TU CHON LY 9 HA LTV

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (426.99 KB, 56 trang )

(1)Tuần 1,2,3 Thời lượng: 6 tiết.. NS: 19/08/2012 ND: 22/08/2012 →07/09/2012. CHỦ ĐỀ: CÔNG THỨC TÍNH NHIỆT LƯỢNG VÀ PHƯƠNG TRÌNH CÂN BẰNG NHIỆT A/ Mục tiêu. 1. Kiến thức: - Ôn tập lại một số kiến thức về nhiệt lượng và phương trình cân bằng nhiệt. 2. Kĩ năng: - Vận dụng kiến thức ôn tập để giải các bài tậpđịnh tính và định lượng đơn giản. 3. Thái độ: Tự giác, nghiêm túc trong học tập B/ Chuẩn bị. 1. Nội dung của chủ đề: - GV nghiên cứu nội dung của chủ đề trong SGK và SGV Vật Lý lớp 8. - HS nghiên cứu lại những kiến thức đã học về nhiệt lượng và phương trình cân bằng nhiệt. 2. Đồ dùng dạy học: - Hệ thống các câu hỏi lý thuyết của chủ đề. - Hệ thống các bài tập vận dụng của chủ đề. C/ Tiến trình lên lớp. 1. Ổn định tổ chức, kiểm tra sĩ số. 2. Kiểm tra bài cũ. 3. Nội dung của chủ đề. HĐ của GV * HĐ1: Ôn tập lại phần lý thuyết. - GV nêu hệ thống các câu hỏi. Y/C HS đọc và trả lời. - Y/C HS tham gia nhận xét các câu trả lời. - GV nhận xét lại và cho HS ghi vở. + Nhiệt lượng của vật cần thu vào để làm vật nóng lên phụ thuộc vào các yếu tố nào?. HĐ học của HS - HS lắng nghe các câu hỏi và suy nghĩ trả lời.. - HS tham gia nhận xét các câu trả lời - HS lắng nghe và ghi vở. + Nhiệt lượng của vật cần thu vào để làm vật nóng lên phụ thuộc vào các yếu tố sau: . Khối lượng của vật. . Độ tăng nhiệt độ của vật. . Chất cấu tạo nên vật. + Viết công thức tính nhiệt lượng, giải thích rõ + Công thức tính nhiệt lượng: các đại lượng có trong biểu thức và đơn vị Q = m . c . Δ t = m . c . (t2 – t1) tương ứng của chúng. Trong đó: . Q là nhiệt lượng vật thu vào (J) . m là khối lượng của vật (kg) . c là nhiệt dung riêng của chất làm vật (J/kg.K) . Δ t là độ tăng nhiệt độ của vật (0C hoặc 0K) . t1 là nhiệt độ lúc đầu của vật (0C) . t2 là nhiệt độ lúc sau của vật (0C) + Nhiệt dung riêng của một chất cho biết điều + Nhiệt dung riêng của một chất cho biết nhiệt lượng gì? Lấy ví dụ. cần thiết để làm cho 1kg chất đó tăng thêm 10C Ví dụ: . Nhiệt dung riêng của thép là 460J/kg.K có nghĩa là muốn làm cho 1kg thép nóng thêm lên 10C cần truyền cho thép một nhiệt lượng 460J . Nhiệt dung riêng của chì là 130J/kg.K có nghĩa là muốn làm cho 1kg chì nóng thêm lên 10C cần truyền cho chì một nhiệt lượng 130J.

(2) + Hãy phát biểu nguyên lí truyền nhiệt.. + Nguyên lí truyền nhiệt: Khi hai vật trao đổi nhiệt cho nhau thì . Nhiệt truyền từ vật có nhiệt độ cao hơn sang vật có nhiệt độ thấp hơn. . Sự truyền nhiệt xảy ra cho tới khi nhiệt độ của hai vật bằng nhau thì ngừng lại. . Nhiệt lượng do vật này tỏa ra bằng nhiệt lượng do vật kia thu vào. + Viết phương trình cân bằng nhiệt và giải + Phương trình cân bằng nhiệt: thích các đại lượng có trong phương trình. Q tỏa ra = Q thu vào Q tỏa ra = m1. c1.(t1-t2) (t1>t2) Q thu vào= m2. c2.(t2-t1) (t2>t1) . m1; m2; c1; c2 lần lượt là khối lượng và nghiệt dung riêng của vật . t1 là nhiệt độ ban đầu; t2 là nhiệt độ sau cùng của vật * HĐ2: Bài tập vận dụng. - GV y/c HS đọc và hoàn thành các bài tập. - HS đọc và trả lời các bài tập của GV. - Gọi HS nhận xét bài làm của các bạn - GV nx và bổ sung thêm vào các câu trả lời - HS tham gia nhận xét bài làm của các bạn. của HS nếu cần và cho HS ghi vở. - HS lắng nghe và ghi vở. + Bài tập 1: Tính nhiệt lượng cần truyền cho + Bài tập 1: 5kg đồng để tăng nhiệt độ từ 200C lên 800C. Tóm tắt m = 5kg; t1= 200C; t2= 800C; c = 380J/kg.K Q=? Giải Áp dụng công thức: Q = m . c . Δ t = m . c . (t2 – t1) Q = 5. 380. (80 – 20) = 114000(J) = 114 (kJ) Vậy nhiệt lượng cần truyền là 114 (kJ) + Bài tập 2: Tính nhiệt lượng cần truyền cho + Bài tập 2: 2kg nhôm để tăng nhiệt độ từ 200C lên 600C. Tóm tắt 0 m = 2kg; t1= 20 C; t2= 600C; c = 880J/kg.K Q=? Giải Áp dụng công thức: Q = m . c . Δ t = m . c . (t2 – t1) Q = 2. 880. (60 – 20) = 70400(J) = 70,4 (kJ) Vậy nhiệt lượng cần truyền là 70,4 (kJ) + Bài tập 3: Tính nhiệt lượng cần truyền cho 3 + Bài tập 3: lít nước để tăng nhiệt độ từ 250C lên 750C. Tóm tắt V = 3lít ⇒ m = 3kg;; t1= 250C; t2= 750C; c = 4200J/kg.K Q=? Giải Áp dụng công thức: Q = m . c . Δ t = m . c . (t2 – t1) Q = 3. 4200. (75 – 25) = 630000 (J) = 630 (kJ) Vậy nhiệt lượng cần truyền là 630 (kJ) + Bài tập 4: Người ta đun nóng 10 lít nước từ + Bài tập 4:.

(3) nhiệt độ t1. Biết rằng nhiệt độ của nước tăng lên Tóm tắt 0 đến t2= 80 C khi nó hấp thụ một nhiệt lượng là V = 10 lít ⇒ m = 10kg; Q = 2310kJ = 2310000J 2310kJ. Tính nhiệt độ ban đầu của nước. Cho t2= 800C; cn=4200J/kg.K nhiệt dung riêng của nước cn=4200J/kg.K t1 = ? Giải Áp dụng công thức: Q = m . c . Δ t = m . c . (t2 – t1) Q 2310000 ¿ =55 0C ⇔ t2 – t1 ¿ m. c 10 . 4200 ⇒ t1 = t2 - 550C = 800C - 550C = 250C + Bài tập 5: Một ấm điện bằng nhôm khối lượng m chứa 2kg nước ở nhiệt độ t1= 250C. + Bài tập 5: Sau khi đun được cung cấp nhiệt lượng Q= Tóm tắt 574,6kJ nhiệt độ của ấm tăng đến t2= 900C. mn = 2kg; Q = 574,6kJ = 574600J Tính khối lượng m của ấm. Cho nhiệt dung t1= 250C; t2= 900C; cAl = 880J/kg.K cn=4200J/kg.K riêng của nhôm và nước lần lượt là cAl = mAl = ? 880J/kg.K Giải cn= 4200J/kg.K. Bỏ qua sự mất mát do tỏa Nhiệt lượng mà nước thu vào khi tăng từ 250C lên nhiệt ra môi trường. 900C là Qn=mn. cn.(t2-t1)=2.4200.( 900C-250C)=546000J Nhiệt lượng mà ấm nhôm thu vào khi tăng từ 250C lên 900C là: QAl=mAl. cAl.(t2-t1)= mAl. 880.( 900C-250C) Mặt khác ta có nhiệt lượng cung cấp là: Q = Qn+ QAl ⇒ QAl = Q - Qn= 574600-546000=28600J mAl= QAl/(880.650C)= 28600/57200= 0,5kg +Bài tập 6: Một ấm nhôm có khối lượng 500g chứa m lít nước. Nhiệt lượng cần thiết để đun sôi nước trong ấm là 663kJ. Tính khối lượng nước nói trên. Cho nhiệt dung riêng của nhôm và của nước lần lượt là cAl = 880J/kg.K; cn= 4200J/kg.K. Nhiệt độ ban đầu của nước là t1= 250C. Biết rằng nhiệt độ của ấm nhôm luôn bằng nhiệt độ của nước.. +Bài tập 7: Một học sinh thả 300g chì ở 1000C vào 250g nước ở 58,50C làm cho nước nóng lên tới 600C a. Hỏi nhiệt độ của chì ngay khi có cân bằng nhiệt? b. Tính nhiệt lượng nước thu vào? c. Tính nhiệt dung riêng của chì? d. So sánh nhiệt dung riêng của chì tính được. + Bài tập 6: Tóm tắt mAl = 500g = 0,5kg; Q = 663kJ = 663000J t1= 250C; t2= 1000C; cAl = 880J/kg.K cn=4200J/kg.K mn = ? Giải Nhiệt lượng mà ấm nhôm thu vào khi tăng từ 250C lên 1000C là Qn = mAl. cAl.(t2-t1) = 0,5.880.(1000C-250C) = 33000J Nhiệt lượng mà nước thu vào khi tăng từ 250C lên 1000C là: Qn = mn . cn.(t2-t1) = mn. 4200.( 1000C-250C) Mặt khác ta có nhiệt lượng cung cấp là: Q = Qn+ QAl ⇒ Qn = Q – QAl= 663000-33000=630000J mn= Qn/(4200.750C)= 630000/315000= 2kg + Bài tập 8: Tóm tắt m1 = 300g = 0,3kg; m2 = 250g = 0,25kg t1 = 1000C; t2 = 58,50C; t = 600C c2 = 4190J/kg.K a. Nhiệt độ của chì ngay khi có cân bằng nhiệt? b. Q2 = ?.

(4) với nhiệt dung riêng của chì tra trong bảng và c. c1=? giải thích tại sao có sự chênh lệch. Lấy nhiệt Giải dung riêng của nước là 4190J/kg.K. a. Nhiệt độ của chì ngay khi có cân bằng nhiệt bằng nhiệt độ của nước lúc sau là 600C b. Nhiệt lượng nước thu vào Q2 = m2. c2.(t-t2) = 0,25.4190.( 600C-58,50C) = 1571J c. Phương trình cân bằng nhiệt Q1 = Q2 ⇒ m1. c1.(t1-t) = Q2 ⇒ c1 =Q2/m1.(t1-t)=1571/(0,3.40)=131J/kg.K d. Nhiệt dung riêng tính được c1=131J/kg.K lớn hơn nhiệt dung riêng của chì tra trong bảng c1=130J/kg.K +Bài tập 8: Một bình cách nhiệt nhẹ đựng 2kg nước sôi. Phải thêm vào chậu bao nhiêu lít +Bài tập 8: nước ở 200C để có nước 400C? Tóm tắt m1 = 2kg; t1 = 1000C; t2 = 200C; t = 400C c = 4200J/kg.K; D = 1000kg/m3 V=? Giải Phương trình cân bằng nhiệt Q1 = Q2 ⇒ m1. c.(t1-t) = m2. c.( t-t2) ⇒ m2 = m1.(t1-t) / ( t-t2) = 2.60/20 = 6kg Thể tích nước cần dùng là: V = m2 / D = 6 / 1000 = 0,006 m3 = 6 lít * HĐ3: Tổng kết. Dặn dò. - GV nx lại nội dung ôn tập của chủ đề. - Nhắc nhở một số vấn đề mà HS còn thể hiện - HS lắng nghe. chưa tốt. - HS lắng nghe để rút kinh nghiệm. - GV y/c HS về nhà: Coi lại nội dung của chủ đề đã ôn tập.. * HĐ4: Rút kinh nghiệm. ……………………………………………… ………………………………………………. Tuần 4, 5, 6. Thời lượng: 6 tiết. NS: 10/ 09/ 2012 ND: 13/ 09/ 2012 → 29/ 09/ 2012 CHỦ ĐỀ: ĐIỆN TRỞ CỦA DÂY DẪN. ĐỊNH LUẬT ÔM..

(5) A/ Mục tiêu của chủ đề. 1. Kiến thức: - Vẽ và sử dụng đồ thị biểu diễn mối quan hệ I, U từ số liệu thực nghiệm. - Phát biểu và viết được hệ thức của định luật Ôm. 2. Kĩ năng: - Vận dụng công thức tính điện trở để giải bài tập. - Vận dụng định luật Ôm để giải một số bài tập đơn giản. 3. Thái độ: Yêu thích môn học và tự giác trong học tập. B/ Chuẩn bị. 1. Nội dung của chủ đề: GV và HS nghiên cứu lại nội dung của các bài trong SGK liên quan đến chủ đề 2. Đồ dụng dạy học: - Hệ thống các câu hỏi ôn tập của chủ đề. - Bảng giá trị U và I. - Hệ thống các bài tập vận dụng kiến thức ôn tập của chủ đề. C/ Tiến trình lên lớp. 1. Ổn định tổ chức, kiểm tra sĩ số. 2. Kiểm tra bài cũ. 3. Nội dung ôn tập của chủ đề. HĐ của GV HĐ học của HS * HĐ1: Nội dung phần lý thuyết. - Y/C HS nhắc lại một số kiến thức sau: - HS nhắc lại một số kiến thức mà GV y/c: + Sự phụ thuộc của cường độ dòng điện vào hiệu + Khi tăng (hoặc giảm) hiệu điện thế đặt vào hai điện thế giữa hai đầu dây dẫn. đầu dây dẫn bao nhiêu lần thì cường độ dòng điện chạy qua dây dẫn đó cũng tăng( hoặc giảm) bấy nhiêu lần. + Đặc điểm đường biểu diễn sự phụ thuộc của I + Là đường thẳng đi qua gốc toậ độ. vào U. + Vẽ đồ thị biểu diễn sự phụ thuộc của I vào U từ + Đồ thị. bảng kết quả sau. Kết quả Hiệu điện thế. Cường độ đo. (V) dòng điện.(A) Lần đo. 1 2 3 4 5. 0 2,0 3,0 4,0 5,0. 0 0,1 0,15 0,2 0,25. + Nhắc lại khái niệm, công thức tính, đơn vị của + Trị số U/I không đổi đối với mỗi dây dẫn và được gọi là điện trở của dây dẫn đó (R). Điện trở điện trở. của dây dẫn là đại lượng vật lí biểu thị mức độ cản trở dòng điện nhiều hay ít của dây dẫn. Công thức tính điện trở là: R= U/I. Đơn vị của điện trở là Ôm, kí hiệu là ( Ω ) + Phát biểu lại và viết biểu thức định luật Ôm, + Phát biểu định luật Ôm: Cường độ dòng điện giải thích rõ các đại lượng có trong công thức và chạy qua dây dẫn tỉ lệ thuận với hiệu điện thế đặt vào hai đầu dây dẫn và tỉ lệ nghịch với điện trở đơn vị của các đại lượng đó. của mỗi dây. Biểu thức của định luật ôm là: I = U/R. Trong đó: I: là cường độ dòng điện ( A); U: là.

(6) - GV nhận xét lại các câu trả lời. * HĐ2: Bài tập vận dụng. - GV đưa ra hệ thống các bài tập. Y/C HS đọc, tóm tắt và hoàn thành các bài tập đó. - GV gọi HS lên bảng làm bài tập, HS khác ở dưới làm các bài tập đó ra giấy nháp. - Y/C HS tham gia nhận xét bài làm của bạn. - GV sữa chữa nếu cần. + Bài tập 1: Khi đặt vào hai đầu dây dẫn một hiệu điện thế 12V thì cường độ dòng điện chạy qua nó là 0,5A. Nếu hiệu điện thế đặt vào hai đầu dây dẫn đó tăng lên đến 36V thì cường độ dòng điện chạy qua nó là bao nhiêu?. hiệu điện thế ( V); R: là điện trở (R). - HS lắng nghe. - HS ghi lại đề bài tập, đọc, tóm tắt và hoàn thành các bài tập. - Lên bảng hoàn thành bài tập, HS khác làm bài ra giấy nháp. - HS tham gia nhận xét bài làm của bạn ở trên bảng. - HS lắng nghe nhận xét của GV. +Bài tập 1: Tóm tắt. U1= 12V; I1= 0,5A; U2= 36V; I2 = ? Giải. Vì cường độ dòng điện tỉ lệ thuận với hiệu điện thế đặt vào hai đầu dây dẫn nên ta có tỉ lệ. U 1 I1 = ⇒ U 2 I2 I 1. U 2 0,5. 36 I2= = = 1,5(A). U1 12 Vậy cường độ dòng điện sẽ tăng là 1,5A.. + Bài tập 2: + Bài tập 2: Cho điện trở R= 15 Ω . a) Khi mắc điện trở này vào hiệu điện thế 6V thì R= 15 Ω . cường độ dòng điện chạy qua nó là bao nhiêu? a) U1= 6V b) Muốn tăng thêm cường độ dòng điện chạy qua I1= ? điện trở 0,3A so với trường hợp trên thì hiệu điện b) I2= I1+ 0,3A thế đặt vào hai đầu điện trở khi đó là bao nhiêu? U2= ?. Tóm tắt.. Giải. a) áp dụng công thức định luật Ôm: I = U/R, thay số vào ta được: I1= 6/ 15= 0,4(A). b) Từ công thức I = U/R → U = I.R U2=I2.R2 =(I1+ 0,3).R = (0,4+ 0,3).15 = 10,5 (V) + Bài tập 3: Một bóng đèn xe máy có điện trở lúc + Bài tập 3: thắp sáng là 12 Ω . Biết dòng điện qua đèn có Tóm tắt. cường độ 0,5A. Tính hiệu điện thế giữa hai đầu R = 12 Ω ; I = 0,5A; U = ? dây tóc của đèn? Giải. Từ công thức I = U/R → U= I.R = 12. 0,5= 6(V) Vậy hiệu điện giữa hai đầu dây dẫn là 6V. + Bài tập 4: Đặt vào hai đầu điện trở R một hiệu điện thế U= 24V thì cường độ dòng điện chạy qua + Bài tập 4:. Tóm tắt..

(7) điện trở là 4A. U = 24V; I = 4A a) Tính giá trị của điện trở R. a) R=? b) Nếu tăng giá trị điện trở lên gấp 3 lần thì b) R’= 3R; I’=? cường độ dòng điện qua điện trở sẽ là bao nhiêu? Giải. a) Từ công thức I = U/R → R= U/ I, thay số vào ta được: R= 24/ 4= 6( Ω ) Vậy giá trị của điện trở là 6 Ω b) Từ công thức I = U/R → I’= U/ R’, thay số vào ta được: I’= U/ 3R= 24/ (3.6)= 4/3(A) Vậy khi giá trị của điện trở tăng gấp 3 lần thì cường độ dòng điện sẽ giảm đi 3 lần. + Bài tập 5: Một điện trở R= 3 Ω , được mắc giữa hai điểm A và B có hiệu điện thế 6V. a) Tính cường độ dòng điện chạy qua điện trở. b) Muốn cường độ dòng điện chạy qua điện trở tăng thêm 0,5A so với trường hợp trên thì hiệu điện thế phải đặt vào hai đầu điện trở khi đó là bao nhiêu? c) Muốn cường độ dòng điện chạy qua điện trở giảm đi 0,5A so với trường hợp trên thì hiệu điện thế phải đặt vào hai đầu điện trở khi đó là bao nhiêu?. + Bài tập 5:. Tóm tắt. R= 3 Ω ; U= 6V a) I=? b) I’= I + 0,5A; U’=? c) I’’= I - 0,5A; U’’=? Giải. a) Từ công thức I = U/R → I = 6/3 = 2A Vậy cđdđ chạy qua điện trở là 2A. b) Từ công thức I = U/R → U’= I’. R = ( I+0,5).3 = ( 2+ 0,5). 3 = 7,5(V) c) Từ công thức I = U/R → U’’= I’’. R = ( I - 0,5).3 = (2 - 0,5).3 = + Bài tập 6: Dòng điện chạy qua một dây dẫn có 4,5(V) cường độ là 6A khi nó được mắc vào hiệu điện thế 24V. muốn cường độ dòng điện chạy qua dây + Bài tập 6: dẫn giảm đi 2 A thì hiệu điện thế là bao nhiêu? I1 = 6A, U1 = 24V, I2 = 6 - 2 = 4A, U2 =? U 1 I1 = U 2 I2 I 2.U 1 4.24 + Bài tập 7: Hiệu điện thế giữa hai đầu dây dẫn   ⇒ U2  I1 6 = 16(V) là 6V thì cường độ dòng điện qua dây dẫn là 0,5A. Nếu tăng hđt: a) Lên gấp 3 lần cường độ dòng điện chạy qua + Bài tập 7: Tóm tắt. dây dẫn là bao nhiêu? I1 = 0,5A, U1 = 6V b) Thêm 3V thì cường độ dòng điện chạy qua dây a) U2 = 3.U1 = 3.6 = 18V, I2 =? dẫn giảm là bao nhiêu? b) U’2 = 3 + U1 = 3 + 6 = 9V, I’2 =? Giải. a) Từ công thức U 1 I1 = ⇒ U 2 I2.

(8) I2=. 0,5.18 I 1. U 2 1,5 6 = (A) U1. b) Từ công thức U1 I1  U ' 2 I '2 ⇒. I1.U ' 2 0,5.9 0, 75 I’2= U 1 = 6 (A). * HĐ3: Tổng kết. - GV nhận xét tiết ôn tập về: - HS lắng nghe. + Thái độ. + ý thức tự giác. + Khả năng vận dụng kiến thức. - GV nhấn mạnh lại một số kiến thức HS hay - HS lắng nghe và rút kinh nghiệm. mắc sai lầm trong quá trình làm các bài tập. * HĐ4: Dặn dò. - GV y/c HS về nhà. + Nghiên cứu lại nội dung của chủ đề đã ôn tập. + Làm lại các bài tập trong SBT có liên quan đến nội dung chủ đề đã ôn tập. + Nghiên cứu lại trước nội dung của bài 3, 4 SGK Vật Lí 9 để chuẩn bị cho chủ đề tiếp theo. * HĐ5: Rút kinh nghiệm. ............................................................................. ............................................................................. .............................................................................. Tuần 7, 8, 9. Thời lượng: 6 tiết. NS: 01/ 10/ 2012 ND: 04/ 10/ 2012 → 20/ 10/ 2012. CHỦ ĐỀ: ĐỊNH LUẬT ÔM VỚI ĐOẠN MẠCH NỐI TIẾP VÀ ĐOẠN MẠCH SONG SONG. A/ Mục tiêu của chủ đề..

(9) 1. Kiến thức: - Phát biểu lại và viết đúng được hệ thức định luật ôm. - Nắm lại các công thức liên quan trong mạch nối tiếp và mạch song song. 2. Kĩ năng - Biết áp dụng lại các công thức trong chủ đề để giải các bài tập vận dụng. - Rèn kĩ năng phân tích, so sánh, tổng hợp thông tin. 3. Thái độ - Sử dụng đúng các thuật ngữ. - Yêu thích môn học B/ Chuẩn bị. 1. Nội dung của chủ đề: GV và HS nghiên cứu lại nội dung của các bài trong SGK liên quan đến chủ đề ôn tập. 2. Đồ dụng dạy học: - Hệ thống các câu hỏi ôn tập của chủ đề. - Hệ thống các bài tập vận dụng kiến thức ôn tập của chủ đề. C/ Tiến trình lên lớp. 1. Ổn định tổ chức, kiểm tra sĩ số. 2. Kiểm tra bài cũ. 3. Nội dung ôn tập của chủ đề. HĐ của GV HĐ học của HS * HĐ1: Ôn tập lại nội dung phần lý thuyết của chủ đề. - Y/C HS nhắc lại một số kiến thức sau: - HS nhắc lại một số kiến thức mà GV y/c: + Phát biểu lại định luật ôm, viết biểu thức và giải + Cường độ dòng điện chạy qua dây dẫn tỉ lệ thích các đại lượng trong biểu thức. thuận với hiệu điện thế đặt vào hai đầu dây dẫn và tỉ lệ nghịch với điện trở của dây. Công thức: I= U/ R Trong đó: I là cường độ dòng điện; U là hiệu điện thế; R là điện trở của dây dẫn. + Trong đoạn mạch gồm hai điện trở mắc nối tiếp: + Trong đoạn mạch gồm 2 điện trở mắc nối tiếp Cường độ dòng điện chạy qua mỗi điện trở có mối thì: quan hệ như thế nào với cường độ dòng điện mạch * I= I1= I2. chính? Hiệu điện thế giữa 2 đầu đoạn mạch liên hệ * U= U1+ U2. như thế nào với hiệu điện thế giữa 2 đầu mỗi điện * Rtđ= R1+ R2. trở? Điện trở của đoạn mạch quan hệ như thế nào với mỗi điện trở thành phần? + Trong đoạn mạch gồm 2 điện trở mắc song song: + Trong đoạn mạch gồm hai điện trở mắc song Cường độ dòng điện chạy qua mỗi điện trở có mối song thì: quan hệ như thế nào với cường độ dòng điện mạch * I= I1+ I2. chính? Hiệu điện thế giữa 2 đầu đoạn mạch liên hệ * U= U1= U2. như thế nào với hiệu điện thế giữa 2 đầu mỗi điện * (1/ Rtđ)= (1/ R1)+( 1/ R2). trở? Điện trở của đoạn mạch quan hệ như thế nào với mỗi điện trở thành phần? - GV nhận xét lại các câu trả lời và mở rộng thêm - HS lắng nghe. một số kiến thức: + Từ công thức I= U/R, ta có thể suy ra một số các công thức có liên quan để tính các lượng có trong công thức là: * U= I. R * R= U/ I + Đối với đoạn mạch gồm nhiều phần tử mắc nối tiếp thì ta có các công thức tương tự như 2 phần tử R1 nối tiếp R2. Giả sử đoạn mạch gồm n phần tử.

(10) điện trở bằng nhau mắc nối tiếp thì ta có các công thức sau: * I= I1= I2= ... = In * U= U1+ U2+ ... + Un * Rtđ= R1+ R2+ ... + Rn= n. R. + Đối với đoạn mạch gồm 2 điện trở R1// R2 nhưng R1 = R2 = R thì công thức tnhs điện trở tương đương sẽ là: *(1/Rtđ) = (1/R1)+(1/R2) = 2/R1 = 2/R2 = = 2/ R ⇒ Rtđ = R/ 2. + Nếu đoạn mạch gồm ba điện trở R1, R2, R3 mắc song song với nhau thì các công liên quan là: * I = I1+ I2 + I3. * U = U1 = U2 = U3. * (1/ Rtđ) = (1/ R1) + ( 1/ R2) + ( 1/ R3). + Nếu R1= R2 = R3 thì * (1/ Rtđ) = (1/ R1) + ( 1/ R2) + ( 1/ R3) = 3/ R1 = 3/ R2 = 3/ R3 = 3/R. ⇒ Rtđ = R/ 3. * HĐ2: Làm các bài tập vận dụng. - GV đưa ra hệ thống các bài tập. Y/C HS đọc, tóm tắt và hoàn thành các bài tập đó. - GV gọi HS lên bảng làm bài tập, HS khác ở dưới làm các bài tập đó ra giấy nháp. - Y/C HS tham gia nhận xét bài làm của bạn. - GV sữa chữa nếu cần. + Bài tập 1: Hai điện trở R1= 10 Ω ; R2= 20 Ω được mắc nối tiếp nhau vào hiệu điện thế 12V. a) Tính điện trở tương đương của đoạn mạch. b) Tính hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi điện trở.. - HS ghi lại đề bài tập, đọc, tóm tắt và hoàn thành các bài tập. - Lên bảng hoàn thành bài tập, HS khác làm bài ra giấy nháp. - HS tham gia nhận xét bài làm của bạn ở trên bảng. - HS lắng nghe nhận xét của GV. +Bài tập 1: Tóm tắt. R1= 10 Ω ; R2= 20 Ω ; U= 12V a) Rtđ = ? b) U1= ?; U2= ? Giải. a) Áp dụng công thức tính điện trở tương đương của đoạn mạch mắc nối tiếp: Rtđ= R1+ R2= 10+ 20= 30 Ω . b) Áp dụng công thức định luật ôm I= U/ Rtđ= 12/ 30= 0,4A Vì R1 nt R2 nên I= I1= I2= 0,4A Từ công thức ĐL Ôm: I= U/ Rtđ → U= I.Rtđ U1= I1. R1= 0,4. 10= 4V. U2= I2. R2= 0,4. 20= 8V.. + Bài tập 2: + Bài tập 2: Cho 3 điện trở R1= 5 Ω ; R2= 10 Tóm tắt. Ω ; R3= 15 Ω . Mắc nối tiếp nhau vào hiệu R1 = 5 Ω điện thế 15. R2= 10 Ω a) Tính điện trở tương đương của đoạn mạch. R3= 15 Ω b) Tính hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi điện trở. U= 15V a) Rtđ = ? b) U1= ?; U2 = ?; U3 = ? Giải..

(11) a) Áp dụng công thức tính điện trở tương đương của đoạn mạch mắc nối tiếp: Rtđ = R1+ R2 + R3 = 5+ 10+ 15 = 30 Ω . b) Áp dụng công thức định luật ôm I = U/ Rtđ = 15/ 30 = 0,5A Vì R1 nt R2 nên I = I1 = I2 = I3 = 0,5A Từ công thức ĐL Ôm: I = U/ Rtđ → U= I.Rtđ U1= I1. R1= 0,5. 5= 2,5V. U2= I2. R2= 0,5. 10= 5V. U3= I3. R3= 0,5. 15= 7,5V. + Bài tập 3: Tóm tắt. + Bài tập 3: Hai điện trở R1, R2 và ampe kế được R1 nt R2 nt (A) mắc nối tiếp nhau vào hai điểm A, B. a) Vẽ sơ đồ mạch điện trên. a) Vẽ sơ đồ mạch điện trên. b) R1 = 40 Ω ; R2 = 20 Ω ; I = 0,5A. Ω Ω b) Cho R1=40 ; R2 = 20 ; ampe kế chỉ UAB= ? 0,5A. Tính hiệu điện thế của đoạn mạch AB. Giải. a) Vẽ sơ đồ mạch điện.. b) Từ công thức I = U/R → U = I.R Vì: I1 = I2 = I = 0,5A U1= I1. R1= 0,5. 40 = 20V U2= I2. R2= 0,5. 20 = 10V UAB = U1+ U2 = 20+ 10 = 30V. * Cách khác: Rtđ= R1+ R2= 40+ 20= 60 Ω Áp dụng công thức định luật ôm I = U/ Rtđ → U = I.Rtđ UAB = I. Rtđ = 0,5. 60 = 30V Vậy hiệu điện thế của hai đầu đoạn mạch là 30V. + Bài tập 4: Tóm tắt. R1= 20 Ω + Bài tập 4: Cho đoạn mạch có sơ đồ như hình vẽ, I1 = 2,4A trong đó R1= 20 Ω ; ampe kế ( A1) chỉ 2,4A; I = 3,6A a. UAB= ? ampe kế (A) chỉ 3,6A. b. R2= ? a) Tính hiệu điện thế UAB của đoạn mạch. b) Tính điện trở R2. Giải. a) Mạch điện có R1// R2. Ta có: UAB= U1= U1 R1 Với: U1 = I1. R1 = 20. 2,4 = 48V → UAB= 48V b) Vì R1// R2 nên: I = I1 + I2 → I2 = I - I1 = 3,6 - 2,4 = 1,2A Mặt khác: UAB = U1 = U2 = 48V → R2 = U2/ I2 = 48/ 1,2 = 40 Ω A R2 B Vậy giá trị của điện trở R2 là 40 Ω ..

(12) + Bài tập 5: Tóm tắt. + Bài tập 5: Cho ba điện trở R1= 10 Ω ; R1 = 10 Ω R2= R3= 30 Ω , được mắc song song với nhau R2 = R3 = 30 Ω U = 12V vào hiệu điện thế 12V. a) Rtđ = ? a) Tính điện trở tương đương của cả đoạn mạch. b) Tính cường độ dòng điện qua mạch chính và b) I = ?; I1 = ?; I2 = ? I3 = ? Giải. qua từng mạch rẽ. a) Vì R1// R2// R3 và R2 = R3 nên ta có: (1/ Rtđ) = (1/ R1) + ( 1/ R2) + ( 1/ R3) = (1/ R1) + ( 2/ R2) = (1/ 10) + ( 2/ 30) = 5/ 30 = 1/ 6 → Rtđ = 6 Ω Vậy điện trở tương đương của đoạn mạch 6 Ω . b) Từ công thức: I = U/ R = UAB/ Rtđ = 12/6 = 2A Vì R1// R2// R3 nên: U1 = U2 = U3 = U = 12V I1 = U1/ R1 = 12/ 10 = 1,2A I2 = I3 = U2/ R2 = 12/ 30 = 0,4A + Bài tập 6: Tóm tắt. R1 = R2 = R3 = 90 Ω ; U = 30V a) Rtđ = ? b) I = ?; I1 = ?; I2 = ? I3 = ? Giải. a) Vì R1// R2// R3 và R1 = R2 = R3 nên ta có: (1/ Rtđ) = (1/ R1) + ( 1/ R2) + ( 1/ R3) = 3/ R = 3/ 90 = 1/ 30 → Rtđ = 30 Ω b) Từ công thức: I = U/ R = UAB/ Rtđ = 30/ 30 = 1(A) Vì R1// R2// R3 nên: U1 = U2 = U3 = U = 30(V) R1 = R2 = R3 = 90( Ω ) I1= I2= I3= U1/ R1= 30/ 90 = 0,33(A) + Bài tập 7: + Bài tập 7: Cho ba điện trở R1 = R2 = R3 = 60 Tóm tắt. Ω , được mắc song song với nhau vào hiệu điện R1 = R2 = R3 = 60 Ω ; U = 20V a) Rtđ = ? thế 20V. b) I = ?; I1 = ?; I2 = ? I3 = ? a) Tính điện trở tương đương của cả đoạn mạch. b) Tính cường độ dòng điện qua mạch chính và Giải. a) Vì R1// R2// R3 và R1 = R2 = R3 nên ta có: qua từng mạch rẽ. (1/ Rtđ) = (1/ R1) + ( 1/ R2) + ( 1/ R3) = 3/ R = 3/ 60 = 1/ 20 → Rtđ = 20( Ω ) b) Từ công thức: I = U/ R = UAB/ Rtđ = 20/ 20 = 1(A) Vì R1// R2// R3 nên: U1 = U2 = U3 = U = 20(V) R1 = R2 = R3 = 60( Ω ) + Bài tập 6: Cho ba điện trở R1 = R2 = R3 = 90 Ω , được mắc song song với nhau vào hiệu điện thế 30V. a) Tính điện trở tương đương của cả đoạn mạch. b) Tính cường độ dòng điện qua mạch chính và qua từng mạch rẽ..

(13) Nên: I1= I2= I3= U1/ R1= 20/ 60 = 0,33(A) + Bài tập 8: Cho ba điện trở R1 = 20 Ω ; R2 = 30 Ω ; R3 = 60 Ω , được mắc vào giữa hai điểm A và B có hiệu điện thế 60V. a) Khi chúng được mắc nối tiếp. Tính cường độ dòng điện qua mạch chính và hiệu điện thế hai đầu mỗi điện trở. b) Khi chúng được mắc song song. Tính cường độ dòng điện qua mạch chính và qua từng điện trở.. + Bài tập 9: Hai bóng đèn khi sáng bình thờng có 7,5 4,5 ®iÖn trë lµ R1 vµ R 2 . Dßng ®iÖn chạy qua 2 đèn đều có cờng độ định mức là I 0,8 A . Hai đèn này đợc mắc nối tiếp với nhau. R. để mắc vào hđt U 12V .. + Bài tập 8: Tóm tắt. R1 = 20 Ω ; R2 = 30 Ω ; R3 = 60 Ω ; U = 60V a) R1 nt R2 nt R3; I = ?(A); U1 = ?(V); U2 = ? (V), U3 = ?(V) b) R1 // R2 // R3, I = ?(A); I1 = ?(A); I2 = ?(A); I3 = ? Giải. a) Áp dụng công thức tính điện trở tương đương của đoạn mạch mắc nối tiếp: Rtđ = R1+ R2 + R3 = 20+ 40+ 60 = 120( Ω ) Áp dụng công thức định luật ôm I = U/ Rtđ = 60/ 120 = 0,5 (A) Vì I1 = I2 = I3 = I U1 = I.R1 = 0,5.20 = 10 (V) U2 = I.R2 = 0,5.40 = 20 (V) U3 = I.R3 = 0,5.60 = 30 (V) b) Áp dụng công thức tính điện trở tương đương của đoạn mạch mắc //: 1/Rtđ = (1/R1)+(1/R2)+(1/R3) = (1/20)+(1/40)+(1/60) = (6/120)+(3/120)+(2/120) = 11/120( Ω ) → Rtđ = 120/11( Ω ) Áp dụng công thức định luật ôm I = U/ Rtđ = 60/ (120/11) = 5,5 (A) Vì U1 = U2 = U3 = U I1 = U/R1 = 60/20 = 3 (A) I2 = U/R2 = 60/40 = 1,5 (A) I3 = U/R3 = 60/60 = 1 (A) + Bµi tËp 9:. . Tãm t¾t. R1 7,5 ; R 2 4,5 ; I 0,8 A ; U 12V a) Tính R 3 để 2 đèn sáng bình thờng. nt ) nt b) Điện trở R 3 đợc quấn bằng dây Nicron có điện a) ( R 1 R 2 R 3 để đèn sáng bình thờng? 6 trë suÊt  1,1.10 .m vµ chiÒu l 0,8m . TÝnh R 3 ? 6 tiÕt diÖn cña d©y Nicron nµy. b)  1,1.10 .m ; l 0,8m ; S=? . Gi¶i. U 12 R td  I  0,8 15 a) . Mµ vµ víi 1 ®iÖn trë. 3. R . td. R1  R 2  R 3. R R R 3 3. td.  ( R 1  R 2) 15  (7,5  4,5) 3.  3 b) Tõ c«ng thøc:.

(14) + Bài tập 10: Một dây dẫn bằng đồng dài 40m, tiết 2 diện 0,4mm được mắc vào hiệu điện thế 220V. Tính CĐDĐ chạy qua dây dẫn này.. l  .l  S S R 6 1,1.10 .0,8 S 0,3.10 6 m 0,3mm 3  S 0,3mm R  .. + Bài tập 10: Tóm tắt 6. 2. l = 40m; S= 0,4mm = 0,4.10 m ; U= 220V I =? Giải Áp dụng công thức: l 40 R  . 1, 7.10 8. 1, 7() S 0, 4.10 6  Điện trở của mạch điện là R 1, 7() U 220 I  129, 4( A) R 1,7 Áp dụng công thức  CĐDĐ chạy qua dây điện là 129,4(A) 2. * HĐ3: Tổng kết. - GV nhận xét tiết ôn tập về: - HS lắng nghe. + Thái độ. + Ý thøc tù gi¸c. + Kh¶ n¨ng vËn dông kiÕn thøc. - GV nhÊn m¹nh l¹i mét sè kiÕn thøc HS hay m¾c - HS lắng nghe để rút kinh nghiệm. sai lÇm trong qu¸ tr×nh lµm c¸c bµi tËp. * HĐ4: Dặn dò. - GV y/c HS về nhà. + Nghiên cứu lại nội dung chủ đề đã học + Làm lại các bài tập + Ngiên cứu các bài tiếp theo trong SGK để chuẩn bị cho chủ đề: “Công và công suất của dòng điện” * H§5: Rót kinh nghiÖm. ................................................................................. ................................................................................. .................................................................................. TuÇn 10, 11, 12, 13. Thêi lîng: 8 tiÕt.. NS: 22/ 10/ 2012 ND: 25/ 10/ 2012 → 17/ 11/ 2012 CHñ §Ò: c«ng Vµ C¤NG suÊt CñA DßNG ®iÖn. A/ Mục tiêu của chủ đề: 1. KiÕn thøc: - Nêu đợc ý nghĩa các trị số vôn và oát có ghi trên các thiết bị tiêu thụ điện năng. - Viết đợc các công thức tính công suất điện và điện năng tiêu thụ của một đoạn mạch. - Nêu đợc một số dấu hiệu chứng tỏ dòng điện mang năng lợng. - Chỉ ra đợc sự chuyển hóa các dạng năng lợng khi đèn điện, bếp điện, bàn là, nam châm điện, động cơ điện hoạt động..

(15) - Phát biểu và viết đợc hệ thức của định luật Jun – Lenxơ - Nêu đợc tác hại của đoản mạch và tác dụng của cầu chì. 2. KÜ n¨ng - Xác định đợc công suất điện của một đoạn mạch bằng vôn kế và ampe kế. Vận dụng đợc các công thức P = U.I; A = P.t = U.I.t đối với đoạn mạch tiêu thụ điện năng. - Vận dụng định luật Jun-Lenxơ để giải thích các hiện tợng đơn giản có liên quan - Giải thích và thực hiện đợc các biện pháp thông thờng để sd an toàn vfa tiết kiệm điện năng 3. Thái độ: - Yêu thích môn học và tự giác trả lời các câu hỏi và làm các bài tập vận dụng có trong chủ đề. B/ ChuÈn bÞ. 1. Nội dung của chủ đề: GV và HS nghiên cứu lại nội dung của các bài trong SGK liên quan đến chủ đề. 2. §å dông d¹y häc: - Hệ thống các câu hỏi ôn tập của chủ đề. - Hệ thống các bài tập vận dụng kiến thức ôn tập của chủ đề. C/ TiÕn tr×nh lªn líp. 1. ổn định tổ chức, kiểm tra sĩ số. 2. KiÓm tra bµi cò. 3. Nội dung ôn tập của chủ đề. H§ CñA GV * HĐ1: Nội dung phần lý thuyết của chủ đề. - Y/C HS nh¾c l¹i mét sè kiÕn thøc sau: - GV nhËn xÐt c¸c c©u tr¶ lêi cña HS vµ cho HS ghi vë. + C©u 1: Sè o¸t ghi trªn mçi dông cô ®iÖn cã ý nghÜa g×? + C©u 2: H·y ph¸t biÓu vµ viÕt biÓu thøc vÒ c«ng suÊt ®iÖn. Ghi c¸c biÓu thøc cã liªn quan vµ gi¶i thích các đại lợng có trong biểu thức.. + C©u 3: V× sao nãi dßng ®iÖn cã n¨ng lîng? Năng lợng của dòng điện đợc gọi là gì? + C©u 4: H·y ph¸t biÓu vµ viÕt biÓu thøc vÒ c«ng của dòng điện. Giải thích và ghi rõ đơn vị của các đại lợng có trong biểu thức.. + C©u 5: §o c«ng cña dßng ®iÖn b»ng dông cô đo điện nào? Mỗi số đếm của công tơ điện ứng với lợng điện năng đã sử dụng là bao nhiêu? + Câu 6: Hãy phát biểu và viết biểu thức về định luật Jun-Lenxơ. Giải thích và ghi rõ đơn vị của các đại lợng có trong biểu thức.. + Câu 7: Nêu những quy tắc thực hiện để đảm b¶o an toµn khi sd ®iÖn.. H§ häc cña HS - HS nh¾c l¹i mét sè kiÕn thøc mµ GV y/c. - HS l¾ng nghe vµ ghi vë. + C©u 1: Sè o¸t ghi trªn mçi dông cô ®iÖn cho biết công suất định mức của dụng cụ đó , nghĩa là công suất điện của dụng cụ này khi nó hoạt động b×nh thêng. + C©u 2: C«ng suÊt ®iÖn cña mét ®o¹n m¹ch b»ng tÝch cña hiÖu ®iÖn thÕ gi÷a ®Çu ®o¹n m¹ch và cờng độ dòng điện qua nó. U2  I 2 .R BiÓu thøc: P U .I = R Trong đó: P là công suất điện (W); U là hiệu điện thÕ (V); I lµ C§D§ (A); R lµ ®iÖn trë (  ) 1W=1V.1A + C©u 3: Dßng ®iÖn cã n¨ng lîng lµ v× nã cã thÓ thùc hiÖn c«ng vµ cung cÊp nhiÖt. N¨ng lîng cña dòng điện đợc gọi là nhiệt năng. + C©u 4: C«ng cña dßng ®iÖn s¶n ra ë mét ®o¹n m¹ch lµ sè ®o lîng ®iÖn n¨ng chuyÓn ho¸ thµnh c¸c d¹ng n¨ng lîng kh¸c. BiÓu thøc: A=P.t=U.I.t Trong đó: A là công của dòng điện(J; kW.h); P là c«ng suÊt ®iÖn (W; kW); t lµ thêi gian (s; h). 6 1J= 1W. 1s; 1kW.h=3,6.10 J + C©u 5: §Ó ®o c«ng cña dßng ®iÖn ngêi ta dïng công tơ điện. Mỗi số đếm của công tơ điện ứng với lợng điện năng đã sử dụng là 1kW.h. + C©u 6: NhiÖt lîng táa ra ë d©y dÉn khi cã dßng điện chạy qua tỉ lệ thuận với bình phơng cờng độ dßng ®iÖn, víi ®iÖn trë d©y dÉn vµ thêi gian dßng ®iÖn ch¹y qua. BiÓu thøc: Q=I2.R.t Trong đó: Q là nhiệt lợng (J); I là cờng độ dòng ®iÖn (A); t lµ thêi gian (s). Nếu nhiệt lợng có đơn vị là calo thì biểu thức của định luật khi đó là: Q=0,24.I2.R.t + C©u 7: CÇn ph¶i thùc hiÖn nh÷ng quy t¾c sau đây để đảm bảo an toàn khi sd điện: a) ChØ lµm thÝ nghiÖm víi h®t díi 40V b) Ph¶i sd c¸c d©y dÉn cã vá bäc c¸ch ®iÖn c) Cần phải mắc cầu chì đúng tiêu chuẩn cho mỗi dông cô dïng ®iÖn d) Không đợc tự mình tiếp xúc với mạng điện gia.

(16) đình. e) Trớc khi thay bóng đèn phải ngắt công tắc hoặc cầu chì để ngắt mạch điện của bóng đèn và + C©u 8: V× sao ph¶i sö dông tiÕt kiÖm ®iÖn rót đảm bảo cách điện giữa cơ thể ngời với nền đất n¨ng? hay têng g¹ch f) Nối đất cho vỏ kim loại của các dụng cụ điện + C©u 8: Ph¶i sö dông tiÕt kiÖm ®iÖn n¨ng v× nh÷ng lÝ do sau: a) Trả tiền điện ít hơn, do đó giảm bớt chi tiêu cho g® b) Các thiết bị và dụng cụ dùng điện đợc sd lâu bền hơn, do đó cũng giảm bớt đợc chi tiêu trong gia đình Dành đợc lợng điện năng cho các vùng miền + C©u 9: Nªu nh÷ng biÖn ph¸p sö dông tiÕt kiÖm c) kh¸c cßn cha cã ®iÖn cho sx vµ cho xuÊt khÈu. ®iÖn n¨ng? d) Góp phần giảm bớt sự cố về quá tải điện, đặc biÖt trong nh÷ng giê cao ®iÓm (tõ 18-22h) e) Gãp phÇn gi¶m bít viÖc xd thªm c¸c nhµ m¸y điện, do đó giảm việc gây ô nhiễm môi trờng. + C©u 9: Nh÷ng biÖn ph¸p sö dông tiÕt kiÖm ®iÖn n¨ng: a) SD các thiết bị và dụng cụ có công suất định møc hîp lÝ. b) ChØ sd c¸c dông cô ®iÖn vµo nh÷ng lóc cÇn thiÕt. * H§2: Bµi tËp vËn dông. - GV đa ra hệ thống các bài tập. Y/C HS đọc, tóm - HS ghi lại đề bài tập, đọc, tóm tắt và hoàn thành tắt và hoàn thành các bài tập đó. c¸c bµi tËp. - GV gäi HS lªn b¶ng lµm bµi tËp, HS kh¸c ë díi - HS lªn b¶ng hoµn thµnh bµi tËp, HS kh¸c lµm bµi làm các bài tập đó ra giấy nháp. ra giÊy nh¸p. - Y/C HS tham gia nhËn xÐt bµi lµm cña b¹n. - HS tham gia nhËn xÐt bµi lµm cña b¹n ë trªn b¶ng. - GV s÷a ch÷a nÕu cÇn. - HS l¾ng nghe nhËn xÐt cña GV. + Bµi tËp 1: Mét nåi c¬m ®iÖn cã ghi 220V- +Bµi tËp 1: 1000W đợc sử dụng với hđt 220V trong 2 giờ. . Tóm tắt. Tính lợng điện năng mà nồi cơm này sd và số đếm U = 220V P = 1000W = 1kW của công tơ khi đó. t = 2h A = ?(kW.h) =?(sè) . Gi¶i. ¸p dông c«ng thøc: A= P.t= 1.2= 2kW.h  số đếm của công tơ điện khi đó là 2 số. + Bµi tËp 2: Khi m¾c 1 qu¹t ®iÖn vµo h®t 220V + Bµi tËp 2: th× d® ch¹y qua nã lµ 2A. . Tãm t¾t. a/ Tính điện trở và công suất của quạt điện khi đó. U = 220V b/ Quạt điện này đợc sử dụng trung bình 4 giờ I = 2A trong 1 ngµy. TÝnh ®iÖn n¨ng tiªu thô cña qu¹t a/ R =?; P =? điện trong 30 ngày theo đơn vị là Jun và số đếm b/ t = 4h. 30 = 120h = 120.3600(s) cña c«ng t¬. A =?(J) =?(sè) . Gi¶i. a/ §iÖn trë cña qu¹t lµ: U 220 R  110() I 2 C«ng suÊt cña qu¹t lµ: P= U.I= 220. 2= 440(W) b/ §iÖn n¨ng sd cña qu¹t trong 30 ngµy lµ: ADCT: A= P.t= 440.120.3600= 190080000(J) Sè chØ cña c«ng t¬ lµ: A 190080000   52,8 6 6 + Bài tập 3: Trên một bóng đèn có ghi 12V-6W. 3, 6.10 3, 6.10 ( sè) Đèn này đợc sử dụng với đúng hđt định mức trong N + Bµi tËp 3: 3h/ 1 ngµy. H·y tÝnh: . Tãm t¾t. a/ Điện trở của đèn khi đó. U = 12V b/ Điện năng đã sử dụng của đèn trong 30 ngày. P = 6W t = 3h. 30= 30h a/ R = ?.

(17) + Bài tập 4: Một bàn là đợc sử dụng với hđt định møc lµ 220V trong 10 phót th× tiªu thô hÕt lîng ®iÖn n¨ng lµ 600kJ. H·y tÝnh: a/ C«ng suÊt cña bµn lµ. b/ Cờng độ dòng điện chạy qua bàn là và điện trở của nó khi đó.. + Bài tập 5: Một bếp điện khi hoạt động bình thờng có điện trở R=80  và cờng độ dòng điện chạy qua bếp khi đó là 2,5A. a/ TÝnh nhiÖt lîng mµ bÕp táa ra trong 1 gi©y. b/ Dùng bếp điện trên để đun sôi 1,5 lít nớc có nhiệt độ ban đầu là 250C thì thời gian đun sôi là 20 phút. Coi rằng nhiệt lợng cần thiết để đun sôi níc lµ cã Ých, tÝnh hiÖu suÊt cña bÕp, cho biÕt nhiÖt dung riªng cña níc lµ 4200J/kg.K. c/ Mçi ngµy sd bÕp ®iÖn nµy 3 giê. TÝnh tiÒn ®iÖn phải trả cho việc sd bếp điện đó trong 30 ngày, nếu giá trị 1kW.h là 1200 đồng.. + Bµi tËp 6: Mét d©y dÉn ®iÖn cã ®iÖn trë R=176  đợc mắc vào hđt 220V. Tính nhiệt lợng tỏa ra trong 30 phút theo đơn vị jun và đơn vị calo.. b/ A = ? . Gi¶i. a/ Điện trở của bóng đèn khi đó là: U 2 122 R  24() P 6 b/ Điện năng đã sử dụng của bóng đèn trong 30 ngµy lµ: A = P.t = 6.90.3600 = 1944000(J) =1944(kJ) + Bµi tËp 4: . Tãm t¾t. U = 220V t = 10phót =600s A = 600kJ = 600000J a/ P = ? b/ I = ?; R = ? . Gi¶i. a/ C«ng suÊt cña bµn lµ A 600000  P  1000(W ) t 600 A= P.t b/ §iÖn trë cña bµn lµ U2 U 2 2202 P U .I   R  48, 4() R P 1000 Cờng độ dòng điện chạy qua bàn là P 1000 P U .I  I   4,55( A) U 220 + Bµi tËp 5: . Tãm t¾t. R=80  ; I=2,5A a/ Q=?; t = 1s b/ V=1,5 lÝt  m = 1,5kg; t01 = 250C ; t02 = 1000C t = 20 phót=1200s; c = 4200J/kg.K. H = ? c/ t =3.30 =90h; 1kW.h = 1200 đồng; T =? . Gi¶i. a/ NhiÖt lîng mµ bÕp táa ra trong 1 gi©y Q = I2.R.t = 2,52.80.1 = 500 (J) b/ Nhiệt lợng cung cấp để đun sôi nớc Qi = c.m.  t0 = 4200. 1,5 . (100-25) = 472500 (J) NhiÖt lîng mµ bÕp táa ra trong 1200 gi©y Qtp = I2.R.t = 2,52.80.1200 = 600000 (J) HiÖu suÊt cña bÕp lµ Q 472500 H  i .100%  .100% 78, 75% Qtp 600000 c/ §iÖn n¨ng cña bÕp ®iÖn tiªu thô trong 30 ngµy A=P.t=I2.R.t=2,52.80.90=45000(W.h)=45(kW.h) Tiền điện phải trả là: T = 45.1200 = 54000 (đồng) + Bµi tËp 6: . Tãm t¾t. R=176  ; U = 220V; t = 30 phót = 1800 s Q = ? (J); (calo) . Gi¶i. NhiÖt lîng táa ra U2 U2  2 .R.t  .t R ¸p dông c«ng thøc: Q = I2.R.t R. + Bài tập 7: Cho hai điện trở R1 vµ R2. H·y chøng minh r»ng: a) Khi cho dßng ®iÖn ch¹y qua ®o¹n m¹ch gåm hai điện trở đó mắc nối tiếp thì nhiệt lợng tỏa ra ở mỗi điện trở này tỉ lệ thuận với các điện trở đó. 2202  Q .1800 495000( J ) Q1 R1  176 Q2 R2 Q = 495000.0,24 = 118800 (calo) b) Khi cho dßng ®iÖn ch¹y qua ®o¹n m¹ch gåm + Bài tập 7: hai điện trở đó mắc song song thì nhiệt lợng tỏa ra a) Trong đoạn mạch gồm hai điện trở mắc nối.

(18) ở mỗi điện trở này tỉ lệ nghịch với các điện trở đó. Q1 R2  Q2 R1. tiÕp, cường độ dßng điện I qua c¸c ®iÖn trë lµ nh nhau, trong cïng thêi gian t, nhiÖt lîng táa ra trªn c¸c ®iÖn trë Q1 = I2.R1.t ; Q2 = I2.R2.t Q1 I 2 .R1.t R1  2  LËp tØ sè: Q2 I .R2 .t R2 (®pcm) b) Trong ®o¹n m¹ch gåm hai ®iÖn trë m¾c song song, hiÖuđiện thÕ U ë hai ®Çu c¸c ®iÖn trë lµ nh nhau, trong cïng thêi gian t, nhiÖt lîng táa ra trªn c¸c ®iÖn trë U2 U2 Q1  I 21.R1.t  .t Q1 I 21.R1.t  .t R1 ; R1. + Bài tập 8: Một bóng đèn dây tóc giá 3500 đồng có công suất 75W, thời gian thắp sáng tối đa là 1000h và một bóng đèn compắc giá 60000 đồng có công suất 15W có độ sáng bằng bóng đèn nãi trªn, cã thêi gian th¾p s¸ng tèi ®a 8000h a) Tính điện năng sd của mỗi loại bóng đèn trên Q1 U 2 .R2 .t R2 trong 8000h.   b) Tính toàn bộ chi phí (tiền mua bóng đèn điện Lập tỉ số: Q2 U 2 .R1.t R1 (đpcm) và tiền phải trả) cho việc sd mỗi loại bóng đèn này + Bài tập 8: trong 8000h, nếu giá 1kW.h = 1200đồng a). Điện năng sd của bóng đèn dây tóc: c) SD loại bóng đèn nào có lợi hơn? Vì sao? A1=P1.t= 0,075.8000= 600(kW.h) . Điện năng sd của bóng đèn compắc : A2=P2.t= 0,015.8000= 120(kW.h) b) Chi phÝ tæng céng . §Ìn d©y tãc: Dïng trong 8000h cÇn cã 8 bãng, sè tiÒn mua bóng là: 3500 . 8 = 28000 (đồng) Tiền điện: 600 . 1200 = 720000 (đồng) Tổng cộng: T1=28000+720000=748000 (đồng) . §Ìn comp¾c: Dïng trong 8000h cÇn cã 1 bãng, sè tiÒn mua bóng là 60000 (đồng) Tiền điện: 120 . 1200 = 144000 (đồng) Tổng cộng: T1=60000+144000=204000 (đồng) c) Dùng đèn compắc có lợi hơn vì: . Trong 8000h sd giảm chi phí đợc 748000 – 204000 = 544000 (đồng) . DS c«ng suÊt ®iÖn Ýt h¬n, tiÕt kiÖm ®iÖn dµnh cho sx hoÆc nh÷ng n¬i kh¸c cha cã ®iÖn. . Gãp phÇn gi¶m bít sù qu¸ t¶i vÒ ®iÖn, nhÊt lµ vµo nh÷ng giê cao ®iÓm. * H§3: Tæng kÕt. - GV nhận xét tiết ôn tập của chủ đề về: - HS l¾ng nghe. + Thái độ. + ý thøc tù gi¸c. + Kh¶ n¨ng vËn dông kiÕn thøc. - GV nhÊn m¹nh l¹i mét sè kiÕn thøc HS hay m¾c - HS l¾ng nghe rót kinh nghiÖm. sai lÇm trong qu¸ tr×nh lµm c¸c bµi tËp. * H§4: DÆn dß. - GV y/c HS vÒ nhµ. + Nghiên cứu lại nội dung đã ôn tập. + Làm lại các bài tập trong SBT có liên quan đến nội dung đã ôn tập của chủ đề. + Nghiªn cøu l¹i tríc néi dung cña c¸c bµi trong SGK để chuẩn bị cho chủ đề “Từ trờng” * H§5: Rót kinh nghiÖm.. ................................................................................ ................................................................................ TuÇn 14, 15, 16, 17 Thêi lîng: 8 tiÕt.. NS: 12 /11/ 2012 ND: 22/ 11/ 2012 → 15/ 12/. 2012 CHñ §Ò: tõ TR¦êNG.

(19) A/ Mục tiêu của chủ đề: 1. KiÕn thøc: - Mô tả đợc hiện tợng chứng tỏ nam châm vĩnh cửu có từ tính - Nêu đợc sự tơng tác giữa các từ cực của hai nam châm - Mô tả đợc cấu tạo và hoạt động của la bàn - Mô tả đợc TN của Ơ-xtét để phát hiện dòng điện có tác dụng từ. - Mô tả đợc cấu tạo của nam châm điện và nêu đợc lõi sắt có vai trò làm tăng tác dụng từ. - Phát biểu đợc quy tắc nắm bàn tay phải về chiều của đờng sức từ trong lòng ống dây có dòng điện chạy qua. - Nêu đợc một số ứng dụng của nam châm điện và chỉ ra tác dụng của nam châm điện trong những ứng dông n¸y. - Phát biểu đợc quy tắc bàn tay trái về chiều của lực từ tác dụng lên dây dẫn thẳng có dòng điện chạy qua đặt trong từ trờng đều. - Nêu đợc nguyên tắc cấu tạo và hoạt động của động cơ điện một chiều. 2. KÜ n¨ng: - Xác định đợc các từ cực của kim nam châm. - Xác định đợc tên các từ cực của một nam châm vĩnh cửu trên cơ sở biết các từ cực của một nam châm kh¸c. - Biết sd la bàn để tìm hớng địa lí. - Giải thích đợc hoạt động của nam châm điện - Biết dùng nam châm thử để phát hiện sự tồn tại của từ trờng. - Giải thích đợc hđ của nam châm điện. - Biết dùng nam châm thử để phát hiện sự tồn tại của từ trờng. - Vẽ đợc đờng sức từ của nam châm thẳng, nam châm chữ U và của ống dây có dòng điện chạy qua. - Vận dụng đợc quy tắc nắm bàn tay phải để xác định chiều của đường sức từ trong lòng ống dây khi biết chiều dßng điện và ngược lại. - Vận dụng đợc quy tắc nắm bàn tay trái để xác định một trong 3 yếu tố khi biết hai yếu tố kia. - Giải thích đợc nguyên tắc hoạt động của động cơ điện một chiều. 3. Thái độ: - Yêu thích môn học và tự giác trả lời các câu hỏi và làm các bài tập vận dụng có trong chủ đề. B/ ChuÈn bÞ. 1. Nội dung của chủ đề: - GV và HS nghiên cứu lại nội dung của các bài trong SGK liên quan đến chủ đề ôn tập. 2. §å dông d¹y häc: - Hệ thống các câu hỏi ôn tập của chủ đề. - Hệ thống các bài tập vận dụng kiến thức ôn tập của chủ đề. C/ TiÕn tr×nh lªn líp. 1. ổn định tổ chức, kiểm tra sĩ số. 2. KiÓm tra bµi cò. 3. Nội dung ôn tập của chủ đề. H§ cña GV * HĐ1: Lý thuyết của chủ đề - Y/C HS đọc và trả lời các câu hỏi sau: - GV nhËn xÐt c¸c c©u tr¶ lêi cña HS vµ cho HS ghi vë. + Nêu đặc điểm của dòng điện chạy trong dây dẫn th¼ng hoÆc d©y dÉn cã h×nh d¹ng bÊt k×.. H§ häc cña HS - HS đọc và trả lời các câu hỏi - HS l¾ng nghe vµ ghi vë.. + §Æc ®iÓm cña dßng ®iÖn ch¹y trong d©y dÉn thẳng hoặc dây dẫn có hình dạng bất kì là đều có t¸c dông lùc ( gäi lµ lùc tõ ) lªn kim nam ch©m đặt gần đó. Ta nói rằng dòng điện có tác dụng từ. + Nêu các đặc điểm của từ trờng. + §Æc ®iÓm cña tõ trêng: . Kh«ng gian xung quanh nam ch©m, xung quanh dßng ®iÖn cã kh¶ n¨ng t¸c dông lùc tõ lªn lªn kim nam châm đặt trong nó. Ta nói không gian đó có tõ trêng. . Tại mỗi vị trí nhất định trong từ trờng của thanh nam ch©m hoÆc cña dßng ®iÖn, kim nam ch©m đều chỉ một hớng xác định. . §Ó nhËn biÕt trong mét vïng kh«ng gian cã tõ trêng hay kh«ng ngêi ta dïng kim nam ch©m thö. + C¸ch t¹o ra tõ phæ: Tõ phæ cho ta mét h×nh ¶nh + Tr×nh bµy c¸ch t¹o ra tõ phæ. trực quan về từ trờng. Có thể thu đợc từ phổ bằng c¸ch r¾c m¹t s¾t lªn tÊm b×a dÆt trßng tõ trêng råi gâ nhÑ cho c¸c m¹t s¾t tù s¾p xÕp trªn tÊm b×a. + §êng søc tõ chÝnh lµ h×nh ¶nh cô thÓ cña tõ trêng, ®©y còng chÝnh lµ h×nh d¹ng s¾p xÕp cña c¸c + Đờng sức từ xuất hiện khi nào? Nêu đặc điểm mạt sắt trên tấm bìa trong từ trờng. của đờng sức từ. Các đờng sức từ có chiều xác định, ở bên ngoài.

(20) + Trình bày đặc điểm của từ phổ, đờng sức từ của èng d©y cã dßng ®iÖn ch¹y qua.. + H·y ph¸t biÓu quy t¾c n¾m tay ph¶i.. + So s¸nh sù nhiÔm tõ cña s¾t vµ thÐp + Nªu c¸ch t¹o ra nam ch©m ®iÖn. CÊu t¹o cña nam ch©m ®iÖn + Nªu c¸ch lµm t¨ng lùc tõ cña nam ch©m ®iÖn.. + Nêu nguyên tắc hoạt động và cấu tạo của loa ®iÖn. + Nªu ®iÒu kiÖn xuÊt hiÖn lùc ®iÖn tõ. + Ph¸t biÓu quy t¾c bµn tay tr¸i.. + Nêu nguyên tắc, cấu tạo và hoạt động của động c¬ ®iÖn mét chiÒu.. * H§2: Lµm c¸c bµi tËp vËn dông - GV đa ra hệ thống các bài tập. Y/C HS đọc, hoàn thành các bài tập đó. - GV gäi HS lªn b¶ng lµm bµi tËp, HS kh¸c ë díi làm các bài tập đó ra giấy nháp. - Y/C HS tham gia nhËn xÐt bµi lµm cña b¹n. - GV s÷a ch÷a nÕu cÇn.. nam châm, chúng là những đờng cong có chiều đi ra tõ cùc b¾c vµ ®i vµo cùc nam. + Đặc điểm của từ phổ, đờng sức từ của ống dây cã dßng ®iÖn ch¹y qua: . PhÇn tõ phæ ë bªn ngoµi èng d©y cã dßng ®iÖn ch¹y qua gièng tõ phæ bªn ngoµi cña mét thanh nam ch©m. . §êng søc tõ cña èng d©y cã dßng ®iÖn ch¹y qua là những đờng cong khép kín, bên trong lòng ống dây đờng sức từ là những đoạn thẳng song song nhau. . Tại hai đầu ống dây, các đờng sức từ có chiều cïng ®i vµo mét ®Çu vµ cïng ®i ra ë ®Çu kia. ChÝnh v× vËy, ngêi ta coi hai ®Çu èng d©y cã dßng ®iÖn ch¹y qua còng chÝnh lµ hai tõ cùc ®Çu cã c¸c đờng sức từ đi ra là cực bắc, đầu có các đờng sức tõ ®i vµo lµ cùc nam. + Quy t¾c n¾m tay ph¶i: N¾m èng d©y b»ng tay ph¶i sao cho bèn ngãn tay n¾m l¹i chØ chiÒu dßng ®iÖn ch¹y qua èng d©y th× ngãn tay c¸i cho·i ra chỉ chiều đờng sức từ trong lòng ống dây. + Sau khi đã bị nhiễm từ, sắt non không giữ đợc từ tính lâu dài, còn thép giữ đợc từ tính lâu dài. + Ngời ta ứng dụng đặc tính về sự nhiễm từ của sắt để làm nam châm điện. Nam châm điện có cấu t¹o gåm mét èng d©y dÉn trong cã lâi s¾t non. + Cã thÓ lµm t¨ng lùc tõ cña nam ch©m ®iÖn t¸c dụng lên một vật bằng cách tăng cờng độ dòng ®iÖn ®i qua èng d©y hoÆc t¨ng sè vßng cña èng d©y. + Loa điện hoạt động dựa vào tác dụng từ của nam ch©m lªn èng d©y cã dßng ®iÖn ch¹y qua. Bộ phận chính của loa điện gồm một ống dây L đợc đặt trong từ trờng của một nam châm mạnh E, một đầu của ống dây đợc gắn chặt với màng loa M. ống dây có thể dao động dọc theo khe nhỏ gi÷a hai tõ cùc cña nam ch©m + Dây dẫn có dòng điện chạy qua đặt trong từ trờng và không song song với đờng sức từ thì chịu t¸c dông cña lùc ®iÖn tõ. + quy t¾c bµn tay tr¸i: §Æt bµn tay tr¸i sao cho các đờng sức từ đi xuyên vào lòng bàn tay, chiều từ cổ tay đến ngón tay chỉ chiều dòng điện thì ngãn c¸i cho·i ra 900 chØ chiÒu cña lùc ®iÖn tõ. + §éng c¬ ®iÖn mét chiÒu gåm hai bé phËn chÝnh là nam châm và khung dây dẫn. Ngoài ra để khung d©y cã thÓ quay liªn tôc cßn ph¶i cã bé phËn gãp ®iÖn. Khi cho dßng ®iÖn ch¹y qua khung d©y dÉn tõ díi t¸c dông cña lùc ®iÖn tõ khung sÏ quay. Động cơ điện hoạt động dựa trên t/d từ của từ trờng lên khung dây dẫn có dòng điện đặt trong từ trêng. Trong động cơ điện kĩ thuật, bộ phận tạo ra từ trờng là nam châm điện. Bộ phận quay của động cơ ®iÖn gåm nhiÒu vßng d©y quÊn liªn tiÕp s¸t nhau däc theo mét khèi trô lµm b»ng c¸c l¸ thÐp kÜ thuËt ghÐp l¹i. Khi động cơ điện hoạt động, nó chuyển hóa điện n¨ng thµnh c¬ n¨ng. - HS ghi lại đề bài tập, đọc và hoàn thành các bài tËp. - HS lªn b¶ng hoµn thµnh bµi tËp, HS kh¸c lµm bµi ra giÊy nh¸p. - HS tham gia nhËn xÐt bµi lµm cña b¹n ë trªn b¶ng. - HS l¾ng nghe nhËn xÐt cña GV..

(21) + Bµi tËp 1: H·y nªu thÝ nghiÖm chøng tá xung quanh dßng ®iÖn cã tõ trêng. T¹i sao trong thÝ nghiệm này ngời ta không đặt dây dẫn vuông góc mà lại đặt song song với phơng của kim nam ch©m?. + Bài tập 2: Làm thế nào để nhận biết một môi trờng có từ trờng hay không? Chỉ đợc phép dùng mét kim nam ch©m thö.. + Bài tập 3: Các đờng sức từ của một nam châm bÊt k× cã bao giê c¾t nhau kh«ng? H·y chøng minh điều đó.. +Bµi tËp 1: Ta đặt kim nam châm trên trục quay, để kim nam châm định hớng Bắc-Nam địa lý.Tiếp theo ta đặt d©y dÉn th¼ng song song víi trôc cña kim nam ch©m. Khi kh«ng cã dßng ®iÖn ch¹y qua th× thanh nam châm vẫn đứng yên.Khi có dòng điện chạy qua th× kim nam ch©m bÞ lÖch khái híng ban ®Çu. Chøng tá dßng ®iÖn cã lùc tõ t¸c dïng lªn kim nam ch©m. Trong thí nghiệm, ngời ta không đặt dây dẫn vu«ng gãc víi ph¬ng cña kim nam ch©m v× cã thÓ khi cã dßng ®iÖn ch¹y qua, kim nam ch©m vÉn kh«ng quay, cho nªn mÆc dï cã tõ trêng nhng chúng ta không phát hiện đợc + Bµi tËp 2: Muèn nhËn biÕt mét m«i trêng cã tõ trêng hay kh«ng, ta lµm nh sau: §Æt vµ di chuyÓn nam ch©m thö vµo trong m«i trêng cÇn nhËn biÕt. NÕu ph¬ng cña trôc cña kim nam châm thử luôn luôn thay đổi thì môi trờng đó có từ trờng, còn không thì môi trờng đó kh«ng cã tõ trêng. + Bµi tËp 3: Các đờng sức từ của một nam châm bất kỳ không bao giờ cắt nhau. Bởi vì nếu có hai đờng sức cắt nhau nh hình 47 thì khi đặt thanh nam châm thử lại điểm cắt nhau đó, nam châm thử sẽ định hớng sao cho trôc cña kim nam ch©m võa tiÕp xóc víi đờng(1) và cũng vừa tiếp xúc với đờng (2) (1). (2). (H×nh 47) + Bµi tËp 4: a) Khi để hai đầu dây A,B tự do thì không có dòng ®iÖn ch¹y qua trong d©y dÉn, kim nam ch©m chØ chịu tác dụng của từ trờng Trái đất và nó định hớng Bắc –Nam: cực từ Bắc chỉ về hớng Bắc địa lý, cực từ nam chỉ về hớng Nam địa lý. b) Khi nèi hai ®Çu d©y A,B víi hai cùc cña nguån ®iÖn th× trong d©y dÉn cã dßng ®iÖn ch¹y qua, xung quanh d©y dÉn cã mét tõ trêng. Ngoµi lùc tõ của từ trờng Trái đất, kim nam châm còn chịu tác dông cña lùc tõ cña tõ trêng do dßng ®iÖn trong Trong đó A, B là hai đầu dây dẫn căng thẳng. dây dẫn tạo ra, kết quả là nó bị lệch khỏi hớng Hiện tợng xảy ra nh thế nào đối với kim nam Bắc-Nam ban đầu, nhng nó không quay liên tục mà nằm dọc theo một hớng xác định. ch©m nÕu: a) để hai đầu A và B tự do. b) Nèi hai ®Çu A, B víi hai cùc cña nguån ®iÖn. + Bµi tËp 5: §a thanh nam ch©m l¹i gÇn c¸c qu¶ + Bài tập 5: Có một số quả đấm cửa làm bằng đấm cửa đồng vfa một số quả làm bằng sắt mạ đồng. Hãy . Nếu quả đấm cửa nào và thanh nam châm hút nhau thì nó đợc làm bằng sắt mạ đồng. t×m c¸ch ph©n lo¹i chóng. . Nếu quả đấm cửa nào và thanh nam châm không hút thì nó đợc làm bằng đồng. + Bài tập 6: Dựa vào sự định hớng của thanh nam + Bài tập 6: Nêu các cách khác nhau để xác định châm trong từ trờng của trái đất hoặc dùng một tên cực của một thanh nam châm khi màu sơn nam châm khác đã biết tên cực để xác định tên c¸c cùc cña thanh nam ch©m (hai cùc cïng dÊu th× đánh dấu cực đã bị tróc hết. ®Èy nhau) + Bµi tËp 7: C¸ch thö: + Bài tập 7: Có một pin để lâu ngày và một đoạn . Mắc hai đầu dây dẫn vào hai cực của pin cho dây dẫn. Nếu không có bóng đèn pin để thử, có dòng điện đi qua dây dẫn. . §a kim nam ch©m l¹i gÇn d©y dÉn. NÕu kim nam + Bµi tËp 4: Mét thÝ nghiÖm m« t¶ nh h×nh vÏ.

(22) cách nào kiểm tra đợc pin còn điện hay không khi châm bị lệch khỏi hớng Bắc thì pin còn điện. trong tay b¹n cã mét kim nam ch©m? + Bài tập 8: Ta đã biết ở ngoài của nam châm các đờng sức từ đI ra từ cực Bắc và đI vào cực Nam. VËy ®Çu A cña thanh nam ch©m lµ cùc B¾c cßn + Bài tập 8: Biết chiều của đờng sức từ của thanh đầu E của thanh nam châm là cực Nam. nam châm thẳng nh hình vẽ. Hãy xác định tên các tõ cùc cña thanh nam ch©m.. + Bài tập 9: Căn cứ vào sự định hớng của kim nam châm đã cho ta thấy chiều đờng sức từ đi ra tõ phÝa B vµ ®i vµo tõ phÝa A + Bài tập 9: Hình vẽ cho biết một số đờng sức từ cña thanh nam ch©m th¼ng. H·y dïng mòi tªn chØ chiều đờng sức từ tại các điểm A, B, C và ghi tên c¸c tõ cùc cña nam ch©m. + Bài tập 10: Chiều đờng sức từ trong ống dây đi tõ B sang A nªn mÆt B lµ cùc B¾c cña nam ch©m ®iÖn. + Bµi tËp 10: H×nh vÏ cho biÕt chiÒu dßng ®iÖn ch¹y qua èng d©y h·y dïng quy t¾c n¾m bµn tay phải để xác định tên các từ cực của ống dây + Bµi tËp 11: a/ ¸p dông qui t¾c n¾m bµn tay ph¶i èng d©y bªn tr¸i cã mÆt ph¶i lµ cùc Nam cßn èng d©y bªn ph¶i cã mÆt tr¸i lµ cùc Nam. Nªn hai èng d©y nµy ®Èy nhau. b/ Khi đổi chiều dòng điện của một trong hai ống + Bài tập 11: Hai ống dây có dòng điện đợc treo dây thì một cực đổi thành cực Bắc. Nên hai ống đồng trục và gần nhau nh hình vẽ. d©y nµy hót nhau a/ NÕu dßng ®iÖn ch¹y trong èng d©y cã chiÒu nh h×nh vÏ th× hai èng d©y hót nhau hay ®Èy nhau? b/ Nếu đổi chiều dòng điện của một trong hai ống dây thì tác dụng của chúng có những gì thay đổi?. + Bµi tËp 12: Mét ®o¹n d©y dÉn cã dßng ®iÖn chạy qua đặt trong từ trờng chịu tác dụng của lực từ khi dây dẫn đặt lệch hớng so với đờng cảm ứng. áp dụng qui tắc bàn tay trái tìm đợc chiều của lực tõ F nh h×nh vÏ. + Bµi tËp 12: Khi nµo mét ®o¹n d©y dÉn cã dßng điện chạy qua đặt trong từ trờng chịu tác dụng của lùc tõ. H·y vÏ lùc t¸c dông lªn d©y dÉn trong c¸c trêng hîp díi ®©y. Qui íc chiÒu dßng ®iÖn DÊu (+): dßng ®iÖn tiÕn ra sau trang giÊy. DÊu (.): dßng ®iÖn tiÕn ra tríc trang giÊy..

(23) * H§3: Tæng kÕt (4’) - GV nhận xét tiết ôn tập của chủ đề về: - HS l¾ng nghe. + Thái độ. + ý thøc tù gi¸c. + Kh¶ n¨ng vËn dông kiÕn thøc. - GV nhÊn m¹nh l¹i mét sè kiÕn thøc HS hay m¾c - HS l¾ng nghe rót kinh nghiÖm. sai lÇm trong qu¸ tr×nh lµm c¸c bµi tËp. * H§4: DÆn dß (1’) - GV y/c HS vÒ nhµ. + Nghiên cứu lại nội dung đã ôn tập. + Làm lại các bài tập trong SBT có liên quan đến nội dung đã ôn tập của chủ đề. + Nghiªn cøu l¹i tríc néi dung cña c¸c bµi tiÕp theo trong SGK để chuẩn bị cho chủ đề: “ Cảm øng ®iÖn tõ” * H§5: Rót kinh nghiÖm. ............................................................................... ............................................................................... ................................................................................ ************************************** & ****************************************. TuÇn 21, 22.. CHủ Đề: ÔN TậP về định luật jun-lenxơ.. NS: 01/ 01/ 2011..

(24) Thêi lîng: 4 tiÕt.. ND: 04/ 01/ 2011. → 15/ 01/. 2011. A/ Mục tiêu của chủ đề: - Gióp HS «n tËp l¹i néi dung kiÕn thøc sau + Nắm lại kiến thức khi có dòng điện chạy qua vật dẫn thông thờng thì 1 phần hay toàn bộ điện năng đợc biến đổi thành nhiệt năng. + Phát biểu lại định luật Jun-Lenxơ. + Vận dụng lại các công thức để giải các bài tập đơn giản. B/ ChuÈn bÞ: 1. Nội dung của chủ đề: - GV và HS nghiên cứu lại nội dung của các bài trong SGK liên quan đến chủ đề ôn tập. 2. §å dông d¹y häc: - Hệ thống các câu hỏi ôn tập của chủ đề. - Hệ thống các bài tập vận dụng kiến thức ôn tập của chủ đề. C/ TiÕn tr×nh lªn líp. 1. ổn định tổ chức, kiểm tra sỹ số. 2. KiÓm tra bµi cò. 3. Nội dung ôn tập của chủ đề. HĐ CỦA GV * H§1: ¤n tËp l¹i néi dung phÇn lý thuyÕt cña chủ đề. - Y/C HS nh¾c l¹i mét sè kiÕn thøc sau: - GV nhËn xÐt c¸c c©u tr¶ lêi cña HS vµ cho HS ghi vë. + Lấy ví dụ về các dụng cụ, đồ dùng điện đã biến ®iÖn n¨ng thµnh 1 phÇn nhiÖt n¨ng. + Lấy ví dụ về các dụng cụ, đồ dùng điện đã biến ®iÖn n¨ng hoµn toµn thµnh nhiÖt n¨ng. + So s¸nh ®iÖn trë suÊt cña c¸c d©y dÉn hîp kim nikêlin, constantan với các dây dẫn bằng đồng.. + Hãy phát biểu và viết biểu thức của định luật Jun-lenxơ. Giải thích các đại lợng có trong biểu thøc. - GV nh¾c l¹i: + Các dụng cụ điện biến đổi điện năng thành nhiệt n¨ng cã bé phËn chÝnh lµ ®o¹n d©y dÉn b»ng hîp kim nikªlin hoÆc constantan. + §¬n vÞ cña Q cã thÓ lµ Jun hay calo. Víi 1J= 0,24 calo. + Ngoµi c«ng thøc Q= I2.R.t th× nhiÖt lîng cßn cã c«ng thøc tÝnh kh¸c nh Q= c.m.  t * H§2: Lµm c¸c bµi tËp vËn dông. - GV đa ra hệ thống các bài tập. Y/C HS đọc, tóm tắt và hoàn thành các bài tập đó. - GV gäi HS lªn b¶ng lµm bµi tËp, HS kh¸c ë díi làm các bài tập đó ra giấy nháp. - Y/C HS tham gia nhËn xÐt bµi lµm cña b¹n.. HĐ HỌC CỦA HS. - HS nh¾c l¹i mét sè kiÕn thøc mµ GV y/c. - HS l¾ng nghe vµ ghi vë. + Các dụng cụ điện, đồ dùng điện đã biến điện năng thành 1 phần nhiệt năng là bóng đèn sợi đốt; m¸y b¬m níc; nåi c¬m ®iÖn; m¸y khoan + Các dụng cụ điện, đồ dùng điện đã biến điện n¨ng hoµn toµn thµnh nhiÖt n¨ng lµ: Êm ®iÖn; má hµn; bµn lµ ®iÖn; m¸y sÊy tãc + Dùa vµo b¶ng ®iÖn trë suÊt ta cã:  N = 0,40.10  6  .m  C = 0,50.10  6  .m  Cu = 1,7.10  8  .m  D©y dÉn hîp kim nikªlin vµ constantan cã ®iÖn trë suÊt lín h¬n rÊt nhiÒu so víi ®iÖn trë suÊt cña dây dẫn bằng đồng. + §Þnh luËt Jun-lenx¬: NhiÖt lîng to¶ ra ë d©y dÉn khi cã dßng ®iÖn ch¹y qua tØ lÖ thuËn víi b×nh ph¬ng c®d® víi ®iÖn trë cña d©y dÉn vµ thêi gian dßng ®iÖn ch¹y qua. Biểu thức định luật Jun-Lenxơ: Q=I2.R.t - HS l¾ng nghe.. - HS ghi lại đề bài tập, đọc, tóm tắt và hoàn thành c¸c bµi tËp. - HS lªn b¶ng hoµn thµnh bµi tËp, HS kh¸c lµm bµi ra giÊy nh¸p. - HS tham gia nhËn xÐt bµi lµm cña b¹n ë trªn b¶ng. - GV s÷a ch÷a nÕu cÇn. + Bµi tËp 1: Cho 2 ®iÖn trë R1 vµ R2. H·y chøng - HS l¾ng nghe nhËn xÐt cña GV. +Bµi tËp 1: minh r»ng. . Tãm t¾t. a) Khi cho dßng ®iÖn ch¹y qua ®o¹n m¹ch gåm R 1 Cho R vµ R 1 2 vµ R2 m¾c nèi tiÕp th× nhiÖt lîng to¶ ra ë mçi ®iÖn trở này tỉ lệ thuận với các điện trở đó:.

(25) Q Q. 1 2.  R1. R. 2. b) Khi cho dßng ®iÖn ch¹y qua ®o¹n m¹ch gåm R 1 vµ R2 m¾c song song th× nhiÖt lîng to¶ ra ë mçi điện trở này tỉ lệ nghịch với các điện trở đó:. Q Q. 1 2. R2. R. 1. a) R1. Q Q nt R . CMR: 2. Q Q b) R // R . CMR: 1. 2. 1 2. 1.  R1. R. 2. 2. R2. R. 1. . Gi¶i. a) ta cã: Q1= I12.R1.t ; Q2= I22.R2.t Q1  I 2 1.R1.t  Q 2 I 2 2.R 2.t . V× R1 nt R2  I1=I2 . Q Q. 1 2.  R1. R. 2. ( ®pcm). 2. 2 U U .t; Q  .t Q R R b) 2. Q R U   Q U 2 .R .V× R // R  U U Q R  Q R ( ®pcm) 1. 1. 2. 2. 1. + Bµi tËp 2: §Þnh luËt Jun-Lenx¬ cho biÕt ®iÖn 1 1 năng biến đổi thành: A. C¬ n¨ng 2 2 B. N¨ng lîng ¸nh s¸ng C. Ho¸ n¨ng. 1 2 D. NhiÖt n¨ng. 1 2 + Bài tập 3: Một dây dẫn có điện trở 110  đợc m¾c vµo h®t 220V. TÝnh nhiÖt lîng do d©y to¶ ra + Bµi tËp 2: trong 30 phút theo đơn vị jun và đơn vị calo. D. NhiÖt n¨ng.. 2. 2. 1. 1. 2. 1. + Bµi tËp 3:. + Bài tập 4: Một ấm điện có ghi 220V- 1000W đợc sử dụng với hđt định mức là 220V để đun sôi 2l nớc từ nhiệt độ ban đầu là 20 0C. Bỏ qua nhiệt lợng lµm nãng vá Êm vµ nhiÖt lîng to¶ ra m«i trêng bªn ngoµi. TÝnh thêi gian ®un s«i níc, biÕt nhiÖt dung riªng cña níc lµ 4200J/kg.K.. . Tãm t¾t.  U= 220V; R= 110 ; t= 30ph. 60= 1800s Q= ?(J); =?(calo) . Gi¶i. U2 .t ¸p dông c«ng thøc: Q= I2.R.t = R 2202 .1800 792000  Q= 110 J.  Q= 0,24. 792000= 190080 calo + Bµi tËp 4: + Bµi tËp 5: Ngêi ta ®un s«i 5l níc tõ 200C trong 1 Êm ®iÖn b»ng nh«m cã khèi lîng 250g mÊt 40 phót. TÝnh hiÖu suÊt cña Êm . BiÕt trªn Êm cã ghi 220V- 1000W, hiÖu ®iÖn thÕ cña nguån lµ 220V. NhiÖt dung riªng cña níc vµ nh«m lµ 4200J/kg.K vµ 880J/kg.K. . Tãm t¾t. Êm( 220V- 1000W); U®m= 220V V=2l  m= 2kg; t01= 200C ; t02= 1000C c= 4200J/kg.K t=? . Gi¶i. Ta cã: A= P.t; Q=c.m.  t0 V× A=Q  P.t= c.m.  t0 c.m.t 0 4200.2.80  t  672 P 1000 s Vậy thời gian để đun sôi 2 lít nớc là 672s + Bµi tËp 5:. 2.

(26) . Tãm t¾t. Êm( 220V- 1000W); U®m= 220V V1 =5l  m1 = 5kg; m2 = 250g= 0,25 kg t01= 200C ; t02= 1000C * H§3: Tæng kÕt. c1= 4200J/kg.K; c2 = 880J/kg.K - GV nhận xét tiết ôn tập của chủ đề về: t= 40ph=40.60=2400s + Thái độ. H=? + ý thøc tù gi¸c. . Gi¶i. + Kh¶ n¨ng vËn dông kiÕn thøc. NhiÖt lîng do Êm to¶ ra lµ: - GV nhÊn m¹nh l¹i mét sè kiÕn thøc HS hay m¾c Qtp=A=P.t= 1000.2400= 2400000J sai lÇm trong qu¸ tr×nh lµm c¸c bµi tËp. NhiÖt lîng cung cÊp cho Êm vµ níc lµ: * H§4: DÆn dß. Qi= Qníc + QÊm = c1.m1.  t0 + c2.m2.  t0 = - GV y/c HS vÒ nhµ. = 4200.5.80 + 880.0,25.80= 1697600J + Nghiên cứu lại nội dung đã ôn tập. + Làm lại các bài tập trong SBT có liên quan đến Hiệu suất của ấm là H= Qi/ Qtp= 1697600/ 2400000= 71% nội dung đã ôn tập của chủ đề. + Nghiªn cøu l¹i tríc néi dung cña c¸c bµi tiÕp theo trong SGK để chuẩn bị cho chủ đề mới. - HS l¾ng nghe.. - HS l¾ng nghe rót kinh nghiÖm. * H§5: Rót kinh nghiÖm. ....................................................................................... ....................................................................................... ....................................................................................... ....................................................................................... ************************************** & ****************************************. TuÇn 23 chủ đề : Sử dụng an toàn và tiết kiệm điện Thêi lîng: 2 tiÕt.. NS: 15/01/2011 ND: 18/ 01/ 2011 → 22/ 01/. 2011 A/ Mục tiêu của chủ đề: Qua chủ đề GV giúp HS ôn tập lại các kiến thức sau 1. An toàn điện: Cần phải thực hiện các biện pháp đảm bảo an toàn khi sử dụng điện, nhất là đối với mạng điện dân dụng vì mạng điện này có hiệu điện thế 220V và có thể gây nguy hiểm đến tính mạng của con ngêi 2. TiÕt kiÖm ®iÖn - CÇn lùa chän sö dông c¸c dông cô vµ thiÕt bÞ ®iÖn cã c«ng suÊt phï hîp vµ chØ sö dông chóng trong thêi gian cÇn thiÕt - Điện năng sản xuất ra cần đợc sử dụng ngay vì không thể chứa điện năng vào kho để dự trữ. Vào ban đêm lợng điện năng sử dụng nhỏ nhng các nhà máy điện vẫn phải hoạt động do đó sử dụng điện vào ban đêm cũng là một biẹn pháp tốt để tiết kiệm điện năng B/ ChuÈn bÞ. 1. Nội dung của chủ đề: - GV và HS nghiên cứu lại nội dung của các bài trong SGK liên quan đến chủ đề ôn tập. 2. §å dông d¹y häc: - Hệ thống các câu hỏi ôn tập của chủ đề. - Hệ thống các bài tập vận dụng kiến thức ôn tập của chủ đề. C/ TiÕn tr×nh lªn líp. 1. ổn định tổ chức, kiểm tra sĩ số. 2. KiÓm tra bµi cò. 3. Nội dung ôn tập của chủ đề. H§ cña GV * H§1: ¤n tËp l¹i néi dung phÇn lý thuyÕt cña chủ đề. - Y/C HS đọc và trả lời các câu hỏi sau: - GV nhËn xÐt c¸c c©u tr¶ lêi cña HS vµ cho HS ghi vë. + Vì sao cần phải thực hiện các biện pháp đảm bảo an toàn khi sử dụng điện, nhất là đối với mạng điện d©n dông?. H§ häc cña HS. - HS đọc và trả lời các câu hỏi - HS l¾ng nghe vµ ghi vë. + Cần phải thực hiện các biện pháp đảm bảo an toàn khi sử dụng điện, nhất là đối với mạng điện d©n dông v× m¹ng ®iÖn nµy cã hiÖu ®iÖn thÕ 220V.

(27) và có thể gây nguy hiểm đến tính mạng của con ngêi + Để đảm bảo an toàn khi sử dụng điện, ta cần + Để đảm bảo an toàn khi sử dụng điện, ta cần ph¶i tu©n theo nh÷ng quy t¾c nµo? ph¶i tu©n theo nh÷ng quy t¾c sau: . ChØ lµm thÝ nghÖm víi hiÖu ®iÖn thÕ díi 40V, c¸c d©y dÉn ph¶i cã bäc c¸ch ®iÖn, ph¶i m¾c cÇu ch× vào mạch để tự động ngắt mạch khi có sự cố xảy ra. . Đối với mạng điện trong gia đình cần phải lu ý vì cã thÓ g©y nguy hiÓm. ThØnh tho¶ng ph¶i kiÓm tra và sửa chữa các dụng cụ bị hỏng, nối đất cho vỏ cña c¸c dông cô dïng ®iÖn. + H·y nªu c¸c biÖn ph¸p sö dông tiÕt kiÖm ®iÖn + C¸c biÖn ph¸p sö dông tiÕt kiÖm ®iÖn n¨ng: n¨ng. . CÇn lùa chän sö dông c¸c dông cô, thiÕt bÞ ®iÖn cã c«ng suÊt phï hîp. . ChØ sö dông ®iÖn trong thêi gian thËt cÇn thiÕt. . §èi víi nh÷ng thiÕt bÞ sö dông ®iÖn vµo nh÷ng lúc nào cũng đợc thì chỉ nên sử dụng vào ban đêm. - HS ghi lại đề bài tập, đọc và hoàn thành các bài tËp. - HS lªn b¶ng hoµn thµnh bµi tËp, HS kh¸c lµm bµi ra giÊy nh¸p. - HS tham gia nhËn xÐt bµi lµm cña b¹n ë trªn b¶ng. - HS l¾ng nghe nhËn xÐt cña GV. +Bµi tËp 1: Sö dông hiÖu ®iÖn thÕ sau cã thÓ g©y - GV s÷a ch÷a nÕu cÇn. + Bài tập 1: Sử dụng hiệu điện thế nào dới đây có nguy hiểm đối với cơ thể ngời D. 220V thể gây nguy hiểm đối với cơ thể ngời? A. 6V B. 12V C. 39 + Bµi tËp 2: ViÖc lµm sau ®©y lµ an toµn khi sö D. 220V + Bµi tËp 2: ViÖc lµm nµo díi ®©y lµ an toµn khi dông ®iÖn D. Rút phích cắm đèn bàn ra khỏi ổ lấy điện khi sö dông ®iÖn? A. Mắc nối tiếp cầu chì loại bất kì cho mỗi dụng thay bóng đèn. cô ®iÖn. B. Sö dông d©y dÉn kh«ng cã vá bäc c¸ch ®iÖn. C. Lµm thÝ nghiÖm víi nguån ®iÖn cã hiÖu ®iÖn thÕ 45V D. Rút phích cắm đèn bàn ra khỏi ổ lấy điện khi + Bµi tËp 3: Nèi vá kim lo¹i cña dông cô hay thay bóng đèn. + Bài tập 3: Nối vỏ kim loại của dụng cụ hay thiết thiết bị điện bằng dây dẫn với đất sẽ đảm bảo an bị điện bằng dây dẫn với đất sẽ đảm bảo an toàn vì: toàn vì: A. Lu«n cã dßng ®iÖn ch¹y qua vá kim lo¹i cña D. NÕu cã dßng ®iÖn ch¹y qua c¬ thÓ ngêi khi chạm vào vỏ kim loại thì cờng độ dòng điện này dụng cụ hay thiết bị điện này xuống đất. B. Dßng ®iÖn kh«ng khi nµo ch¹y qua vá kim lo¹i rÊt nhá. cña dông cô hay thiÕt bÞ ®iÖn nµy. C. Hiệu điện thế luôn ổn định để dụng cụ hay thiết bị hoạt động bình thờng. D. NÕu cã dßng ®iÖn ch¹y qua c¬ thÓ ngêi khi chạm vào vỏ kim loại thì cờng độ dòng điện này + Bµi tËp 4: CÇn ph¶i sö dông tiÕt kiÖm ®iÖn n¨ng rÊt nhá. + Bµi tËp 4: CÇn ph¶i sö dông tiÕt kiÖm ®iÖn n¨ng v×: C. Nh vậy sẽ giảm bớt chi phí cho gia đình và v×: A. Dùng nhiều điện ở gia đình dễ gây ô nhiễm môi dành nhiều điện năng cho sản xuất. trêng. B. Dùng nhiều điện dễ gây tai nạn nguy hiểm đến tÝnh m¹ng con ngêi. C. Nh vậy sẽ giảm bớt chi phí cho gia đình và dành nhiÒu ®iÖn n¨ng cho s¶n xuÊt. D. Cµng dïng nhiÒu ®iÖn th× tèn hao v« Ých cµng + Bµi tËp 5: C¸ch sö dông sau ®©y lµ tiÕt kiÖm lớn và càng tốn kém cho gia đình và cho xã hội. + Bµi tËp 5: C¸ch sö dông nµo díi ®©y lµ tiÕt kiÖm ®iÖn n¨ng. B. Sö dông mçi thiÕt bÞ ®iÖn khi cÇn thiÕt. ®iÖn n¨ng? A. Sử dụng đèn bàn công suất 100W B. Sö dông mçi thiÕt bÞ ®iÖn khi cÇn thiÕt. * H§2: Lµm c¸c bµi tËp vËn dông. - GV đa ra hệ thống các bài tập. Y/C HS đọc, hoàn thành các bài tập đó. - GV gäi HS lªn b¶ng lµm bµi tËp, HS kh¸c ë díi làm các bài tập đó ra giấy nháp. - Y/C HS tham gia nhËn xÐt bµi lµm cña b¹n..

(28) C. Cho qu¹t ®iÖn ch¹y khi mäi ngêi ®i khái nhµ. D. Bật sáng tất cả các đèn trong nhà suốt đêm. - HS l¾ng nghe. - GV đọc các khuyến cáo của Công ty điện lực về sö dông an toµn vµ tiÕt kiÖm ®iÖn. - HS l¾ng nghe. * H§3: Tæng kÕt. - GV nhận xét tiết ôn tập của chủ đề về: + Thái độ. + ý thøc tù gi¸c. + Kh¶ n¨ng vËn dông kiÕn thøc. - HS l¾ng nghe rót kinh nghiÖm. - GV nhÊn m¹nh l¹i mét sè kiÕn thøc HS hay m¾c sai lÇm trong qu¸ tr×nh lµm c¸c bµi tËp. * H§4: DÆn dß. - GV y/c HS vÒ nhµ. + Nghiên cứu lại nội dung đã ôn tập. + Lµm l¹i c¸c bµi tËp trong SBT cã liªn quan đến nội dung đã ôn tập của chủ đề. + Nghiªn cøu l¹i tríc néi dung cña c¸c bµi tiÕp theo trong SGK để chuẩn bị cho chủ đề mới. * H§5: Rót kinh nghiÖm. .............................................................................................. .............................................................................................. .............................................................................................. ************************************** &&& ****************************************. Tuần 24, 25 Thời lượng: 4 tiết.. CHỦ ĐỀ: ÔN TẬP VỀ MÁY BIẾN THẾ TRUYỀN TẢI ĐIỆN NĂNG ĐI XA.. NS: 22/ 01/ 2011 ND: 25/ 01/ 2011 →19/ 02/ 2011. A/ Mục tiêu. Qua chủ đề này GV giúp HS: - Ôn tập lại sự hao phí điện năng trên đường dây truyền tải điện. - Ôn tập lại biện pháp để làm giảm hao phí điện trên đường dây tải điện - Ôn tập lại cấu tạo và hoạt động của máu biến thế. - Ôn tập lại vai trò của máy biến thế trong truyền tải điện năng đi xa. - Vận dụng những kiến thức đã ôn tập đó để trả lời một số câu hỏi và một số bài tập vận dụng..

(29) B/ Chuẩn bị. 1. Nội dung của chủ đề: - GV nghiên cứu nội dung của chủ đề trong SGK và SGV Vật Lý lớp 9. - HS nghiên cứu lại những kiến thức đã học về truyền tải điện năng và máy biến thế. 2. Đồ dùng dạy học: - Hệ thống các câu hỏi lý thuyết của chủ đề. - Hệ thống các bài tập vận dụng của chủ đề. C/ Tiến trình lên lớp. 1. Ổn định tổ chức, kiểm tra sĩ số. 2. Kiểm tra bài cũ. 3. Nội dung của chủ đề. HĐ của GV. HĐ học của HS. * HĐ1: Ôn tập lại phần lý thuyết. - GV nêu hệ thống các câu hỏi. Y/C HS đọc và trả lời. - Y/C HS tham gia nhận xét các câu trả lời. - GV nhận xét lại và cho HS ghi vở. + Nêu hiện tượng xảy ra khi truyền tải điện năng khi truyền tải điện năng đi xa.. - HS lắng nghe các câu hỏi và suy nghĩ trả lời. - HS tham gia nhận xét các câu trả lời - HS lắng nghe và ghi vở. + Khi truyền tải điện năng đi xa bằng đường dây dẫn sẽ có một phần điện năng hao phí do hiện tượng tỏa nhiệt trên đường dây. + Nêu đặc điểm về công suất hao phí trên đường dây + Công suất hao phí do tỏa nhiệt trên đường truyền tải điện năng. dây dẫn tỉ lệ nghịch với bình phương hiệu điện thế đặt vào hai đầu đường dây dẫn. + Nêu các biện pháp để làm giảm hao phí điện năng + Biện pháp để làm giảm hao phí điện năng trên đường dây truyền tải điện. trên đường dây truyền tải điện: để giảm hao phí trên đường dây tải điện, cách tốt nhất đang được áp dụng hiện nay là tăng hiệu điện thế đặt vào hai đầu đường dây. + Nêu cấu tạo và hoạt động của máy biến thế. + Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế: máy biến thế là thiết bị dùng để tăng hoặc giảm hiệu điện thế của dòng điện xoay chiều. . Cấu tạo máy biến thế gồm các bộ phận chính là hai cuộn dây dẫn có số vòng khác nhau, đặt cách điện với nhau. Cuộn dây nối với mạnh điện gọi là cuộn sơ cấp, cuộn dây lấy hiệu điện thế ra sử dụng gọi là cuộn thứ cấp. Một lõi sắt chung cho cả hai cuộn dây. . Đặt một hiệu điện thế xoay chiều vào hai đầu cuộn dây sơ cấp của máy biến thế thì ở. hai đầu cuộn thứ cấp xuất hiện một hiệu điện thế xoay chiều. . Tỉ số giữa hiệu điện thế ở hai đầu các cuộn dây của máy biến thế bằng tỉ số giữa số vòng dây của các cuộn dây đó: U1 n1  U 2 n2 Trong đó n1, U1 là số vòng dây và hiệu điện thế đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp; n2, U2 là số vòng dây và hiệu điện thế đặt vào hai đầu cuộn thứ cấp..

(30) + Nêu Vai trò của máy biến thế trong truyền tải điện + Vai trò của máy biến thế trong truyền tải năng đi xa. điện năng đi xa: Để giảm hao phí trên đường dây truyền tải điện cần có hiệu điện thế rất lớn ( hàng trăm ngàn vôn), nhưng đến nơi sử dụng điện lại chỉ cần hiệu điện thế thích hợp (220V), chính vì vậy máy biến thế có vai trò to lớn trong việc truyền tải điện năng đi xa. Ở hai đầu đường dây tải điện, người ta đặt hai loại máy biến thế có nhiệm vụ khác nhau: Đầu đường dây tải điện, đặt máy biến thế có nhiệm vụ tăng hiệu điện thế, đến nơi sử dụng điện đặt máy biến thế có nhiệm vụ giảm hiệu điện thế đến mức phù hợp. * HĐ2: Bài tập vận dụng. - GV y/c HS đọc và hoàn thành các bài tập. - HS đọc và trả lời các bài tập của GV. - Gọi HS nhận xét bài làm của các bạn trên bảng. - HS tham gia nhận xét bài làm của các bạn trên bảng. - GV nhận xét và bổ sung thêm vào các câu trả lời - HS lắng nghe và ghi vở. của HS nếu cần và cho HS ghi vở. + Bài tập 1: Khi truyền tải điện năng đi xa có sùng + Bài tập 1: Khi truyền tải điện năng đi xa có một công suất điện có bị hao phí điện năng hay cùng một công suất điện thì có bị hao phí điện không? Tại sao? Để làm giảm sự hao phí đó người ta năng. Bởi vì do tác dụng nhiệt của dòng điện dùng biện pháp gì? Tại sao? cho nên một phần điện năng đã bị biến đổi thành nhiệt năng làm cho dây dẫn nóng lên. Dây dẫn càng dài thì hao phí điện năng càng lớn. Để giảm sự hao phí đó người ta đã dùng máy tăng thế trước khi truyền đi xa. R.P 2 Php  2 U Dựa vào công thức tính: Trong đó P là công suất(W); R là điện trở (  ); U là hiệu điện thế(V) Như vậy muốn giảm Php thì tốt nhất và đơn giản nhất là tăng hiệu điện thế trước khi truyền tải điện đi xa. Ta không thể giảm R vì rất tốn kém và bất tiện. Đến nơi tiêu thụ thì ta cần giảm hiệu điện thế đến mức cần thiết cũng bằng cách dùng máy hạ thế. + Bài tập 2: Khi truyền đi cùng một công suất điện, + Bài tập 2: Khi truyền đi cùng một công suất một học sinh nói rằng khi giảm điện trở của đường điện, một em học sinh nói rằng khi giảm dây tải điện đi ba lần hoặc tăng hiệu điện thế lên ba lần thì điện trở của đường dây tải điện đi ba lần hoặc công suất hao phí tỏa nhiệt trong hai trường hợp đó là tăng hiệu điện thế lên ba lần thì công suất hao phí vì tỏa nhiệt trong hai trường hợp đó là bằng bằng nhau. Điều đó đúng hay sai? Tại sao? nhau. Điều đó là sai. Tại vì: Gọi Php1 là công suất hao phí khi giảm điện trở của đường dây đi 3 lần; Php2 là công suất hao phí khi tăng hiệu điện thế của đường dây lên 3 lần. R.P 2 Php  2  U Ta có:.

(31) Php1  +. R.P 2 3.U 2. Php 2 . +Bài tập 3: a) Người ta có thể dùng máy biến thế để tăng hay giảm dòng điện không đổi được không? Tại sao?. b) Trong nhà có một máy biến thế tăng thế từ 110V lên 220V. Có thể dùng nó để hạ thế từ 220V xuống 110V được không? Vì sao? +Bài tập 4: Cuộn sơ cấp của một máy biến thế có số vòng là 12000 vòng. Muốn dùng để hạ thế từ 6kV xuống 220V thì cuộn thứ cấp phải có số vòng là bao nhiêu?. +Bài tập 5: Người ta cần truyền tải một công suất điện 100kW đi xa 90km, với điều kiện hao phí điện năng do tỏa nhiệt trên đường dây không vượt quá 2% công suất cần truyền đi. Người ta dùng dây dẫn bằng đồng có điện trở suất và khối lượng riêng lần lượt là 1,7.10-8  .m và 8800kg/m3. Tính khối lượng của dây dẫn khi truyền điện năng dưới hiệu điện thế U= 6kV.. R.P 2 (3.U ) 2. +  Php1= 3. Php2 Vậy khi giảm điện trở của đường dây tải điện đi 3 lần thì công suất hao phí lớn gấp 3 lần so với khi tăng hiệu điện thế lên 3 lần. + Bài tập 3: a) Người ta không thể dùng máy biến thế để tăng hay giảm dòng điện không đổi được. Vì dòng điện không đổi đi qua cuộn sơ cấp, lõi sắt bị nhiễm từ nhưng số đường sức từ xuyên qua cuộn thứ cấp là không thay đổi nên trong cuộn thứ cấp không xuất hiện dòng điện cảm ứng. b) Trong nhà có một máy biến thế tăng thế từ 110V lên 220V. Thì ta cũng có thể dùng nó để hạ thế từ 220V xuống 110V được , bằng cách cho dòng có hiệu điện thế 220V đi vào cuộn sơ cấp ( có số vòng dây nhiều hơn) thì cuộn thứ cấp sẽ cho ta dòng có hiệu điện thế 110V. + Bài tập 4: n1 = 12000 vòng U1 = 6kV = 6000V U2 = 220V n2 =? Ta có: U1 n1 U .n 220.12000   n2  2 1  440 U 2 n2 U1 6000 vòng + Bài tập 5: Ta có chiều dài dây dẫn: l = 2. 90000= 180000m Công suất cần truyền: P = 100kW = 100000 W Công suất hao phí cho phép: Php= 0,02. 100000= 2000W Điện trở dây dẫn: U 2 .Php 60002.2000 R  7, 2 P2 1000002 Tiết diện dây dẫn là:  .l R S  .l 1, 7.10 8.18.10 4  S  425.10  6 m 2 R 7, 2 Khối lượng của dây dẫn là: m = D.l.S = 88.102.18.104.425.10-6 = 673200kg. * HĐ3: Tổng kết. - GV nhận xét lại các tiết đã ôn tập của chủ đề. - HS lắng nghe. - Nhắc nhở một số vấn đề mà HS còn thể hiện chưa - HS lắng nghe để rút kinh nghiệm..

(32) tốt. - Tuyên dương những HS có tinh thần tự giác trong - HS lắng nghe để học hỏi thêm. học tập để cho các HS khác noi theo. * HĐ4: Dặn dò. - GV y/c HS về nhà: + Cọi lại nội dung của chủ đề đã ôn tập. + Nghiên cứu lại trước nội dung của bài về hiện tương khúc xạ ánh sáng. * HĐ5: Rút kinh nghiệm. ……………………………………………… ……………………………………………… ………………………………………………. Tuần 26 Thời lượng: 2 tiết.. CHỦ ĐỀ: ÔN TẬP VỀ HIỆN TƯỢNG KHÚC XẠ ÁNH SÁNG. NS: 19/ 02/ 2011 ND: 22/ 02/ 2011 →26/ 02/ 2011. A/ Mục tiêu. 1. Kiến thức: - Hiện tượng khúc xạ ánh sáng. - Sự khúc xạ của tia sáng khi truyền từ nước sang không khí. - Sự thay đổi góc khúc xạ theo góc tới 2. Kĩ năng: - Vận dụng những kiến thức đã ôn tập đó để trả lời một số câu hỏi và một số bài tập vận dụng. 3. Thái độ: Tự giác nghiên cứu trong học tập. B/ Chuẩn bị. 1. Nội dung của chủ đề: - GV nghiên cứu nội dung của chủ đề trong SGK và SGV Vật Lý lớp 9. - HS nghiên cứu lại những kiến thức đã học về hiện tượng khúc xạ ánh sáng. 2. Đồ dùng dạy học: - Hệ thống các câu hỏi lý thuyết của chủ đề. - Hệ thống các bài tập vận dụng của chủ đề. C/ Tiến trình lên lớp. 1. Ổn định tổ chức, kiểm tra sĩ số. 2. Kiểm tra bài cũ. 3. Nội dung của chủ đề..

(33) HĐ CỦA GV * HĐ1: Ôn tập lại phần lý thuyết. - GV nêu hệ thống các câu hỏi. Y/C HS đọc và trả lời. - Y/C HS tham gia nhận xét các câu trả lời. - GV nhận xét lại và cho HS ghi vở. + Nêu hiện tượng khúc xạ ánh sáng.. + Nêu các định nghĩa của các đại lượng có trên hình vẽ. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. + Nêu đặc điểm về sự khúc xạ của tia sáng khi truyền từ không khí sang nước. + Nêu đặc điểm về sự khúc xạ của tia sáng khi truyền từ nước sang không khí. + Trình bày mối quan hệ giữa góc khúc xạ và góc tới.. HĐ HỌC CỦA HS - HS lắng nghe các câu hỏi và suy nghĩ trả lời. - HS tham gia nhận xét các câu trả lời - HS lắng nghe và ghi vở. + Hiện tượng tia sáng truyền từ môi trường trong suốt này sang môi trường trong suốt khác bị gãy khúc tại mặt phân cách giữa hai môi trường được gọi là hiện tượng khúc xạ a/s. + Các định nghĩa của các đại lượng có trên hình vẽ là: . SI là tia tới . I là điển tới. . IK là tia khúc xạ. . NN’ là pháp tuyến. . PQ là mặt phân cách của hai môi trường. . Góc SIN = i là góc tới . Góc KIN’= r là góc khúc xạ. + Đặc điểm về sự khúc xạ của tia sáng khi truyền từ không khí sang nước: góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới ( r i ). + Mối quan hệ giữa góc khúc xạ và góc tới. . Khi tia sáng đi từ kk sang các mt trong suốt rắn, lỏng khác nhau thì góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới và ngược lại. . Khi góc tới tăng (hay giảm) thì góc khúc xạ cũng tăng (hay giảm) theo. . Khi góc tới bằng 0 ❑0 thì góc khúc xạ cũng bằng 0 0 ❑ , tia sáng không bị gãy khúc.. * HĐ2: Bài tập vận dụng. - GV y/c HS đọc và hoàn thành các bài tập. - Gọi HS nhận xét bài làm của các bạn trên bảng. - GV nhận xét và bổ sung thêm vào các câu trả lời của HS nếu cần và cho HS ghi vở. + Bài tập 1: Trên hình vẽ biết AB là mặt phân cáh giữa kk và nước, I là điểm tới, SI là tia tới, NN’ là pháp tuyến. Hãy vẽ tia khúc xạ IK. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ………………………………………………... - HS đọc và trả lời các bài tập của GV. - HS tham gia nhận xét bài làm của các bạn trên bảng. - HS lắng nghe và ghi vở. + Bài tập 1: Ta biết khi a/s truyền từ kk vào nước thì góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới. Tia khúc xạ nằm ở trong nước và ở bên kia pháp tuyến. Tia IK được xác định như hình vẽ. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ………………………………………………...

(34) + Bài tập 2: Đặt một đồng xu ở đáy của một cái chậu như hình vẽ. Đặt mắt sát thành chậu nhìn xuống đáy sao cho miệng chậu vừa che lấp đồng xu để không nhìn thấy được nó. Thực nghiệm cho thấy, nếu ta đổ nước vào chậu thì ta sẽ thấy được đồng xu. Hãy giải thích tại sao? ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. + Bài tập 2: Khi đổ nước vào chậu thì do ht KXAS nên các tia sáng xuất phát từ đồng xu, khúc xạ ra kk và đi vào mắt người q/s như hình vẽ nên ta sẽ thấy được đồng xu ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. +Bài tập 3: Khi ta nhìn xuống suối, ta thấy hình như suối cạn hơn. Nhưng khi ta bước xuống thì suối sâu hơn. Hãy giải thích hiện tượng đó.. + Bài tập 3: Hiện tượng này liên quan đến ht kxas. Để giải thích được ta vẽ hình. Tia tới hòn sỏi AI khúc xạ ở mpc giữa nước và kk cho ta tia khúc xạ IM đến mắt. Thực tế, ta không thấy hòn sỏi thực mà nhìn thấy ảnh của nó ở vị trí cao hơn vị trí thực trong nước. Điều này cũng tương tự khi ta nhìn các vật dưới đáy suối. Kết quả là ta có cảm giác như suối cạn hơn. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. +Bài tập 4: Hiện tượng gì sẽ xảy ra khi cho + Bài tập 4: ánh sáng chiếu từ môi trường nước sang môi Khi cho a/s chiếu từ mt nước sang mt kk với góc tới lớn hơn 48 ❑0 30’ thì tia sáng không đi ra khỏi trường kk với góc tới lớn hơn 48 ❑0 30’? nước, nó không bị khúc xạ, mà phản xạ toàn bộ ở mặt phân cách giữa nước và kk. Hiện tượng đó gọi là hiện tượng phản xạ toàn phần. * HĐ3: Tổng kết. - GV nx lại các tiết đã ôn tập của chủ đề. - Nhắc nhở một số vấn đề mà HS còn thể hiện - HS lắng nghe. - HS lắng nghe để rút kinh nghiệm. chưa tốt. - Tuyên dương những HS có tinh thần tự giác - HS lắng nghe để học hỏi thêm. trong học tập để cho các HS khác noi theo. * HĐ4: Dặn dò. - GV y/c HS về nhà: + Cọi lại nội dung của chủ đề đã ôn tập. + Nghiên cứu lại trước nội dung của các bài về TKHT và ảnh của một vật tạo bởi TKHT để chuẩn bị cho chủ đề tiếp theo. * HĐ5: Rút kinh nghiệm..

(35) ……………………………………………… ……………………………………………… ………………………………………………. Tuần 27,28 Thời lượng: 4 tiết.. CHỦ ĐỀ: ÔN TẬP VỀ THẤU KÍNH HÔI TỤ ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH HỘI TỤ. NS: 02/03/09 ND: 12/03/09 →20/ 03/ 09. A/ Mục tiêu. 1. Kiến thức: - Đặc điểm của thấu kính hội tụ. - Đường truyền của một số tia sáng qua thấu kính hội tụ. - Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ. - Cách dựng ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ. 2. Kĩ năng: - Vận dụng những kiến thức đã ôn tập đó để trả lời một số câu hỏi và một số bài tập vận dụng. 3. Thái độ: Tự giác nghiên cứu trong học tập. B/ Chuẩn bị. 1. Nội dung của chủ đề: - GV nghiên cứu nội dung của chủ đề trong SGK và SGV Vật Lý lớp 9. - HS nghiên cứu lại những kiến thức đã học về thấu kính hội tụ và ảnh của vật tạo bởi thấu kính hội tụ. 2. Đồ dùng dạy học: - Hệ thống các câu hỏi lý thuyết của chủ đề. - Hệ thống các bài tập vận dụng của chủ đề. C/ Tiến trình lên lớp. 1. Ổn định tổ chức, kiểm tra sĩ số. 2. Kiểm tra bài cũ. 3. Nội dung của chủ đề. HĐ CỦA GV. HĐ HỌC CỦA HS.

(36) * HĐ1: Ôn tập lại phần lý thuyết. - GV nêu hệ thống các câu hỏi. Y/C HS đọc và trả lời. - Y/C HS tham gia nhận xét các câu trả lời. - GV nhận xét lại và cho HS ghi vở. + Nêu các đặc điểm của thấu kính hội tụ.. - HS lắng nghe các câu hỏi và suy nghĩ trả lời. - HS tham gia nhận xét các câu trả lời - HS lắng nghe và ghi vở. + Các đặc điểm của thấu kính hội tụ: . TKHT được làm bằng vật liệu trong suốt, được giới hạn bởi hai mặt cầu ( một trong hai mặt có thể là mp). Phần rìa. ngoài mỏng hơn phần chính giữa. . Mỗi TKHT đều có trục chính, quang tâm, tiêu điểm và tiêu cự . Trên hình vẽ ta quy ước: ( Δ ) là trục chính; O là quang tâm; F và F’ là các tiêu điểm; khoảng cách OF=OF’=f gọi là tiêu cự của thấu kính. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. + Trình bày về đường truyền của một số tia + Đường truyền của một số tia sáng qua thấu kính hội tụ: sáng qua thấu kính hội tụ. . Một chùm tia tới // với trục chính của TKHT cho chùm tia ló hội tụ tại tiêu điểm của thấu kính. . Đường truyền của một số tia sáng đặc biệt: Tia tới qua quang tâm cho tia ló tiếp tục truyền thẳng; Tia tới // với trục chính cho tia ló đi qua tiêu điểm; Tia tới qua tiêu điểm cho tia ló // với trục chính. + Nêu đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu + Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ: kính hội tụ. . Vật đặt ngoài khoảng tiêu cự cho ảnh thật ngược chiều với vật. . Khi vật đặt rất xa thấu kính thì ảnh thật có vị trí cách thấu kính một khoảng bằng tiêu cự. . Vật đặt trong khoảng tiêu cự cho ảnh ảo lớn hơn vật và cùng chiều với vật. + Trình bày cách dựng ảnh của một qua thấu + Cách dựng ảnh của một qua thấu kính hội tụ: kính hội tụ. a) Dựng ảnh của một điểm sáng S tạo bởi TKHT . Từ S ta dựng hai tia ( trong 3 tia đặc biệt) đến thấu kính, sau đó vẽ 2 tia ló ra khỏi thấu kính. . Nếu 2 tia ló cắt nhau thực sự thì giao điểm cắt nhau đó chính là ảnh thật S’ của S. . Nếu 2 tia ló không cắt nhau thực sự mà có đường kéo dài của chúng cắt nhau, thì giao điểm cắt nhau đó chính là ảnh ảo S’ của S qua thấu kính. b) Dựng ảnh của một vật sáng AB tạo bởi TKHT: Muốn dựng ảnh A’B’ của AB qua thấu kính (AB vuông góc với thấu kính, A nằm trên trục chính), chỉ cần dựng ảnh B’ của B bằng 2 trong 3 tia sáng đặc biệt, sau đó từ B’ hạ vuông góc xuống trục chính ta có ảnh A’ của A. * HĐ2: Bài tập vận dụng. - GV y/c HS đọc và hoàn thành các bài tập. - HS đọc và trả lời các bài tập của GV. - Gọi HS nhận xét bài làm của các bạn trên - HS tham gia nhận xét bài làm của các bạn trên bảng. bảng..

(37) - GV nhận xét và bổ sung thêm vào các câu trả lời của HS nếu cần và cho HS ghi vở. + Bài tập 1: Đặt một điểm sáng S trước một TKHT và nằm ngoài khoảng tiêu cự của thấu kính. Hãy dựng ảnh S’ của S qua thấu kính và cho biết S’ là ảnh thật hay ảnh ảo.. + Bài tập 2: Trên hình vẽ có trục chính của một TKHT( Δ ), S là một điểm sáng , S’ là ảnh của điểm sáng S. Bằng cách vẽ, hãy xác định vị trí quang tâm, các tiêu điểm của thấu kính. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ………………………………………………. ……………………………………………….. +Bài tập 3: Cho TKHT có trục chính ( Δ ), quang tâm o, tiêu điểm F, như hình vẽ. Hãy vẽ các tia ló của các tia tới AI, AO. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ………………………………………………. ……………………………………………….. +Bài tập 4: Đặt vật AB trước TKHT có trục chính ( Δ ), các tiêu điểm F, F’ như hình vẽ. ……………………………………………….. ………………………………………………... - HS lắng nghe và ghi vở. + Bài tập 1: Muốn dựng ảnh S’ của S qua TKHT ta tiến hành vẽ các tia sau: Vẽ tia tới SI // với trục chính, cho tia ló qua tiêu điểm F’; tia tới qua quang tâm, tia này truyền thăng. Hai tia ló cắt nhau tại S’. Khi đó S’ là ảnh của S qua TKHT ảnh này là ảnh thật. ……………………………………………………………... ……………………………………………………………... ……………………………………………………………... ……………………………………………………………... ……………………………………………………………... ……………………………………………………………... ……………………………………………………………... ……………………………………………………………... + Bài tập 2: . Vẽ tia tới truyền thẳng từ S đến S’ cắt trục ( Δ ) tại quang tâm O . Vẽ TKHT qua O và vuông góc với trục ( Δ ) . Vẽ tia tới SI // với trục ( Δ ) . Vẽ tia ló IS’ cắt trục ( Δ ) tại F’ . Lấy điểm F đối xứng với F’ qua O. Khi đó F và F’ chính là các tiêu điểm của thấu kính. ……………………………………………………………... ……………………………………………………………... ……………………………………………………………... ……………………………………………………………... ……………………………………………………………... ……………………………………………………………... ……………………………………………………………... ……………………………………………………………... + Bài tập 3: Cách vẽ: . Tia tới AI đi qua F sẽ cho tia ló // với trục chính. . Tia tới AO cho tia ló đi thẳng Hai tia ló nói trên có đường kéo dài cắt nhau tại A’ ……………………………………………………………... ……………………………………………………………... ……………………………………………………………... ……………………………………………………………... ……………………………………………………………... ……………………………………………………………... ……………………………………………………………... ……………………………………………………………... + Bài tập 4: a) Để vẽ ảnh vật AB, trước hết ta vẽ ảnh của điểm B: . Vẽ tia tới BI // trục chính, cho tia ló đi qua F’ . Vẽ tia tới qua quang tâm O, cho tia ló đi thẳng . Hai tia ló cắt nhau tại B’(B’ là ảnh thật của B) Dựng B’A’ vuông góc với trục chính tại A’( A’ là ảnh của.

(38) ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ………………………………………………. ……………………………………………….. A). Khi đó A’B’ chính là ảnh của AB qua thấu kính. ……………………………………………………………... ……………………………………………………………... ……………………………………………………………... ……………………………………………………………... ……………………………………………………………... a) Hãy trình bày các bước dựng ảnh của vật ……………………………………………………………... AB và cho biết ảnh đó là ảnh ảo hay ảnh thật? ……………………………………………………………... b) Tính khoảng cách từ ảnh đến thấu kính và b) Khoảng cách từ ảnh đến thấu kính. Δ OA’B’ đồng dạng với Δ OAB nên: chiều cao của ảnh. Biết độ cao của vật là A ' B ' OA ' = (1) 27cm, khoảng cách từ vật đến thấu kính là AB OA 50cm và tiêu cự của thấu kính là 20cm. Δ F’A’B’ đồng dạng với Δ F’OI nên: A ' B ' F ' A ' OA ' −OF ' OA ' − f = = = ( 2) OI OF ' OF ' f OA ' OA ' 1 1 1 = − 1⇒ = − Từ (1) và (2) ⇒ OA f OA ' f OA 1 1 1 3 100 ⇒ = − = ⇒ OA '= OA ' 20 50 100 3 Chiều cao của ảnh là: 100 . 27 OA ' . AB 3 Từ (1) ⇒ A ' B'= = =18( cm) OA 50 +Bài tập 5: ……………………………………………………………... ……………………………………………………………... +Bài tập 5: Trên hình vẽ ( Δ ) là trục chính ……………………………………………………………... của một TKHT, A’B’ là ảnh của vật sáng AB ……………………………………………………………... (AB vuông góc với trục chính). ……………………………………………………………... ……………………………………………….. ……………………………………………………………... ……………………………………………….. ……………………………………………………………... ……………………………………………….. ……………………………………………………………... ……………………………………………….. a) A’B’ là ảnh ảo hay ảnh thật? Tại sao? b) Hãy xác định quang tâm O, tiêu điểm F, F’ của thấu kính đó. c) Giả sử chiều cao h’ của ảnh lớn gấp 1,5 lần chiều cao h của vật sáng. Hãy thiết lập công thức nếu mối liên hệ giữa d và f trong trường hợp này (gọi d là khoảng cách từ vật đến thấu kính, f là tiêu cự: f = OF).. a) Ảnh A’B’ là ảnh ảo. Vì A’B’ cùng chiều và lớn hơn vật. b) Xác định quang tâm O, vị trí đặt thấu kính, tiêu điểm F của thấu kính. . Vẽ BB’ cắt trục chính tại O thì O là quang tâm. . Vẽ thấu kính hội tụ vuông góc với trục chính và đi qua O. . Vẽ tia tới BI // với trục chính. Nối B’I và kéo dài, cắt trục chính tại tiêu điểm F’. Tiêu điểm F lấy đối xứng với F’ qua quang tâm O. c) Thiết lập công thức liên hệ giữa d và f Δ OA’B’ đồng dạng với Δ OAB nên: A ' B ' OA ' = (1) AB OA Δ F’A’B’ đồng dạng với Δ F’OI nên: A ' B ' F ' A ' OA '+OF ' OA ' + f = = = (2) OI OF ' OF ' f OA ' OA ' 1 1 1 = + 1⇒ = + Từ (1) và (2) ⇒ (3) OA f OA f OA ' Vì A’B’=1,5AB nên từ (1) ta có: OA’=1,5.OA (4) Thế (4) vào (3) ta có: f = 3. OA = 3 . d.

(39) - HS lắng nghe. - HS lắng nghe để rút kinh nghiệm.. * HĐ3: Tổng kết. - GV nx lại các tiết đã ôn tập của chủ đề. - Nhắc nhở một số vấn đề mà HS còn thể hiện - HS lắng nghe để học hỏi thêm. chưa tốt. - Tuyên dương những HS có tinh thần tự giác trong học tập để cho các HS khác noi theo. * HĐ4: Dặn dò. - GV y/c HS về nhà: + Cọi lại nội dung của chủ đề đã ôn tập. + Nghiên cứu lại trước nội dung của các bài về TKPK và ảnh của một vật tạo bởi TKPK để chuẩn bị cho chủ đề tiếp theo. * HĐ5: Rút kinh nghiệm. ……………………………………………… ……………………………………………… ………………………………………………. Tuần 29,30 22/03/09 Thời lượng: 4 tiết. 26/03/09. CHỦ ĐỀ: ÔN TẬP VỀ THẤU KÍNH PHÂN KÌ ẢNH CỦA MỘT VẬT TẠO BỞI THẤU KÍNH PHÂN KÌ. NS: ND:.

(40) →03/ 04/ 09 A/ Mục tiêu. Qua chủ đề này GV giúp HS ôn tập lại một số kiến thức sau: - Đặc điểm của thấu kính phân kì. - Đường truyền của một số tia sáng qua thấu kính phân kì. - Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì. - Cách dựng ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì. - Vận dụng những kiến thức đã ôn tập đó để trả lời một số câu hỏi và một số bài tập vận dụng. B/ Chuẩn bị. 1. Nội dung của chủ đề: - GV nghiên cứu nội dung của chủ đề trong SGK và SGV Vật Lý lớp 9. - HS nghiên cứu lại những kiến thức đã học về thấu kính phân kì và ảnh của vật tạo bởi thấu kính phân kì. 2. Đồ dùng dạy học: - Hệ thống các câu hỏi lý thuyết của chủ đề. - Hệ thống các bài tập vận dụng của chủ đề. C/ Tiến trình lên lớp. 1. Ổn định tổ chức, kiểm tra sĩ số. 2. Kiểm tra bài cũ. 3. Nội dung của chủ đề. HĐ của GV * HĐ1: Ôn tập lại phần lý thuyết. - GV nêu hệ thống các câu hỏi. Y/C HS đọc và trả lời. - Y/C HS tham gia nhận xét các câu trả lời. - GV nhận xét lại và cho HS ghi vở. + Nêu các đặc điểm của thấu kính phân kì.. HĐ học của HS - HS lắng nghe các câu hỏi và suy nghĩ trả lời. - HS tham gia nhận xét các câu trả lời - HS lắng nghe và ghi vở. + Các đặc điểm của thấu kính phân kì: . TKPK được làm bằng vật liệu trong suốt, được giới hạn bởi hai mặt cầu ( một trong hai mặt có thể là mp). Phần rìa ngoài dày hơn phần chính giữa. . Mỗi TKPK đều có trục chính, quang tâm, tiêu điểm và tiêu cự . Trên hình vẽ ta quy ước: ( Δ ) là trục chính; O là quang tâm; F và F’ là các tiêu điểm; khoảng cách OF=OF’=f gọi là tiêu cự của thấu kính. …………………………………………………………….. …………………………………………………………….. ……………………………………………………………... …………………………………………………………….. …………………………………………………………….. …………………………………………………………….. + Trình bày về đường truyền của một số tia + Đường truyền của một số tia sáng qua thấu kính phân kì: sáng qua thấu kính phân kì. . Một chùm tia tới // với trục chính của TKPK cho chùm tia ló có đường kéo dài cắt nhau tại tiêu điểm của thấu kính. . Đường truyền của một số tia sáng đặc biệt: Tia tới qua quang tâm cho tia ló tiếp tục truyền thẳng; Tia tới // với trục chính cho tia ló phân kì đi qua tiêu điểm F; Tia tới hướng tới tiêu điểm F’cho tia ló // với trục chính. + Nêu đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu + Đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính phân kì: kính phân kì. . Vật đặt ở mọi vị trí trước thấu kính phân kì đều cho ảnh.

(41) ảo, cùng chiều, nhỏ hơn vật và luôn nằm trong khoảng tiêu cự của thấu kính, . Khi vật đặt rất xa thấu kính cho ảnh ảo có vị trí cách thấu kính một khoảng bằng tiêu cự. + Trình bày cách dựng ảnh của một qua thấu + Cách dựng ảnh của một qua thấu kính phân kì: kính phân kì. a) Dựng ảnh của một điểm sáng S tạo bởi TKPK . Từ S ta dựng hai tia ( trong 3 tia đặc biệt) đến thấu kính, sau đó vẽ 2 tia ló ra khỏi thấu kính, 2 tia ló có đường kéo dài cắt nhau tại S’, S’ là ảnh ảo của S qua thấu kính. b) Dựng ảnh của một vật sáng AB tạo bởi TKPK: Muốn dựng ảnh A’B’ của AB qua thấu kính (AB vuông góc với thấu kính, A nằm trên trục chính), chỉ cần dựng ảnh B’ của B bằng 2 trong 3 tia sáng đặc biệt, sau đó từ B’ hạ vuông góc xuống trục chính ta có ảnh A’ của A. * HĐ2: Bài tập vận dụng. - GV y/c HS đọc và hoàn thành các bài tập. - HS đọc và trả lời các bài tập của GV. - Gọi HS nhận xét bài làm của các bạn trên - HS tham gia nhận xét bài làm của các bạn trên bảng. bảng. - GV nhận xét và bổ sung thêm vào các câu - HS lắng nghe và ghi vở. trả lời của HS nếu cần và cho HS ghi vở. + Bài tập 1: Đặt một điểm sáng S trước một TKPK có trục chính ( Δ ), quang tâm O, các tiêu điểm F và F’. a) Hãy dựng ảnh S’của điểm S. b) S’ là ảnh ảo hay ảnh thật? Tại sao?. + Bài tập 1: Muốn dựng ảnh S’ của S qua TKPK ta tiến hành vẽ các tia sau: Vẽ tia tới SI // với trục chính, cho tia ló phân kì có đường kéo dài đi qua tiêu điểm F; Vẽ tia tới SO qua quang tâm, tia ló truyền thăng. Hai tia ló cắt nhau tại S’. Khi đó S’ là ảnh của S qua TKPK. ……………………………………………….. …………………………………………………………….. ……………………………………………….. …………………………………………………………….. ……………………………………………….. …………………………………………………………….. ………………………………………………. ………………………………………………. ……………………………………………….. …………………………………………………………….. …………………………………………………………….. …………………………………………………………….. b) Ảnh này là ảnh ảo. Bỏi vì S’ không phải là giao điểm thật sự của 2 tia ló mà là giao điểm của các đường kéo dài của các tia ló.. + Bài tập 2: Cho một TKPK có trục chính ( Δ ), quang tâm O, các tiêu điểm F và F’. Điểm S’ là ảnh S nào đó (hình vẽ) a) S’ là ảnh ảo hay ảnh thật? Tại sao? b) Xác định vị trí của điểm sáng S. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ………………………………………………... + Bài tập 2: a) S’ là ảnh ảo vì ta biết với mọi vị trí của điểm sáng trước TKPK thì ảnh của nó luôn là ảnh ảo. …………………………………………………………….. …………………………………………………………….. ……………………………………………………………... ………………………………………………. ………………………………………………. ……………………………………………….. …………………………………………………………….. …………………………………………………………….. …………………………………………………………….. b) Xác định vị trí của điểm sáng S: . Vẽ tia ló IK1 có phần kéo dài qua S’ và qua F . Vẽ tia ló OK2 qua quang tâm có phần kéo dài qua S’ và qua F . Vẽ đoạn thẳng IS// với trục chính cắt S’O tại S. S chính là điểm sáng cần xác định.

(42) +Bài tập 3: Trên hình vẽ: Biết trục chính ( Δ ) của một thấu kính, A’B’ là ảnh của vật sáng AB(AB vuông góc với trục chính). a) A’B’ là ảnh ảo hay ảnh thật? Thấu kính đó là thấu kính hội tụ hay phân kì? Tại sao? b) Hãy xác định quang tâm O, tiêu điểm F của thấu kính đó. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ……………………………………………….. ………………………………………………. ……………………………………………….. + Bài tập 3: a) A’B’là ảnh ảo vì thấu kính đó là thấu kính phân kì và vì A’B’ cùng chiều và nhỏ hơn vật b) Xác định quang tâm O, tiêu điểm F của thấu kính: . Vẽ đường thẳng BB’ cắt trục chính tại quang tâm O( BO là tia tới). . Vẽ đoạn thẳng vuông góc với ( Δ ) tại O( đó là vị trí của thấu kính). . Vẽ đoạn thẳng BI// với ( Δ ), nối IB’ và kéo dài cắt ( Δ ) tại tiêu điểm F. Tiêu điểm F’ lấy đối xứng với F qua quang tâm O. ……………………………………………………………... ……………………………………………………………... ……………………………………………………………... ……………………………………………………………... ……………………………………………………………... ……………………………………………………………... …………………………………………………………….... +Bài tập 4: Cho TKPK có trục chính ( Δ ), quang tâm O, các tiêu điểm F và F’. Đặt vật AB trước thấu kính như hình vẽ. a) Hãy dựng ảnh của vật AB qua thấu kính và cho biết ảnh đó là ảnh thật hay ảnh ảo? b) Hãy tìm vị trí của ảnh A’B’, biết khoảng cách từ vật đến quang tâm là 6cm, tiêu cự của thấu kính là 3cm. Tính chiều cao của ảnh A’B’, biết chiều cao của vật AB là 2,7cm ……………………………………………….. ……………………………………………….. ………………………………………………... + Bài tập 4: a) Dựng ảnh A’B’ của AB qua thấu kính. …………………………………………………………….. …………………………………………………………….. ……………………………………………………………... ………………………………………………. ………………………………………………. ……………………………………………….. …………………………………………………………….. …………………………………………………………….. …………………………………………………………….. b) Chiều cao của ảnh A’B’ của vật AB. Δ OA’B’ đồng dạng với Δ OAB nên: A ' B ' OA ' = (1) AB OA Δ FA’B’ đồng dạng với Δ FOI nên: A ' B ' FA ' OF − OA ' f − OA ' = = = (2) OI OF OF f OA ' OA ' f . OA =1 − ⇒ OA '= Từ (1) và (2) ⇒ OA f f +OA 3 .6 18 ⇒OA '= = =2 cm 3+6 9 Thay OA’=2cm vào (1) ta được AB. OA ' 2,7 . 2 A ' B '= = =0,9 cm OA 6 Vậy chiều cao của ảnh A’B’ là 0,9cm. - HS lắng nghe. * HĐ3: Tổng kết. - HS lắng nghe để rút kinh nghiệm. - GV nx lại các tiết đã ôn tập của chủ đề. - Nhắc nhở một số vấn đề mà HS còn thể hiện chưa tốt. - HS lắng nghe để học hỏi thêm..

(43) - Tuyên dương những HS có tinh thần tự giác trong học tập để cho các HS khác noi theo. * HĐ4: Dặn dò. - GV y/c HS về nhà: + Cọi lại nội dung của chủ đề đã ôn tập. + Nghiên cứu lại trước nội dung của các bài về máy ảnh và mắt để chuẩn bị cho chủ đề tiếp theo. * HĐ5: Rút kinh nghiệm. ……………………………………………… ……………………………………………… ………………………………………………. Tuần 31, 32 06/04/09 Thời lượng: 4 tiết. 09/04/09. CHỦ ĐỀ: ÔN TẬP VỀ MÁY ẢNH VÀ MẮT. MẮT CẬN THỊ VÀ MẮT LÃO.. NS: ND:.

(44) →17/ 04/ 09 A/ Mục tiêu. Qua chủ đề này GV giúp HS ôn tập lại một số kiến thức sau: - Cấu tạo của máy ảnh. Ảnh của một vật trên phim. - Cấu tạo của mắt về mặt quang học. Sự điều tiết của mắt. - Điểm cực cận và điểm cực viễn. - Mắt cận thị và mắt lão. - Vận dụng những kiến thức đã ôn tập đó để trả lời một số câu hỏi và một số bài tập vận dụng. B/ Chuẩn bị. 1. Nội dung của chủ đề: - GV nghiên cứu nội dung của chủ đề trong SGK và SGV Vật Lý lớp 9. - HS nghiên cứu lại những kiến thức đã học về máy ảnh, mắt và các tật của mắt. 2. Đồ dùng dạy học: - Hệ thống các câu hỏi lý thuyết của chủ đề. - Hệ thống các bài tập vận dụng của chủ đề. C/ Tiến trình lên lớp. 1. Ổn định tổ chức, kiểm tra sĩ số. 2. Kiểm tra bài cũ. 3. Nội dung của chủ đề. HĐ của GV * HĐ1: Ôn tập lại phần lý thuyết. - GV nêu hệ thống các câu hỏi. Y/C HS đọc và trả lời. - Y/C HS tham gia nhận xét các câu trả lời. - GV nhận xét lại và cho HS ghi vở. + Máy ảnh là gì? Nêu bộ phận chính của máy ảnh.. HĐ học của HS - HS lắng nghe các câu hỏi và suy nghĩ trả lời.. - HS tham gia nhận xét các câu trả lời - HS lắng nghe và ghi vở. + Máy ảnh là một dụng cụ dùng để thu ảnh một vật mà ta muốn chụp trên phim. Các bộ phận chính của máy ảnh là vật kính, buồng tối và chỗ đặt phim. Vật kính là một thấu kính hội tụ, trong buồng tối có lắp phim để thu ảnh của vật. + Đặc điểm ảnh của một vật trên phim: ảnh của một trên + Nêu đặc điểm ảnh của một vật trên phim luôn luôn là ảnh thật, ngược chiều và nhỏ hơn vật. phim. + Hai bộ phận quan trọng của mắt là thể thủy tinh và màng lưới( còn gọi là võng mạc). + Nêu các bộ phận quan trọng nhắt của . Thể thủy tinh là một thấu kính hội tụ bằng một chất trong mắt. suốt và mềm, nó dễ dàng phồng lên hay dẹt xuống khi cơ vòng đỡ nó bóp lại hay giãn ra làm cho tiêu cự của nó thay đổi. . Màng lưới là một màng ở đáy mắt, tại đó ảnh của vật mà ta nhìn thấy sẽ hiện rõ nét. + Để nhìn rõ những vật ở những khoảng cách khác nhau thì ảnh của vật phải luôn hiện rõ nét trên màng lưới. Cơ vòng đỡ thể thủy tinh đã phải co giãn một chút làm thay đổi tiêu + Sự điều tiết là gì? cự của nó, quá trình này gọi là sự điều tiết của mắt. Sự điều tiết xảy ra hoàn toàn tự nhiên. + Điểm gẫn mắt nhất mà khi có vật ở đó, mắt còn có thể nhìn rõ vật (khi điều tiết tối đa) gọi là điểm cực cận Cc. + Thế nào là điểm cực cận? + Điểm xa mắt nhất mà khi có vật ở đó, mắt không điều tiết mà vẫn có thể nhìn rõ vật gọi là điểm cực viễn, kí hiệu.

(45) là Cv. + Thế nào là điểm cực viễn? + Mắt cận thị là mắt có thể nhìn rõ những vật ở gần, nhưng không nhìn rõ được những vật ở xa. Để khắc phục tật cận thị người cận thị phải đeo kính để có + Mắt cận thị có đặc điểm gì? Cách khắc thể nhìn rõ những vật ở xa. Kính cận thị là thấu kính phân phục tật cận thị. kì. Kính cận thị thích hợp có tiêu điểm F trùng với điểm cực viễn (Cv) của mắt. + Mắt lão là mắt có thể nhìn rõ những vật ở xa, nhưng không nhìn rõ được những vật ở gần. Để khắc phục tật mắt lão người mắt lão phải đeo kính để có + Mắt lão có đặc điểm gì? Cách khắc thể nhìn rõ những vật ở gần như mắt người bình thường. phục tật mắt lão. Kính lão là thấu kính hội tụ. - HS đọc và trả lời các bài tập của GV. - HS tham gia nhận xét bài làm của các bạn trên bảng. * HĐ2: Bài tập vận dụng. - GV y/c HS đọc và hoàn thành các bài tập. - Gọi HS nhận xét bài làm của các bạn trên bảng. - GV nhận xét và bổ sung thêm vào các câu trả lời của HS nếu cần và cho HS ghi vở.. - HS lắng nghe và ghi vở.. + Bài tập 1: AB=1,2m; OA=2m; A’B’=3cm=0,03m a) AA’=? b) OF=OF’=f=? Giải: + Bài tập 1: Một vật cao 1,2m khi đặt …………………………………………………………….. cách máy ảnh 2m thì cho ta ảnh có chều …………………………………………………………….. cao là 3cm …………………………………………………………….. a) Hãy tính khoảng cách từ ảnh đến vật lúc chụp ảnh. …………………………………………………………….. b) Tính tiêu cự của vật kính. …………………………………………………………….. …………………………………………………………….. a) Khoảng cách từ ảnh đến quang tâm O của thấu kính trong máy ảnh: Xét Δ OA’B’ đồng dạng với Δ OAB ta có: A ' B ' OA ' OA . A ' B ' 2 . 0 , 03 = ⇒ OA '= ¿ ¿ AB OA AB 1,2 0,05(m) Vậy khoảng cách từ ảnh đến vật là: A’A= OA + OA’ = 2 + 0,05 = 2,05(m) b) Tiêu cự của vật kính là: Xét Δ F’A’B’ đồng dạng với Δ F’OI ta có: A ' B ' A ' B ' F ' A ' OA ' − OF ' OA ' = = = = −1 OI AB OF ' OF ' OF ' ⇒ AB 0 , 05 .1,2 0 , 06 OF ' =OA ' . = = =0 , 049 (m) AB+ A ' B ' 1,2+0 , 03 1 ,23 + Bài tập 2: OF=OF’=f=5cm=0,05m; AB=1,6m; OA=3m a) Dựng ảnh A’B’ của vật AB trên phim. b) OA’=? c) A’B’=? + Bài tập 2: Vật kính của một máy ảnh Giải: có tiêu cự 5cm. Người ta dùng máy ảnh a) Dựng ảnh A’B’ của vật AB thu được trên phim..

(46) đó để chụp một người cao 1,6m và đứng cách máy ảnh 3m. a) Hãy dựng ảnh của người đó trên phim (không cần đúng tỉ lệ). b) Xác định khoảng cách từ phim đến vật kính. c) Tính chiều cao của ảnh.. …………………………………………………………….. …………………………………………………………….. …………………………………………………………….. …………………………………………………………….. …………………………………………………………….. …………………………………………………………….. Δ OA’B’ đồng dạng với Δ OAB ta có: A ' B ' OA ' (1) = AB OA Xét Δ F’A’B’ đồng dạng với Δ F’OI ta có: A ' B ' A ' B ' F ' A ' OA ' − OF' (2) = = = OI AB OF ' OF ' Từ (1) và (2) suy ra: OA ' OA ' OA . OF' = −1 ⇒OA '= OA OF ' OA −OF ' 3 . 0 , 05 0 ,15 = =0 , 051 (m) ⇒ OA ' = 3 −0 , 05 2 ,95 Khoảng cách từ phim đến vật kính OA’ là 0,051(m) c) Chiều cao của ảnh là AB. OA ' 1,6 . 0 , 051 = =0 , 0272 Từ (1) ⇒ A ' B '= OA 3 (m) + Bài tập 3: OA=20m; OA’=2cm=0,02m; A’B’=1,5cm=0,015m Một tầng cao 3m Người đó trông được bao nhiêu tầng? Giải: Coi ảnh của tòa nhà trong màng lưới là ảnh tạo bởi thấu kính hội tụ (thể thủy tinh) thì có thể giải bài toán như bài toán về thấu kính hội tụ. Gọi AB là phần chiều cao của tòa nhà mà ảnh A’B’ của nó hiện trong màng lưới mắt. …………………………………………………………….. …………………………………………………………….. ……………………………………………………………... b) Xét. +Bài tập 3: Một người đứng cách một tòa nhà cao tầng một khoảng 20m và nhìn tòa nhà theo hướng nằm ngang xác định. Nếu khoảng cách từ thủy tinh thể đến màng lưới của mắt người ấy là 2cm thì ảnh của tòa nhà trên màng lưới là 1,5cm. Hãy tính xem người ấy trông được bao nhiêu tầng của tòa nhà. Biết mỗi tầng cao 3m.. …………………………………………………………….. …………………………………………………………….. …………………………………………………………….. Xét Δ OA’B’ đồng dạng với Δ OAB ta có: A ' B ' OA ' = ⇒ AB OA OA . A ' B' 20. 0 , 015 AB= = =15 (m) OA ' 0 , 02 Vậy số tầng mà người ấy trông thấy là: 15 ¿ =5 (tầng) n 3 + Bài tập 4: OF=f=45cm Khi không đeo kính thì khoảng cực viễn là bao nhiêu? Giải: +Bài tập 4: Một người cận thị phải đeo Khi người cận thị đeo kính có tiêu cự 45cm, thì kính cận kính có tiêu cự 45cm. Hỏi khi không đeo thị có tiêu điểm trùng với điểm cực viễn của mắt. Như vậy.

(47) kính, người ấy nhìn rõ được vật xa nhất khi không đeo kính thì người ấy nhìn thấy rõ được vật xa cách mắt bao nhiêu? nhất cách mắt một khoảng bằng đúng tiêu cự của thấu kính là 45cm. +Bài tập 5: OA=25cm; OF=f=50cm OCc=? Giải: +Bài tập 5: Một người già phải đeo kính …………………………………………………………….. lão sát mắt có tiêu cự 50cm thì nhìn rõ …………………………………………………………….. vật gần nhất cách mắt 25cm. Hỏi khi …………………………………………………………….. không đeo kính thì người ấy nhìn rõ được vật gần nhất cách mắt là bao nhiêu? …………………………………………………………….. …………………………………………………………….. …………………………………………………………….. Ta đã biết muốn nhìn rõ vật thì ảnh phải hiện lên ở điểm cực cận của mắt( A’ Cc) Trên hình vẽ ta có: OI=A’B’ Xét Δ FAB đồng dạng với Δ FOI ta có: AB FA 25 1 AB 1 = ¿ = ⇒ = (1) OI FO 50 2 A ' B ' 2 Xét Δ OAB đồng dạng với Δ OA’B’ ta có: AB OA (2) = A ' B ' OA ' OA 1 = ⇔ OA '=2OA Từ (1) và (2) ⇒ OA ' 2 =50cm=OF Nghĩa là F; A; Cc trùng nhau hay Occ=OA’=Ò=50cm. Như vậy điểm cực cận cách mắt và khi không đeo kính thì người ấy nhìn rõ vật gần nhất cách mắt 50cm. - HS lắng nghe. - HS lắng nghe để rút kinh nghiệm. * HĐ3: Tổng kết. - GV nx lại các tiết đã ôn tập của chủ đề. - Nhắc nhở một số vấn đề mà HS còn thể - HS lắng nghe để học hỏi thêm. hiện chưa tốt. - Tuyên dương những HS có tinh thần tự giác trong học tập để cho các HS khác noi theo. * HĐ4: Dặn dò. - GV y/c HS về nhà: + Cọi lại nội dung của chủ đề đã ôn tập. + Nghiên cứu lại trước nội dung của bài về kính lúp để chuẩn bị cho chủ đề tiếp theo. * HĐ5: Rút kinh nghiệm. ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………….

(48) Tuần 33 20/04/09 Thời lượng: 2 tiết. 23/04/09. CHỦ ĐỀ: ÔN TẬP VỀ KÍNH LÚP.. NS: ND: →24/ 04/. 09 A/ Mục tiêu. Qua chủ đề này GV giúp HS ôn tập lại một số kiến thức sau: - Kính lúp là gì?. - Cách quan sát một vật nhỏ qua kính lúp. - Vận dụng những kiến thức đã ôn tập đó để trả lời một số câu hỏi và một số bài tập vận dụng. B/ Chuẩn bị. 1. Nội dung của chủ đề: - GV nghiên cứu nội dung của chủ đề trong SGK và SGV Vật Lý lớp 9. - HS nghiên cứu lại những kiến thức đã học về kính lúp. 2. Đồ dùng dạy học: - Hệ thống các câu hỏi lý thuyết của chủ đề. - Hệ thống các bài tập vận dụng của chủ đề. C/ Tiến trình lên lớp. 1. Ổn định tổ chức, kiểm tra sĩ số. 2. Kiểm tra bài cũ. 3. Nội dung của chủ đề. HĐ của GV * HĐ1: Ôn tập lại phần lý thuyết. - GV nêu hệ thống các câu hỏi. Y/C HS đọc và trả lời. - Y/C HS tham gia nhận xét các câu trả lời. - GV nhận xét lại và cho HS ghi vở. + Kính lúp là gì?. HĐ học của HS - HS lắng nghe các câu hỏi và suy nghĩ trả lời.. - HS tham gia nhận xét các câu trả lời - HS lắng nghe và ghi vở. + Kính lúp là một thấu kính hội tụ có tiêu cự ngắn. Người ta dùng kính lúp để quan sát các vật nhỏ. Mỗi kính lúp có một độ bội giác (G) được ghi trên vành kính bằng các con số như 2x, 3x, 5x, … Độ bội giác của kính lúp cho biết khi dùng kính ta có thể thấy được một ảnh lớn hơn gấp bao nhiêu lần so với khi quan sát trực tiếp vật mà không dùng kính. Giữa độ bội giác G và tiêu cự f (đo bằng cm)có hệ thức G = 25/f + Khi quan sát một vật nhỏ qua kính lúp, ta phải đặt vật + Nêu cách quan sát một vật nhỏ qua trong khoảng tiêu cự của kính sao cho thu được một ảnh ảo kính lúp. lớn hơn vật. Mắt nhìn thấy ảnh ảo đó. * HĐ2: Bài tập vận dụng. - GV y/c HS đọc và hoàn thành các bài tập. - Gọi HS nhận xét bài làm của các bạn trên bảng. - GV nhận xét và bổ sung thêm vào các câu trả lời của HS nếu cần và cho HS ghi vở.. - HS đọc và trả lời các bài tập của GV. - HS tham gia nhận xét bài làm của các bạn trên bảng. - HS lắng nghe và ghi vở. + Bài tập 1: f1 = 10cm; f2 = 5cm G1 = ?; G2 = ?.

(49) + Bài tập 1: Tiêu cự của hai kính lúp lần Giải: lượt là 10cm và 5cm. Tính độ bội giác Độ bội giác của hai kính là. Áp dụng hệ thức G = 25/f của mỗi kính. G1 =25/f1= 25/10 = 2,5x G2 = 25/f2= 25/5 = 5x. + Bài tập 2: Độ bội giác của hai kính lúp lần lượt là 2x và 3x. Khi quan sát cùng một vật trong cùng một điều kiện thì: a) Trường hợp nào ảnh nhìn thấy sẽ lớn hơn? b) Tiêu cự của kính nào lớn hơn và lớn hơn mấy lần?. +Bài tập 3: Một người dùng kính lúp có tiêu cự 10cm để quan sát một vật nhỏ cao 0,5cm, vật đặt cách kính 6cm. a) Hãy dựng ảnh của vật qua kính lúp và cho biết tính chất của ảnh? b) Tính khoảng cách từ ảnh đến kính? c) Ảnh của vật cao bao nhiêu?. + Bài tập 2: G1 = 2x; G2 = 3x a) Ảnh của kính lúp nào nhìn thấy lớn hơn? b) f1/ f2 =? Giải: a) Độ bội giác càng lớn thì ảnh trông thấy càng lớn. Vậy trường hợp dùng kính có G2 = 3x thì ảnh nhìn thấy sẽ lớn hơn. b) So sánh tiêu cự của 2 kính: 25 f 1 G1 G2 3 x = = = =1,5 lần f 2 25 G1 2 x G2 + Bài tập 3: f = 10cm; AB = 0,5cm; OA = 6cm a) Dựng ảnh của vật qua kính lúp. Ảnh là ảnh gì? b) OA’= ? c) A’B’=? Giải: a) Dựng ảnh …………………………………………………………….. …………………………………………………………….. …………………………………………………………….. …………………………………………………………….. …………………………………………………………….. …………………………………………………………….. Ảnh của vật qua kính lúp là ảnh ảo b) Khoảng cách từ ảnh đến thấu kính OA’ Xét Δ OA’B’ đồng dạng với Δ OAB ta có: A ' B ' OA ' = (1) AB OA Xét Δ F’OI đồng dạng với Δ F’A’B’ ta có: A ' B ' A ' F ' OA ' +OF ' OA ' = = = + 1 (2) AB OF ' OF ' OF ' OA ' OA ' = +1 Từ (1) và (2) suy ra OA OF ' OA . OF ' 6. 10 ⇒ OA '= = =15 cm OF ' −OA 10− 6 c) Chiều cao của ảnh A’B’ là: OA ' 0,5 . 15 = =1 ,25 cm Từ (1) suy ra A ' B ' =AB. OA 6 + Bài tập 4: OF=f=12,5cm; A’B’/AB = 5 lần a) OA = ? b) A’A=? Giải:.

(50) +Bài tập 4: Dùng một tiêu cự có tiêu cự 12,5 cm để quan sát một vật nhỏ. Muốn có ảnh ảo lớn hơn gấp 5 lần thì: …………………………………………………………….. a) Người ta phải đặt vật cách kính bao …………………………………………………………….. nhiêu? …………………………………………………………….. b) Tính khoảng cách từ ảnh đến vật. …………………………………………………………….. …………………………………………………………….. …………………………………………………………….. a) Khoảng cách từ vật đến kính OA Xét Δ OA’B’ đồng dạng với Δ OAB ta có: A ' B ' OA ' = (1) AB OA Xét Δ F’OI đồng dạng với Δ F’A’B’ ta có: A ' B ' A ' F ' OA '+OF ' = = (2) AB OF ' OF ' OA ' OA '+OF ' = Từ (1) và (2) suy ra OA OF ' Theo giả thiết: A’B’/AB=5 ⇔ OA’=5OA (5 −1). OF ' 4 .12 , 5 5 . OA+ OF ' ⇒5= ⇒ OA= = =10 c OF ' 5 5 m b) Khoảng cách A’A là A’A = OA’- OA = 5OA – OA = 4OA = 4.10 = 40cm +Bài tập 5: G1 = 1,5x; G2 = 40x f1=?; f2 =? Giải: f1 =25/G1= 25/1,5 = 16,667cm f2 = 25/G2= 25/40 = 0,625x +Bài tập 5: Các tiêu cự của kính lúp có Vậy độ bội giác của chúng có giá trị từ 1,5x đến 40x thì giá trị nằm trong khoảng nào? Biết độ bội tiêu cự của chúng có giá trị nằm trong khoảng 0,626cm đến giác của chúng có giá trị từ 1,5x đến 40x. 16,667cm.. - HS lắng nghe. - HS lắng nghe để rút kinh nghiệm. - HS lắng nghe để học hỏi thêm. * HĐ3: Tổng kết. - GV nx lại các tiết đã ôn tập của chủ đề. - Nhắc nhở một số vấn đề mà HS còn thể hiện chưa tốt. - Tuyên dương những HS có tinh thần tự giác trong học tập để cho các HS khác noi theo. * HĐ4: Dặn dò. - GV y/c HS về nhà: + Cọi lại nội dung của chủ đề đã ôn tập. + Nghiên cứu lại trước nội dung của bài về ánh sáng trắng và ánh sáng màu; sự phân tích ánh sáng trắng sự trộn các ánh sáng màu; màu sắc của các vật để chuẩn.

(51) bị cho chủ đề tiếp theo. * HĐ5: Rút kinh nghiệm. ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………… Tuần 35, 36 CHỦ ĐỀ: ÔN TẬP VỀ ÁNH SÁNG TRẮNG VÀ ÁNH SÁNG MÀU. NS: 04/05/09 Thời lượng: 4 tiết. SỰ PHÂN TÍCH ÁNH SÁNG TRẮNG SỰ ND: 07/05/09 TRỘN CÁC ÁNH SÁNG MÀU →15/ 05/ 09 MÀU SẮC CÁC VẬT A/ Mục tiêu. Qua chủ đề này GV giúp HS ôn tập lại một số kiến thức sau: - Các nguồn phát a/s trắng. - Các nguồn phát a/s màu. - Cách phân tích một chùm a/s trắng. - Thế nào là trồn các a/s màu với nhau? - Một số kết quả quan trọng trong việc trộn a/s màu. - Khả năng tán xạ của các vật. B/ Chuẩn bị. 1. Nội dung của chủ đề: - GV nghiên cứu nội dung của chủ đề trong SGK và SGV Vật Lý lớp 9. - HS nghiên cứu lại những kiến thức đã học về ánh sáng trắng và ánh sáng màu; sự phân tích ánh sáng trắng; sự trộn các ánh sáng màu; màu sắc của các vật. 2. Đồ dùng dạy học: - Hệ thống các câu hỏi lý thuyết của chủ đề. - Hệ thống các bài tập vận dụng của chủ đề. C/ Tiến trình lên lớp. 1. Ổn định tổ chức, kiểm tra sĩ số. 2. Kiểm tra bài cũ. 3. Nội dung của chủ đề. HĐ của GV * HĐ1: Ôn tập lại phần lý thuyết. - GV nêu hệ thống các câu hỏi. Y/C HS đọc và trả lời. - Y/C HS tham gia nhận xét các câu trả lời. - GV nhận xét lại và cho HS ghi vở. + Nêu các nguồn phát ra a/s trắng.. + Nêu các nguồn phát ra a/s màu.. HĐ học của HS - HS lắng nghe các câu hỏi và suy nghĩ trả lời. - HS tham gia nhận xét các câu trả lời - HS lắng nghe và ghi vở. + Các nguồn phát ra a/s trắng: . Mặt trời là nguồn phát a/s trắng rất mạnh, a/s Mặt Trời đến mắt ta lúc ban ngày (trừ lúc bình minh và hoàng hôn) là a/s trắng. . Các đèn dây tóc nóng sáng như bóng đèn pha xe ô tô, xe máy, bóng đèn pin, các bóng đèn tròn, … cũng là các nguồn phát ra a/s trắng. + Các nguồn phát ra a/s màu: . Các dèn LED phát ra a/s màu, có đèn phát ra a/s màu đỏ, có đèn phát ra a/s màu vàng, hoặc màu xanh hoặc màu lục..

(52) . Bút Lade thường dùng phát ra a/s màu đỏ. . Các đèn ống phát ra a/s màu đỏ, màu vàng, màu tím, … + Trình bày cách tạo a/s màu bằng các tấm thường dùng trong quảng cáo. lọc màu. + Cách tạo a/s màu bằng các tấm lọc màu: . Tấm lọc màu có thể là một tấm kính màu, giấy bóng kính có màu, tấm nhựa trong có màu hay một lớp nước màu, … . Khi đặt tấm lọc màu chắn chùm a/s trắng thì a/s chiếu qua được tấm lọc màu sẽ có màu của tấm lọc mà ta đang + Nêu các cách phân tích a/s trắng. sử dụng. + Các cách phân tích a/s trắng: + Thế nào là trộn các a/s màu với nhau? . Phân tích một chùm a/s bằng lăng kính. . Phân tích một chùm a/s bằng sự phản xạ trên đĩa CD + Trộn các a/s màu với nhau: Ta có thể trộn hai hay nhiều a/s màu với nhau bằng cách chiếu đồng thời các chùm a/s đó vào cùng một chỗ trên một màn ảnh màu + Trình bày một số kết quả quan trọng trong trắng. Màu của màn ảnh ở chỗ đó là màu mà ta thu được việc trộn a/s màu. khi trộn các a/s màu nói trên với nhau. + Một số kết quả quan trọng trong việc trộn a/s màu: . Có thể trộn hia hay nhiều a/s màu khác nhau để thu được một màu mới hẳn. . Có thể trộn các a/s đỏ, lục và lam với độ mạnh yếu như nhau thì ta sẽ thu được a/s trắng. + Khi nào mắt ta nhìn thấy vật? Tại sao các . Trộn a/s có màu từ đỏ đến tím lại với nhau, ta được a/s vật có màu khác nhau? trắng. + Khi có a/s đi từ vật vào mắt thì ta sẽ nhìn thấy vật. Khi + Nêu khả năng tán xạ a/s màu của các vật. nhìn thấy vật có màu nào ( trừ màu đen) thì có a/s màu đó đi từ vật vào mắt ta. + Khả năng tán xạ a/s màu của các vật: Các vật màu thông thường là các vật không tự phát ra a/s, chúng chỉ có khả năng tán xạ (hắt lại theo mọi phương) a/s chiếu đến chúng. . Vật màu trắng có khả năng tán xạ tất cả các a/s màu. . Vật có màu nào thì tán xạ mạnh a/s màu đó, nhưng tán * HĐ2: Bài tập vận dụng. xạ kém a/s các màu khác. - GV y/c HS đọc và hoàn thành các bài tập. . Vật màu đen không có khả năng tán xạ bất kì a/s màu - Gọi HS nhận xét bài làm của các bạn trên nào. bảng. - GV nhận xét và bổ sung thêm vào các câu - HS đọc và trả lời các bài tập của GV. trả lời của HS nếu cần và cho HS ghi vở. - HS tham gia nhận xét bài làm của các bạn trên bảng. + Bài tập 1: Hãy kể một số nguồn sáng - HS lắng nghe và ghi vở. phát ra a/s trắng, a/s màu mà em biết. Muốn tạo ra a/s màu, cụ thể là a/s màu vàng thì em có thể làm thế nào? + Bài tập 1: Một số nguồn phát ra a/s trắng là: Mặt Trời, đèn sợi đốt. Một số nguồn phát a/s màu là đèn LED, bút lade, đèn ống. Muốn tạo ra a/s màu một cách dễ nhất, ta chiếu chùm sáng trắng qua tấm lọc màu. Muốn tạo ra a/s màu gì thì + Bài tập 2: Ta sẽ thấy tờ giấy trắng có ta dùng tấm lọc màu đó. màu gì trong các trường hợp sau: Muốn tạo ra a/s vàng thì ta chiếu chùm a/s trắng qua tấm a) Đặt tờ giấy sau tấm lọc màu đỏ? lọc màu vàng hoặc ta đưavài hạt muối vào ngọn lửa đèn.

(53) b) Đặt tờ giấy sau tấm lọc màu xanh? c) Đặt tờ giấy ngay sau cả hai tấm lọc màu đỏ và tấm lọc màu xanh. . Tấm lọc màu đỏ đứng trước tấm lọc màu xanh? . Tấm lọc màu đỏ đứng sau tấm lọc màu xanh? ( Biết tờ giấy trắng phản xạ a/s trắng của mặt trời chiếu vào nó). +Bài tập 3: Hãy nêu vài thí nghiệm chứng tỏ trong chùm a/s trắng có chứa nhiều chùm a/s màu khác nhau.. +Bài tập 4: Làm thế nào để trộn hai hay nhiều a/s màu với nhau. Khi trộn các a/s có màu đỏ, lục và lam hoặc khi trộn a/s có màu từ đỏ đến tím thì ta thu được a/s có màu gì? +Bài tập 5: Khi ta nhìn một vật màu trắng lần lượt qua các kính lọc màu đỏ, xanh, vàng, lục thì ta thấy vật có màu gì? Hiện tượng lạ gì xảy ra khi ta nhìn một vật màu đen cũng lần lượt qua các kính lọc màu đỏ, xanh, vàng, lục đó? Tại sao?. cồn hay ngọn lửa bếp ga. + Bài tập 2: a) Thấy màu đỏ. b) Thấy màu xanh. c) Cả hai trường hợp đều thấy gần như màu đen.. + Bài tập 3: Chiếu một chùm a/s trắng qua một lăng kính, ta có những chùm sáng màu khác nhau. Chiếu chùm sáng trắng trên mặt ghi của đĩa CD, ta có những chùm phản xạ là những chùm sáng màu khác nhau. Vào giữa trưa a/s chiếu vào bong bóng xà phòng thì trên đó ta thấy một dải a/s màu khác nhau Như vậy, lăng kính, đĩa CD, bong bóng xà phòng, … đã phân tích a/s trắng thành nhiều a/s màu khác nhau. Chứng tỏ rằng trong chùm sáng trắng có chứa nhiều chùm sáng màu khác nhau. + Bài tập 4: Muốn trộn hai hay nhiều a/s màu với nhau thì ta chiếu hai hay nhiều chùm sáng màu đó vào cùng một chỗ trên một màn trắng. Khi trộn các a/s có màu đỏ, lục và lam hoặc khi trộn các a/s có màu từ đỏ đến tím thì ta thu được a/s trắng. +Bài tập 5: Khi ta nhìn một vật màu trắng lần lượt qua các kính lọc màu đỏ, xanh, vàng, lục thì ta thấy vật có màu lần lượt là đỏ, xanh, vàng, lục. Nhưng khi ta nhìn một vật màu đen cũng lần lượt qua các kính lọc màu đỏ, xanh, vàng, lục thì ta đều thấy vật có màu đen. Bởi vì vật màu đen không có khả ngăng tán xạ bất kì a/s màu nào.. * HĐ3: Tổng kết. - GV nx lại các tiết đã ôn tập của chủ đề. - Nhắc nhở một số vấn đề mà HS còn thể hiện chưa tốt. - Tuyên dương những HS có tinh thần tự giác trong học tập để cho các HS khác noi theo. - HS lắng nghe. * HĐ4: Dặn dò. - HS lắng nghe để rút kinh nghiệm. - GV y/c HS về nhà: + Cọi lại nội dung của chủ đề đã ôn tập. - HS lắng nghe để học hỏi thêm. + Nghiên cứu lại trước nội dung của bài về các tác dụng của a/s để chuẩn bị cho chủ đề tiếp theo. * HĐ5: Rút kinh nghiệm. ……………………………………………… ……………………………………………… ……………………………………………….

(54) TuÇn 7, 8. CHñ §Ò: BµI TËP VÒ Sù PHô THUéC CñA §IÖN TRë Thêi lîng: 4 tiÕt. VµO CHIÒU DµI, TIÕT DIÖN Vµ VËT LIÖU LµM D¢Y DÉN. 09.. NS: 03/ 10/ 09. ND: 05/ 10/ 09. → 16/ 10/. A/ Mục tiêu của chủ đề. - Gióp HS «n tËp l¹i néi dung kiÕn thøc sau: + Ôn tập lại để nắm chắc phần lý thuyết về đl Ôm và sự phụ thuộc của điện trở vào chiều dài, tiết diện và vËt liÖu lµm d©y dÉn. + Nắm lại các công thức liên quan đến chủ đề là: điện trở và đl Ôm. + Biết áp dụng lại các công thức trong chủ đề để giải các bài tập vận dụng. + RÌn kÜ n¨ng ph©n tÝch, so s¸nh, tæng hîp th«ng tin. + Sử dụng đúng các thuật ngữ. B/ ChuÈn bÞ. 1. Nội dung của chủ đề: GV và HS nghiên cứu lại nội dung của các bài trong SGK liên quan đến chủ đề «n tËp. 2. §å dông d¹y häc: - Hệ thống các câu hỏi ôn tập của chủ đề. - Hệ thống các bài tập vận dụng kiến thức ôn tập của chủ đề. C/ TiÕn tr×nh lªn líp. 1. ổn định tổ chức, kiểm tra sĩ số. 2. KiÓm tra bµi cò. 3. Nội dung ôn tập của chủ đề. H§ cña GV * H§1: ¤n tËp l¹i néi dung phÇn lý thuyết của chủ đề. - Y/C HS nh¾c l¹i mét sè kiÕn thøc sau: - GV nhËn xÐt c¸c c©u tr¶ lêi cña HS vµ cho HS ghi vë. + Dây dẫn đợc dùng để làm gì? Dây dẫn ë ®©u xung quanh chóng ta? + Tên các vật liệu có thể đợc dùng để làm d©y dÉn + §iÖn trë phô thuéc vµo chiÒu dµi cña d©y dÉn nh thÕ nµo? + §iÖn trë phô thuéc nh thÕ nµo vµo tiÕt diÖn cña d©y dÉn? + §iÖn trë phô thuéc nh thÕ nµo vµo vËt liÖu lµm d©y dÉn? + C«ng thøc tÝnh ®iÖn trë cña d©y dÉn phô thuéc vµo c¸c yÕu tè chiÒu dµi, tiÕt diÖn vµ vËt liÖu lµm d©y dÉn. + Tõ c«ng thøc tÝnh ®iÖn trë, suy ra c¸c công thức để tính 1 đại lợng khi biết 3 đại lîng kh¸c.. - GV nh¾c l¹i c¸c tØ lÖ:. H§ häc cña HS. - HS nh¾c l¹i mét sè kiÕn thøc mµ GV y/c. - HS l¾ng nghe vµ ghi vë. + Dây dẫn dùng để cho dòng điện chạy qua. Dây dẫn ở m¹ng ®iÖn trong nhµ, trong c¸c thiÕt bÞ ®iÖn nh trong bãng đèn, quạt điện, tivi, nồi cơm điện, dây dẫn của mạng điện quèc gia. + Các vật liệu làm dây dẫn thờng làm bằng đồng, nhôm, hợp kim. Dây tóc bóng đèn làm bằng vônfam. Dây nung nãng cña bÕp ®iÖn, cña nåi c¬m ®iÖn lµm b»ng hîp kim. + §iÖn trë cña c¸c d©y dÉn cã cïng tiÕt diÖn vµ lµm tõ 1 lo¹i vËt liÖu th× tØ lÖ thuËn víi chiÒu dµi cña mçi d©y dÉn. + §iÖn trë cña c¸c d©y dÉn cã cïng chiÒu dµi vµ lµm tõ 1 lo¹i vËt liÖu th× tØ lÖ nghÞch víi tiÕt diÖn cña mçi d©y dÉn. + §iÖn trë cña c¸c d©y dÉn cã cïng chiÒu dµi vµ cïng tiÕt diÖn th× ®iÖn trë cña d©y dÉn phô thuéc vµo vËt liÖu lµm d©y dÉn. + C«ng thøc tÝnh ®iÖn trë phô thuéc vµo c¸c yÕu tè: chiÒu l R  . S. dµi, tiÕt diÖn, vËt liÖu lµm d©y dÉn. l R  . S. + Tõ c«ng thøc:  .l S R R.S l  R.S  l  - HS l¾ng nghe..

(55) +. R l R l R1  S 2 R2 S 1 1. 1. 2. 2. + * H§2: Lµm c¸c bµi tËp vËn dông. - GV đa ra hệ thống các bt. Y/C HS đọc, tóm tắt và hoàn thành các bt đó. - Gäi HS lªn b¶ng lµm bµi tËp, HS kh¸c ë dới làm các bài tập đó ra giấy nháp. - Y/C HS tham gia nx bµi lµm cña b¹n. - GV s÷a ch÷a nÕu cÇn. + Bài tập 1: Một dây dẫn bằng đồng dài 2 l 1 200m cã tiÕt diÖn S 1 0, 2mm th× 10000 cã ®iÖn trë R 1 . Hái 1 d©y dÉn 100m khác cũng bằng đồng dài l 2 , cã 2  1mm  tiÕt diÖn S 2 th× cã ®iÖn trë R 2 bao nhiªu?. - HS ghi lại đề bài tập, đọc, tóm tắt và hoàn thành các bài tËp. - Lªn b¶ng hoµn thµnh bµi tËp, HS kh¸c lµm bµi ra giÊy nh¸p. - HS tham gia nhËn xÐt bµi lµm cña b¹n ë trªn b¶ng. - HS l¾ng nghe nhËn xÐt cña GV. +Bµi tËp 1: . Tãm t¾t. 2 l 1 200m ; S 1 0, 2mm =0,2.10 6 m2 R1 10000 ; 2 l 2 100m ; S 2 1mm = 10 6 m2 R 2 ? . Gi¶i. l l l 2 nªn ®iÖn trë R nhá D©y dÉn 2 cã chiÒu dµi lµ: h¬n 2 lÇn R . 5S D©y dÉn 2 cã tiÕt diÖn S lµ S nªn ®iÖn trë R nhá h¬n 5 lÇn R . 1. 2. 2. 2. 1. 2. 2. 1. 2. 1. VËy d©y thø 2 cã ®iÖn trë nhá h¬n 10 lÇn d©y thø nhÊt. 10000 1  1000 R2 R 10 10 + Bµi tËp 2: Mét d©y nh«m dµi + Bµi tËp 2: 2 l 1 100m ,cã tiÕt diÖn S 1 0, 2mm vµ 100m 0, 2mm2 . Tãm t¾t. 120 l 2 50m R 2 60 l1 ;S1 ; R1 ; ; 120 R 1 cã ®iÖn trë . Hái mét d©y S 2 =? 50m nh«m kh¸c dµi l 2 , cã ®iÖn trë . Gi¶i. R 2 60 th× cã tiÕt diÖn S 2 lµ bao l1  50m nhiªu? XÐt mét d©y nh«m dµi l 2 = 2 , cã ®iÖn trë S S 1 2 th× ph¶i cã tiÕt diÖn 50m 60 VËy d©y s¾t dµi l 2 , cã ®iÖn trë R 2 th× ph¶i. R1 120. cã tiÕt diÖn lµ. S. 2.  R1 . S R2 + Bµi tËp 3:. S. S. 2. 2. . 0, 2.120 S . R 1  S 1 R 1  0, 2mm 2 2. 2.60 R2 R2. 200m + Bµi tËp 3: Mét d©y s¾t dµi l 1 , . Tãm t¾t. 2 2  1mm tiÕt diÖn S 1 th× cã ®iÖn trë l 1 200m ; S 1 1mm ; R1 56 R1 56 . Hái 1 d©y dÉn s¾t kh¸c cã l 2 1200m ; R 2 16,8 ; S 2 =? 1200m . Gi¶i. chiÒu dµi l 2 th× cã ®iÖn trë 1200m = 6 l 1 , cã ®iÖn trë R 2 16,8 , cã tiÕt diÖn S 2 lµ bao XÐt 1 d©y s¾t dµi l 2 6 S 1 nhiªu? th× ph¶i cã tiÕt diÖn S. R. 1. 56.

(56) VËy d©y s¾t dµi tiÕt diÖn lµ. S S . 2. S.  R1 . R. S. 2. 2. 6.1.. l. 2. 1200m. , cã ®iÖn trë. R. 2. , th× ph¶i cã. 2. S. 2. S . R 1 6S 1. R1. R. 2. R. 2. 5, 6 2mm 2 16,8. + Bµi tËp 5:. . Tãm t¾t. S 0,5mm 0,5.10 m 2 ; U 220V ; R 100  0,5.10 6 .m ; l ?; I ? . Gi¶i. ChiÒu dµi d©y dÉn lµ: l S .R 100.0,5.10  6 R  .  l   100m 6 S  0,5.10 Tõ c«ng thøc: 2. + Bài tập 5: Một dây đãn bằng 2 Constantan có tiết diện 0,5 mm đợc mắc vµo H§T 220V, cã ®iÖn trë lµ 100  . TÝnh chiÒu dµi cña d©y vµ c®d® ch¹y qua d©y dÉn nµy.. 6. U 220 I  2, 2 A R 100 C§D§ ch¹y qua d©y dÉn lµ: - HS l¾ng nghe.. - HS l¾ng nghe rót kinh nghiÖm. * H§3: Tæng kÕt. - GV nhận xét tiết ôn tập của chủ đề về: + Thái độ. + ý thøc tù gi¸c. + Kh¶ n¨ng vËn dông kiÕn thøc. - GV nhÊn m¹nh l¹i mét sè kiÕn thøc HS hay m¾c sai lÇm trong qu¸ tr×nh lµm c¸c bµi tËp. * H§4: DÆn dß. - GV y/c HS vÒ nhµ. + Nghiên cứu lại nội dung đã ôn tập. + Lµm l¹i c¸c bµi tËp trong SBT cã liªn quan đến nội dung đã ôn tập của chủ đề. + Nghiªn cøu l¹i tríc néi dung cña c¸c bài trong SGK để chuẩn bị cho chủ đề tiÕp theo. * H§5: Rót kinh nghiÖm. ................................................................................ ................................................................................ ................................................................................ ************************************** & ****************************************.

(57)

(58)

TU CHON LY 9 HA LTV

Tài liệu liên quan

Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về