mơ chỉ dưới 100 m2, được mở tại quận Bình Tân – nơi có mật độ dân cư cao
nhất TP.Hồ Chí Minh.
Đầu năm 2017, MWG có 50 cửa hàng Bách hóa Xanh, tất cả đều ở quận
Bình Tân với doanh thu trung bình mỗi tháng đạt 1 tỷ đồng/cửa hàng và giá trị
trung bình/hóa đơn khoảng 50.000 đồng, là những con số đã rất cao so với các
chuỗi minimart khác.
2.2.
Phân tích hoạt động tạo nguồn và mua hàng tại Công ty Cổ phần Thương
mại Bách Hóa Xanh:
-
Xác định nhu cầu của khách hàng:
Mục tiêu của Bách hóa Xanh là làm sao lấy được số lượng khách hàng từ các
chợ truyền thống – đây mới là đối tượng khách hàng khổng lồ mà chuỗi cửa
hàng này hướng tới. Do đó, cơng ty đang đẩy mạnh lựa chọn những sản phẩm
tiêu dùng nhanh, có chứng nhận xuất xứ rõ ràng và chọn những sản phẩm tốt ở
các địa phương tiêu biểu cho lên kệ, nhằm đáp ứng nhu cầu của khách hàng.
• Cơ cấu mặt hàng: Các mặt hàng tại cửa hàng Bách hóa Xanh khá đa dạng,
bao gồm: Đồ dùng gia đình, rau an toàn 4KFarm, đồ uống các loại, gia vị, đồ
cho bé,…Tuy nhiên, Bách hóa Xanh đang dần gia tăng cơ cấu thực phẩm
tươi sống theo hướng cung cấp “thịt tươi, cá lội”.
8
• Thời gian, địa điểm bán hàng: Các cửa hàng của Bách hóa Xanh hoạt động
từ 6:30 đến 21:30 kể cả Chủ nhật và ngày lễ. Xu hướng mở các cửa hàng của
Bách Hóa Xanh tập trung vào các khu vực đơng dân cư, có nhu cầu mua sắm
lớn, trong đó có các địa điểm gần chợ và xung quanh các chợ. Bách Hóa
Xanh muốn tiếp cận nhiều hơn đến người nội trợ và người tiêu dùng bình
dân, đối tượng tiêu dùng số đơng.
• Giá cả hàng hóa và dịch vụ: Bách Hóa Xanh gần như là một sự kết hợp giữa
siêu thị và chợ thu nhỏ. Tại đây, có đầy đủ các mặt hàng tươi sống như rau
củ quả, thịt, cá,…, người dùng có thể tự chọn và mua theo số lượng tùy ý mà
vẫn đảm bảo hàng “chất lượng cao, an tồn” mà giá lại “rẻ hơn chợ”.
• Quy cách, cỡ loại: Bách Hoá Xanh sẽ lấy hàng từ nhà sản xuất chứ không
thông qua bất cứ kênh nào. Với rau xanh, thay vì bán hàng phân túi sẵn, cửa
hàng cho khách mua theo khối lượng tùy ý. Cá biển sẽ nhập trực tiếp từ các
vùng biển chứ khơng thơng qua chợ Bình Điền như các chuỗi hiện nay. Cịn
trái cây, cơng ty cũng sẽ khơng thơng qua các công ty nhập khẩu mà nhập
khẩu từ vùng trồng. Nhờ đó, giá sản phẩm sẽ rẻ hơn và cạnh tranh hơn bất cứ
hệ thống nào khác.
• Xu hướng của khách hàng đối với mặt hàng đang kinh doanh: Nhiều người
tiêu dùng không muốn mất nhiều thời gian để chuẩn bị cho một món ăn tại
nhà nên có nhu cầu sử dụng một số sản phẩm sơ chế sẵn thuận tiện nấu ăn tại
gia đình nhưng vẫn đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.
-
Nghiên cứu và lựa chọn nhà cung cấp:
Mỗi doanh nghiệp thương mại đều có cách lựa chọn nguồn cung cấp của
riêng mình làm sao để đảm bảo rằng sản phẩm đến tay của khách hàng chất
lượng, đáp ứng tốt nhu cầu của khách hàng. Bách hóa Xanh cũng vậy, cũng lựa
chọn nguồn cung sản phẩm đảm bảo chất lượng vì Bách hóa Xanh đang là một
trong những thị trường bán lẻ có tiếng đối với người tiêu dùng Việt Nam với đa
9
dạng sản phẩm. Việc lựa chọn nguồn cung thông qua trung gian hay trực tiếp từ
nhà sản xuất kinh doanh đều được Bách hóa Xanh cân nhắc kĩ lưỡng.
Từ khi chuỗi cửa hàng Bách hóa Xanh có mặt trên thị trường, việc tìm nguồn
cung khá khó khăn vì chuỗi cửa hàng mới đi vào hoạt động, khá mới mẻ, bên
cạnh đó là những chuỗi cửa hàng có tiếng cạnh tranh có nguồn cung sản phẩm
rất chất lượng nên thời gian đầu doanh thu của Bách hóa Xanh giảm sút khá
nhiều. Nhưng năm 2017, doanh thu gộp của Bách hóa Xanh tăng đáng kể, tuy
khơng vượt lên cao nhưng đó cũng là tín hiệu đáng mừng cho chuỗi cửa hàng
tiếp tục duy trì hoạt động trên thị trường có q nhiều sự cạnh tranh tại thời
điểm bấy giờ. Cũng trong năm này, Bách hóa Xanh đã tìm nguồn cung cho mình
từ các hợp đồng mua thực phẩm tươi sống với các đối tác lớn để bảo đảm nguồn
hàng bền vững. Trong thời gian này, Bách hóa Xanh vẫn đang lựa chọn nguồn
cung từ trung gian không phải trực tiếp nhập hàng hóa từ sản xuất. Việc này sẽ
đảm bảo nguồn hàng lớn cho Bách hóa Xanh tiêu thụ và đáp ứng nhu cầu thị
trường nhưng bên cạnh đó các nguồn trung gian này vẫn chưa đủ đảm bảo chất
lượng đối với mặt hàng thực phẩm. Đặc biệt, ngày 23/06/2017, Bách hóa Xanh
ký hợp đồng mua trái cây từ Hoàng Anh Gia Lai. Tập đoàn sản xuất đa chủng
loại như chuối, thanh long, mít, sầu riêng…. tập đồn lớn mạnh được đặt tại Việt
Nam, Lào và Campuchia với diện tích trồng trọt lớn, đảm bảo sự ổn định và
cung cấp một số lượng trái cây khổng lồ. Tập đồn có sự đầu tư bài bản về công
nghệ kỹ thuật trong việc nuôi trồng cây ăn trái, thực hiện theo tiêu chuẩn Global
Gap, đây là tiêu chuẩn quốc tế đảm bảo của nhà sản xuất đối với người tiêu
dùng.
Những nguồn cung trong thời gian đầu hoạt động của Bách hóa Xanh đã dần
chiếm được niềm tin của người tiêu dùng nên Bách hóa Xanh đã ngày càng cải
tiến hơn trong việc lựa chọn nguồn cung cấp sản phẩm cho mình. Vào tháng
8/2018, Bách hóa Xanh đã thực hiện chuẩn hóa mơ hình “ thịt tươi, cá lội”. Tức
là các sản phẩm của Bách hóa Xanh đều được tươi sống, có bể ni cá sống,
khách hàng vào cửa hàng sẽ được lựa chọn theo ý riêng của bản thân người tiêu
10
dùng. Nguồn cung trong giai đoạn này vẫn đang thông qua trung gian, nhưng
một số ít đồ tươi sống như thịt cá được cung cấp bởi các hộ nông dân.
Đến năm 2019, đây là năm đột phá của Bách hóa Xanh khi đẩy doanh thu
gộp của mình lên mức đáng ngưỡng mộ lên đến 10.770 tỉ đồng, đóng góp 10,5%
vào tổng doanh thu 102.174 tỉ đồng của Thế Giới Di Động( MWG). Đóng góp
một phần khơng ít vào doanh thu này của Bách hóa Xanh đó là chính sách thay
đổi nguồn cung cấp sản phẩm. Cụ thể:
• 3/2019: Tiếp cận nguồn cung tại vùng ni trồng, mua trực tiếp cho
nhóm trái cây, bánh kẹo nhập khẩu.
• 4/2019: Nhập khẩu trái cây trực tiếp từ Mỹ, Châu Âu, Úc, Newzealand,
Nam Phi, Ai Cập và Thái Lan. Đây là những quốc gia nổi tiếng về trồng
các loại trái cây sạch trên thế giới. Thời điểm này, Bách hóa Xanh đã
nhập 10 container vào tháng 3 và đến tháng 4 lên đến 30 container. Một
số lượng không nhỏ đối với một chuỗi cửa hàng tại Việt Nam.
• 6/2019: Nhập khẩu trực tiếp bánh kẹo với giá bán hấp dẫn , thấp hơn từ
20%-30% các cửa hàng trên thị trường. Bách hóa Xanh đã nhập 4
container trong 2 tuần cùng với đó là 10.000 mặt hàng tiêu dùng nhanh.
Việc mở rộng sản phẩm của Bách hóa Xanh cùng với nguồn cung đảm
bảo an tồn khiến người tiêu dùng ngày càng thích thú và đặt niềm tiên
vào thị trường bán lẻ này.
• 7/2019: Nhập khẩu trực tiếp sườn non từ Đức, sữa từ Pháp. Những thị
trường có uy tín trong việc sản xuất ra những mặt hàng đảm bảo chất
lượng và được quốc tế công nhận. Bên cạnh đó, Bách hóa Xanh khơng
nhập qua trung gian mà nhập trực tiếp để đả bảo nguồn hàng của mình.
Bách hóa Xanh nhập 80-100 container hàng hóa các loại. Đóng góp 5%
vào tổng doanh thu của mình. Số lượng nhập khẩu và nguồn cung đảm
bảo này đã giúp cho Bách hóa Xanh nằm trong top dẫn đầu về lượt tìm
kiến cũng như là sử dụng sản phẩm của khách hàng tại thị trường Việt
Nam.
11
• 8/2019: Nhập khẩu khăn giấy ướt và rong biển từ Hàn Quốc.
• Bách hóa Xanh đã cắt giảm các đối tác trung gian đối với các mặt hàng
tươi và nhập trực tiếp từ các hộ nông dân. Không qua công ty nhập khẩu
mà nhập từ vùng trồng. Đặc biệt, Bách hóa Xanh khơng sử dụng nguồn
cung từ các hội chợ triển làm thương mại và xóa bỏ việc nhập nguồn
cung từ các chợ đầu mối, những nơi khơng có uy tín.
Đến năm 2020, Bách hóa Xanh ngày càng có nhiều chiến lược hơn trong việc
lựa chọn nguồn cung và nâng tầm giá trị của mình. Đặc biệt đó chính là “ mơ
hình độc quyền trồng rau sạch với tên gọi vườn rau 4KFarm: không thuốc trừ
sâu, không chất tăng trưởng, không chất bảo quản, không giống biến đổi gen.
4KFarm chỉ thu mua từ các nông dân hợp tác mô hình với mình mà khơng thu
mua từ bên thứ ba. Khi người dân hợp tác với Bách hóa Xanh sẽ được hỗ trợ các
thiết bị công nghệ kĩ thuật để chăm sóc vườn rau, được phổ biến và hướng dẫn
cách trồng rau đảm bảo chất lượng đạt chuẩn nhằm mang lại cho khách hàng
những sản phẩm tươi, ngon và sạch. Nguồn cung của Bách hóa Xanh ngày càng
được cải tiến, chính những sự cải tiến này đã giúp cho Bách hóa Xanh có một vị
thế vững mạnh trên thị trường và lấy được niềm tin của người tiêu dùng.
-
Tổ chức giao dịch, đàm phán để ký kết hợp đồng mua hàng:
Với yêu cầu phải có nguồn cung hàng hóa chất lượng cao và ổn định. Bách
hóa Xanh đã ký kết hợp tác chiến lược với các cơ sở sản xuất, hợp tác xã, doanh
nghiệp và các tập đoàn lớn nhằm chắp thêm đơi cánh cho q trình mở rộng ra
tồn quốc.
Đối tác lớn nhất trong việc cung cấp sản phẩm trái cây cho Bách hóa Xanh
chính là Tập đồn Hồng Anh Gia Lai. Thỏa thuận hợp tác chiến lược này nêu
rõ, Hoàng Anh Gia Lai sẵn sàng bán các sản phẩm trái cây mà mình sản xuất
cho hệ thống Bách hóa Xanh. Nhà sản xuất sẽ ưu tiên cung cấp hàng cho Bách
hóa Xanh trước các mối hàng xuất khẩu hay nội địa khác đồng thời có chính
sách giá ưu đãi cho Bách hóa Xanh để đảm bảo sức cạnh tranh của Bách hóa
Xanh trên thị trường. Ngược lại, Bách hóa Xanh sẵn sàng bán hàng trái cây do
12
HAGL sản xuất trên hệ thống cửa hàng Bách hóa Xanh của mình trên tồn quốc.
Nhà bán lẻ ưu tiên hàng do HAGL sản xuất trước các nhà cung cấp khác cùng
mặt hàng và phối hợp chặt chẽ với Hoàng Anh Gia Lai để đảm bảo gìn giữ và
phát triển thương hiệu của nhau. Cũng theo biên bản ký kết, hai bên thống nhất
sử dụng một trong các hình thức mua đứt bán đoạn hoặc ký gửi cho việc phân
phối sản phẩm đồng thời áp dụng những chính sách ưu đãi riêng về giá và chiết
khấu cho nhau để đảm bảo Bách hóa Xanh sẽ có thể cung cấp cho người tiêu
dùng những mặt hàng cạnh tranh nhất.
Lễ ký kết hợp tác chiến lược giữa Cơng ty CPTM Bách hóa Xanh và
Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai (Nguồn: plo.vn)
Ngoài các đối tác chiến lược lớn, Bách hóa Xanh cịn thường xuyên tham gia
các chương trình kết nối sản phẩm hàng hóa với các cơ sở sản xuất, doanh
nghiệp, hợp tác xã nhằm trực tiếp khảo sát để thống nhất ký kết hợp đồng tiêu
thụ sản phẩm vào chuỗi hệ thống Bách hóa Xanh trên cả nước.
-
Theo dõi và thực hiện việc giao hàng:
Ngay từ những ngày đầu triển khai, Bách hóa Xanh đã liên hệ đến các nhà
cung cấp hàng đầu trong lĩnh vực thực phẩm tươi sống như Vissan, CP, Trái cây
Tony,... nhằm đáp ứng đa dạng phong phú sản phẩm đến người tiêu dùng, cùng
với đó là đảm bảo thực phẩm sạch khi khách chọn mua tại Bách hóa Xanh. Các
13
sản phẩm tại đây đã thơng qua q trình kiểm tra khắt khe về an toàn vệ sinh, kể
cả về dịch tả lợn châu Phi cũng được xét nghiệm kỹ càng, được cơ quan chức
năng chứng nhận trước khi phân phối tại hệ thống Bách hóa Xanh.
Vì các sản phẩm của Bách hóa Xanh được nhập từ các quốc gia có uy tín về
sản xuất nên việc kiểm nghiệm của Bách hóa Xanh đều được thực hiện theo
chuẩn quốc tế. Khi ký hợp đồng mua bán, Bách hóa Xanh sẽ được kiểm tra
thơng qua cơng nghệ và bên cạnh đó Bách hóa Xanh sẽ địi hỏi những biên bản
hay những chứng từ chứng minh rằng sản phẩm đó đạt chuẩn quốc tế và đạt
chuẩn để nhập khẩu vào Việt Nam. Từ trái cây, bánh kẹo, đến thực phẩm tươi
sống đều được kiểm nghiệm một cách nghiêm ngặt theo tiêu chuẩn quốc tế. Các
loại thực phẩm này sẽ được đội ngũ mua hàng của Bách hóa Xanh đến tận nơi,
tìm hiểu, thương thảo trực tiếp và đưa về nhập lên kệ trong vòng 30 ngày.
Các loại thực phẩm như cá tươi sống hay thịt tươi sẽ được các chuyên viên
mua hàng của Bách hóa Xanh ra tận nơi để lấy hàng. Sau khi các tàu cá đánh bắt
về đất liền sẽ có nhân viên của Bách hóa Xanh đến lấy trực tiếp. Tiếp theo sẽ
đưa lên xe tải và vận chuyển về kho của Bách hóa Xanh sau đó phân loại để
chọn được những thực phẩm đạt yêu cầu của Bách hóa Xanh. Bên cạnh đó,
khơng thơng qua trung gian nên việc theo dõi nguồn cung cấp hàng hóa của
Bách hóa Xanh sẽ được diễn ra trơi chảy hơn, thậm chí có thể theo dõi bằng
cơng nghệ để khơng hao tốn sức người mà thời gian diễn ra nhanh chóng.
-
Đánh giá kết quả mua hàng:
Theo báo cáo kết quả kinh doanh của Thế Giới Di Động (MWG) cho thấy,
Chuỗi Bách hóa Xanh ghi nhận mức doanh thu gấp đôi so với năm 2019, đạt
21.260 tỷ đồng và đóng góp gần 20% trong tổng doanh số của MWG. Trong
năm 2020, Bách hóa Xanh là động lực tăng trưởng chính của kênh cửa hàng
hiện đại tại Việt Nam. Thị phần hàng tiêu dùng nhanh của Bách hóa Xanh đã
vượt mức 10% tại khu vực thành thị nói chung và trên 20% tại riêng Tp.HCM.
14
Tại thời điểm 31/12/2020, Bách hóa Xanh có 1.719 cửa hàng có mặt tại
24/63 tỉnh thành (tăng 711 điểm bán so với cuối năm 2019) với doanh thu bình
quân mỗi cửa hàng đạt xấp xỉ 1,25 tỷ đồng/ tháng.
Số lượng cửa hàng và doanh thu chuỗi Bách hóa Xanh (2016-2020)
(Nguồn: Báo cáo kết quả kinh doanh 2020 của MWG)
Biên lợi nhuận gộp sau hủy hàng và mất mát đạt trên 24% cả năm 2020 (+5%
so với năm 2019). Sự gia tăng đáng kể biên lợi nhuận gộp của Bách hóa Xanh
chủ yếu đến từ cải thiện các điều khoản thương mại với nhà cung cấp hàng
FMCGs và nỗ lực tối ưu hiệu quả khâu mua hàng tươi sống. Với biên lợi nhuận
gộp này, Bách hóa Xanh đã có lời EBITDA (chưa bao gồm khấu hao) ở cấp độ
cửa hàng và trung tâm phân phối cho cả năm 2020.
Sau 6 tháng thử nghiệm, mơ hình cửa hàng diện tích lớn 500m2 và cung cấp
6.000-8.000 lựa chọn hàng hóa (phần lớn nâng cấp từ các cửa hàng hiện hữu
đang kinh doanh tốt) được lựa chọn là động lực tăng trưởng doanh thu cho chuỗi
Bách hóa Xanh trong năm tới. Cuối tháng 12, Bách hóa Xanh có tổng cộng 182
cửa hàng loại này hiện diện tại 19 tỉnh thành (trong đó có 1/3 số cửa hàng đặt tại
Tp.HCM). Doanh thu bình quân mỗi cửa hàng “500m2” tại Tp.HCM đạt ~3 tỷ
đồng/ tháng và tính chung cho cả hệ thống là 2,5 tỷ đồng/tháng do Bách hóa
Xanh đang triển khai mơ hình này với mật độ dày đặc hơn và mở rộng ra thị
15
trường tỉnh. Mục tiêu đến cuối năm 2021, Bách hóa Xanh sẽ có hơn 500 cửa
hàng diện tích lớn đến từ cả nâng cấp và mở mới, phân bố khắp các đô thị khu
vực Nam Bộ và Nam Trung Bộ.
Số cửa hàng diện tích > 500m2 & đóng góp trong tổng doanh thu Bách hóa Xanh
(Nguồn: Báo cáo kết quả kinh doanh 2020 của MWG)
Năm 2020, kênh Bách hóa Xanh online ghi nhận sự tăng trưởng đột phá về
cả số lượng và doanh thu so với 2019. Tháng 12/2020, với 20 trung tâm phân
phối, Bách hóa Xanh online phục vụ trung bình 7.000 giao dịch mỗi ngày cho
khách hàng tại 11 tỉnh thành, những ngày cao điểm lên đến 10.000 đơn hàng.
16
Số lượng giao dịch kênh Bách hóa Xanh Online trong năm 2020
(Nguồn: Báo cáo kết quả kinh doanh 2020 của MWG)
-
Xử lý các tổn thất nếu có:
Có thể thấy rằng, chất lượng sản phẩm của Bách hóa Xanh khơng thể bàn cãi
vì từ quy trình nghiên cứu và lựa chọn nguồn cung cấp ln được Bách hóa
Xanh thực hiện nghiêm ngặt. Để đảm hơn Bách hóa Xanh cũng đã cử nhân viên
mua hàng của mình đến ngay vùng sản xuất để kiểm nghiệm và lựa chọn những
thực phẩm đạt chất lượng nhất. Vì vậy có thể thấy, việc mất mát hay hư hỏng
của thực phẩm phần lớn là do quá trình vận chuyển. Trong nước có thể kiểm
sốt được các xe hàng vận chuyển có đảm bảo an tồn và đảm bảo hàng hóa
khơng bị hư hỏng hay thất thốt gì khơng. Nhưng đối với nước ngồi nhập khẩu
thì phải thực hiện theo quy trình vận chuyển mà luật pháp Việt Nam quy định về
ngành vận chuyển hàng hóa nhập khẩu. Các container đơng lạnh khơng đảm bảo
rằng hàng hóa bên trong sẽ khơng thất thốt hay khơng gây ra hư hỏng.
17
Khi trường hợp này xảy ra, Bách hóa Xanh sẽ kiểm kê hàng hóa trước khi
nhập kho. Xem xét kĩ càng hàng hóa, nếu có thất thốt hay hư hỏng sẽ báo cho
bên đối tác. Trao đổi xem hàng hóa đó lúc xuất đi có đúng như lúc thỏa thuận
hợp đồng khơng. Nếu có bên cung cấp sẽ đền hợp đồng và sản phẩm đó sẽ trả
lại cho nhà cung cấp theo đúng như hợp đồng đã đề ra. Nếu khơng thì hai bên sẽ
liên hệ với bên vận chuyển để xác nhận nguyên nhân và đền bù thỏa đáng.
Trong trường hợp Bách hóa Xanh nhận hàng mà khơng kiểm tra cẩn thận
thậm chí khơng cần kiểm tra vì nghĩ khơng cần thiết thì việc đó Bách hóa Xanh
sẽ phải chịu trách nhiệm nếu như ban kiểm tra an toàn kiểm tra đột xuất sẽ gây
ảnh hưởng đến chuỗi cửa hàng bán lẻ này.
Trong hợp đồng sẽ được đưa ra những mức bồi thường cho các sự cố khơng
đáng có này do hai bên thỏa thuận và phù hợp với pháp luật. Nên khi rủi ro xảy
ra, hai bên sẽ thương lượng ơn hịa, nếu giải quyết khơng thỏa đáng mới cần đến
bên thứ ba.
CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP NÂNG CAO CÔNG TÁC TẠO NGUỒN VÀ MUA
HÀNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI BÁCH HĨA XANH
Mở rộng mơ hình 4KFarm: Hiện tại, Bách hóa xanh đang thực hiện mơ
hình 4K tương ứng với 4 không: không thuốc trừ sâu, không chất tăng trưởng,
không chất bảo quản, không giống biến đổi gen với diện rộng tại Bình Phước.
Mơ hình này cung cấp cho Bách hóa xanh 20% nhu cầu tại Thành phố Hồ Chí
Minh. Vì chỉ tập trung tại một vùng nên khả năng đáp ứng nhu cầu vẫn chưa bền
vững. Việc tập trung tại một vùng sẽ khó tránh được các rủi ro về thời tiết có thể
xảy ra bất cứ lúc nào. Nên mở rộng mơ hình sang những tỉnh có điều kiện thuận
lợi như các vùng Tây Nguyên hay Đà Lạt để đảm bảo chắc chắn nguồn cung để
đáp ứng nhu cầu luôn được ổn định cho dù rủi ro xảy ra bất cứ lúc nào.
Tìm hiểu nguồn hàng và nhập hàng từ hội chợ triễn lãm: Bách hóa Xanh
chỉ nhập nguồn hàng trực tiếp từ nơi sản xuất, không thông qua trung gian. Tuy
rằng, đảm bảo nguồn hàng bền vững, nhưng hai năm trở lại đây, đại dịch Covid19 xảy ra ảnh hưởng trên toàn thế giới, việc đưa nhân viên thẩm định hàng hóa
18
sang nước ngồi rất khó khăn. Trong nước các hội chợ triển lãm vẫn diễn ra,
mang lại nhiều mặt hàng độc đáo, từ đó Bách hóa Xanh cũng có thể mở rộng
thêm nguồn hàng của mình và đáp ứng được tối đa nhu cầu của khách hàng.
Liên đới với các hộ nông dân chuyên canh tác rau sạch, chăn nuôi các
loại gia súc đạt chuẩn: Ngoài việc liên đới trực tiếp với bên sản xuất, Bách hóa
Xanh có thể hỗ trợ quy trình cũng như là các kĩ năng chăn nuôi, trồng trọt tiên
tiến cho các hộ nông dân và sau khi có thành phẩm Bách hóa xanh sẽ nhập trực
tiếp về kho mà không cần qua kiểm định phức tạp.
Thực hiện theo quy trình tạo nguồn hàng để biết rằng nguồn hàng của
mình có đang ổn định, bên vững hay khơng: Cần có khâu kiểm tra nguồn
hàng chặt chẽ trước khi cho các sản phẩm lên kệ để đến tay khách hàng. Khâu
này rất quan trọng, vừa đảm bảo hàng hóa ln được an tồn, khơng hư hỏng,
mất mát, nếu có sẽ được giải quyết sớm nhất, tránh các trường hợp xấu xảy ra.
Bên cạnh đó, đảm bảo sản phẩm Bách hóa Xanh mang đến cho khách hàng đúng
như cam kết giữa Bách hóa xanh với người tiêu dùng.
Tuyển chọn đội ngũ nhân viên chất lượng: Để sản phẩm mang đến cho
khách hàng luôn được đảm bảo chất lượng, một trong những yếu tố khơng thể
khơng nhắc đến chính nhân viên. Bách hóa Xanh nên tạo nhiều cơ hội cho nhân
viên học hỏi, đào tạo chuyên nghiệp, mở các khóa học cho nhân viên, để tất cả
nhân viên ln trong trạng thái làm việc chuyên nghiệp, đặc biệt là đội ngũ nhân
viên thẩm định và kiểm kê hàng hóa.
KẾT LUẬN
19
Trong bối cảnh thị trường đầy cạnh tranh như hiện nay, đời sống kinh tế xã
hội đang ngày càng được nâng cao. Do đó, để đứng vững trên thị trường địi hỏi
các doanh nghiệp bán lẻ nói chung và Cơng ty Cổ phần Thương mại Bách Hóa
Xanh nói riêng cần không ngừng đổi mới nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ.
Một trong những vấn đề đóng vai trị quan trọng và cần hồn thiện trước trước
tiên đó là hoạt động tạo nguồn và mua hàng. Quản lý hoạt động tạo nguồn và
mua hàng hiệu quả giúp cho các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đảm
bảo tính ổn định, chắc chắn. Từ đó, nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị
trường.
Trong những năm qua, Công ty Cổ phần Thương mại Bách Hóa Xanh đã
khơng ngừng cố gắng xây dựng, hồn thiện công tác tạo nguồn và mua hàng
nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng và phức tạp của người tiêu dùng. Từ
đó hồn thành các chỉ tiêu doanh thu và lợi nhuận để góp phần nâng cao hiệu
quả trong hoạt động kinh doanh.
Để thực hiện hiệu quả công tác tạo nguồn và mua hàng, tạo khác biệt và ưu
thế cạnh tranh so với đối thủ trong thời gian tới, Cơng ty Cổ phần Thương mại
Bách Hóa Xanh cần phát huy những thế mạnh, khắc phục những vấn đề cịn tồn
tại. Từ đó, cơng ty sẽ giữ được khách hàng trung thành, đồng thời thu hút thêm
khách hàng tiềm năng đem lại hiệu quả kinh doanh.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
20
Annual retail e-commerce sales growth worldwide from 2017 to 2023, from <
/>Bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 7 tháng đầu năm 2017 (2017),
từ < />- doanh-thu-dich-vu-tieu-dung-7-thang-dau-nam-2017-127656.html>
Cơng ty Cổ phần Thương mại Bách Hóa Xanh (2021), Báo cáo kết quả kinh
doanh năm 2020.
Công ty Cổ phần Thương mại Bách Hóa Xanh (2021), Báo cáo thường niên
năm 2020.
Lê Anh (2021), Bức tranh toàn cảnh thị trường bán lẻ bất động sản Việt Nam
2020, từ < />Tổng cục Thống kê (2019), Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội quý IV và năm
2018.
Thừa Vân & Vũ Hạo (2020), ĐHĐCĐ MWG: Bách Hóa Xanh triển khai mơ
hình nơng nghiệp cơng nghệ cao, từ < />htm>.
Thanh Long (2018), Vì sao Bách Hóa Xanh muốn nhân rộng mơ hình “thịt tươi,
cá lội”?, từ < />Tố Uyên (2019), Năm 2019: Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ
tiêu dùng ước tăng gần 11,9%, từ < />kinh-doanh/2019-12-26/nam-2019-tong-muc-ban-le-hang-hoa-va-doanh-thudich-vu-tieu-dung-uoc-tang-gan-119-80791.aspx>.
Retail market worldwide – Statistics & Facts, from < /
topics/5922/retail-market-worldwide/>.
21
22