van9 tuan 21

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (144.16 KB, 7 trang )

(1)<div class='page_container' data-page=1>

TUẦN 21
NS:14/01/12

TIẾT 98 
ND:17/01/12

NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC,HIỆN TƯỢNG ĐỜI

SỐNG

A. Mục tiêu cần đạt:

- Hiểu và biết cách làm bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống.
B. Kiến thức, kĩ năng, thái độ :

1. Kiến thức :

- Đặc điểm, yêu cầu của bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống.
2. Kĩ năng:

- Làmbài nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống.
3. Thái độ:

- Có thói quen tìm hiểu, lí giải về sự việc hiện tượng trong đời sống và có thói
quen làm bài đảm bảo bố cục.

C. Phương pháp : Đàm thoại, nêu và giải quyết vấn đề, …
D. Tiến trình dạy học :

1. Ổn đinh: Kiểm tra sĩ số: Lớp : 9a1 vắng:……… p, kp
.

Lớp: 9a2 vắng:……… p, kp
2. Bài cũ : - Kiểm tra vở soạn của 5 HS.

3. Bài mới:

* Giới thiệu bài: Nghị luận xã hội là một lĩng vực rất rộng lớn: từ bàn bạc về
những sự việc, hiện tượng trong đời sống đến bàn luận những vấn đề về chính trị,
chính sách,...Trong phạm vi TLV lớp 9, chúng ta chỉ đề cập đến việc nghị luận về
một hiện tượng đời sống và nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí. TCT này sẽ
giúp các em tìm hiểu kiểu bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng trong đời sống.

* Tiến trình bài học:

Hoạt động của GV và HS Nội dung dạy học
* H Đ1 : Hướng dẫn tìm hiểu bài

nghị luận về một sự việc, hiện tượng
đời sống

- Gv yêu cầu HS nêu ví dụ về một số sự
việc, hện tượng trong đời sống.

- GV sửa chữa, bổ sung ( nếu cần)
- Gọi HS đọc văn bản “Bệnh lề mề”
sgk/20

Hãy xác định bố cục của văn bản ?
Em nhận xét gì về bố cục ấy?

I. Tìm hiểu chung về bài nghị luận về

một sự việc, hiện tượng đời sống

1.1 Phân tích ví dụ. Văn bản “Bệnh lề
mề”

* Bố cục : 3 phần

- Phần 1: Đoạn đầu :-> Nêu vấn đề nghị
luận.

- Phần 2: 3 đoạn tiếp theo-> Nguyên
nhân tác hại cuả bệnh lề mề.

</div>
(2)<div class='page_container' data-page=2>

 Trong văn bản trên tác giả bàn luận
về hiện tượng gì trong đời sống? Bản
chất của hiện tượng đó là gì?

 Chỉ ra những nguyên nhân của bệnh
lề mề?

 Phân tích những tác hại của bệnh lề
mề?

 Tại sao phải kiên quyết chữa bệnh lề
mề?(Vì cuộc sống văn minh hiện đại
địi hỏi mọi người phải tơn trọng lẫn
nhau và hợp tác với nhau …..làm việc
đúng tác phong của người có văn hóa)

 Nhận xét về nghệ thuật nghị luận của

tác giả?

 Em có nhận xét gì về nội dung và
hình thức của bài nghị luận này?

- GV khái quát lại nội dung ghi nhớ
sgk/21

- Gọi 1 HS đọc toàn bộ ghi nhớ.

- Vậy vấn đề nghị luận trong kiểu bài
này không chỉ là hiện tượng đáng chê
trách mà cả những hiện tượng đáng
khen.

- GV hướng dẫn HS thảo luận BT 1 để
củng cố bài học.

* H Đ 2: Hướng dẫnluyện tập

Bài 2/21: Gọi HS đứng tại chỗ làm

=> Bố cụcchặt chẽ, mạch lạc
* Nội dung :

-Vấn đề nghị luận ( đối tượng ): bệnh lề
mề

-> Là vấn đề dáng chê trách.

- Ngun nhân:

+ Khơng có lịng tự trọng và khơng biết
tơn trọng người khác

+ Ích kỷ,vơ trách nhiệm với cơng việc
- Tác hại:

+ Khơng bàn bạc được cơng việc một
cách có đầu có đi

+ Làm mất thời gian của người khác
+ Tạo ra một thói quen thiếu văn hóa
- Lí do phải chữa bệnh lề mề: Cuộc
sống văn minh, hiện đại đòi hỏi mọi
người phải tôn trọng lẫn nhau và hợp
tác với nhau …..làm việc đúng tác
phong của người có văn hóa

-> Kết luận, lời khuyên

-> Chủ yêu sử dụng phép lập luận phân
tích

=>Các ý được trình bày dưới dạng
luận điểm, mỗi luận điểm thể hiện rõ
ràng qua các luận cứ. Ngồi ra, tác
giả cịn thuyết phục người đọc bởi lời
văn chính xác, sống động.

1.2. Ghi nhơ :sgk/21
II. Luyện tập

Bài 1/21

a. Các sự việc,hiện tượng tốt đáng biểu
dương

- Giúp bạn học tập tốt

- Góp ý phê bình khi bạn có khuyết
điểm

- Bảo vệ cây xanh trong khuôn viên nhà
trường

- Giúp đỡ các gia đình thương binh liệt
sĩ

</div>
(3)<div class='page_container' data-page=3>

- Bài tập 3 :( BT bổ sung)

Lập dàn ý đại cương cho đề bài : Suy
nghĩ của em về hiện tượng hút thuốc
lá ở thanh thiếu niên trên địa bàn em
đang ở.

- Giúp bạn học tập tốt

- Bảo vệ cây xanh trong khuôn viên nhà
trường

- Giúp đỡ các gia đình thương binh liệt
sĩ

Bài 2/21

Có thể viết một bài nghị luận vì:
- Liên quan đến vấn đề sức khỏe
- Bảo vệ môi trường

- Gây tốn kém tiền bạc.
Bài 3: ( BT bổ sung)

Lập dàn ý đại cương cho đề bài : Suy
nghĩ của em về hiện tượng hút thuốc
lá ở thanh thiếu niên trên địa bàn em
đang ở.

* Dàn ý : (tham khảo, Gv dùng dể
hướng dẫn HS nếu cần)

- Mở bài : Nêu vần đề nghị luận
- Thân bài :

+Thực trạng
+ Nguyên nhân
+ Hậu quả

+ Đề xuất giải pháp hạn hạn chế việc
hút thuốc lá ở thanh thiếu niên.

- Kết bài :Kết luận
III. Hướng dẫn tự học:

- Dựa vào dàn ý mỗi em lựa chọn viết
một đoạn văn triển khai một trong các ý
nêu ở dàn bài ( BT3).

- Nắm được nội dung và hình thức của
bài “Nghị luận về một sự việc,hiện
tượng đời sống”

- Soạn bài “Cách làm bài nghị luận về
một sự việc, hiện tượng đời sống"
E. Rút kinh nghiệm:

………
………

TUẦN 21
NS:14/01/13

</div>
(4)<div class='page_container' data-page=4>

CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC,

HIỆN TƯỢNG ĐỜI SỐNG. HƯỚNG DẪN CHUẨN BỊ

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG PHẦN TLV

(

chuẩn bị ở nhà)
A. Mục tiêu cần đạt:

- Rèn kĩ năng làm bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng trong đời sống.
- Tập suy nghĩ về một hiện tượng thực tế ở địa phương.

B. Kiến thức, kĩ năng, thái độ :
1. Kiến thức :

- Đối tượng của kiểu bài nghị luận về một sự việc hiện tượng trong đời sống.
2. Kĩ năng:

- Nắm được bố cục của kiểu bài nghị luận này.
- Quan sát các hiện tượng của đời sống.

- Làm bài nghị luận về một sự việc, hiện tượng của đời sống.

- Viết một bài văn trình bày vấn đề thực tế ở địa phương với suy nhgi4, kiến nghị
của mình dưới dình thức thích hợp : Tự sự, miêu tả, nghị luận, thuyết minh.
3. Thái độ:

- Có thói quen tìm hiểu, lí giải về sự việc hiện tượng trong đời sống và có thói
quen làm bài đảm bảo bố cục.

C. Phương pháp : Đàm thoại, nêu và giải quyết vấn đề, …
D. Tiến trình dạy học :

1. Ổn đinh: Kiểm tra sĩ số: Lớp : 9a1 vắng:……… p, kp
.

Lớp: 9a2 vắng:……… p, kp
2. Bài cũ :Thế nào là nghị luận về một sự việc,hiện tượng trong đời sống xã hội?

- Yêu cầu về nội dung,hình thức của bài nghị luận về một sự việc,hiện tượng trong
đời sống xã hội?

3. Bài mới:

* Giới thiệu bài: Qua tiết học trước cơ bản các em đã nắm đươc thế nào là nghị
luận về một sự việc, hiện tượng trong đời sống. Vậy cụ thể làm kiểu bài này bằng
cách nào? Chúng ta sẽ tìm hiểu ở TCT 100.

*

Tiến trình bài học:

Hoạt động của GV và HS Nội dung bài dạy
A. CÁCH LÀM BÀI NGHỊ

LUẬN VỀ MỘT SỰ VIỆC,HIỆN 
TƯỢNG ĐỜI SỐNG

* H Đ 1: Hướng dẫn tìm hiểu
chung:

* Tìm hiểu đề bài nghị luận về
một sự việc,hiện tượng trong đời
sống xã hội

A. CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ 
MỘT SỰ VIỆC,HIỆN TƯỢNG ĐỜI 
SỐNG

I. Tìm hiểu chung:

1. Đề bài nghị luận về một sự việc,hiện
tượng trong đời sống xã hội

a. Phân tích ví dụ:

</div>
(5)<div class='page_container' data-page=5>

- Gọi HS đọc các đề bài ở sgk/22
- Gọi HS đọc kĩ đề 1 và trả lời câu
hỏi

Đề bài bàn luận về hiện tượng gì?
 Nội dung bài nghị luận gồm có
mấy ý,đó là những ý nào?

 Tư liệu chủ yếu dùng để viết bài
nghị luận là gì?

- HS đọc đề 4

 Nguyễn Hiền sinh ra và lớn lên
trong hoàn cảnh ntn? Hồn cảnh ấy
có bình thường khơng?Tại sao?
 Ơng có đặc điểm gì nổi bật?Tư
chất gì đặc biệt?

 Nguyên nhân chủ yếu dẫn tới
thành công của ông là gì?

 So sánh sự giống nhau và khác
nhau giữa 2 đề vừa tìm hiểu?

Như vậy, mỗi đề nghị luận về một
sự việc, hiện tượng đời sống có đặc
điểm gì ?

 Mỗi em tự nghĩ một đề tương tự?
* Cách làm bài nghị luận về một
sự việc,hiện tượng đời sống

Yêu cầu HS đọc kĩ đề bài trong
sgk/23

 Nhắc lại các bước làm bài văn
nghị luận ? Theo em với đề bài này
chúng ta có cần trải qua những bước
như vậy khơng?

- Gv hướng dẫn HS tìm hiểu đề, tìm
ý :

 Xác định đối tượng, kiểu bài của
đề bài trên?

 Đề bài yêu cầu em nêu lên suy
nghĩ của mình. Vậy qua câu chuyện
về Nghĩa em có những suy nghĩ gì ?
 Theo dõi dàn ý trong sgk và nhận
xét về bố cục của bài nghị luận về
sự việc, hiện tượng đời sống.

- Gv chia nhiệm vụ theo nhóm đề

HS độc lập viết bài :

khó

- Nội dung bài nghị luận có 2 ý:

+ Bàn luận về tấm gương nghèo vượt khó
+ Suy nghĩ của mình về tấm gương đó
- Tư liệu chủ yếu dùng để viết là “vốn
sống”

** Đề 4 sgk/22: …

* Giống nhau: ( đề 1 và đề 4 )

- Cả 2 đề đều có sự việc,hiện tượng tốt cần
ca ngợi,biểu dương những tấm gương vượt
khó học giỏi

- Đều nêu lên suy nghĩ hoặc nhận xét của
mình về các sự việc,hiện tượng đó

* Khác nhau:( đề 1 và đề 4 )

- Đề 1 yêu cầu phải phát hiện sự việc,hiện
tượng tốt,tập hợp tư liệu để bàn luận và nêu
suy nghĩ

- Đề 4 cung cấp sẵn sự việc,hiện tượng dưới
dạng một truyện kể để người viết phân

tích,bàn luận và nêu nhận xét,suy nghĩ của
mình

b. Kết luận: Mỗi đề nghị luận về một sự
việc, hiện tượng đời sống có các điểm cần
lưu ý:

- Có vấn đề nghị luậ ( sự việc, hiện tượng)
- Nêu lên mệnh lệnh nghị luận, có thể là:
( nêu suy nghĩ, nêu nhận xét, nêu ý kiến,
bày tỏ thái độ,…)

2. Cách làm bài nghị luận về một sự
việc,hiện tượng đời sống

2.1 Phân tích ví dụ : Đề bài sgk/23
a. Tìm hiểu đề và tìm ý

* Tìm hiểu đề :
- Đối tượng:

+ Nhân vật: Thiếu niên tên Nghĩa

+ Sự việc : Nghĩa biết thương mẹ; biết sáng
tạo, kết hợp giữa học và hành.

- Kiểu bài : Nghị luận về một sự việc, hiện
tượng đời sống.

* Tìm ý :

- Nghĩa là người biết thương mẹ, giúp đỡ
mẹ trong việc đồng áng.

</div>
(6)<div class='page_container' data-page=6>

+ Nhóm 1 viết mở bài, nhóm 2 viết
kết bài và nhóm 3 viết đoạn : đánh
giá việc làm của Phạm Văn Nghĩa.

* Tiết 2

- Mỗi nhóm gọi 1 HS đọc bài, HS
khác nhận xét; Gv nhận xét, đánh
giá.

- GV chốt ý, gọi HS đoc mục 1.2.3.4
phần II SGK/13

- GV khái quát lại nội dung mục ghi
nhớ sgk/24

* H Đ 2: Hướng dẫnluyện tập
Yêu cầu HS làm bài vào vở
* H Đ 3: Hướng dẫn tự học :

- GV hướng dẫn , HS chú ý lắng
nghe.

học và hành.

- Học tập Nghĩa là biết yêu cha mẹ, tích cực

lao động, biết kết hợp giữa học và hành,
học sáng tạo- làm những việc nhỏ mà có
ích.

b. Lập dàn bài: Dàn ý gồm 3 phần
c. Viết bài

d. Đọc lại bài viết và sửa chữa
2.2 Ghi nhớ sgk/24

II. Luyện tập

Lập dàn bài cho đề 4,mục I
III. Hướng dẫn tự học:

- Tìm hiểu một sự việc, hiện tượng ở địa
phương và trình bày ngắn gọn ý kiến của
bản thân về sự việc đó.

- Nắm được cách làm bài nghị luận về một
sự việc,hiện tượng đời sống

- Tập viết bài hoàn chỉnh cho đề 4

B. HƯỚNG DẪN CHUẨN BỊ CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG PHẦN TLV
* H Đ 1: GV hướng dẫn HS làm công việc chuẩn bị

1. Xác định những vấn đề có thể viết ở địa phương
a. Vấn đề môi trường

- Hậu quả của việc phá rừng với các thiên tai như hạn hán
- Hậu quả của rác thải khó tiêu hủy

b. Vấn đề quyền trẻ em

- Sự quan tâm của chính quyền địa phương.
- Sự quan tâm của nhà trường.

- Sự quan tâm của gia đình.
c. Vấn đề xã hội

- Sự quan tâm giúp đỡ đối với các gia đình chính sách,những gia đình có hồn
cảnh khó khăn.

- Những tấm gương sáng về lòng nhân ái.
- Tệ nạn xã hội ….

2. Xác định cách viết
a. Yêu cầu về nội dung:

- Sự việc,hiện tượng được đề cập phải mang tính phổ biến trong xã hội.
- Trung thực,có tính xây dựng,khơng cường điệu.

</div>
(7)<div class='page_container' data-page=7>

- Nội dung bài viết phải giản dị,dễ hiểu.
b. Yêu cầu về cấu trúc.

Bài viết phải đủ 3 phần: MB,TB,KB; có luận điểm,luận cứ,lập luận rõ ràng.
* Lưu ý:Tuyệt đối không được nêu tên người, tên cơ quan, đơn vị cụ thể, có thật, 
vì như vậy vi phạm phạm vi Tập làm văn. HS nào vi phạm bài làm không được 
chấp nhận .

* H Đ 2: Hướng dẫn HS tìm một số văn bản tham khảo để chuẩn bị cho bài viết
ở nhà

( GV đọc một số văn bản)
E. Rút kinh nghiệm:

………
………

</div>