CHỦ ĐỀ:
ẢNH HƯỞNG CỦA PCB
ĐẾN CON NGƯỜI

1

•


MỞ ĐẦU
PCB (PolyChlorinated Biphenyl) là một loại hóa chất do con người tổng hợp ra.
Khoảng những năm 1930 thì PCB được tơn vinh như một loại hóa chất hồn
hảo trong công nghiệp và được sử dụng như một chất phụ gia lý tưởng đặc
biệt là sử dụng như chất cách điện trong các thiết bị điện như máy biến áp, tụ
điện, trong chất lỏng thủy lực cho các thiết bị nâng hạ và một số ứng dụng dân
dụng. Nhưng theo Tổ chức Y tế thế giới, PCB có khả năng gây ung thư và hàng
loạt ảnh hưởng xấu đến hệ thần kinh, hệ miễn dịch, hệ sinh dục, khả năng
sinh sản của con người…. Vì thế chúng đã bị cấm vào cuối những năm 1970 ở
nhiều nước bởi những nguy cơ gây hại cho môi trường và sức khỏe con
người…Tuy nhiên, PCB là những hợp chất rất bền vững, hiện nay chúng vẫn
cịn tồn tại trong mơi trường. Vậy chúng ta cùng đi tìm hiểu rõ hơn về PCB và
những tác động của nó.
2/27


NỘI DUNG
I.
II.

III.
IV.

V.

Giới thiệu chung.
Con đường xâm nhập của PCB vào cơ thể con
người.
Ảnh hưởng của PCB tới con người.
Cơ chế gây độc của PCB.
Cần làm gì khi tiếp xúc với PCB?

3/27


. Giới thiệu chung
PCB (PolyChlorinated
Biphenyl) là một loại
hóa chất do con người
tổng hợp ra

PCB là
hàng hóa
nguy
hiểm

PCB

PCB là
chất thải
nguy hại

PCB là hóa chất

độc hại
4/27


1. Một số sản phẩm chứa PCB

Dầu bôi trơn

Dung môi cho mực in của giấy
copy không chứa các bon

Dầu cắt gọt

Chất kết dính, chất chống
cháy và chất dẻo

Sơn

Máy biến thế

Nguồn :Báo công thương
5/27


2. Cấ u trúc

Công thức: C 12 H 10-nCl n

Công thức của PCB
6/27



Một số loại PCB
7/27






Mối liên hệ giữa hoạt tính sinh học và cấu trúc của PCB: Nhiều nghiên cứu
đã chỉ ra rằng độc tính của PCB phần nhiều là do sự có mặt của các đồng
phân dạng phẳng.
Ba PCB đồng phẳng được xem là độc nhất là : PCB77, PCB126, PCB169.

Cống thức của một số
PCB

8/27


3.Tính chất
• Khơng mùi, khơng vị, màu vàng nhạt
• Có dạng là dung dịch nhớt
Tính chất vật lý • Có hằng số điện mơi cao, nóng chảy ở nhiệt độ cao

•
•
•
Tính chất hóa •

học

Hình thái hóa
học

PCB ít tan trong nước, tan nhiều trong dung môi hữu cơ, dầu, chất béo
PCB khá trơ về mặt hóa học
Có tính bền nhiệt, cách điện, khó hóa hơi
Phân hủy bởi phản ứng quang hóa, phân hủy yếm khí hoặc hiếu khí bởi
sinh vật, phân hủy hoàn toàn ở nhiệt độ cao .Thiêu huỷ ở nhiệt độ thấp
tạo ra sản phẩm cháy khơng hồn tồn là dioxin và furan.

• PCB rất bền vững trong mơi trường, thời gian bán hủy từ vài năm đến
hơn 100 năm tùy vào điều kiện MT
• Nặng hơn nước nên thường hay lắng đọng dưới đáy sơng ngịi, kênh
rạch
• Khi đốt ở nhiệt độ thấp chuyển sang dạng khí với tầm phát tán rộng và
nguy hiểm hơn
9/27


II. Con đường xâm nhập của PCB
Qua
đường tiêu
hóa
Truyền
từ mẹ
sang con

Qua

đường hô
hấp

Qua da

10/27


1.Qua đường tiêu hóa
 Do ăn uống thức ăn bị nhiễm PCB, nuốt không chủ định dầu, đất, vật liệu
chứa PCB.
 PCB tích tụ sinh học trong cơ thể.

Hình: Tích lũy sinh học của PCB trong chuỗi thức
ăn.(mg/kg chất béo)

11/27




Các tuyến đường phổ biến nhất tiếp xúc với PCB là do ăn cá bị ơ nhiễm vì
trong chuỗi thức ăn của chúng có chứa PCB thường có trong nguồn nước
thải. Lượng PCB này sẽ lưu trữ trong mỡ cá.

Hình: Một tomcod Atlantic trưởng hành
thu thập từ sông Hudson bị ô nhiễm PCB
12/27



2. Qua đường hơ hấp


PCB do bay hơi hoặc hình thành và phát sinh khơng chủ định trong
q trình đốt, cháy nổ, gia nhiệt cao đối với các vật liệu, thiết bị
chứa các tiền chất của PCB tồn tại trong khơng khí. Nó sẽ xâm nhập
vào cơ thể con người qua đường hơ hấp.

Hình: Con người có thể hấp thụ và tích lũy PCB qua đường hơ hấp.
Nguồn:
/>

3. Truyền từ mẹ sang con
PCB có thể truyền từ mẹ sang con qua quá trình mang thai hoặc cho con
bú.

PCB trong sữa mẹ ở Đức
Nguố n:
/>dings/bangkok/FIEDLER1.html

14/27


4. Tiếp xúc qua da




Làm việc với vật liệu, thiết bị và
chất thải như dầu máy biến áp, tụ

điện, máy cắt, thiết bị nâng hạ
thủy lực, bơm cao áp,... chứa PCB,
hoặc vơ tình tiếp xúc với đất, trầm
tích chứa PCB.
Các nhà nghiên cứu kết luận rằng
“PCB có thể hấp thụ nhanh chóng
qua da” (Wester và cs, 1983). Một
số nghiên cứu đã chỉ ra rằng trong
24 giờ, có tới 15,2 - 33,9% PCB
được hấp thụ qua da.
Hình: Người lao động tiếp xúc với PCB.
Nguồn:
/>30/cat/154/nfriend/3742299/Default.aspx

15/27


Ngưỡng tiếp nhận PCB của một số nước trên thế giới.

16/27


III. ẢNH HƯỞNG TỚI SỨC KHOẺ CON NGƯỜI

Tác động của PCB đến con người
Nguồn: Bản tin Dự án quản lý PCB tại Việt Nam,24/07/2013

17/27



1. Gây nhiễm độc cấp tính và mãn tính
●

●

Nhiễm độc cấp tính

●

●

●

●

Nhiễm độc mãn tính
●

Bỏng da, trầy da, thay đổi cấu trúc của da
và móng tay.
Chức năng gan và hệ thống miễn dịch bị
thay đổi.
Đau đầu, hoa mắt, mất trí nhớ, suy nhược
thần kinh, hoảng loạn và bất lực.
Chán ăn, buồn nôn, đau vùng bụng, phù
mặt và tay.
Ban đỏ trên mặt, cổ, vai, cánh tay, ngực và
bụng.
Viêm gan với chứng gan to, rối loạn tiêu
hóa, huyết niệu, bỏng mắt, bất lực, biến

đổi một số men trong máu.
Da trở nên khô và ngứa, các mụn trứng cá
không gây viêm, các nang lông chứa bã
nhờn và Keratin.

18/27


1. Gây nhiễm độc cấp tính và mãn tính

Em bé Nhật Bản bị nhiễm độc PCB
năm 1968

Biểu hiện của nhiễm độc PCB

19/27

Biểu hiện của nhiễm độc PCB


2. Gây ung thư
 PCB gây các khối u ác tính, ung thư gan, túi mật ung thư bàng
quang, ung thư đường mật, ung thư đường tiêu hóa, ung thư
não, và có thể liên quan đến ung thư vú.

3. Ảnh hưởng đến hệ thống miễn dịch
 Hệ thống miễn dịch là rất
quan trọng.
 PCB ức chế hệ miễn dịch
làm gia tăng bệnh u

lympho không Hodgkin
và làm giảm lượng bạch
cầu máu.

20/27


4. Ảnh hưởng đến Sinh sản
 Trẻ em sinh ra từ các bà mẹ đã làm
việc trong môi trường nhiễm PCB
trong các nhà máy có trọng lượng
nhỏ hơn, tuổi thai ngắn hơn.

Bào thai bị phơi nhiễm PCB

5. Ảnh hưởng đến thần kinh
Ảnh hưởng lớn nhất của PCB là
ảnh hưởng lên trí nhớ và khả năng tập
trung. Phần lớn những đứa trẻ này có
chỉ số IQ trung bình và khả năng nhận
thức thấp.
Phụ nữ tiếp xúc với PCB trước hoặc
trong khi mang thai có thể sinh con với
vấn đề thần kinh và động cơ kiểm sốt
đáng kể, trong đó có chỉ số IQ thấp hơn
và bộ nhớ ngắn hạn kém.

21/27



6. Ảnh hưởng nội tiết




Ảnh hưởng đến nồng độ hormone
tuyến giáp của con người
Giảm số lượng tinh trùng, cơ quan
sinh dục thay đổi, tuổi dậy thì sớm,
và thay đổi tỷ lệ giới tính của trẻ
em, thay đổi sự trao đổi chất
steroid sinh dục trong cơ thể, làm
thay đổi mức độ bình thường của
estrogen và testosterone.

22/27


IV. CƠ CHẾ GÂY ĐỘC CỦA PCB

Cơ chế gây độc của PCB (nguồn:Maria, 22/1/2014)

23/27


V. Cần làm gì khi tiếp xúc với PCB?
Các dạng tiếp xúc

Biện pháp sơ cứu


Chất lỏng chứa
PCB vào da

Rửa bằng nước ấm và xà phòng
trên da

Chất lỏng chứa
PCB vào mắt

Rửa mắt với nước ấm trong
vịng 15 phút, và ln giữ mắt
mở to

Chất lỏng chứa
Rửa miệng với nước. Không
PCB vào miệng và được uống bất kỳ nước gì khác
dạ dày
và đến gặp bác sỹ ngay

Tiếp xúc với khí có Đưa người bị ảnh hưởng ra khu
nồng độ PCB cao vực ngoài trời

24/27


KẾT LUẬN
PCB là một chất độc hại và rất bền vững trong mơi trường. Nó có
thể xâm nhập vào cơ thể con người qua các con đường: qua đường
tiêu hóa, qua đường hô hấp, qua da, truyền từ mẹ sang con. Khi
vào trong cơ thể PCB thường tích trữ nhiều trong các mơ mỡ. Nó có

thể gây ra các tác động cấp tính và mãn tính đến sức khỏe con
người nặng nhất có thể gây ung thư; làm suy giảm hệ thống miễn
dịch của cơ thể; ảnh hưởng đến khả năng sinh sản; ảnh hưởng tới
hệ thần kinh và nội tiết tố của con người. Việc phát hiện và điều trị
phơi nhiễm PCB rất tốn kém. Do đó, mỗi cá nhân cần tuân thủ
nghiêm các biện pháp phòng ngừa, giảm thiểu tiếp xúc với các thiết
bị, vật liệu có khả năng nhiễm PCB, nhằm bảo vệ sức khỏe của
chính mình.

25/27