Đề: 01
x3 y 3 x iy
, khi z 0,
3
Câu 1: Cho hàm f z x 2 y 2
khi z 0.
0,
Chứng minh rằng hàm f khơng có đạo hàm tại z 0 .
Lời giải
Xét giới hạn
x3 y 3 x iy
x
f z f 0
lim
lim
z 0
x iy 0
z 0
2
y2
x iy
3
lim
x iy 0
x
x3 y 3
2
y2
3
.
+ Xét trên trục thực, ta có
lim
x iy 0
x
x3 y 3
2
y
2 3
lim
0
lim 0 0.
x 6 x 0
lim
0
lim 0 0.
y 6 y 0
x 0
+ Xét trên trục ảo, ta có
lim
x iy 0
x
x3 y 3
2
y
2 3
y 0
+ Xét trên đường thẳng x y , ta có
lim
x iy 0
x
x3 y 3
2
y2
3
x6
1 1
lim .
6
x 0 8 x
x 0 8
8
lim
Ta thấy các giới hạn khác nhau. Suy ra giới hạn lim
z 0
f z f 0
x3 y 3
lim
không tồn tại
x iy 0
2
2 3
z 0
x
y
Vậy hàm f khơng có đạo hàm tại z 0 .
Câu 2 : Cho hàm u x, y 5 x 4 y 10 x 2 y 3 y 5 x3 y xy 3 e 2 x sin 2 y.
a. Chứng minh rằng u là hàm điều hịa.
b. Tìm hàm v liên hợp điều hòa với u sao cho hàm f z f x iy u x, y iv x, y là hàm
giải tích.
Lời giải
a, Chứng minh rằng u là hàm điều hịa.
Ta có ux 20 x3 y 20 xy 3 3x 2 y y 3 2e2 x sin 2 y uxx 60 x 2 y 20 y 3 6 xy 4e2 x sin 2 y.
Và u y 5 x 4 30 x 2 y 2 5 y 4 x3 3xy 2 2e2 x cos 2 y u yy 60 x 2 y 20 y 3 6 xy 4e2 x sin 2 y.
Suy ra uxx u yy 0. Suy ra u là hàm điều hòa.
b. Tìm hàm v liên hợp điều hịa với u sao cho hàm f z f x iy u x, y iv x, y là hàm
giải tích.
u v
x y ,
Vì hàm v phải thỏa mãn phương trình Cauchy – Riemann
u v .
y
x
Ta có
v u
20 x3 y 20 xy 3 3x 2 y y 3 2e2 x sin 2 y.
y x
Và
v
u
5 x 4 30 x 2 y 2 5 y 4 x3 3xy 2 2e2 x cos 2 y.
x
y
Từ
v
20 x3 y 20 xy 3 3x 2 y y 3 2e2 x sin 2 y , ta suy ra
y
v x, y 20 x3 y 20 xy 3 3x 2 y y 3 2e 2 x sin 2 y dy h x
10 x3 y 2 5 xy 4
Suy ra
3x 2 y 2 y 4
e2 x cos 2 y h x .
2
4
v
h
30 x 2 y 2 5 y 4 3xy 2 2e2 x cos 2 y . Kết hợp với
x
x
v
5 x 4 30 x 2 y 2 5 y 4 x3 3xy 2 2e2 x cos 2 y,
x
ta suy ra
h
5 x 4 x 3 . Suy ra
x
h x 5 x 4 x 3 dx
x5
x4
C,
4
ở C đây là hằng số. Vậy hàm
3x 2 y 2 y 4
x4
2x
5
v x, y 10 x y 5 xy
e cos 2 y x C.
2
4
4
3
Câu 3 : Tính tích phân I
2
4
e2 z
z 1 z 2
3
dz trong các trường hợp sau:
C
a. C là hình trịn z 1 1 ;
b. C là hình trịn z 2 1 .
Lời giải
z 1 C
3
.
a, Với C là đường tròn z 1 1 . Từ z 1 z 2 0
z 2C
e2 z
Vì
e2 z
z 1 z 2
3
z 2
z 1
3
e2 z
, nên ta chọn f z
z 2
3
, z0 1.
Theo công thức tích phân Cauchy, ta có
e2 z
I
e2 z
z 1 z 2
3
dz
C
2 i.
e z0
z0 2
3
2 i.
z 2
3
z 1
C
e1
1 2
3
dz 2 if z0
2 e 1i
.
27
z 1 C
3
.
a, Với C là đường tròn z 2 1 . Từ z 1 z 2 0
z 2C
Vì
e2 z
z 1 z 2
3
e2 z
e2 z
z 1 3 , nên ta chọn f z
, z0 2. Ta có
z 1
z 2
f z
2 ze2 z e2 z
z 1
2
, f z
4 ze2 z 4 z 2e2 z 2e2 z
z 1
3
.
Theo cơng thức tích phân Cauchy cho đạo hàm, ta có
e2 z
e
z 1 dz 2 if z0 if z
I
dz
0
3
3
2!
C z 1 z 2
C z 2
2z
i.
4 z0e2 z0 4 z02e2 z0 2e2 z0
z0 1
3
i.
8e4 16e4 2e4
2 1
3
26 e4i
.
27
Đề: 02
xy 3 x iy
, khi z 0,
Câu 1: Cho hàm f z x 4 3 y 4
0,
khi z 0.
Chứng minh rằng hàm f khơng có đạo hàm tại z 0 .
Lời giải
Xét giới hạn
xy 3 x iy
f z f 0
xy 3
x4 3 y 4
lim
lim
lim 4
.
z 0
x iy 0
x iy 0 x 3 y 4
z 0
x iy
+ Xét trên trục thực, ta có
xy 3
0
lim 4 lim 0 0.
4
4
x iy 0 x 3 y
x 0 x
x 0
lim
+ Xét trên trục ảo, ta có
xy 3
0
lim
lim 4 lim 0 0.
x iy 0 x 4 3 y 4
y 0 3 y
y 0
+ Xét trên đường thẳng x y , ta có
xy 3
x4
1 1
lim
lim 4 lim .
x iy 0 x 4 3 y 4
x 0 4 x
x 0 4
4
Ta thấy các giới hạn khác nhau. Suy ra giới hạn lim
z 0
f z f 0
xy 3
không tồn tại
lim 4
x iy 0 x 3 y 4
z 0
Vậy hàm f khơng có đạo hàm tại z 0 .
Câu 2: Cho hàm u x, y 5 x 4 y 10 x 2 y 3 y 5 x 4 y 4 6 x 2 y 2 e2 x cos 2 y.
a. Chứng minh rằng u là hàm điều hịa.
b. Tìm hàm v liên hợp điều hòa với u sao cho hàm f z f x iy u x, y iv x, y là hàm
giải tích.
Lời giải
a, Chứng minh rằng u là hàm điều hịa.
Ta có
ux 20 x3 y 20 xy 3 4 x3 12 xy 2 2e2 x cos 2 y uxx 60 x 2 y 20 y 3 12 x 2 12 y 2 4e2 x cos 2 y.
Và
u y 5 x 4 30 x 2 y 2 5 y 4 4 y 3 12 x 2 y 2e 2 x sin 2 y
u yy 60 x 2 y 20 y 3 12 y 2 12 x 2 4e 2 x cos 2 y.
Suy ra uxx u yy 0. Suy ra u là hàm điều hịa.
b. Tìm hàm v liên hợp điều hịa với u sao cho hàm f z f x iy u x, y iv x, y là hàm
giải tích.
u v
x y ,
Vì hàm v phải thỏa mãn phương trình Cauchy – Riemann
u v .
y
x
Ta có
v u
20 x3 y 20 xy 3 4 x3 12 xy 2 2e2 x cos 2 y.
y x
Và
v
u
5 x 4 30 x 2 y 2 5 y 4 4 y 3 12 x 2 y 2e2 x sin 2 y.
x
y
Từ
v
20 x3 y 20 xy 3 4 x3 12 xy 2 2e2 x cos 2 y , ta suy ra
y
v x, y 20 x3 y 20 xy 3 4 x3 12 xy 2 2e 2 x cos 2 y dy h x
10 x3 y 2 5 xy 4 4 x3 y 4 xy 3 e2 x sin 2 y h x .
Suy ra
v
h
30 x 2 y 2 5 y 4 12 x 2 y 4 y 3 2e 2 x sin 2 y . Kết hợp với
x
x
v
5 x 4 30 x 2 y 2 5 y 4 4 y 3 12 x 2 y 2e 2 x sin 2 y,
x
ta suy ra
h
5 x 4 . Suy ra
x
h x 5 x 4 dx x 5 C ,
ở C đây là hằng số. Vậy hàm
v x, y 10 x3 y 2 5xy 4 4 x3 y 4 xy 3 e2 x sin 2 y x5 C.
Câu 3: Tính tích phân I
e3 z
z 1 z 2 dz trong các trường hợp sau:
3
C
a. C là hình trịn z 1 1 ;
b. C là hình trịn z 2 1 .
Lời giải
z 1 C
3
.
a, Với C là đường tròn z 1 1 . Từ z 1 z 2 0
z 2 C
e3 z
e
e3 z
z
2
, nên ta chọn f z
Vì
, z0 1. Ta có
3
3
z2
z 1 z 2 z 1
3z
f z
3ze3 z 5e3 z
z 2
2
30 ze3 z 9 z 2e3 z 26e3 z
, f z
z 2
3
.
Theo cơng thức tích phân Cauchy cho đạo hàm, ta có
e3 z
2 if z0
e
I
dz z 2 3 dz
if z0
3
2!
z
1
z
2
z
1
C
C
3z
i.
30 z0e3 z0 9 z 2e3 z0 26e3 z0
z0 2
3
i.
30.e3 9.e3 26e3
1 2
3
z 1 C
3
.
b, Với C là đường tròn z 2 1 . Từ z 1 z 2 0
z 2 C
e3 z
Vì
e3 z
z 1 z 2
3
z 1
z2
3
, nên ta chọn f z
e3 z
z 1
, z0 2.
3
Theo cơng thức tích phân Cauchy, ta có
e3 z
I
e3 z
z 1 z 2 dz
3
C
2 i.
C
e3 z0
z0 1
3
2 i.
z 1
3
z2
e6
2 1
3
dz 2 if z0
2 e6i
.
27
65 e3i
.
27