TRƯỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG
BỘ MÔN DU LỊCH

TIỂU LUẬN HẾT MÔN HỌC

CÁC TÔN GIÁO TRÊN THẾ GIỚI
Đề tài: Giá trị của hồi giáo trong phát triển du lịch
Giảng viên: Nguyễn Đức Khoa

Người chấm 1

Người chấm 2

Hà Nội 10/2019

MỤC LỤC


PHẦN 1. HỒI GIÁO
1.1. Tổng quan về Hồi giáo
1.1.1. Lịch sử hình thành
Hồi giáo (tơn giáo của tộc người Hồi) là cách gọi của người Trung Quốc
gọi đạo Islam (theo tiếng Ả rập nghĩa là phục tùng theo ý chân chủ) xuất hiện ở
bán đảo Ả rập vào khoảng thế kỷ thứ VII. Ả rập Xêut là quê hương của Hồi
giáo. Hồi giáo ra đời do hàng loạt nguyên nhân kinh tế, xã hội, tư tưởng gắn liền
với sự chuyển biến từ chế độ công xã nguyên thủy sang xã hội có giai cấp của
các tộc người vùng Trung cận Đông và yêu cầu thống nhất các bộ lạc trong bán
đảo Ảrập thành một nhà nước phong kiến thần quyền do đó cần một tơn giáo
độc thần để thay thế những tơn giáo đa thần tồn tại ở đó từ trước.
Sự ra đời của Hồi giáo gắn liền với tên tuổi một người nổi tiếng là giáo chủ
Mohammed (Mahomet). Mâohammed (570 – 632) là một người thuộc gia tộc

Casimu ở Mecca.
Tục truyền rằng khi Mohammed được 40 tuổi (năm 610) ông một mình vào
trong một hang nhỏ ớ núi Xira, ngoại thành Mecca để tu luyện và trầm ngâm suy
tưởng. Trong một đêm thánh Allah (Ala – Chân chủ) đã cử thiên sứ Gabrien đến
truyền đạt Thần dụ và lần đầu tiên “khải thị” cho ông chân lý của Kinh Coran
khiến ông trở thành “Thánh thụ mệnh” và ông tự xưng là đã tiếp thụ sứ mệnh
của chân chủ trao cho và bắt đầu truyền đạo. Đầu tiên ơng bí mật truyền giáo
trong số những bạn bè thân thiết và họ trở thành những tín đồ đầu tiên, về sau sự
truyền đạo trở nên công khai, đối tượng mở rọâng tới quần chúng ở Mecca
nhưng bị giới quý tộc đả kích và bức hại. Mơhamet đã trốn được đến Yathrib
(sau đổi thành Madinah – Thành phố tiên tri). Ơû đây ông phát động và tổ chức
quần chúng đấu tranh và cuộc cách mạng của ông giành được thắng lợi. Sau đó
ơng tổ chức vũ trang cho các tín đồ (Muslim) và dùng khẩu hiệu “Chiến đấu vì
Allah” và đè bẹp được giới quý tộc ở Mecca.
Cùng với việc mở rộng phạm vi truyền đạo Mohamet còn liên minh với các
bộ tộc và dùng sức mạnh buộc các thế lực còn lại phải quy thuận theo Hồi giáo.
Có thể nói cuộc cách mạng do Mohammed lãnh đạo là một cuộc cách mạng tôn
giáo và cải cách xã hội kết hợp với nhau. Sự ra đời của Hồi giáo đã mở ra một
thời kỳ lịch sử mới thống nhất trên bán đảo Ảrập.
2


Hiện nay trên thế giới có khoảng 900 triệu tín đồ Hồi giáo có mặt ở hơn 50
quốc gia trên khắp các châu lục nhưng tập trung chủ yếu ở các nước Ảrập (trừ Li
băng và Ixraen) và chiếm đại đa số ở các nước như Iran, Irắc, Pakistan,
Apganistan, Thổ Nhĩ Kỳ… và một số nước vùng Trung Á và cả ở Đông nam Á
(chủ yếu ở Inđonesia). Một số quốc gia tự coi mình là quốc gia Hồi giáo. Tuy
nhiên Hồi giáo ở các quốc gia khác nhau nên đã phân chia thành các hệ phái
khác nhau nhưng về cơ bản không đối lập nhau.
1.1.2. Nội dung cơ bản

∗ Giáo lý của Hồi giáo

Đặc điểm giáo lý của Hồi giáo là rất đơn giản nhưng luật lệ và lễ nghi rất
phức tạp và nghiêm khắc thậm chí đến mức khắt khe và nhiều khi nó vượt ra
khỏi phạm vi tôn giáo và trở thành một chuẩn mực pháp lý của xã hội. Trong
Hồi giáo khó thấy ranh giới giữa cái thiêng và cái tục.
Giáo lý cơ bản của Hồi giáo là Kinh Coran (Coran theo nguyên nghĩa tiếng
Ảrập là “tụng đọc”) vì đó là những lời nói của Mơhamet được ghi lại và những
lời này do thánh Allah thông qua thiên sứ Gabrien “khải thị” cho Mohammed.
Kinh Coran tổng cộng có 30 quyển, 114 chương hơn 6200 tiết (là những đoạn
thơ). Nội dung Kinh Coran vô cùng phong phú đại thể bao gồm những tín
ngưỡng cơ bản và chế độ tôn giáo của đạo Hồi và những ghi chép về tình hình
xã hội trên bán đảo Ảrập đương thời cùng với những chính sách về chủ trương
xã hội, quy phạm luân lý đạo đức… Giáo lý Hồi giáo gồm các điểm cơ bản sau:
− Allah là đấng tối cao sinh ra trời đất.
− Allah là đấng tối cao sinh ra mn lồi trong đó có con người.
− Con người là bình đẳng trước Allah nhưng số phận và tài năng tạo nên sự
khác nhau giữa những con người .
− Số phận con người có tính định mệnh và do Allah sắp đặt.
− Tín đồ Hồi giáo phải ln có thái độ đúng: trong cộng đồng (Hồi giáo)
thì phải kiên nhẫn chịu đựng, phục tùng Allah, đối với người ngoài thì
phải kiên quyết bảo vệ mọi lợi ích của Hồi giáo và phải có tinh thần
thánh chiến.
− Về y lý: khuyên bảo con người phải giữ gìn sức khỏe.
− Những lời khuyên về đạo lý:
+ Tôn thờ thần cao nhất là Allah.
3


+

+
+
+
+
+

Sống nhân từ độ lượng.
Thưởng phạt công minh, trừng phạt chủ yếu đối với kẻ thù.
Thánh chiến là thiêng liêng và bắt buộc.
Kiên định và nhẫn nại trong mọi thử thách.
Tin vào định mệnh và sự công minh của Allah.
Cấm một số thức ăn: thịt heo, rượu bia và các chất có men. (Heo là

con vật gắn với khởi nguyên: phát triển là nhờ chăn nuôi).
+ Trung thực.
+ Không tham của trộm cắp
+ Làm lễ và tuân thủ các nghi lễ Hồi giáo.
∗ Tín ngưỡng Hồi giáo

Xét về niềm tin, tín đồ Hồi giáo tin vào Alah, sứ giả Mohammed, thiên sứ,
thiên kinh, hậu thế.
− Tin vào Alah: Đây là một nội dung quan trọng của tín điều cơ bản. Theo
Hồi giáo, Alah là vị thần duy nhất trong vũ trụ, tự sinh ra và bất tử. Alah
sáng tạo thế giới, và là chúa tể. Hồi giáo không thờ ảnh tượng của Alah
vì họ quan niệm Alah toả khắp nơi, khơng một hình tượng nào đủ để thể
hiện Alah.
− Tin vào sứ giả Mohammed: Giáo lý Hồi giáo cho rằng Allah từng cử
nhiều sứ giả đến các dân tộc khác nhau trong những thời kỳ nhất định để
truyền đạt ngôn luận của Allah cho con người. Có đến 5 sứ giả. Trong đó
Mohammed là sứ giả cuối cùng mà Allah chọn lựa. Đây cũng là sứ giả

xuất sắc nhất. Chỉ có Mohammed là được nhận những ngơn luận của
Allah một cách đầy đủ nhất.
− Tin Thiên kinh: Allah từng trao thiên kinh cho các sứ giả trước
Mohammedû, mỗi người một bộ. Nhưng những bộ ấy không đầy đủ, bị
thất lạc hoặc bị người đời sau giải thích sai lệch. Chỉ có bộ thiên kinh mà
Allah truyền cho Mohammed là bộ kinh điển cuối cùng nhưng đầy đủ
nhất. Đó là kinh Coran. Vì vậy, kinh Coran dưới mắt người Hồi giáo làø
bộ kinh điển thần thánh duy nhất.
− Tin vào Thiên sứ: Thiên sứ do Allah tạo ra, là một loại linh hồn, vơ hình
trước con người, khơng có tính thần. Mỗi thiên sứ có một nhiệm vụ.
Trong Thiên sứ cũng có sự phân chia cao thấp. Cao nhất là thiên sứ
Gabrien. Con người không phải phủ phục trước thiên sứ.
4


− Tin vào hậu thế: Sẽ có ngày tận thế. Trong ngày ấy, mọi sinh linh sẽ kết
thúc để rồi tất cả sống lại nhận sự phán xét của Allah. Dựa vào hành vi
của mỗi người mà Allah quyết định: thiên đường dành cho người thiện,
địa ngục là nơi của kẻ ác.
∗ Nghĩa vụ Hồi giáo

Hệ thống nghĩa vụ của tín đồ Hồi giáo rất rộng và chi tiết, dựa trên cơ sở
kinh Coran và sách Thánh huấn.
Các tín đồ có 5 nghĩa vụ chủ yếu. Đó là niệm, lễ, trai, khoá, triều. Đây là 5
trụ cột của Hồi giáo, tạo nên sườn cốt cho đời sống của người Hồi giáo.
− Niệm: tín đồ phải thường xuyên tụng niệm thành tiếng tín điều cơ bản
(Vạn vật khơng phải là Chúa, chỉ có Chân chúa; Mohammed là sứ giả
của Chúa).
− Lễ: tức là lễ bái. Các tín đồ mỗi ngày hành lễ 5 lần (sáng, trưa, chiều, tối,
đêm). Thứ 6 hàng tuần thì làm lễ tại thánh đường 1 lần vào buổi trưa.

Trước khi làm lễ, tín đồ phải rửa mặt, tay chân, quỳ xuống, hướng về đền
Kabah để cầu nguyện.
− Trai: tức là trai giới. Tháng 9 theo lịch Hồi là tháng trai giới của Hồi
giáo. Trong tháng này mọi tín đồ khơng ăn uống, quan hệ tính dục từ khi
mặt trời mọc đến khi mặt trời lặn, trừ một số trường hợp đặc biệt. Kết
thúc tháng này là lễ Phá bỏ sự nhịn đói, các tín đồ sẽ cùng nhau cầu
nguyện, sau đó tặng quà cho nhau, và bố thí.
− Khố: các tín đồ có nghĩa vụ đóng góp cho các hoạt động từ thiện. Sự
đóng góp đó có thể là tự nguyện, nhưng cũng có khi là bắt buộc dựa vào
tài sản của tín đồ (khoảng 1/40 tài sản).
− Triều: Các tín đồ có nghĩa vụ hành hương về Mecca ít nhất 1 lần trong
cuộc đời, để triều bái Kabah trong tháng 12 theo lịch Hồi (hành hương
Haji). Cuộc lễ triều bái kéo dài trong 10 ngày. Ngày cuối cùng tín đồ sẽ
hiến lễ là một con cừu hoặc lạc đà, hoặc một con vật có sừng. Triều bái
Mecca trong dịp này là chính triều. Cịn phó triều thì diễn ra trong thời
gian bất kỳ của năm và ít nghi lễ hơn.
Ngồi ra, Hồi giáo cịn có nhiều quy định cụ thể về hành vi của tín đồ trong
các mối quan hệ xã hội.
∗ Đền thờ Hồi giáo
5


Đền thờ Hồi Giáo không phải là nơi để các tu sĩ hành lễ như nhà thờ Công
Giáo hoặc các chùa Phật Giáo. Đền thờ Hồi Giáo chỉ là nơi họp mặt của các tín
đồ để cầu nguyện tập thể mà thơi. Hồi Giáo khơng có tu sĩ vì họ quan niệm ai
cũng có thể nói chuyện trực tiếp với Thiên Chúa nên không cần qua trung gian
của bất cứ người nào khác. Hơn nữa, khác với Công Giáo, Hồi Giáo khơng có
một "phép bí tích" nào nên khơng cần một thứ chức thánh nào (linh mục, giám
mục, hồng y...). Hồi Giáo có nhiều thánh địa nhưng khơng có giáo đơ nên khơng
cần có giáo hồng.

Hồi Giáo tối kỵ việc thờ ảnh tượng của Chúa và các Thánh nên bên trong
và bên ngồi đền thờ ln ln trống trơn, khơng có một hình tượng nào cả. Đền
thờ Hồi Giáo cũng tương tự như đền thờ Do Thái Giáo (Sinagogue), cả hai đều
được định nghĩa là nơi họp mặt với nhiều dụng đích. (Mosque: Meeting place
for general use of the community). Ngồi việc được dùng làm nơi hội họp, đền
thờ cịn có thể được dùng làm trường học, bệnh viện hoặc nơi tạm trú cho những
người tỵ nạn hoặc nạn nhân trong các vụ thiên tai v.v... Đền thờ Hồi Giáo AlAzhar ở Cairo, thủ đô Ai Cập, từng nổi tiếng là một đền thờ đồ sộ và tráng lệ đã
trở thành trường Đại Học đầu tiên của nhân loại vào cuối thế kỷ 10. Tới nay đã
trên một ngàn năm, trường đại học này vẫn còn đang tiếp tục hoạt động.
Tất cả các đền thờ Hồi Giáo trên khắp thế giới dù lớn hay nhỏ và dù ở bất
cứ nơi nào cũng phải hội đủ các tiêu chuẩn sau đây:
− Phải có chỗ rửa mặt và tay chân sạch sẽ trước khi cầu nguyện.
− Bên trong nhà thờ phải trống trải để các tín đồ có chỗ xếp hàng cầu
nguyện.
− Mọi đền thờ phải có một cái hốc khoét sâu vào tường (a niche) để định
hướng cho mọi người quay mặt về thánh địa Mecca khi cầu nguyện, vì
tại đó có nhà của Chúa, tức đền thờ Ka'ba (House of God).
− Mỗi nhà thờ phải có một bục cao để IMAM giảng kinh vào ngày thứ Sáu
hàng tuần.
− Không được trang trí tường bằng tranh ảnh. Chỉ có thể trang trí bằng các
hình kỷ hà học hoặc bằng nghệ thuật viết chữ Ả Rập (Calligraphy) hoặc
bằng các hình vẽ nghệ thuật của hình học (geometrical decorations).
∗ Hơn lễ Hồi Giáo.

6


Tại các vùng thôn quê Hồi Giáo, việc hôn nhân của con cái hầu như đều do
cha mẹ quyết định. Tại thành thị và trong giới học thức, các thanh niên nam nữ
thường hẹn hị nhau một cách kín đáo tại nhà riêng. Nói chung, tại các nước Hồi

Giáo hầu như khơng có cảnh trai gái tình tự cơng khai trên đường phố hay tại
cơng viên. Tuyệt đại các tín đồ Hồi Giáo quan niệm hôn nhân là sự liên kết giữa
hai gia đình hơn là sự kết hợp của hai cá nhân. Do đó, lễ cưới được coi là một
sinh hoạt đặc biệt của cộng đồng (làng, bộ lạc...) nên mọi người trong cộng đồng
đều được mời đến nhà chú rễ ăn một bữa tiệc vui. Trong tiệc cưới, nam nữ phải
ngồi riêng.
Trong đạo Công Giáo, hôn lễ được coi là một phép bí tích nên hơn lễ phải
được cử hành tại nhà thờ và do một linh mục chủ lễ. Trái lại, đạo Hồi khơng có
phép bí tích nên khơng có một nghi lễ tơn giáo nào dành cho hôn nhân. Các lễ
cưới đều diễn ra tại nhà riêng một cách đơn giản trong im lặng.
∗ Tang lễ Hồi Giáo

Trong đạo Hồi, khơng có một nghi lễ tơn giáo nào cho việc mai táng người
chết. Các xác chết không được đưa đến nhà thờ, chỉ cần người nhà tắm rửa xác
chết sạch sẽ, bọc xác bằng vải trắng, cho vào hịm đem chơn. Luật Hồi Giáo cấm
thiêu xác chết vì họ tin rằng xác lồi người sẽ sống lại trong Ngày Phán Xét
Cuối Cùng (The Last Judgement Day). Thân nhân người chết phải tự chế cảm
xúc, không được gào thét q đáng vì làm như vậy là khơng tin vào lịng nhân từ
vơ cùng của Thiên Chúa và khơng tin xác lồi người sẽ sống lại. Sự chết chỉ là
tạm thời, sự sống mới là vĩnh cửu!
Khi đặt người chết xuống huyệt, phải quay đầu người chết về hướng Thánh
địa Mecca.
∗ Chế độ ăn uống

Chế độ ăn uống của các tín đồ Hồi Giáo đã được qui định một cách chặt
chẽ trong kinh Koran:
- Tuyệt đối cấm uống rượu, dù là rượu nhẹ. Ngay cả trong trường hợp bị
bệnh cũng khơng được uống thuốc có pha rượu. Do luật cấm nghiêm ngặt này
nên hầu hết các tiệm bán rượu của người ngoại quốc trong các nước Hồi Giáo
thường bị các tín đồ cực đoan đốt phá bình địa.

- Tuyệt đối cấm ăn thịt heo.
7


- Cấm ăn huyết của mọi sinh vật.
- Cấm ăn thịt các súc vật đã chết một cách tự nhiên.
- Các tín đồ chỉ được ăn thịt được sản xuất theo đúng luật Hồi Giáo gọi là
HALAL MEAT: Người giết súc vật phải giết nó khi cịn đang sống và khi giết
nó phải cầu nguyện nhân danh Chúa. Sau khi xẻ thịt súc vật phải rửa thịt cho
sạch máu.
Tại Mỹ và Canada, các tiệm bán thịt theo luật Hồi Giáo đều có treo bảng
với hàng chữ HALAL Meat.
∗ Đặt tên cho con.

Các tín đồ Hồi Giáo trên khắp thế giới thường đặt tên con bằng tên của giáo
chủ Muhammad, các vị vua (Caliphs) kế vị Muhammad như Abu, Umar,
Uthman và Ali, các cháu ngoại của Muhammad là Hasan và Husayn hoặc bằng
các tên ghép với tên Allah của Thiên Chúa như: Abdallah (tôi tớ của Thiên
Chúa/Servant of God) Abdul-Rahman (Tôi tớ của Đấng Nhân Lành vô
cùng/Servant of the All-Merciful). Các cô con gái thường được cha mẹ đặt theo
tên các bà vợ nổi tiếng của Muhammad như Khadija, Aisha hoặc tên con gái của
Muhammad là Fatima.
∗ Những ngày lễ hội quan trọng nhất trong năm.

− Lễ hội chấm dứt mùa chay Ramadan (The end of Ramadan).- Mùa chay
kham khổ của các tín đồ Hồi Giáo trên tồn cầu kéo dài ròng rã suốt
tháng 9 Âm lịch. Ngày 1 tháng 10 Âm lịch Hồi Giáo là ngày vui nhất
trong năm của người Hồi Giáo, cũng tương tự như tết Nguyên Đán của
người Trung Hoa và Việt Nam.
− Lễ Mừng Sinh Nhật của giáo chủ Muhammad (Mawlid). Giáo phái

Sunni (chiếm 80% tổng số tín đồ) mừng sinh nhật của Muhammad vào
ngày 12 tháng 3 Âm lịch, giáo phái Shiite (chiếm 12%) mừng sinh nhật
vào ngày 17-3 Âm lịch Hồi Giáo, tức sau 5 ngày. Các quốc gia công
nhận đạo Hồi là quốc giáo coi ngày lễ này như ngày quốc khánh, khắp
nơi trong cả nước tưng bừng treo cờ, kết hoa và chăng đèn tương tự như
Lễ Noel tại các nước Ki Tô Giáo Tây Phương.
− Lễ Mừng Muhammad lên trời (Miraj). Giáo phái Sufis tin rằng
Muhammad đã lên trời cả hồn và xác như Jesus. Lễ Miraj cũng tương tự
8


như Lễ Thăng Thiên (Ascension) của Ki Tô Giáo. Cả hai vị giáo chủ nầy
đều được tin rằng đã lên trời tại Jerussalem. Jesus đã tự mình bay lên
trời, cịn Muhammad được thiên thần Gabriel trao cho một con ngựa
thần có cánh (Buraq) chở ơng bay về trời. Giáo phái Sufis Thổ Nhĩ Kỳ
thường tổ chức các cuộc hòa nhạc kích động và các cuộc khiêu vũ tưng
bừng để mừng lễ này.
− Lễ hội Ashura kích động hận thù của giáo phái Shiite.- Vào ngày 10
tháng Giêng năm 680, cháu ngoại của Muhammad là Husayn (con trai
của Ali và Fatima) bị triều đại Ummayad (theo giáo phái Sunni) sát hại.
Giáo phái Shiite chọn ngày này làm lễ kỷ niệm gọi là Ashura, tương tự
như Ngày Thứ Sáu Tuần Thánh (Good Friday) của Ki Tô Giáo.
1.2. Các giá trị của Hồi giáo
1.2.1. Giá trị về triết lý
∗ Bố thí

Zakat (za-KAAT, có nghĩa là “điều thanh sạch”) bao gồm việc hiến tặng từ
thiện để hỗ trợ người nghèo khó, cũng như hỗ trợ các thánh đường và các công
việc Hồi Giáo. Số tiền hiến tặng được tính là 2,5 phần trăm tổng số gia tài của
một tín đồ trên một khoản tối thiểu nhất định. Tại một số quốc gia Hồi Giáo, số

tiền này do các tổ chức chính phủ thu. Tại các quốc gia khác, số tiền đó là tự
nguyện.
∗ Nhịn Ăn

Mỗi năm, trong suốt tháng Ramadan tính theo lịch mặt trăng, các tín đồ
Hồi Giáo sùng tín khơng ăn, khơng uống, và khơng quan hệ tình dục từ lúc mặt
trời mọc cho đến khi mặt trời lặn. Họ cũng thường xun tự mình cống hiến cho
một cơng việc từ thiện giúp người nghèo khó và đọc kinh Qur’an trong suốt
tháng 7.
∗ Hành Hương

Tín đồ Hồi Giáo có sức khỏe và các điều kiện để làm như vậy cần phải
hành hương đến Mecca ít nhất một lần trong đời. (Việc hành hương về Medina,
thành phố chí thánh thứ hai của Hồi Giáo, thường cũng bao gồm nhưng không
bắt buộc.) Đối với các tín đồ Hồi Giáo trung tín, việc làm như thế là một sự kiện
9


thuộc linh và cảm động vô cùng, tương tự như trực tiếp tham dự đại hội trung
ương hay lần đầu tiên vào đền thờ.
 Như vậy, đạo Hồi đem lại cho các tín đồ một lối sống thánh thiện,
hịa nhập được tiết lộ bởi Thiên Chúa của Abraham, Isaac, Môisen,
và Ðức Giêsu cho Muhammad lần sau cùng và được ghi chép lại
trong kinh Quran. Là các tín hữu trong cùng một Thiên Chúa và là
hậu duệ của Abraham, người Do Thái, người tín hữu Kitơ, và người
Hồi Giáo khơng chỉ chia sẻ nguồn gốc địa lý chung ở vùng Trung
Ðông. Thách đố của họ ngày nay là làm sao hiểu biết hơn về di sản
tôn giáo chung này và được thu hút đến gần nhau hơn, không chỉ trên
phương diện cá nhân mà cịn cộng đồng tín hữu, là những người
đang phải đương đầu với nhiều khó khăn tương tự trong thế giới

ngày nay và có chung một mục đích--đó là sự hồ bình và cơng
chính trên thế giới.
1.2.2. Giá trị về kiến trúc
Ấn Độ là mảnh đất phì nhiêu cho nhiều tôn giáo phát triển, Hồi Giáo đã du
nhập và bén rễ ở đất nước này. Nhiều cơng trình kiến trúc Hồi Giáo đãđược xây
dựng và trở thành những tác phẩm nổi tiếng của con người Ấn Độ cổ đại. Trong
đó nổi bật lên là những cơng trình kiến trúc có tên gọi như : Taj Mahal, Jai-Pur,
Quytab Minah…
Đặc điểm chung của hầu hết các cơng trình kiến trúc Thánh đường Hồi
Giáo đó là kiến trúc mái vịm và những hoạ tiết được trang trí cực kỳ cơng phu ở
trên tường, trên mái, trên cột trụ hay trên trần nhà.
Đăc biệt hơn nữa, đó là những đường diềm, hoạ tiết trang trí được làm nên
từ những người thợ tài hoa và những vật liệu như thuỷ tinh, pha lê lấp lánh nhiều
màu sắc. Trên trần nhà của nhiều Thánh đường lấp lánh vẻ đẹp của những mảnh
pha lê và thuỷ tinh trong ánh đèn hay trong những tia sáng mặt trời len lỏi vào
Thánh đường chính.
Ngồi pha lê và thuỷ tinh xuất hiện trên tường và trần nhà của Thánh
đường Hồi Giáo cịn có những nét chạm trổ trên vàng lát vào những bức tường
tạo cảm giác về sự giàu có và trang nghiêm của Thánh đường Hồi Giáo. Bước

10


vào bất cứ một Thánh đường Hồi Giáo nào, chúng ta hầu hết đều bất ngờ bởi
những đường nét trang trí tinh vi của thuỷ tinh, pha lê hay, sa thạch đỏ…
Đối với Đạo Hồi, trong lĩnh vực nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc thì kiến
trúc là chủ yếu, bởi trong khi người Ấn Độ giáo đắp, đục những tượng để trang
trí cho chùa, đền thì người Hồi Giáo lại cực liệt phê phán sự thờ phụng ngẫu
tượng. Họ gần như khơng có điêu khắc.
∗ Một số thánh đường hồi giáo nổi tiếng


− Đại Thánh đường Al Haram - Mecca, Saudi Arabia
Đây là nơi đầu tiên được xây dựng cho các tín đồ Allah cầu nguyện, được
mở vào năm 638 sau công nguyên. Al Haram là thánh đường rộng nhất và lâu
đời nhất thế giới. Cấu trúc hiện tại của thánh đường có diện tích 356.800 m2,
bao gồm các khơng gian cầu nguyện ngồi trời và trong nhà, có thể chứa đến 4
triệu tín đồ trong thời gian Hajj, một trong những cuộc tụ họp lớn nhất hàng năm
của người Hồi giáo trên thế giới.

Không giống như nhiều nhà thờ Hồi giáo khác thường phân biệt giới tính,
đàn ơng và phụ nữ có thể cùng nhau cầu nguyện tại Al-Masjid Al-Haram.
− Thánh đường Al-Masjid an-Nabawi - Medina, Ảrập Saudi
Còn được gọi là thánh đường Tiên Tri, do được xây bởi nhà tiên tri
Mohammad, nằm tại thành phố Medina. Đây là địa điểm linh thiêng thứ 2 của
người đạo Hồi.
11


Một trong những nơi quan trọng nhất của thánh đường là Green Dome, nơi
đặt mộ nhà tiên tri Mohammad. Vào năm 1279 sau cơng ngun, người ta làm
một mái vịm bằng gỗ phía trên ngơi mộ, mái vịm này sau đó được làm đi làm
lại nhiều lần, được sơn màu xanh lá năm 1837, đó là nguồn gốc của tên gọi
Green Dome (mái vòm xanh).
− Sultan Omar Ali Saifuddin, Brunei
Thánh đường hoàng gia Brunei nằm tại Bandar Seri Begawan, thủ phủ của
vương quốc Hồi giáo. Đây được coi là một trong những thánh đường đẹp nhất
châu Á Thái Bình Dương, và là địa điểm hút khách chính ở đất nước này. Thánh
đường được xây dựng năm 1958, kết hợp kiến trúc thời Phục hưng và phong
cách Ấn Độ Mughal cùng kiến trúc Hồi giáo truyền thống.


12


Được thiết kế bởi kiến trúc sư người Ý Cavalieri R.Nolli, đại thánh đường
được xây dựng trên một phá nhân tạo gần dải đất dọc theo bờ sông Kampong
Ayer với diện tích tồn bộ khn viên khoảng 2 ha. Đại thánh đường cao 52m có
thể được nhìn thấy từ bất kỳ nơi nào ở thủ đô Bandar Seri Begawan với những
tháp cao bằng cẩm thạch và mái vòm tròn. Tháp cao nhất cũng là tháp chính với
chiều cao hơn 44m. Thánh đường được bao quanh bởi rất nhiều cây và các vườn
hoa, theo quan niệm của đạo Hồi, đó là biểu tượng của thiên đàng.
− Taj Mahal ở Agra
Nếu như Agra là cả một vườn hoa đẹp của nền nghệ thuật kiến trúc Ấn Độ
thời Mogol, thì Taj Mahal khơng phải là lâu đài hay đền miếu gì cả mà là lăng
mộ của vợ hoàng đế Giahan – hoàng hậu Argiumam Bano Begum.
Nếu như người Hindu hỏa thiêu xác chết thì người Hồi lại thực hiện mai
táng và Taj Mahal là một lăng mộ điển hình nhất, do vua Shah Sahan xây dựng
thể theo nguyện vọng trước khi qua đời của người vợ thứ hai mà ông vô cùng
yêu quý.
Kiến trúc chính của khu lăng mộ là một tịa lâu đài đáy hình bát giác, xây
bằng đá cẩm thạch trắng và sa thạch đỏ trên nền đất cao. Trên nóc tịa lâu đài đó,
ở chính giữa là một mái vịm tròn, lớn bằng đá cẩm thạch trắng đồ sộ, uy nghi và
cao 75m, xung quanh cịn có bốn vịm trịn nhỏ hơn.Ở bốn góc lại vươn lên bốn
13


tháp nhọn, cao đến 40m được ví như bốn cây sáo đang tấu nhạc hay bốn cây bút
đang đề thơ lên mây thắm. Tất cả đều làm bằng đá cẩm thạch trắng như tuyết một chất liệu đá cực kì nhạy cảm với sự thay đổi cho dù là nhỏ nhất của ánh
sáng, nó phản chiếu những màu sắc biểu hiện kỳ diệu của đất trời qua từng
khoảnh khắc. Người Ấn Độ gọi Taj Mahal là “viên ngọc trân châu của những
đền đài Ấn Độ” hay “ một giấc mơ tiên hiện thành đá trắng.” Trên cửa, trên

tường và trên bức rèm quây chung quanh hai ngôi mộ là những trang trí tinh xảo
được làm bằng cách khảm 12 thứ đá quý nhiều màu sắc trên nền đá cẩm thạch
trắng.
Đồ sộ mà vẫn thanh tú, nhẹ nhàng nhờ sự sắp xếp hài hịa của các bộ phận
và phong cách hồn hảo trong quan hệ tương tác giữa mỗi bộ phận và tổng thể,
Taj Mahal trở thành biểu tượng cảu sự tồn mĩ. Nó là một kì quan nổi tiếng thế
giới, một kì quan được tạo nên bằng máu thịt và trí tuệ của người Ấn Độ. Nó
tiêu biểu cho Ấn Độ, cũng như tháp Eiffel là linh hồn của Pháp.
Trong rất nhiều những cơng trình Hồi Giáo ở Ấn Độ thì Taj Mahal là một
thánh đường lộng lẫy và tuyệt mĩ nhất. Kiến trúc chính của khu lăng là một tịa
lâu đài hình hình bát giác xây trên một nền cao bằng đá cẩm thạch trắng và sa
thạch đỏ. Mái đền là một vòng tròn bằng cẩm thạch trắng muốt, sừng sững, đồ
sộ giữa vòm trời xanh nhưng vẫn phơi ra những đường nét thanh thốt ngoạn
mục. Cửa chính với mái vịm của nó tượng trưng cho cổng vào thiên đường.
Hơn 400 năm qua và vĩnh viễn về sau này, Taj Mahal vẫn đứng đó, huyền
diệu trong sương mù ban mai, tinh khiết ngời ngời rạng đông bởi sự ngưỡng
vọng của người đời : Một đài tưởng niệm cho cái đẹp, “giấc mơ tiên hiện lên
thành đá trắng.”
Những phong cách xây dựng theo Đạo Hồi thích kiểu kiến trúc này ngay từ
khi xây phần ngoài ở Alai Darwaza, và sau đó đã được Alauddin bổ sung vào
Thánh đường Hồi giáo nổi tiếng có tên là Quawwatul-Islam vào năm 1311.

14


− Quwat-ul-Islam
Quwat-ul-Islam ở Dehli là giáo đường đạo Hồi đầu tiên được xây dựng trên
đất Ấn Độ do Sultan đầu tiên: Qutb-ud-bin-Aibak.
Về kĩ thuật và phong cách, cơng trình này mang tính chất Hồi giáo thuần
khiết, tuy nhiên vẫn phảng phất bóng dáng nghệ thuật Ấn Độ, bởi vì, về chất liệu

người Hồi đã dùng lại những cột đá của các đền đạo Jain bị phá hủy. Mặt khác,
những nghệ sĩ, thợ thuyền bản xứ tham gia thể hiện công trình cũng đã phổ vào
đó một đơi chút chấmphá của nền nghệ thuật truyền thống của họ.
Giáo đường Quwat-ul-Islam nay đã đổ nát nhưng QuibMinar được dựng
lên bên cạnh nó, vừa là ngọn tháp giáo đường (manara), vừa là đài chiến thắng
thì qua tám thế kỉ dãi dầu mưa nắng vẫn là một cơng trình nghệ thuật bất hủ của
Ấn Độ. Nó là một cột đá khổng lồ cao 73m thon nhỏ dần lên cao ( đường kính
đáy là 14,2m, đường kính đinhr là 2,7m). Bên trong tháp là một cầu thang 376
bậc, cuốn vòng dẫn lên đỉnh. Ba tầng dưới bằng Sa thạch vàng, nâu và đỏ, ba
tầng này là hồn tồn chính gốc, cịn hai tầng trên đã được thay thế, sửa chữa ở
những thời đại muộn hơn với lớp nhũ bằng đã cẩm thạnh trắng. Trong khi ba
tầng dưới có các rãnh máng chạy dọc có góc cạnh thì hai tầng trên lại tạo rãnh
vịng quanh, trơn mịn hơn

15


1.2.3. Các giá trị của tâm linh
Đời sống tâm linh là một hình thức đặc biệt của ý thức con người và ý thức
xã hội. Đã có những khuynh hướng sai lầm về vấn đề này: hoặc là tuyệt đối hố
vai trị của đời sống tâm linh, hoặc là đồng nhất đời sống tâm linh với chủ nghĩa
duy tâm, với mê tín dị đoan. Có hay khơng một thế giới tâm linh huyền bí với
những phép nhiệm màu đầy quyến rũ? Điều đó cịn cần được nghiên cứu và
tranh luận rất nhiều. Tuy nhiên, có thể khẳng định một cách chắc chắn rằng,
khơng có bất kỳ một quốc gia, một dân tộc nào trên thế giới lại khơng có một
đời sống tâm linh hết sức phong phú.
Đối với đạo Hồi giáo cũng vậy, họ tin vào thánh Allah, tin có các thiên thần
và ma quỷ, tin sách mạc khải và tin vào các vị thiên sứ. Bất kỳ ai cũng dễ nhận
thấy rằng, việc hướng về thế giới tâm linh dường như là một nhu cầu tất yếu
trong đời sống tinh thần của con người. Nhu cầu này giúp con người xoa dịu

những nỗi đau trần thế, vượt qua được những khó khăn, những thử thách nghiệt
ngã của cuộc đời dù chỉ là về mặt tinh thần. Khi gặp những nỗi đau, những điều
bất hạnh, bất kỳ ai cũng có nhu cầu được sẻ chia, được an ủi. Và, những lúc rơi
vào tình huống như vậy, có lẽ rất nhiều người sẽ hướng về thế giới tâm linh để
cầu mong một sự che chở, vỗ về, dù họ biết chẳng bao giờ có một phép màu nào

16


cả. Những nỗi đau quá sức chịu đựng của con người nhỏ bé, yếu đuối và mong
manh vẫn thường xẩy ra trong cuộc đời ngắn ngủi.
Chúng ta không thể phủ nhận các giá trị tâm linh đạo Hồi nói riêng và các
tơn giáo khác nói chung đem lại được. Đúng như C.Mác đã từng khẳng định, tôn
giáo chỉ là “thuốc phiện của nhân dân”, chỉ mang lại sự đền bù có tính hư ảo.
Tuy nhiên, khi trình độ phát triển của con người cịn có những hạn chế, thì sự
đền bù đó cũng có giá trị nhất định, dù chỉ là về mặt tinh thần. Hướng về thế giới
tâm linh khơng những là một nhu cầu, mà dường như cịn là một cách giúp con
người sống lương thiện hơn, tốt đẹp hơn.

17


PHẦN 2. HỒI GIÁO VỚI PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG DU LỊCH
2.1. Thị trường khách
Hiện nay trên thế giới có hơn 1,8 tỷ người đang theo đạo Hồi giáo chiếm
24% dân số thế giới. Đây quả thực là một mỏ “vàng” để chúng ta khai thác đối
với ngành du lịch nói riêng và ngành dịch vụ nói chung.
∗ Thị trường khách Hồi giáo tại Trung Đông

Đây được coi là thị trường khách tiềm năng nhất để chúng ta khai thác

ngành dịch vụ và ngành du lịch. Tại Trung Đông, Hồi giáo chiếm 90% dân số
Trung Đơng, tức khoảng 300 triệu tín đồ. Đặc biệt các nước tại khu vực này như
(Saudi Arabia, Quatar, Iran…) vơ cùng giàu có bởi thiên nhiên ban tặng nguồn
dầu khí vơ cùng lớn chiếm ¼ sản lượng dầu khí trên thế giới.
∗ Thị trường khách Hồi giáo tại Á Châu

Thị trường khách tại khu vực Á Châu tuy không giàu bằng khu vực Trung
Đông nhưng đây lại là thị trường có số lượng tín đồ đạo Hồi đơng nhất đó là các
nước Indonesia, Ấn Độ, Pakistan, Bangladesh… Với số lượng tín đồ Hồi giáo
đơng như thế và trị trí địa lý gần Việt Nam đó là cơ hội tốt để chúng ta khai thác
và phát triển ngành du lịch.
2.2. Sản phẩm du lịch
Sản phẩm du lịch chính mà các nước đang khai thác vào dịng khách theo
đạo Hồi chính là các tour du lịch.
Tại Việt Nam đang có rất nhiều tour du lịch dành cho người theo đạo Hồi
đến thăm quan những địa điểm nổi tiếng tại đất nước chúng ta. Một số tour như
HCM-Đà Lạt 2 ngày 1 đêm, Đà Nẵng-Hội An 3 ngày 2 đêm… Khi tham gia
những chuyến tour như vậy họ cũng đồng thời tiêu thụ một số sản phẩm du lịch
khác như đồ lưu niệm, thực phẩm truyền thống,… tại địa phương đó.
2.3. Dịch vụ du lịch
Để khai thác được tối đa thị trường khách Hồi giáo đầy tiềm năng, chúng ta
phải đáp ứng được những nhu cầu cần thiết của người theo đạo Hồi và có những
nhà hàng, khách sạn phục vụ các tệp khách này.
Một số ý tưởng nhà hàng dành cho người Hồi giáo
18


− Có một khơng gian riêng dành cho người Hồi giáo cách biệt so với các
nhóm khách hàng khác. Khách hàng nam và khách hàng nữ có thể ăn
riêng

− Người Hồi giáo khơng uống rượu bia các loại nước có cồn do đó chúng
ta xem xét khơng nên bán rượu bia.
− Người Hồi giáo không ăn thịt lợn nên trong menu các món ăn từ thịt chủ
yếu là Thịt gà, thịt bò, cừu, dê, cá nhưng khi khi giết mổ phải được thực
hiện bởi người có chứng chỉ Halal với những nghi thức phù hợp.
− Thực đơn gợi ý: Bữa sáng gồm súp mì, súp hải sản, súp gà, bánh bao,
sữa tươi, cà phê, nước chè, hoa quả các loại. Bữa chính gầm xà lách rau
trộn, dưa chuột ngâm xốt cà chua, súp bị với rau, súp mì hải sản, sate
cừu, tơm xào lạc, cá bỏ lị, thịt bị xiên sốt chua ngọt, đùi gà nấu dứa,
cơm trắng, bánh gatô nhỏ, mì xào, canh củ sen nấu bị bằm, canh chua
đậu phụ, hoa quả tươi…
− Vào tháng ăn chay Ramadan, khách Hồi giáo nhịn ăn cả ngày từ lúc mặt
trời mọc đến khi mặt trời lặn nên hoặc họ ăn tối hoặc ăn vào sáng sớm
khi mặt trời chưa mọc. Những viên phục vụ nhà hàng cần được đào tạo
kiến thức và nghiệp vụ phục vụ khách Hồi giáo để tránh những sai sót
đáng tiếc do khơng hiểu thức hiểu biết nghi thức Hồi giáo.
2.4. Ứng xử trong du lịch
∗ Đối với nhân viên khách sạn

− Khi làm thủ tục tiếp nhận phịng cho khách nữ thì nên cử nhân viên để
nhân viên lễ tân nữ phục vụ. Khách hàng nữ sẽ không giao tiếp với nhân
viên nam do quy định của đạo hồi không cho phép giao tiếp với đàn ông
lạ.
− Khi hướng dẫn đường đi hoặc chỉ dẫn thì dùng cả bàn tay ngón tay út
vào lịng bàn tay. Người theo đạo hồi quan niệm dùng ngón trỏ để chỉ là
một hành động thô lỗ.
− Khi nhận hộ chiếu hoặc được các đồ vật thì dùng tay phải hoặc cả hai
tay. Khi bắt tay thì tuyệt đối khơng dùng tay trái.
− Đạo Hồi quy định hành lễ 5 lần mỗi ngày nên khu vực sảnh cần có
phịng hành lễ dành cho người theo đạo Hồi. Nếu khơng có phịng hay lễ

thì nên dành một khu vực có sẵn khăn vải sáng màu để khách hành lễ.
Khi khách hàng lễ thì tránh đi qua trước mặt họ
19


− Trong ngăn kéo phòng ngủ dành cho khách Hồi giáo nên có cuốn kinh
Koran. Đây là hành động thể hiện sự trân trọng và quan tâm đến khách
hàng đối với người Hồi giáo.
− Minibar không được để đồ uống có cồn.
− Cung cấp áo tắm dành cho phụ nữ hồi giáo sử dụng tại bể bơi, spa hoặc
bãi biển.
− Tivi cần có những kinh truyền hình Hồi giáo để khách hàng cập nhật
thông tin.
∗ Nhân viên nhà hàng

− Không phục vụ đồ uống có cồn cho khách đạo Hồi
− Nên phục vụ các món ăn Halal và khơng nên phục vụ các món trong
danh sách Haram
∗ Khách du lịch khi đến các nước Hồi giáo

−
−
−
−

Không nên bỏ tay vào túi quần nơi công cộng
Bàn chân cũng bị là không sạch sẽ, khơng nên lấy các vật gì bằng chân
Khơng nên chỉ chân vào người khác.
Bạn có thể bắt chéo chân ngang đầu gối, nhưng không được đặt một mắt


cá chân lên đầu gối.
− Bạn nên bỏ giày trước khi bước vào nhà hay những nơi linh thiêng.
− Khi vào các nhà thờ Hồi giáo hay các đền, rất cần chú ý đến trang phục.
Đối với nữ giới, nên mặc váy ngang đầu gối hoặc dài hơn và áo dài tay.
Ngồi ra, tránh mặc áo khơng tay.
− Khơng nên thể hiện tình cảm nơi cơng cộng
− Khơng bắt tay phụ nữ Hồi giáo

20


PHẦN 3. KẾT LUẬN
Dịch vụ du lịch Hồi giáo trên thế giới ước tính hằng năm khoảng 190 tỷ đơ.
Đây chính là phân khúc vơ cùng hấp dẫn đối với các nước, trong đó có Việt
Nam. Điều này cũng địi hỏi Việt Nam cần phải có các dịch vụ thân thiện hơn để
ngày càng thu hút các khách hàng đầy tiềm năng này.
∗ Hấp dẫn nhưng chưa đủ

Ngoài phong cảnh đẹp, lễ hội truyền thống và những bãi biển cát trắng mịn
màng, sự thân thiện và lòng hiếu khách của Việt Nam sẽ làm cho chuyến thăm
trở thành một trải nghiệm du lịch khó quên đối với du khách Hồi giáo tới Việt
Nam.
Đến với những địa điểm du lịch nổi tiếng tại Việt Nam như Hà Nội,
TPHCM, Đà Nẵng, Hội An, Nha Trang hiện có rất nhiều địa điểm ăn, nghỉ, mua
sắm dành cho người Hồi giáo.
Chẳng hạn, những khách sạn, nhà hàng Halal nổi bật ở Hà Nội bao gồm:
Cosiana Hotel & Halal Restaurant, India Palace - Dakshin, Khazaana, Nisa,
Little India, diêu Loins và Tandoor Restaurant. Về cơ sở cầu nguyện, khách du
lịch Hồi giáo có thể ghé thăm Al Noor Masjid nằm trên phố Hàng Lược, nhà thờ
Hồi giáo duy nhất ở Hà Nội.

TPHCM là nơi có nhiều nhà hàng và nhà thờ Hồi giáo Halal nhất Việt Nam
và việc tiếp cận các cơ sở dịch vụ, cầu nguyện cho khách du lịch Hồi giáo khá
dễ dàng. Một số nhà thờ Hồi giáo trong Thành phố và các nhà hàng Halal tập
trụng tại Quận 1. Tại đây, khách du lich Hồi giáo sẽ tìm thấy một số địa điểm
lưu trú phù hợp và thân thiện cũng như các khu phố mua sắm, ăn uống, vui chơi
dành riêng cho người Hồi giáo.
Khách du lịch Hồi giáo khi đến thăm TPHCM sẽ quay lại nhiều lần vì
Thành phố này rất sôi động và nhiều người Hồi giáo sinh sống, kinh doanh... và
cũng nhiều khách du lịch quay lại để tìm kiếm cơ hội hợp tác.
Các doanh nghiệp du lịch của TPHCM đã tiếp cận được thị trường các
nước Hồi giáo để thực hiện các tour du lịch dành cho riêng cho người Hồi giáo,
các hướng dẫn viên du lịch tại đây đã được đào tạo, tìm hiều về văn hóa của
người Hồi giáo.
21


Tuy nhiên, ngay tại Hà Nội, những điểm vui chơi và tham quan vào buổi
tối đối với khách du lịch Hồi giáo cịn ít, gần như khơng có điểm vui chơi dành
cho khách Hồi giáo ngoài phố đi bộ. Các doanh nghiệp du lịch cũng chưa chú ý
đến phân khúc này để quảng bá.
Nha Trang nổi tiếng với những bãi biển cát trắng tuyệt đẹp, vịnh tuyệt đẹp
và thác nước tráng lệ nhưng các cơ sở cho người Hồi giáo ở đây không phong
phú như Hà Nội và TPHCM.
Nha Trang khơng có bất kỳ nhà thờ Hồi giáo nào và cũng chỉ cung cấp một
nhà hàng Halal - Nhà hàng Ấn Độ Omar. Nha Trang cũng giống Hà Nội là thiếu
các điểm vui chơi, tham quan vào buối tối nên khách Hồi giáo thường không lưu
trú quá nhiều ngày tại đây.
Hội An, một điểm đến du lịch được đánh giá cao khác ở Việt Nam và là nơi
lý tưởng cho du khách có hứng thú với lịch sử, văn hóa, cũng ở tình trạng như
Hội An. Nhưng các cơ sở cho khách du lịch Hồi giáo ở đây khan hiếm nên

khách du lịch là người Hồi giáo đến đây thường không lưu trú lại mà họ quay về
Đà Nẵng để nghỉ.
 Tóm lại để khai thác được lượng khách tiềm năng tín đồ theo đạo
Hồi để phát triển du lịch thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng thì
chúng ta cần phải đáp ứng được nhu cầu thiết yếu của người theo đạo
Hồi. Đặc biệt chú ý, các tiện nghi lưu trú và dịch vụ giải trí phải đảm
bảo sự riêng tư vốn có của tín đồ Hồi giáo. Đây là một yếu tố quan
trọng mà khách du lịch Hồi giáo đang tìm kiếm.

22