SINH 9 TIET 3132

<span class='text_page_counter'>(1)</span>TiÕt 31 Bµi 27 Thùc hµnh Quan s¸t thêng biÕn Ngµy so¹n: 24/ 11/2012. Líp 9A 9B. Ngµy gi¶ng. Sè häc sinh v¾ng. Ghi chó. i. Môc tiªu. 1. kiÕn thøc: - Học sinh nhận biết một số thờng biến phát sinh ở một số đối tợng thờng gặp qua tranh, ¶nh vµ mÉu vËt sèng. - Qua tranh, ảnh HS phân biệt sự khác nhau giữa thờng biến và đột biến. - Qua tranh ảnh và mẫu vật sống rút ra đợc: + TÝnh tr¹ng chÊt lîng phô thuéc chñ yÕu vµo kiÓu gen, kh«ng hoÆc rÊt Ýt chÞu t¸c động của môi trờng. + TÝnh tr¹ng sè lîng thêng chÞu ¶nh hëng nhiÒu cña m«i trêng. 2.KÜ n¨ng: - RÌn kÜ n¨ng quan s¸t, kÜ n¨ng thùc hµnh. 3. Thái độ: RÌn luyÖn ý thøc häc tËp nghiªm tóc, yªu thÝch m«n häc. ii. đồ dùng dạy học: - Tranh ¶nh minh ho¹ thêng biÕn. - ¶nh chôp thêng biÕn. - MÉu vËt: + MÇm khoai lang mäc trong tèi vµ ngoµi s¸ng. + 1 thân cây rau dừa nớc từ mô đất bò xuống ven bờ và trải trên mặt nớc. iII.Ph¬ng ph¸p: Quan sát , đặt vấn đề, hoạt động nhóm. iv. hoạt động dạy - học. 1. ổn định lớp: 1' 2. KiÓm tra bµi cò: 5' 3.Bµi häc Hoạt động 1: Nhận biết một số thờng biến 12' Hoạt động của GV - GV yªu cÇu HS quan s¸t tranh, ¶nh, mÉu vật các đối tợngvà: + NhËn biÕt thêng biÕn ph¸t sinh díi ¶nh hëng cña ngo¹i c¶nh. + Nêu các nhân tố tác động gây thờng biÕn. - GV chốt đáp án. §èi tîng §iÒu kiÖn m«i trêng 1. MÇm khoai - Cã ¸nh s¸ng - Trong tèi 2. C©y rau dõa níc. - Trªn c¹n - Ven bê - Trªn mÆt níc. Hoạt động của HS - HS quan s¸t kÜ c¸c tranh, ¶nh vµ mÉu vËt: MÇm khoai lang, c©y rau dõa níc. - Th¶o luËn nhãm ghi kÕt qu¶ vµo b¶ng b¸o c¸o thu ho¹ch. - §¹i diÖn nhãm tr×nh bµy. Kiểu hình tơng ứng Nhân tố tác động - MÇm l¸ cã mµu - ¸nh s¸ng xanh - MÇm l¸ cã mµu vµng - Th©n l¸ nhá - §é Èm - Th©n l¸ lín - Th©n l¸ lín h¬n, rÔ biÕn thµnh phao..

<span class='text_page_counter'>(2)</span> 3. C©y m¹. - Trong bãng tèi - Ngoµi s¸ng. - Th©n l¸ mµu vµng - ¸nh s¸ng nh¹t. - Th©n l¸ cã mµu xanh. Hoạt động 2: Phân biệt thờng biến và đột biến 10' Hoạt động của GV - GV hớng dẫn HS quan sát trên đối tợng l¸ c©y m¹ mäc ven bê vµ trong ruéng, th¶o luËn: - Sù sai kh¸c gi÷a 2 c©y m¹ mäc ë 2 vÞ trÝ kh¸c nhau ë vô thø 1 thuéc thÕ hÖ nµo? - Các cây lúa đợc gieo từ hạt của 2 cây trªn cã kh¸c nhau kh«ng? Rót ra kÕt luËn g×? - T¹i sao c©y m¹ ë ven bê ph¸t triÓn kh«ng tèt b»ng c©y m¹ trong ruéng? - GV yªu cÇu HS ph©n biÖt thêng biÕn vµ đột biến.. Hoạt động của HS - C¸c nhãm quan s¸t tranh, th¶o luËn vµ nêu đợc: + 2 c©y m¹ thuéc thÕ hÖ thø 1 (biÕn dÞ trong đời cá thể) + Con cña chóng gièng nhau (biÕn dÞ kh«ng di truyÒn) + Do ®iÒu kiÖn dinh dìng kh¸c nhau. - 1 vµi HS tr×nh bµy, líp nhËn xÐt, bæ sung.. Hoạt động 3: Nhận biết ảnh hởng của môi trờng đối với tính trạng số lợng và tính trạng chất lợng 10' Hoạt động của GV - GV yªu cÇu HS quan s¸t ¶nh 2 luèng su hµo cña cïng 1 gièng, nhng cã ®iÒu kiÖn ch¨m sãc kh¸c nhau. - H×nh d¹ng cñ su hµo ë 2 luèng kh¸c nhau nh thÕ nµo? - Rót ra nhËn xÐt.. Hoạt động của HS - HS nêu đợc: + H×nh d¹ng gièng nhau (tÝnh tr¹ng chÊt lîng). + Ch¨m sãc tèt  cñ to. Ch¨m sãc kh«ng tèt  cñ nhá (tÝnh tr¹ng sè lîng) - NhËn xÐt: tÝnh tr¹ng chÊt lîng phô thuéc kiÓu gen, tÝnh tr¹ng sè lîng phô thuéc ®iÒu kiÖn sèng.. 4. Cñng cè: 5' - GV nhận xét tinh thần, thái độ thực hành của các nhóm. - NhËn xÐt chung kÕt qu¶ giê thùc hµnh. - Nh¾c HS thu dän vÖ sinh líp häc. 5. DÆn dß: 2' - ViÕt b¸o c¸o thu ho¹ch. - §äc tríc bµi 28. v. rót kinh nghiÖm:. _______________________________.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> TiÕt 32 Ch¬ng V – Di truyÒn häc ngêi Bµi 28 Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu di truyÒn ngêi Ngµy so¹n: 25/ 11/2012. Líp 9A 9B. Ngµy gi¶ng. Sè häc sinh v¾ng. Ghi chó. i. Môc tiªu. 1. kiÕn thøc: - Học sinh phải sử dụng đợc phơng pháp nghiên cứu phả hệ để phân tích sự di truyền 1 vài tính trạng hay đột biến ở ngời. - Phân biệt đợc 2 trờng hợp: sinh đôi cùng trứng và sinh đôi khác trứng. 2.KÜ n¨ng: - Hiểu đợc ý nghĩa của phơng pháp nghiên cứu trẻ đồng sinh trong nghiên cứu di truyền từ đó giải thích đợc 1 số trờng hợp thờng gặp. 3. Thái độ: RÌn luyÖn ý thøc häc tËp nghiªm tóc, yªu thÝch m«n häc. ii. đồ dùng dạy học: - Tranh phãng to h×nh 28.2 vµ 28.2 SGK. - ảnh về trờng hợp sinh đôi. iII.Ph¬ng ph¸p: Quan sát , đặt vấn đề, hoạt động nhóm. iv. hoạt động dạy - học. 1. ổn định lớp: 1' 2. KiÓm tra bµi cò: 5' 2. Bµi míi VB: ë ngêi còng cã hiÖn tîng di truyÒn vµ biÕn dÞ. ViÖc nghiªn cøu di truyÒn ngêi gÆp 2 khã kh¨n chÝnh: + Ngời sinh sản chậm, đẻ ít con. + Không thể áp dụng phơng pháp lai và gây đột biến để nghiên cứu. => Ngời ta đa ra phơng pháp thích hợp, thông dụng và đơn giản: phơng pháp phả hệ và phơng pháp trẻ đồng sinh. Ngoài ra còn một số phơng pháp khác nh nghiên cứu tế bµo, di truyÒn ph©n tö, di truyÒn ho¸ sinh.... Hoạt động 1: Nghiên cứu phả hệ 17' Hoạt động của GV - GV gi¶i thÝch tõ ph¶ hÖ.. Hoạt động của HS - HS tù nghiªn cøu th«ng tin SGK vµ ghi nhí kiÕn thøc. - GV yªu cÇu HS nghiªn cøu th«ng tin - HS tr×nh bµy ý kiÕn. SGK môc I vµ tr¶ lêi c©u hái: - Em hiÓu c¸c kÝ hiÖu nh thÕ nµo? - Gi¶i thÝch c¸c kÝ hiÖu: - 1 HS lªn gi¶i thÝch kÝ hiÖu. Nam N÷ Hai trạng thái đối lập của cïng mét tÝnh tr¹ng.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> + BiÓu thÞ kÕt h«n hat cÆp vî chång. - Tại sao ngời ta dùng 4 kí hiệu để chỉ sự kết hôn giữa 2 ngời khác nhau về 1 tính + 1 tính trạng có 2 trạng thái đối lập  4 tr¹ng? kiÓu kÕt hîp. - GV yªu cÇu HS nghiªn cøu VD 1, quan s¸t H 28.2 SGK. - GV treo tranh cho HS gi¶i thÝch kÝ hiÖu. Th¶o luËn: - M¾t n©u vµ m¾t ®en, tÝnh tr¹ng nµo lµ tréi? V× sao? - HS quan sát kĩ hình, đọc thông tin và thảo luận nhóm, nêu đợc: + F1 toµn m¾t n©u, con trai vµ g¸i m¾t n©u lấy vợ hoặc chồng mắt nâu đều cho các - Sù di truyÒn mµu m¾t cã liªn quan tíi ch¸u m¾t n©u hoÆc ®en  M¾t n©u lµ tréi. giíi tÝnh hay kh«ng? T¹i sao? + Sù di truyÒn tÝnh tr¹ng mµu m¾t kh«ng liªn quan tíi giíi t×nh v× mµu m¾t n©u vµ đen đều có cả ở nam và nữ. Viết sơ đồ lai minh họa. Nên gen quy định tính trạng màu mắt - GV yêu cầu HS tiếp tục đọc VD2 và: - Lập sơ đồ phả hệ của VD2 từ P đến F1? nằm trên NST thờng. P: - Bệnh máu khó đông do gen trội hay gen lặn quy định? - Sự di truyền bệnh máu khó đông có liên + Bệnh máu khó đông do gen lặn quy quan tíi giøoi tÝnh kh«ng? t¹i sao? địhn. + Sự di truyền bệnh máu khó đông liên quan đến giới tính vì chỉ xuất hiện ở nam Yêu cầu HS viết sơ đồ lai minh hoạ. gen g©y bÖnh n»m trªn NST X, kh«ng cã gen t¬ng øng trªn Y. + KÝ hiÖu gen a- m¾c bÖnh; A- kh«ng m¾c bệnh ta có sơ đồ lai: P: XAXa x XAY GP: XA, Xa XA, Y -Tõ VD1 vµ VD2 h·y cho biÕt: Con: XAXA ;XAXa ;XAY (kh«ng m¾c) - Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu ph¶ hÖ lµ g×? XaY (m¾c bÖnh) - Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu ph¶ hÖ nh»m - HS th¶o luËn, dùa vµo th«ng tin SGK vµ mục đích gì? tr¶ lêi. KÕt luËn: - Ph¶ hÖ lµ b¶n ghi chÐp c¸c thÕ hÖ. - Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu ph¶ hÖ lµ ph¬ng ph¸p theo dâi sù di truyÒn cña 1 tÝnh tr¹ng nhÊt ®inhnj trªn nh÷ng ngêi thuéc cïng 1 dßng hä qua nhiÒu thÕ hÖ. - Dùng để xác định đặc điểm di truyền trội lặn do 1 gen hay nhiều gen quy định, có liªn kÕt víi giíi tÝnh hay kh«ng. Hoạt động 2: Nghiên cứu trẻ đồng sinh 15' Hoạt động của GV ? Thế nào là trẻ đồng sinh? - Cho HS nghiªn cøu H 28.2 SGK. Hoạt động của HS - HS nghiªn cøu SGK vµ tr¶ lêi. - HS nghiªn cøu kÜ H 28.2.

<span class='text_page_counter'>(5)</span> - Giải thích sơ đồ a, b? Th¶o luËn: - Sơ đồ 28.2a và 28.2b giống và khác - HS nghiên cứu H 28.2, thảo luận nhóm nhau ë ®iÓm nµo? vµ hoµn thµnh phiÕu häc tËp. - GV phát phiếu học tập để HS hoàn - Đại diện nhóm trả lời, các nhóm khác thµnh. nhËn xÐt, bæ sung. - GV đa ra đáp án. Phiếu học tập: So sánh sơ đồ 28.2a và 28.2b + Giống nhau: đều minh hoạ quá trình phát triển từ giai đoạn trứng đợc thụ tinh tạo thµnh hîp tö, hîp tö ph©n bµo ph¸t triÓn thµnh ph«i. + Kh¸c nhau: §ång sinh cïng trøng - 1 trứng đợc thụ tinh với 1 tinh trùng tạo thµnh 1 hîp tö. - ë lÇn ph©n bµo ®Çu tiªn cña hîp tö, 2 ph«i bµo t¸ch rêi nhau, mçi ph«i bµo ph¸t triÓn thµnh 1 c¬ thÓ riªng rÏ. - §Òu t¹o ra tõ 1 hîp tö nªn kiÓu gen gièng nhau, lu«n cïng giíi.. §ång sinh kh¸c trøng - 2 trứng đợc thụ tinh với 2 tinh trùng tạo thµnh 2 hîp tö. - Mçi hîp tö ph¸t triÓn thµnh 1 ph«i. Sau đó mỗi phôi phát triển thành 1 cơ thể. - T¹o ra tõ 2 hoÆc nhiÒu trøng kh¸c nhau rông cïng 1 lóc nªn kiÓu gen kh¸c nhau. Cã thÓ cïng giíi hoÆc kh¸c giíi.. - §ång sinh cïng trøng vµ kh¸c trøng - HS tù rót ra kÕt luËn. kh¸c nhau c¬ b¶n ë ®iÓm nµo? - GV yêu cầu HS đọc mục “Em có biết” qua VD về 2 anh em sinh đôi Phú và C- - HS đọc mục “Em có biết” SGK. ờng để trả lời câu hỏi: - Nªu ý nghÜa cña viÖc nghiªn cøu trÎ đồng sinh? KÕt luËn: - Trẻ đồng sinh là những đứa trẻ cùng đợc sinh ra ở một lần sinh. - Đồng sinh cùng trứng sinh ra từ 1 trứng đợc thụ tinh với 1 tinh trùng, có cùng kiểu gen nên bao giờ cũng đồng giới. - §ång sinh kh¸c trøng lµ trÎ sinh ra tõ c¸c trøng kh¸c nhau, mçi trøng thô tinh víi 1 tinh trïng, cã kiÓu gen kh¸c nhau nªn cã thÓ cïng giíi hoÆc kh¸c giíi. - ý nghĩa của nghiên cứu trẻ đồng sinh: + Nghiên cứu trẻ đồng sinh giúp chúng ta hiểu rõ vai trò của kiểu gen và vai trò của môi trờng đối với sự hình thành tính trạng. + Hiểu rõ sự ảnh hởng khác nhau của môi trờng đối với tính trạng số lợng và tính tr¹ng chÊt lîng. 4. Cñng cè: 5' ? Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu ph¶ hÖ lµ g×? Cho VD øng dông ph¬ng ph¸p trªn? - Hoµn thµnh b¶ng sau: §Æc ®iÓm - Sè lîng trøng vµ tinh trïng - KiÓu gen - KiÓu h×nh - Giíi tÝnh. Trẻ đồng sinh cùng trứng Trẻ đồng sinh khác trứng.

<span class='text_page_counter'>(6)</span> 5. DÆn dß: 2' - Häc bµi vµ tr¶ lêi c©u hái 1, 2 SGK trang 81. - T×m hiÓu 1 sè bÖnh tËt di truyÒn ë ngêi. - Th«ng tin bæ sung: 74 cặp đồng sinh cùng trứng: + 56 cặp cả 2 bị bệnh còi xơng. + 18 cÆp 1 bÞ bÖnh 60 cặp đồng sinh khác trứng; + 14 cặp cả 2 bị bệnh + 46 cÆp cã 1 bÞ bÖnh. - Để phân biệt bằng mắt thờng trẻ đồng sinh cùng trứng: giống hệt nhau còn đồng sinh khác trứng giống nhau nh anh em một nhà. Trẻ đồng sinh khác trứng có trờng hîp gièng nhau v× m«i trêng sèng gièng nhau. v. rót kinh nghiÖm:. _______________________________.

<span class='text_page_counter'>(7)</span>