<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>
PHÒNG GIÁO D
ỤC VÀ ĐÀO TẠO
<b>HUY</b>
<b>ỆN KIM SƠN</b>
<b>ĐỀ </b>
<b>THI CH</b>
<b>ỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9</b>
<b>NĂM HỌC </b>
<b>2012-2013 </b>
<b>Mơn: NG</b>
<b>Ữ VĂN</b>
<b>(Đề thi có 3 câu, trong một trang)</b>
(Thời gian làm bài 150 phút)
<b>Câu 1 </b>
(3,0
đ
i
ểm):
Ch
ỉ ra v
à phân tích nét ngh
ệ thuật độc đáo của những câu thơ s
au:
a)
Người giai nhân bến đợi dưới cây gi
à
Tình du khách thuy
ền qua khơng buộc chặt.
(L
ời kỹ nữ
- Xuân Di
ệu)
b)
Gươm mài đá, đá núi cũng m
ịn
Voi u
ống nước, nước sơng phải cạn.
(Bình Ngơ
đại cáo
- Nguy
ễn Tr
ãi)
c)
Người ngắm trăng soi ngo
ài c
ửa sổ
Trăng nh
òm khe c
ửa
ng
ắm nhà thơ.
(Ng
ắm trăng
- H
ồ Chí Minh)
<b>Câu 2 </b>
(7,0
đ
i
ểm)
:
<b> </b>
T
ừ v
i
ệc cảm thụ câu thơ
sau trong bài
<i><b>Ng</b></i>
<i><b>ồi buồn nhớ mẹ ta xưa</b></i>
c
ủa
Nguy
ễn Duy:
“
<b>Ta đi trọn kiếp con người</b>
<b>C</b>
<b>ũng không đi hết mấy lời mẹ ru</b>
,”
Em hãy phát bi
ểu suy nghĩ của m
ình v
ề t
ình m
ẫu tử trong x
ã h
ội hiện đại
ngày nay.
<b>Câu 3 </b>
(10,0
đ
i
ểm)
:
Phân tích s
ự
gi
ống v
à khác nhau v
ề
Á
nh trăng trong ba bài thơ:
<i><b>Đồng Chí, </b></i>
<i><b>Đồn thuyền đánh cá, Ánh trăng</b></i>
<i><b>. </b></i>
</div>
<span class='text_page_counter'>(2)</span><div class='page_container' data-page=2>
<b>ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI LỚP 9</b>
<b> MÔN NGỮ VĂN NĂM HỌC 2012- 2013 </b>
<b>Câu1: </b>
<b>(3.0 điểm )</b>
Ch
ỉ ra được giá t
r
ị (ý nghĩa) của những tín hiệu nghệ thuật đặc sắc ở mỗi câu cho 1.0
điểm :
a) Bi
ện pháp tu từ so sánh không sử dụng quan hệ từ cho thấy thân phận của người
k
ỹ nữ trong x
ã h
ội xưa thật đáng thương. Họ được ví như cái bến nước chờ đợi “du
khách”. Nhưng “du
khách” giang h
ồ như con thuyền nay qua bến n
ày, mai qua b
ến khác,
l
ấy đâu ra sự chung t
ình? Qua
đó, thấy l
ịng th
ương cảm m
à tác gi
ả d
ành cho k
ỹ nữ.
b) Phép nói quá: Mài gươm đá núi m
òn; voi u
ống nước nước sông cạn
, th
ể
hi
ện sức mạnh phi thườn
g c
ủa nghĩa quân Lam Sơn.
c) Phép nhân hóa “trăng nh
òm khe c
ửa”
( nguyên tác: nguy
ệt t
ịng song khích ,
trăng theo vào trong song cửa sổ) cho thấy trăng trở thành người bạn tri kỉ, tri âm với thi
nhân; th
ể hiện t
ình yêu thiên nhiên tha thi
ết của Bác v
à thiên nhiên c
ũng trở n
ên s
ống
động, có hồn hơn trong t
ình yêu c
ủa con người.
<i><b>Câu 2.(7.0 điểm) </b></i>
<b>A. Yêu c</b>
<b>ầu về </b>
<b>c</b>
<b>ảm thụ hai câu thơ</b>
<b>: (2.0 điểm )</b>
Tính hàm súc và sâu l
ắng của hai câu thơ viết về mẹ được thể hiện ở hai phương
di
ện:
- Tính tr
ữ t
ình: Th
ể hiện cả
m xúc v
ừa lắng đọng, vừa thi
êng liêng.
- Tính tri
ết lí: m
<i>ấy lời mẹ ru</i>
bi
ểu tượng cho t
ình c
ảm thương yêu vô bờ bến m
à m
ẹ
dành cho con.
Cách nói
<i>đi trọn kiếp</i>
c
ũng
<i>khơng đi hết</i>
khăng định t
ình m
ẹ l
à vơ cùng thiêng liêng
cao c
ả v
à b
ất tử; l
à bao la vơ t
ận, kh
ơng sao có th
ể đền đáp hết được. Ý thơ cũng thể hiện
lòng bi
ết ơn sâu sắc.
<b>B. Yêu c</b>
<b>ầu </b>
<b>phát bi</b>
<b>ểu suy nghĩ.</b>
<b> ( 5.0 điểm ) </b>
H
ọc sinh phải xác định được: T
ình m
ẫu tử l
à tình m
ẹ con, nhưng ở đây chủ yếu
nên hi
ểu l
à tình c
ảm thương yêu, đùm bọc, che chở…mà người
m
ẹ d
ành cho con. Tình
c
ảm ấy vừa tự nhi
ên v
ừa cao cả n
ên s
ẽ theo mỗi người suốt cuộc đời.
<i><b>(0.5 điểm )</b></i>
- Kh
ẳng định trong đời sống có nhiều thứ t
ình c
ảm đẹp…nhưng t
ình m
ẫu tử có vị
trí đặc biệt, thi
êng liêng và máu th
ịt nhất:
<i><b>(1.0 điểm ) </b></i>
+ Vì
đó là
tình c
ảm đầu ti
ên c
ủa mỗi người khi sinh ra v
à s
ẽ gắn bó trong suốt cuộc
đời.
+ Vì
đó là t
ình c
ảm vừa có yếu tố máu thịt, vừa mang tính tinh thần cao cả.
+ Vì
đó là thứ t
ình c
ảm vừa tự nhi
ên, v
ừa mang tính trách nhiệm.
M
ở rộng vấn đề: (2.5 điểm )
+ Con n
gười sẽ hạnh phúc ra sao nếu được sống trong t
ình m
ẫu tử ?
+ Con người sẽ bất hạnh v
à thi
ệt th
òi th
ế
nào n
ếu khơng được hưởng t
ình c
ảm đó ?
+ Tình m
ẫu tử sẽ l
à s
ức mạnh giúp con người vượt l
ên nh
ững khó khăn của cuộc
s
ống như thế n
ào? S
ẽ giúp con người sốn
g t
ốt hơn ra sao?
+ Con người phải l
à gì
để t
ình c
ảm đó ln bền vững và đẹp đẽ?
+ Phê phán nh
ững hiện tượng, những quan niệm sai trái về vấn đề
trên.
</div>
<span class='text_page_counter'>(3)</span><div class='page_container' data-page=3>
Trình bày nh
ững trải nghiệm của m
ình v
ề vấn đề tr
ên. T
ừ đó rút ra suy nghĩ g
ì?
<i><b>(1 </b></i>
<i><b>điểm ) </b></i>
<b>C. Yêu c</b>
<b>ầu về h</b>
<b>ình th</b>
<b>ức, bố cụ</b>
<b>c: </b>
- L
àm đúng thể loại văn nghị luận b
àn v
ề một vấn đề tư tưởng, t
ình c
ảm n
ên gi
ọng
văn và các diễn đạt
c
ần sự chân thành, tránh khoa trương h
ình th
ức.
- C
ần vận dụng những dẫn chúng thích hợp để l
àm n
ổi bật ý diễn đạt
(
trong văn
h
ọc, trong sử sách, hoặc trong dời sống …)
- B
ố cục đầy đủ 3 phần
.(tùy vào vi
ệc cảm nhận v
à phân tích c
ủa học sịnh về nội
dung)
<i><b>Câu 3: (10.0 điểm ) </b></i>
<b>*V</b>
<b>ề h</b>
<b>ình th</b>
<b>ức</b>
: Đầy đủ bố cục 3 phần, tr
ình bày rõ ràng s
ạch đẹp. đúng thể loại
văn nghị luận.
<b>* V</b>
<b>ề nội dung: </b>
- Kh
ẳng định vai tr
ò c
ủa Trăng trong thơ, nó trở thành người bạn tri âm, tri kỉ với
bao tâm h
ồn thi sĩ. Đối với ba bài thơ này mặc d
ù ch
ủ đề không phải viết về trăng nhưng
hình
ảnh trăng vẫn neo đậu lại một khoảnh khắc đáng nhớ, đáng y
êu trong lòng ng
ười
đọc.
<i><b>(1điểm</b><b>)</b></i>
<b>- Nêu và phân tích s</b>
<b>ự giống nhau của các h</b>
<b>ình </b>
<b>ảnh trăng. .</b>
<i><b>(1điểm</b><b>)</b></i>
+ Đều l
à hình
ảnh thiên nhiên đẹp, trong sáng.
+
Đều là người bạn tri kỉ đối với con người trong lao động, trong chiến đấu v
à
trong sinh ho
ạt hằng ng
ày.
<b>- Nêu và phân tích s</b>
<b>ự khác nhau nhau của các h</b>
<b>ình </b>
<b>ảnh trăng</b>
a)
Trăng trong bài thơ
<i>Đồng Chí</i>
c
ủa Chính Hữu: (2 điểm )
+ Trăng là biểu tượng đẹp của t
ình
đồng chí gắn bó keo sơn trong cuộc chiến đấu
gian kh
ổ thời kỳ đầu của cuộc khánh chiến chống Pháp.
+ Trăng biểu tượng của hiện thực v
à lãng m
ạn, l
à bi
ểu tượng cho cuộc sống h
ịa
bình, là hình
ảnh đất nước, quê hương.
+ Trăng c
òn là v
ẻ đẹp tâm hồn người chiến sĩ : b
ình t
ĩnh, lạc quan, dũng cảm v
à
lãng m
ạn.
b) Trăng trong bài thơ
<i>Đoàn thuyền đánh cá</i>
c
ủa Huy Cận: (2 điểm
+ Trăng như cánh buồm chuy
ên ch
ở v
à nâng b
ổng niềm vui h
ào h
ứng của những
con người lao động.
+ Trăng là nét vẽ t
ài tình t
ạo
nên b
ức tranh sơn mài của biển đ
êm tráng l
ệ, rực rỡ
s
ắc mầu
.
N
ếu vầng trăng trong
<i>Đồng chí</i>
là bi
ểu tượng
khát v
ọng h
ịa bình c
ủa
nh
ững người
lính, c
ủa nhân dân ta v
à là nhân ch
ứng cho thời kỳ chiến đấu gian lao của dân tộc th
ì ánh
trăng
trong
<i>Đồn thuyền đánh cá </i>
l
ại là ánh trăng của h
ịa bình, c
ủa tự do, của độc lập, nó
là minh ch
ứng cho khơng khí lao động phấn khởi, khẩn trương tro
ng công cu
ộc xây dựng
đất nước.
c) Trăng trong bài thơ
<i>Ánh trăng </i>
c
ủa Nguyễn Duy. (2 điểm)
</div>
<span class='text_page_counter'>(4)</span><div class='page_container' data-page=4>
- Ph
ần mở rộng khái quát: (2 điểm)
+ V
ầng trăng trong
<i>Đồng chí, Đo</i>
<i>àn thuy</i>
<i>ền đánh cá</i>
ch
ỉ hiện ra trong chốc lát
nhưng vầng trăng trong
<i>Ánh trăng </i>
l
ại gắn bó suốt cả cuộc đời của một con người: quá
kh
ứ
, hi
ện
t
ại và tương lai
.
+ N
ếu như vầng trăng trong
<i>Đồng chí, Đo</i>
<i>àn thuy</i>
<i>ền đánh cá </i>
ch
ỉ soi rọi v
ào ph
ần
t
ươi đẹp của cuộc sống con người, soi v
ào ph
ần chính diện của cuộc đời, th
ì tr
ăng trong
<i>Ánh trăng </i>
l
ại soi rọi v
ào ph
ần “phản diện” của cuộc đời, v
ào góc khu
ất trong tâm hồn con
người để thức tỉnh lương tri, giúp con người biết sống ân nghĩa, thủy chung.
- Kh
ẳng định sự t
ài tình c
ủa
các tác gi
ả
, hình
ảnh trăng trong ba bài thơ là nhữn
g
hình
ảnh đẹp, nó để lại những cảm xúc sâu lắng
.
</div>
<!--links-->