Giao an Ngu van 9 da chinsartT tiet 126 150

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (390.56 KB, 70 trang )

(1)Ngµy so¹n: Ngµy gi¶ng:. Bµi 25 - TiÕt 126. V¨n b¶n :. M©y vµ sãng ( R- Tago ). I. Môc tiªu bµI häc. 1 - Kiến thức: Giúp HS cảm nhận đợc ý nghĩa thiêng liêng của tình mẫu tử, đặc sắc nghệ thuật trong việc sáng tạo tứ thơ bằng những cuộc đối thoại tởng tợng và xây dựng hình ảnh thiên nhiên mang ý nghĩa tợng trng. Tích hợp các văn bản đã học. 2- Kĩ năng : Rèn luyện kĩ năng đọc và phân tích thơ tự do.Phân tích những hình ảnh nghÖ thuËt. 3- Giáo dục : Tình cảm nhân văn , tình cảm gia đình. II. ChuÈn bÞ: 1.GV : Nghiªn cøu, so¹n v¨n b¶n, ch©n dung Ta Go. 2. HS : Học bài cũ, đọc- soạn văn bản . III. TiÕn tr×nh d¹y häc . 1. ổn định tổ chức.. 2. KiÓm tra bµi cò . : ?§äc thuéc diÔn c¶m bµi th¬ “Nãi víi con” vµ cho biÕt néi dung chÝnh cña bµi th¬. 3 . Bµi míi : Hoạt động 1: Giới thiệu bài T×nh mÑ con cã lÏ lµ mét trong nh÷ng t×nh c¶m thiªng liªng vµ gÇn gòi, phæ biÕn nhất của con ngời, đồng thời cũng là nguồn thi cảm không bao giờ cũ, không bao giờ v¬i c¹n cña nhµ th¬. NÕu ChÕ Lan Viªn ph¸t triÓn tø th¬ tõ h×nh ¶nh con cß trong ca dao, Nguyễn Khoa Điềm là “ Khúc hát ru . ..” thì đại thi hào ấn Độ trong những năm đau thơng mất mát ghê gớm của cuộc đời ( 1902- 1907) đã viết “Mây và sóng” Néi dung bµi häc Hoạt động của GV và HS I. T×m hiÓu chung Hoạt động 2 1- T¸c gi¶ : Ra-bin-®ra-n¸t Ta-go (1861-1941) lµ nhµ ? Dùa vµo chó thÝch SGK h·y nªu vµi -th¬ hiện đại lớn nhất của Ân Độ. Ông đã để nÐt chÝnh vÒ t¸c gi¶ ? lại một gia tài văn hoá nghệ thuật đồ sộ. ( HS quan s¸t ch©n dung Tago trong 2. T¸c phÈm: sgk) - Bµi th¬ M©y vµ sãng in trong tËp Si-su (TrÎ - Ta Go là nhà thơ hiện đại lớn nhất thơ) xuất bản năm 1909. ấn độ. - Ông để lại một gia tài văn hóa nghệ thuật đồ sộ. -Trong 5 năm(1902- 1907) ông đã mÊt 5 ngêi th©n : Vî -1902, con g¸i thø 2- 1904, cha vµ anh -1905, vµ con trai ®Çu – 1907 -> nguyªn nh©n khiến cho tình cảm gia đình đã trở thành một trong những đề tài quan träng cña Tago. - Mây và sóng đợc in trong tập thơ TrÎ th¬ . II. §äc, t×m hiÓu tõ khã. *GV: Giọng đọc thay đổi giữa lời kể 1. Đọc của em bé với những lời đối thoại gi÷a em bÐ víi nh÷ng ngêi ë trªn.

(2) m©y , trong sãng. - Gv đọc 1 đoạn. HS đọc tiếp. - H/s đọc và nắm vững phần chú thÝch dÊu (*) 2. Tõ khã - Gv yªu cÇu H/s gi¶i thÝch tõ ngao du. III. T×m hiÓu v¨n b¶n ? Bµi th¬ s¸ng t¸c theo thÓ th¬ nµo? - ThÓ th¬: Tù do.(Th¬ v¨n xu«i) C¸c c©u dµi ng¾n rÊt tù do, rÊt Ýt, thËm chÝ kh«ng vÇn, nhÞp ®iÖu nhÞp nhµng nhng còng linh ho¹t. ? Văn bản trên đợc chia làm mấy phÇn, , nªu giíi h¹n vµ néi dung cña tõng phÇn ? - Bè côc : 2 ®o¹n . + C©u chuyÖn víi mÑ vÒ nh÷ng ngêi ë trªn m©y vµ trß ch¬i thø nhÊt cña em bÐ. + C©u chuyÖn cña em bÐ víi mÑ vÒ nh÷ng ngêi ë trong sãng vµ trß ch¬i thø hai cña em bÐ. => P2 là đợt sống lòng dâng lên thứ 2, béc lé t×nh c¶m s©u s¾c cña em bÐ đối với mẹ trong hoàn cảnh thử thách vµ còng gãp phÇn thÓ hiÖn t×nh yªu th¬ng mÑ trän vÑn cña em bÐ. * HS đọc đoạn 1. 1. Em bÐ tríc lêi mêi gäi, cña m©y vµ sãng. ? Có mấy lời hỏi? Mấy lời đáp trong - Lời gọi: từng phần đối thoại? + “Bän tí ch¬i tõ khi thøc dËy .....vÇng tr¨ng - Hai lời hỏi 2 lời đáp. b¹c” + “Bän tí ca h¸t tõ s¸ng sím...n¬i nao” - Lêi hái: + “Nhng làm thế nào mình lên đó đợc ?” + “Nhng làm thế nào mình ra ngoài đó đợc” -> Em bÞ hÊp dÉn cuèn hót. ? T¹i sao em bÐ l¹i hái. . .? - Lêi gäi rÊt hÊp dÉn phï hîp víi t©m lý tuæi th¬. Ch¬i suèt ngµy víi b×nh minh vµng, vÇng tr¨ng b¹c. . . ngao du hết nơi này đến nơi nọ. - Lời đáp: ? Trớc lời hỏi của em bé, những ngời + Hãy đến nơi tận cùng trái đất.... đa tay lên trên mây và sóng đáp lại ntn? trời. . . cậu sẽ đợc nhấc bổng lên tận tầng m©y. + Hãy đến rìa biển cả nhắm nghiền mắt lại, cậu sẽ đợc làn sóng nâng đi. ? Qua lời đáp của mây và sóng, em suy nghÜ g× vÒ c¸ch ®i? - Lêi mêi gäi tíi nh÷ng c¸ch “ngao.

(3) du” rÊt hÊp dÉn.. - HS. *GV b×nh ? Em bÐ cã ®i ch¬i cïng nh÷ng ngêi k× l¹ kh«ng? ? Em bé đã dùng cách nói nào để từ chèi? + Câu hỏi tu từ -> Khẳng định , kiên quyÕt tõ chèi tríc nh÷ng lêi mêi gäi. Em bÐ tõ chèi v× mÑ th©n yªu. T×nh c¶m cña bÐ víi mÑ thËt s©u nÆng. ? V× sao em bÐ kh«ng tõ chèi ngay tõ ®Çu? - Em bÐ kh«ng tõ chèi ngay -> phï hîp t©m lÝ trÎ th¬, t×nh yªu mÑ th¾ng những trò chơi hấp dẫn đó. ? Quyết định này chứng tỏ em là đứa con ntn?. - Em bÐ tõ chèi : + “Nhng mẹ mình đang đợi ở nhà....làm sao có thể rời mẹ mà đến đợc ?” + “MÑ lu«n muèn m×nh ë nhµ. Lµm sao cã thể rời mẹ mà đi đợc ?”. -> T×nh yªu th¬ng mÑ d· chiÕn th¾ng lêi gäi hÊp dÉn.. ? Cho biÕt hä cã thÓ lµ nh÷ng ai? - Nh÷ng ngêi trªn m©y trªn sãng cã thÓ lµ thÇn tiªn trong truyÖn cæ tÝch, thÇn tho¹i... ThÕ giíi mµ hä høa hÑn víi em thËt k× diÖu -> bÐ vÉn tõ chèi -> T×nh yªu th¬ng mÑ s©u s¾c -> Tinh thÇn nh©n v¨n cña bµi th¬ chÝnh lµ sù kh¾c phôc nh÷ng ham muèn của tuổi thơ để làm vui lòng mẹ. * HS đọc những câu thơ còn lại phần 2. Nh÷ng trß ch¬i cña em bÐ. 2 - BÐ tëng tîng trß ch¬i: ? Em bÐ nghÜ ra nh÷ng trß ch¬i g×? + bÐ lµm m©y, + mÑ lµm vÇng tr¨ng b¹c + m¸i nhµ lµ bÇu trêi xanh + con lµm sãng ? NhËn xÐt vÒ trß ch¬i mµ em bÐ nghÜ + mÑ - bÕn bê k× l¹. ra? Sù thó vÞ cña trß ch¬i thÓ hiÖn ë chç nµo? -> Trß ch¬i s¸ng t¹o vµ thó vÞ ë chç: Sù hßa - Chơi đùa với vầng trăng là ôm mặt hợp tuyệt diệu giữa tình yêu thiên nhiên và t×nh c¶m mÑ con. mÑ. - N« dìn víi bÕn bê k× diÖu lµ tiÕng cêi gißn tan cña con, lµ tiÕng cêi dÞu dµng cña mÑ ? So s¸nh nh÷ng cuéc vui ch¬i cña nh÷ng ngêi trªn m©y vµ trong sãnggi÷a thÕ giíi tù nhiªn vµ trß ch¬i M©y vµ sãng do em bÐ t¹o ra? - Trß ch¬i m©y vµ sãng chØ cã . . thiªn nhiªn, trß ch¬i cña em thó vÞ.

(4) hơn vì em và mẹ đã hóa thân vào thiªn nhiªn, trß ch¬i l¹i ë ngay chÝnh díi ng«i nhµ th©n yªu -> em lu«n cã mÑ, tr¨ng – bê biÓn bao dung, dÞu dàng luôn đón chờ em “ lăn lăn mãi” - Con l¨n, l¨n, l¨n m·i. . .ë chèn nµo. ? PT ý nghÜa cña 2 c©u th¬ cuèi? -> niÒm h¹nh phóc v« biªn cña con, t×nh - §iÖp tõ “L¨n” - §T “vì tan” yªu gi÷a 2 mÑ con. - Khẳng định TY thơng mẹ con, HP cña t×nh mÑ con gÇn gòi thiªng liªng vµ bÊt diÖt kh«ng ai cã thÓ t¸ch rêi, chia cắt đợc. ? Thµnh c«ng vÒ nghÖ thuËt cña bµi th¬ trong viÖc x©y dùng c¸c h×nh ¶nh thiªn nhiªn? - Lùa chän nh÷ng h×nh ¶nh thiªn nhiên đẹp lung linh, kì ảo, sinh động , chân thực, giàu ý nghĩa. Giäng thiÕt tha tr×u mÕn. ? Ngoµi ý nghÜa ca ngîi t×nh mÑ con, BT cßn gîi cho ta suy ngÉm vÒ ®iÒu =>T×nh mÑ con thiªng liªng, bÊt tö. g×? - Con ngêi trong cuéc sèng cã thÓ cã nh÷ng c¸m dç vµ quyÕn rò-> muèn khíc tõ ph¶i cã nh÷ng ®iÓm tùa mµ t×nh mÉu tö lµ mét trong nh÷ng ®iÓm IV. Tæng kÕt tùa v÷ng ch¾c. 1. Néi dung – sgk H? Néi dung chÝnh cña v¨n b¶n? - Ngợi ca tình mẫu tử thiêng liêng cao đẹp. * Nghệ thuật đặc sắc của bài thơ. 2. NghÖ thuËt - Lời thơ phát triển theo bố cục cân - Lời thơ phát triển theo bố cục cân đối . đối . - §èi tho¹i lång trong lêi kÓ. - §èi tho¹i lång trong lêi kÓ. - Sù hãa th©n cña t¸c gi¶ vµo nh©n vËt tr÷ - Sù hãa th©n cña t¸c gi¶ vµo nh©n t×nh em bÐ. vËt tr÷ t×nh em bÐ. - Nh÷ng h×nh ¶nh thiªn nhiªn mang ý nghÜa - Nh÷ng h×nh ¶nh thiªn nhiªn mang ý tîng trng. nghÜa tîng trng. * Ghi nhí. * HS đọc ghi nhớ. V. LuyÖn tËp - HS đọc diễn cảm bài thơ. 4. Cñng cè: - GV nhắc lại nội dung bài học. Nhắc HS tìm những bài thơ cùng chủ đề. 5. Híng dÉn häc bµi: - HS häc thuéc ghi nhí SGK, häc thuéc bµi th¬. - HS làm đề cơng ôn tập về thơ để tiết sau ôn tập. * Rót kinh nghiÖm : Ngµy so¹n: Bµi 25 – TiÕt 127 Ngµy gi¶ng:. ¤n tËp vÒ th¬ I. Môc tiªu bµi häc..

(5) 1 - Kiến thức: Giúp HS hệ thống hóa kiến thức cơ bản về các tác phẩm thơ hiện đại đã học trong chơng trình HKII. Củng cố kiến thức về thể loại thơ trữ tình. Bớc đầu nắm đợc thành tựu nổi bật của văn học Việt Nam.Tích hợp phần Tiếng Việt và văn b¶n . 2- KÜ n¨ng : RÌn luyÖn kÜ n¨ng hÑ thèng hãa, so s¸nh, ph©n tÝch, c¶m thô th¬ tr÷ t×nh.. 3- Giáo dục : Có thái độ tốt khi học văn thơ. II. ChuÈn bÞ: 1. GV : Nghiên cứu các VB đã học trong phần thơ . 2. HS : Học bài cũ, đọc làm đề cơng ôn tập. III. TiÕn tr×nh d¹y häc . 1. ổn định tổ choc. 2. KiÓm tra bµi cò : KT sù chuÈn bÞ cña HS : §Ò c¬ng «n tËp. 3 . Bµi míi : Hoạt động 1: Giới thiệu bài Bài học hôm nay là sự tổng kết toàn bộ phần thơ đã đợc học trong chơng trình ng÷ v¨n 9. Câu 1: Bẳng thống kê các tác phẩm thơ hiện đại Việt Nam. TT. Tªn bµi th¬ (T¸c gi¶). N¨m s¸ng t¸c. ThÓ th¬. 1. §ång chÝ (ChÝnh H÷u). 1948. Tù do. 2. BT về tiểu đội xe kh«ng kÝnh (Ph¹m TiÕn DuËt). 1969. Tù do. 1958. 7 ch÷. 3. §oµn thuyÒn đánh cá. (Huy CËn). Tãm t¾t néi dung. §Æc s¾c nghÖ thuËt. Tình đồng chí của nh÷ng ngêi lÝnh dùa trªn c¬ së cïng chung c¶nh ngộ và lý tởng chiến đấu đợc thể hiện thật tự nhiªn, b×nh dÞ mµ s©u s¾c trong mäi hoµn c¶nh, nã gãp phÇn quan träng t¹o nªn søc m¹nh và vẻ đẹp tinh thần của ngêi lÝnh c¸ch m¹ng. Qua hình ảnh độc đáo: nh÷ng chiÕc xe kh«ng cã kÝnh kh¾c häa næi bËt h×nh ¶nh nh÷ng ngêi lính lái xe trên tuyến đờng TS trong thời kì kh¸ng chiÕn chèng Mü víi t thÕ hiªn ngang, tinh thÇn dòng c¶m vµ ý chí chiến đấu giải phóng MN. Những bức tranh đẹp, réng lín tr¸ng lÖ vÒ thiªn nhiªn vò trô vµ ngêi L§ trªn biÓn theo hµnh tr×nh chuyÕn ra khơi đánh cá. Qua đó thÓ hiÖn L§, niÒm vui trong c/s míi.c¶m xóc. Chi tiÕt, h×nh ¶nh, ng«n ng÷ gi¶n dÞ, ch©n thực cô đọng, giµu søc biÓu c¶m. H×nh ¶nh s¸ng t¹o võa hiÖn thùc, võa l·ng m¹n “§Çu sóng tr¨ng treo” ChÊt liÖu hiÖn thực sinh động, hình ảnh độc đáo, giọng đIệu tù nhiªn, kháe kho¾n, giµu tÝnh khÈu ng÷.. NhiÒu h×nh ¶nh đẹp, rộng lớn, đợc sáng tạo b»ng liªn tëng vµ tëng tîng, ©m hëng kháe kho¾n, l¹c quan..

(6) 4. BÕp löa. (B»ng ViÖt). 1963. 5. Khóc h¸t ru nh÷ng em bÐ lín trªn lng mÑ (NguyÔn Khoa §iÒm). 1971. 6. ¸nh tr¨ng (NguyÔn Duy). 1978). 7. Con cß (ChÕ Lan Viªn). 1962. 8. Mïa xu©n nho nhá (Thanh H¶i). 1980. 9. ViÕng l¨ng B¸c (ViÔn Ph¬ng). 1976. 10. 11. vÒ TN, Nh÷ng kû niÖm ®Çy xóc động về bà và tình bà ch¸u thÓ hiÖn lßng kÝnh KÕt tr©n träng vµ biÕt ¬n hîp7,8 yªu cña cháu đối với bà và ch÷ cũng là đối với gia đình quê hơng đất nớc.. KÕt hîp víi miªu t¶ vµ biÓu c¶m vµ b×nh luËn, s¸ng t¹o h×nh ¶nh bÕp löa g¾n liÒn víi h×nh ¶nh ngêi bµ ThÓ hiÖn t×nh yªu th¬ng Khai th¸c ®iÖu cña ngêi mÑ d©n téc ru ngät ngµo, Chñ con Tµ «i g¾n lion víi lßng tr×u mÕn. yÕu 8 yªu níc, tinh thÇn chiÕn ch÷ đấu và khát vọng về tơng lai Tõ h×nh ¶nh ¸nh tr¨ng H×nh ¶nh b×nh gîi l¹i nh÷ng n¨m th¸ng dÞ mµ giµu ý đã qua của cuộc đời ng- nghĩa biểu tợng, 5 ch÷ êi lÝnhg¾n bã víi thiªn giäng ®iÖu ch©n nhiên, đất nớc bình di, thành nhỏ nhẹ nhắc nhở thái độ sống mà thấm sâu t×nh nghÜa , thñy chung. Tõ h×nh tîng con cß VËn dông s¸ng trong nh÷ng lêi h¸t ru, t¹o h×nh ¶nh vµ Tù do ngîi ca t×nh mÑ vµ ý giai ®iÖu lêi ru nghĩa của lời ru đối với của ca dao. đời sống mỗi con ngời. C¶m xóc mïa xu©n cña Cã nh¹c ®iÖu thiên nhiên, đát nớc, trong sáng, tha hiÖn íc nguyÖn thiÕt, h×nh ¶nh 5 ch÷ thÓ chân thành góp MXNN đẹp , so sánh, của cuộc đời mình vào ẩn dụ. cuộc đời chung Lßng thµnh kÝnh vµ Giäng trang niềm xúc động sâu sắc trọng và tha của nhà thơ đối với Bác thiết, nhiÒu trong 1 lÇn tõ MN ra h×nh ¶nh Èn dô Chñ viÕng B¸c đẹp vµ biÓu yÕu 8 c¶m, ng«n ng÷ ch÷ gi¶n dÞ, c« đúc.. Sang thu (H÷u ThØnh). Sau 1975. 5 ch÷. Nãi víi con (Y Ph¬ng). Sau 1975. Tù do. BiÕn chuyÓn cña thiªn nhiªn lóc giao mïa tõ h¹ sang thu qua sù c¶m nhËn tinh tÕ cña nhµ th¬ B»ng lêi trß chuyÖn víi con, bµi th¬ thÓ hiÖn sù. H×nh ¶nh thiªn nhiên đợc gợi t¶ b»ng nhiÒu c¶m gi¸c tinh nh¹y, ng«n ng÷ chÝnh x¸c, gîi c¶m. C¸ch nãi giµu h×nh ¶nh, võa.

(7) g¾n bã, niÒm tù hµo vÒ quê hơng và đạo lý sèng cña DT. cô thÓ, gîi c¶m, võa gîi ý nghÜa s©u xa.. Néi dung Hoạt động của giáo viên và học sinh ? Sắp xếp các bài thơ Việt Nam đã học Câu 2. theo tong giai ®o¹n lÞch sö? - Giai ®o¹n 1945-1954 : Chèng Ph¸p: §ång chÝ (CH). - Giai ®o¹n 1954-1964 : MiÒn B¾c hßa bình: Đoàn thuyền đánh cá (1958), Con cß(1962), BÕp löa(1963) - Giai ®o¹n 1964-1975 : Kh¸ng chiÕn chống Mĩ: Bài thơ về tiểu đội xe không kÝnh(1969). Khóc h¸t ru..( 1971). - Giai ®o¹n sau 1975 : ViÕng l¨ng B¸c (1976) . Mïa xu©n nho nhá (1970). Sang thu, Nãi víi con. ? Các tác phẩm thơ đã thể hiện ntn về cuộc sống của đất nớc và t tởng, tình cảm cña con ngêi. - LÊy dÉn chøng tiªu biÓu ë 1 sè bµi th¬.. * Tái hiện cuộc sống đất nớc và hình ¶nh con ngêi ViÖt Nam suèt 1 thêi k× lÞch sö tõ sau CM T8 - 45 qua nhiÒu giai ®o¹n. - §Êt níc ViÖt Nam qua c¸c giai ®o¹n lich sö ; tr¶i qua hai cuéc kh¸ng chiÕn chèng Ph¸p vµ chèng MÜ : §ång chÝ, Bài thơ về tiểu đội xe không kính.. - Cuộc sống lao động đất nớc và những quan hệ tốt đẹp của con ngời : Đoàn thuyền đánh cá, Mùa xuân nho nhỏ; Nãi víi con, con cß.. *T×nh c¶m t tëng, t©m hån cña con ngêi trong mét thêi k× lÞch sö cã nhiÒu biÕn động, thay đổi sâu sắc. + Tình yêu quê hơng , đất nớc. + Tình đồng chí, đồng đội, lòng kính yªu, th¬ng nhí B¸c. + Tình cảm gia đình, gắn liền tình cảm chung với đất nớc, dân tộc. C©u 3. ? Nhận xét những điểm chung và nét - Chủ đề tình mẹ con. riªng trong néi dung vµ c¸ch biÓu hiÖn - Nh÷ng nÐt chung vµ riªng trong 3 bµi t×nh mÑ con trong c¸c bµi th¬ “Khóc th¬: Con cß. Khuc h¸t ru. . ., Nãi víi h¸t . . .” vµ “Con cß . . .”, “M©y vµ sãng”. con. 4. Cñng cè: - GV chốt lại nội dung đã ôn tập. Cần bổ sung những kiến thức còn thiếu vào bản đề c¬ng cña c¸ nh©n. 5. Híng dÉn häc bµi: - HS học thuộc và ghi nhớ những nội dung đã ôn tập. - So¹n bµi : Né dung cña tiÕt thø hai..

(8) * Rót kinh nghiÖm : Ngµy so¹n: Ngµy gi¶ng:. Bµi 25 – TiÕt 128. ¤n tËp vÒ th¬ (TiÕp theo) I. Môc tiªu bµi häc. 1 - Kiến thức: Giúp HS hệ thống hóa kiến thức cơ bản về các tác phẩm thơ hiện đại đã học trong chơng trình HKII. Củng cố kiến thức về thể loại thơ trữ tình. Bớc đầu nắm đợc thành tựu nổi bật của văn học Việt Nam.Tích hợp phần Tiếng Việt và văn b¶n . 2- KÜ n¨ng : RÌn luyÖn kÜ n¨ng hÑ thèng hãa, so s¸nh, ph©n tÝch, c¶m thô th¬ tr÷ t×nh.. 3- Giáo dục : Có thái độ tốt khi học văn thơ. II. ChuÈn bÞ: 1. GV : Nghiên cứu các VB đã học trong phần thơ . 2. HS : Học bài cũ, đọc làm đề cơng ôn tập. III. TiÕn tr×nh d¹y häc . 1. ổn định tổ choc. 2. KiÓm tra bµi cò : KT sù chuÈn bÞ cña HS : §Ò c¬ng «n tËp. 3 . Bµi míi : Hoạt động 1: Giới thiệu bài Gv dựa vào nội dung của tiết thứ nhất để dẫn vào bài. Hoạt động của giáo viên và học sinh Hoạt động 2 : ? NhËn xÐt nh÷ng ®iÓm chung vµ nÐt riªng trong néi dung vµ c¸ch biÓu hiÖn t×nh mÑ con trong c¸c bµi th¬ “Khóc h¸t . . .” vµ “Con cß . . .”, “M©y vµ sãng”. - H/s trao đổi trả lời.. ? NhËn xÐt vÒ h×nh ¶nh ngêi lÝnh vµ t×nh đồng đội của họ trong các bài thơ: Đồng chÝ, Bµi th¬ vÒ. . ., ¸nh tr¨ng.. Néi dung C©u 3. - §Æc ®iÓm chung: + Ca ngîi t×nh mÑ con, thiªng liªng th¾m thiÕt. + Sö dông lêi h¸t ru, lêi nãi cña con víi mÑ. - Nh÷ng ®iÓm riªng. + Khóc h¸t ru : Sù thèng nhÊt gi÷a t×nh yªu th¬ng con víi lßng yªu níc vµ t×nh c¶m c¸ch m¹ng trong thêi k× kh¸ng chiÕn. H×nh tîng s¸ng t¹o : H¸t ru con lín trªn lng mÑ. + Con cß: Tõ h×nh tîng con cß trong ca dao, trong lêi ru con ph¸t triÓn t×nh c¶m mÑ con , ý nghÜa lêi ru víi con ngêi. + M©y vµ sãng: Hãa th©n vµo lêi trß chuyÖn hån nhiªn, ng©y th¬ vµ say sa của bé. để thể hiện tình yêu thắm thiết của bé đối với mẹ. C©u 4. Hình ảnh ngời lính và tình đồng chí, đồng đội trong 3 bài thơ: Đồng chí, Bài thơ về tiểu đội xe không kính, ánh tr¨ng. * Vẻ đẹp về tính cách và tâm hồn của.

(9) anh bộ đội cụ Hồ, ngời lính cách mạng Gv: Chia lớp thành 3 nhóm trao đổi thảo trong những hoàn cảnh khác nhau. luận trả lời -> định hớng. - Đồng chí: Tình đồng chí, đồng đội gÇn gòi, gi¶n dÞ, thiªng liªng cña nh÷ng ngêi lÝnh n«ng d©n nghÌo khæ trong nh÷ng n¨m ®Çu cña cuéc kh¾ng chiÕn chèng Ph¸p. cïng chia vui sÎ buån.. - Bài thơ về tiểu đội xe không kính: Là tinh thÇn l¹c quan, ý chÝ kiªn cêng, vît qua khã kh¨n hiÓm nguy v× sù nghiÖp gi¶i phãng d©n téc. - ¸nh tr¨ng : T©m sù cña nh÷ng ngêi lính sau chiến tranh. Từ đó nhắc nhở vè đạo lí sống thủy chung, tình nghĩa. C©u 5: - Đồng chí và Đoàn thuyền đánh cá sử dông 2 bót ph¸p kh¸c nhau trong x©y dùng h×nh ¶nh. + §ång chÝ: bót ph¸p hiÖn thùc, ®a ? Chỉ ra sự khác nhau về bút phácofx xây những chi tiết hình ảnh thực của đời dùng h×nh ¶nh th¬ trong c¸c v¨n b¶n sèng ngêi lÝnh vµo th¬gÇn nh lµ trùc Đoàn thuyền đánh cá, ánh trăng, Mùa tiếp xu©n nho nhá, Con cß §ång chÝ,? + Đoàn thuyền đánh cá : Bút pháp tợng - H/s trao đổi trả lời. trng phóng đại với nhiều liên tởng, tởng tợng, so sánh mới mẻ, độc đáo. Mçi bót ph¸p cã gi¸ trÞ riªng vµ phï hîp víi t tëng, c¶m xóc cña bµi th¬ vµ phong c¸ch mçi t¸c gi¶ - “¸nh tr¨ng”: cã ®a vµo nhiÌu h×nh ¶nh vµ chi tiÐt thùc, rÊt b×nh dÞ, nhng chñ yÕu dïng bót ph¸p gîi t¶, kh«ng ®i vµo chi tiÕt mµ híng tíi ý nghÜa kh¸i qu¸t vµ biÓu tîng cña h×nh ¶nh. + Con cò: dân tộc – hiện đại . + Bài thơ về tiểu đội xe không kính: Bót ph¸p hiÖn thùc miªu t¶ cô thÓ , chi tiết từ hình dáng chiếc xe đến cảm giác vµ sinh ho¹t cña ngêi lÝnh l¸i xe. - Mïa xu©n nho nhá : Bót ph¸p hiÖn thực và lãng mạn, chất Huế đậm đà. Hình ảnh đặc sắc: Mùa xuân nho nhỏ. C©u 6:. ? C¶m nhËn 1 khæ th¬ mµ em thÝch nhÊt. Gv : cho H/s làm việc độc lập -> hớng dẫn định hớng, tổng kết..

(10) 4. Cñng cè: - GV chốt lại nội dung đã ôn tập. Cần bổ sung những kiến thức còn thiếu vào bản đề c¬ng cña c¸ nh©n. 5. Híng dÉn häc bµi: - HS học thuộc và ghi nhớ những nội dung đã ôn tập. - So¹n bµi: NghÜa têng minh vµ hµm ý(tiÕp) * Rót kinh nghiÖm :. Ngµy so¹n: Ngµy gi¶ng:. Bµi 24 - TiÕt 129. C¸ch lµm bµi nghÞ luËn vÒ mét ®o¹n th¬, bµi th¬ I. Môc tiªu bµi häc. 1 - Kiến thức: Giúp HS nắm đợc cách làm bài nghị luận nói chung và nghị luận một ®o¹n th¬, bµi th¬ nãi riÕng. 2- KÜ n¨ng : RÌn luyÖn kÜ n¨ng biÕt c¸ch lµm mét bµi nghÞ luËn mét ®o¹n th¬ bµi th¬. TÝch hîp c¸c v¨n b¶n .LËp dµn ý bµi lµm nghÞ luËn mét ®o¹n th¬, bµi th¬. II. ChuÈn bÞ: 1.GV : Nghiªn cøu bµi d¹y, so¹n bµi 2.HS : Häc bµi cò, so¹n bµi. III. TiÕn tr×nh d¹y häc . 1. ổn định tổ chức. 2. KiÓm tra bµi cò: ? ThÕ nµo lµ nghÞ luËn vÒ 1 ®o¹n th¬, bµi th¬? Nh÷ng yªu cÇu vÒ néi dung vµ h×nh thøc? 3 . Bµi míi : Hoạt động 1: Giới thiệu bài. Mỗi 1 kiểu bài đều có những cách làm cụ thể. Vậy cách làm bài văn nghị luận vÒ 1 ®o¹n th¬ bµi th¬ ntn, chóng ta sÏ t×m hiÓu bµi h«m nay. Hoạt động của thày và trò. Néi dung bµi häc. Hoạt đông 2 I. §Ò bµi nghÞ luËn vÒ mét ®o¹n th¬, bµi * HS quan sát các đề bài trên bảng thơ. phô ? Các đề bài trên đợc cấu tạo nh thế nµo? * Có 2 cách cấu tạo đề :.

(11) - Đề 4, 7 có tính chất chỉ định ngầm nghÞ luËn vÒ ‘h×nh tîng ngêi chiÕn sÜ lái xe’’ và ‘những đặc sắc trong bài ViÕng l¨ng B¸c’’ ? So s¸nh sù kh¸c nhau vµ gièng nhau giữa các đề.. - Không kèm theo những chỉ định (lệnh) cụ thÓ - Cách cấu tạo đề có kèm theo chỉ định cụ thể: các đề còn lại. * So sánh các đề bài: - Gièng nhau: §Òu yªu cÇu ph¶i nghÞ luËn vÒ mét ®o¹n th¬, bµi th¬. - Kh¸c nhau: + Ph©n tÝch: yªu cÇu nghiªng vÒ ph¬ng ph¸p nghÞ luËn. + C¶m nhËn: Yªu cÇu nghÞ luËn trªn c¬ së c¶m nhËn cña ngêi viÕt. -Sự khác nhau giữa các đề chỉ là sắc + Suy nghĩ: Yêu cầu nghị luận nhấn mạnh thái chứ không phải các kiểu bài yêu cầu đánh giá , nhận định của ngời viết. kh¸c nhau. II. C¸ch lµm bµi nghÞ luËn vÒ mét ®o¹n th¬, bµi th¬. 1.C¸c bíc lµm bµi nghÞ luËn vÒ 1 ®o¹n th¬, bµi th¬ * §Ò bµi: Ph©n tÝch t×nh yªu quª h¬ng trong *GV : Chép đề bài . bµi th¬ “Quª h¬ng” cña TÕ Hanh. a. Tìm hiểu đề. ? Xác định vấn đề nghị luận . - Vấn đề nghị luận : tình yêu quê hơng. - Vấn đề nghị luận : tình yêu quê h- Phơng pháp nghị luận : phân tích ¬ng. ? Xác định phơng pháp nghị luận - Ph¬ng ph¸p nghÞ luËn : ph©n tÝch *- T.liÖu : bµi th¬ Quª h¬ng - TÕ Hanh. Và các văn bản thơ về đề tài b. T×m ý : yªu níc ? T×m ý b»ng c¸ch nµo ? - đọc kỹ bài thơ - T×m hiÓu xuÊt xø bµi th¬(1939 t¹i HuÕ- c¶m xóc nhí nhµ, nhí quª h- - Néi dung : Nçi nhí quª h¬ng thÓ hiÖn qua ¬ng tha thiÕt) c¸c t©m tr¹ng, h×nh ¶nh, mÇu s¾c, mïi vÞ... ? Bµi th¬ cã h×nh ¶nh, c©u th¬ nµo g©y Ên tîng s©u s¾c. - NghÖ thuËt : C¸ch miªu t¶, chän läc h×nh ¶nh, ng«n tõ, cÊu tróc, nhÞp ®iÖu, tiÕt tÊu ? Ngôn từ, giọng điệu có gì đặc sắc ? c. LËp dµn ý: * HS đọc dàn ý trong sgk. * Më bµi : - Giíi thiÖu bµi th¬ Quª h¬ng vµ vÊn đề cần nghị luận : Tình yêu quê hơng trong bµi th¬. * Th©n bµi : - Ph©n tÝch vÒ néi dung: + Kh¸i qu¸t chung vÒ bµi th¬ + Cảnh dân chài bơi thuyền ra đánh.

(12) c¸. + C¶nh thuyÒn trë vÒ. + Nçi nhí lµng quª biÓn. - Ph©n tÝch nghÖ thuËt : + ThÓ th¬ 8 ch÷. + CÊu tróc ng«n tõ, h×nh ¶nh... * KÕt bµi. Bµi th¬ lµ mét khóc ca tr÷ t×nh vÒ t×nh yªu quª h¬ng ch©n thµnh, say đắm, nó có sức lay động tâm hồn ngời đọc để gợi ra sự đồng cảm sâu d.Viết bài. ®. §äc l¹i vµ söa ch÷a s¾c. - Híng dÉn HS thùc hiÖn theo c¸c b2. C¸ch tæ chøc, triÓn khai luËn ®iÓm. íc trong sgk. - HS đọc VB. ? Xác định bố cục của văn bản ? + MB : ......rùc rì-> Giíi thiÖu chung về đời thơ Tế Hanh với khởi đầu thµnh c«ng xuÊt s¾c lµ bµi th¬ “quª h¬ng” . + TB : .....thành thực của Tế Hanh>nêu những nhận xét, đánh giá về thµnh c«ng cña bµi th¬ qua c¶m nhËn vµ ph©n tÝch cña ngêi viÕt. +Kết bài: Khẳng định sự hấp dẫn của bài thơ và ý nghĩa bồi đắp tâm hồn ngời đọc.. * Bè côc: 3 phÇn. * Nhận xét, đánh giá của ngời viết trong phÇn th©n bµi: + Nhµ th¬ viÕt bµi th¬ b»ng c¶ tÊm lßng, t×nh yªu quª h¬ng. + Những hình ảnh đẹp nh mơ, đầy sức mạnh khi ra kh¬i. + Cảnh lao động tấp nập và cuộc sống no đủ b×nh yªn. + Vẻ đẹp của những ngời dân chài. - Nỗi nhớ quê hơng của tác giả đợc kết đọng trë thµnh nh÷ng kØ niÖm . + C©u th¬ cuèi cïng cho ta hiÓu thªm t©m hån yªu quª h¬ng cña t¸c gi¶. * Liªn kÕt: - Th©n bµi liªn kÕt víi më bµi b»ng c¸c luËn ®IÓm, luËn cø cã t¸c dông cô thÓ hãa cho nhËn xÐt kh¸i qu¸t ë phÇn th©n bµi. Liªn kÕt ? C¸ch lËp luËn cña t¸c gi¶ gi÷a phÇn víi kÕt bµi b»ng kÕt luËn mang tÝnh chÊt quy n¹p vÒ gi¸ trÞ vµ søc sèng cña bµI th¬. më bµi, th©n bµi, kÕt bµi ra sao ? ? Cho biÕt v¨n b¶n trªn cã søc thuyÕt phôc hÊp dÉn kh«ng ? v× sao? - V¨n b¶n trªn cã tÝnh thuyÕt phôc vµ cã søc hÊp dÉn bëi c¸ch lËp luËn chặt chẽ và dẫn chứng xác đáng. Tập.

(13) trung trình bày nhận xét, đánh giá về những giá trị đặc sắc nổi bật nhất về néi dung c¶m xóc vµ nghÖ thuËt. Khi nãi vÒ c¸c tr¹ng th¸i c¶m xóc phong phó cña TÕ Hanh ngêi viÕt ph©n tÝch, bình giảng ngay sự đặc sắc của các h×nh ¶nh, c¸c nhÞp ®iÖu th¬ t¬ng øng. - Tr×nh bµy c¶m nghÜ ý kiÕn b»ng c¶ lßng yªu mÕn, rung c¶m thiÕt tha. ? Rót ra bµi häc g× qua c¸ch lµm bµi nghÞ luËn VH nµy? Muèn viÕt bµi nghÞ luËn vÒ đoạn thơ, bài thơ tốt thì cần đọc và * Ghi nhớ. c¶m nhËn thËt s©u s¾c vÒ v¨n b¶n . II. LuyÖn tËp. - HS đọc ghi nhớ. 1.TÝn hiÖu giao mïa vµ c¶m xóc ngì ngµng xao xuyÕn cña t¸c gi¶. C¶m nhËn vÒ mïa thu qua c¸c gi¸c quan: ? Ph©n tÝch khæ th¬ ®Çu bµi th¬ - Khøu gi¸c: h¬ng æi. “Sang thu”- H÷u ThØnh. - Xóc gi¸c : giã se. ? Néi dung chÝnh cña khæ th¬. - ThÞ gi¸c : s¬ng chïng ch×nh Hình tợng mùa thu đợc kết dệt bởi sự tổng hßa c¸c gi¸c quan, võa kh¸i qu¸t, võa cô thÓ, võa giÇu søc kh¸i qu¸t vµ giµu søc gîi. 2. C¸c biÖn ph¸p nghÖ thuËt: - Nh©n hãa : h¬ng æi - ph¶, s¬ng – chïng ch×nh. ? c¸c biÖn ph¸p nghÖ thuËt næi bËt? - Miªu t¶ : giã se - Tu từ nghệ thuật : Hình nh thu đã về 3. LËp dµn ý: - MB: Giíi thiÖu bµi th¬ nãi chung vµ khæ th¬ nãi riªng. - Nh÷ng yªu cÇu cña phÇn dµn ý? - TB : + Ph©n tÝch c¶m nhËn vÒ mïa thu qua c¸c thñ ph¸p nghÖ thuËt. + Nhận xét, đánh giá thành công của t¸c gi¶ - KB: Nªu gi¸ trÞ cña khæ th¬. 4 Cñng cè: - HS nh¾c l¹i néi dung bµi häc. 5 Híng dÉn häc bµi: - HS häc thuéc ghi nhí SGK. - §äc,so¹n v¨n b¶n “M©y vµ sãng”. * Rót kinh nghiÖm :.

(14) Ngµy so¹n: Ngµy gi¶ng:. Bµi 25 - TiÕt 130. KiÓm tra vÒ th¬ I. Môc tiªu bµI häc. 1 - Kiến thức: Giúp GV kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS các văn bản trong ch¬ng tr×nh Ng÷ v¨n 9 . 2- KÜ n¨ng : RÌn luyÖn kÜ n¨ng c¶m nhËn, ph©n tÝch mét ®o¹n th¬. KÜ n¨ng lµm bµi kiÓm tra. 3. Thái độ: Có ý thức tốt trong học tập. II. h×nh thøc kiÓm tra: - Tr¾c nghiÖm + Tù luËn. III. bảng đặc trng hai chiều(Ma trận) Mức độ NhËn biÕt Th«ng VËn VËn Tæng sè hiÓu dông dông Néi dung thÊp cao Th¬ TN TL TN TL TN TL TN TL TN TL ViÖt 1. L¾p ghÐp tªn v¨n 1 1 Nam b¶n vµ t¸c gi¶ cña 4 hiÖn t¸c phÈm th¬: §oµn (1) đại. thuyền đánh cá, BÕp löa, Mïa xu©n 1,0 1,0 nho nhá, ViÕng l¨ng B¸c. 1 2. Tªn c¸c bµi th¬ 1 (2) đã học gắn với giai 1,0 ®o¹n lÞch sö cña 1,0 d©n téc. 1 1 3. Con cß: (3a) - §Ò tµi cña bµi th¬. 0,5 0,5 1 4. ViÕng l¨ng B¸c: 1 (3b) - íc nguyÖn cña nhµ th¬. 0,5 5. Nãi víi con: - §iÒu lín lao nhÊt mµ t¸c gi¶ muèn göi g¾m qua bµi th¬.. 1. 0,5 1. (3c). 0,25. 0,5.

(15) 6.Sang thu: - Nh÷ng tõ ng÷ thÓ hiÖn sù c¶m nhËn tinh tÕ cña nhµ th¬. - C¶m nhËn vÒ khæ th¬ ®Çu.. 1. 1. 1. (3d). 0,5 0,5. 4,0. 1 (5). 5,0. 7. Mïa xu©n nho nhá: - ý nghÜa cña sù chuyển đổi đại từ trong bµi th¬. Tæng sè TØ lÖ. 1 1. 2,0. (4). 2,0 5. 1. 1. 1. 6. 6. 4,0. 6,0. 3,5. 0,5. 2,0. 4,0. 35%. 5%. 20%. 40% 40% 60%. III. §Ò bµi: I. Tr¾c nghiÖm : Câu 1 : Hãy nối ghép các dữ liệu trong bảng sau để có các đáp án đúng: Tªn bµi th¬ a. Đoàn thuyền đánh cá b. BÕp löa c. Mïa xu©n nho nhá d. ViÕng l¨ng B¸c. T¸c gi¶ 1. ViÔn Ph¬ng 2. Thanh H¶i 3. Huy CËn 4. B»ng ViÖt. KÕt qu¶ ................. ................. ................. .................. C©u 2 : Ghi tên các bài thơ Việt Nam hiện đại đã học trong chơng trình Ngữ văn 9 theo giai ®o¹n lÞch sö sau. *1945 - 1954:................................................................................................................. ....................................................................................................................................... *1954 - 1964: ............................................................................................................... ....................................................................................................................................... *1964 - 1975: ................................................................................................................ ....................................................................................................................................... *Sau 1975:..................................................................................................................... ....................................................................................................................................... C©u 3: a. §Ò tµi cña bµi th¬ Con cß lµ g×? A. Tình yêu quê hơng, đất nớc. B. T×nh yªu cuéc sèng. C. T×nh mÉu tö D. Lßng nh©n ¸i. b. Trong bài thơ Viếng lăng Bác, tác giả đã ớc những điều gì? (chọn dòng kể đúng và đủ) A. Lµm con chim, lµm ®o¸ hoa, lµm giät s¬ng. B. Lµm c©y tre, lµm c©y vó s÷a, lµm con chim. C. Lµm chiÕc qu¹t, lµm ®o¸ hoa, lµm vÇng tr¨ng..

(16) D. Lµm c©y tre, lµm con chim, lµm ®o¸ hoa. c. Dòng nào gồm các từ ngữ thể hiện rõ nhất những cảm nhận tinh tế của nhà thơ Hu Thỉnh về biến chuyển của đất trời khi sang thu? A. Ph¶ vµo, chïng ch×nh, dÒnh dµng, véi v·. B. Hơng ổi, mây mùa hạ, hàng cây đứng tuổi. D. Bçng, h×nh nh, bao nhiªu, bÊt ngê. d. Dòng nào thể hiện đợc điều lớn lao mà nhà thơ Y Phơng đã viết qua những lời nói víi con? A. Ca ngợi công lao trời bể của cha mẹ đối với con cái và ý nghĩa lời ru của mẹ. B. Ca ngîi t×nh yªu cña cha mÑ víi con c¸i vµ lßng biÕt ¬n cña con c¸i víi cha mÑ. C. Ca ngîi søc sèng m¹nh mÏ bÒn bØ cña quª h¬ng – céi nguån sinh dìng mçi con ngêi. D. Ca ngợi tình yêu đất nớc và sự giữ gìn bản sắc dân tộc. PhÇn II. Tù luËn C©u 1. Sự chuyển đổi đại từ “ Tôi” sang đại từ “ Ta ” Trong bài thơ ‘‘Mùa xuân nho nhá’’ cña Thanh H¶i cã ph¶i lµ sù ngÉu nhiªn v« t×nh cña t¸c gi¶ hay kh«ng ? V× sao? C©u 2. Tr×nh bµy c¶m nhËn cña em vÒ ®o¹n th¬ sau: “ Bçng nhËn ra h¬ng æi Ph¶ vµo trong giã se S¬ng chïng ch×nh qua ngâ Hình nh thu đã về” ( Sang Thu – H÷u ThØnh) IV. §¸p ¸n vµ biÓu ®iÓm : I.Tr¾c nghiÖm : C©u 1 : Tªn bµi th¬ T¸c gi¶ KÕt qu¶ a-3 a. Đoàn thuyền đánh cá 1. ViÔn Ph¬ng b–4 b. BÕp löa 2. Thanh H¶i c–2 c. Mïa xu©n nho nhá 3. Huy CËn d-1 d. ViÕng l¨ng B¸c 4. B»ng ViÖt C©u 2 : * 1945-1954: - §ång chÝ * 1954-1964: - Đoàn thuyền đánh cá, - Con cß, - BÕp löa * 1964-1975: - Bài thơ về tiểu đội xe không kính. - Khóc h¸t ru nh÷ng em bÐ lín trªn lng mÑ. * Sau 1975: - ViÕng l¨ng B¸c, - Mïa xu©n nho nhá, - Nãi víi con,.

(17) - Sang thu, - ¸nh tr¨ng. C©u 3 : a: C b: D. c: A d: C. II. Tù luËn. C©u 1. - Sự chuyển đổi đại từ : “ Tôi” sang đại từ “ Ta ” trong bài thơ không phải là ngẫu nhiªn v« t×nh mµ lµ dông ý nghÖ thuËt t¹o nªn hiÖu qu¶ s©u s¾c.(0. 5®) - Đó là sự chuyển đổi cái tôi cá nhân nhỏ bé hoà với cái ta chung của cộng đồng, nhân dân , đất nớc. (0.5đ) Trong c¸i ta chung cã c¸i riªng. H¹nh phóc lµ cèng hiÕn. (0.5®) - Sự chuyển đổi rất tự nhiên, hợp lí theo mạch thơ.(0. 5đ). C©u 2 : - HS giíi thiÖu ®o¹n th¬ n»m trong khæ ®Çu bµi th¬ Sang thu – H÷u ThØnh. - Đoạn thơ là những cảm nhận tinh tế của nhà thơ khi đất trời chuyển từ cuối hạ sang ®Çu thu. - Tín hiệu đầu tiên là “hơng ổi” phả trong gió, cảm giác bất chợt đến với nhà thơ “bỗng nhận ra”, một sự bất ngờ mà nh đã đợi sẵn... - Cã h¬ng æi, giã se, vµ s¬ng, nh÷ng h¹t s¬ng thu mÒm m¹i, ¬n ít gi¨ng gi¨ng n¬i ®Çu th«n ngâ xãm:“ s¬ng chïng ch×nh...”... - “Hình nh thu đã về”, nhà thơ giật mình hơi bối rối và ngỡ ngàng... -> Sù c¶m nhËn tinh tÕ b»ng nhiÒu gi¸c quan kh¸c nhau cña nhµ th¬. §©y lµ mét ®o¹n th¬ víi nh÷ng tÝn hiÖu giao mïa nhÑ nhµng mµ Ên tîng m·i trong lßng ngêi đọc. V. Cñng cè vµ híng dÉn häc bµi: - GV nh¾c nhë häc sinh thêi gian vµ thu bµi. - Ôn tập lại phần thơ đã học để nắm chắc kiến thức. - ChuÈn bÞ tèt cho phÇn tæng kÕt v¨n b¶n nhËt dông * Rót kinh nghiÖm :.

(18) Ngµy so¹n: Ngµy gi¶ng: TiÕt 131 :. Tr¶ bµi tËp lµm v¨n bµi sè 6 I. Môc tiªu bµi häc. 1 - KiÕn thøc: HS cñng cè nhËn thøc vµ kÜ n¨ng lµm bµi v¨n nghÞ luËn vÓ t¸c phÈm truyÖn hoÆc ®o¹n trÝch ë c¸c mÆt : tr×nh bÇy, hÖ thèng luËn ®iÓm, luËn cø, luËn chøng, tÝch hîp c¸c v¨n b¶n . 2- Kĩ năng : Rèn luyện kĩ năng tự nhận xét bài viết của mình sau khi đợc giáo viên híng dÉn. 3- Gi¸o dôc : ý thøc häc tËp. II. ChuÈn bÞ: 1. GV : Chấm, chữa bài, phân loại điểm, đa ra những đánh giá cụ thể. 2. HS : Xem l¹i bµi lµm cña m×nh. III. TiÕn tr×nh d¹y häc . 1. ổn định tổ chức. 2. Tr¶ bµi: Hoạt động của thầy và trò * Gọi 1 HS nhắc lại đề bài đã viết.. ? Hãy xác định các yêu cầu của đề bài?. Néi dung bµi häc * §Ò bµi: C¶m nhËn cña em vÒ ®o¹n trÝch truyÖn ChiÕc lîc ngµ cña NguyÔn Quang S¸ng. I. Xác định yêu cầu. - Kiểu đề : Nghị luận về một đoạn trích t¸c phÈm truyÖn. - Vấn đề nghị luận : Nhận xét, đánh giá vÒ néi dung, nghÖ thuËt cña t¸c phÈm. - H×nh thøc nghÞ luËn : Nªu c¶m nhËn vÒ ®o¹n trÝch. * GV híng dÉn häc sinh lËp dµn ý cho II. X©y dùng dµn ý 1. Më bµi: đề bài. - Giíi thiÖu ®o¹n trÝch truyÖn ChiÕc lîc ngµ cña NguyÔn Quang S¸ng - Nªu kh¸i qu¸t vÒ néi dung cña ®o¹n trÝch truyÖn: TruyÖn ng¾n ca ngîi t×nh cảm cha con sâu nặng và cao đẹp trong hoµn c¶nh Ðo le cña chiÕn tranh. ? Những nội dung cần đảm bảo trong 2. Thân bài. - Hoàn cảnh lịch sử ra đời của tác phÇn th©n bµi phÈm : cuéc kh¸ng chiÕn chèng MÜ vµo giai ®o¹n gay go ¸c liÖt -> ¤ng S¸u ph¶i xa nhµ ®i kh¸ng chiÕn, chÞu nhiÒu mÊt mát về tình cảm gia đình. - ¤ng S¸u vµ bÐ Thu lµ 2 nh©n vËt.

(19) chÝnh, 2 n¹n nh©n cña cuéc chiÕn tranh ph¶i chÞu nhiÒu mÊt m¸t thiÖt thßi, hi sinh ; giµu nghÞ lùc vµ niÒm tin - Nh÷ng biÓu hiÖn cô thÓ cña t×nh cha con trong tõng nh©n vËt : a. Nh©n vËt bÐ Thu. ? Diễn biến thái độ và tình cảm của bé - Thái độ và tình cảm của bé Thu trong Thu trong đợt ông Sáu nghỉ phép? hai ngµy ®Çu : + Kh«ng nhËn «ng S¸u lµ ba : Nghe gäi, con bÐ . . .thÐt lªn m¸! m¸! + Thái độ và tình cảm của bé Thu trong hai ngày đêm tiếp theo : Trong bữa c¬m... + Thái độ và tình cảm của bé Thu trong buổi chia tay: Tình cha con cảm động : Nhng thât lạ lùng, đến lúc ấy, tình cha con... -> T×nh yªu th¬ng cha s©u s¾c, ch©n thËt. b. Nh©n vËt «ng S¸u. - Trong đợt nghỉ phép. ? DiÔn biÕn t©m tr¹ng cña nh©n vËt «ng + §Çu tiªn lµ sù hôt hÉng, buån khi thÊy S¸u ? đứa con sợ hãi và bỏ chạy + Kiên nhẫn cảm hoá đứa con để nó nhËn cha.. + Phót chia tay c¶m thÊy bÊt lùc vµ buån. + Khi đứa con thét tiếng ba thì cảm thấy hạnh phúc tột đỉnh. - Khi trë l¹i chiÕn trêng : + Say sa, tØ mØ lµm chiÕc lîc ngµ. + Tríc lóc hi sinh «ng trao l¹i cho ngêi b¹n… -> Ngîi ca t×nh cha con s©u nÆng. - NghÖ thuËt : + X©y dùng t×nh huèng truyÖn bÊt ngê - Nghệ thuật đặc sắc của tác phẩm ? l« gÝch. + Ng«n ng÷ gi¶n dÞ, giÇu s¾c th¸i Nam Bé. + Cách trần thuật, lựa chọn chi tiết độc đáo, gây xúc động. + NV sinh động( nhất là các biến thái tình cảm và hành động của nv bé Thu) 3. KÕt bµi : - Kh¸i qu¸t l¹i nh÷ng gi¸ trÞ næi bËt vÒ ? Néi dung chèt l¹i cña bµi viÕt ? néi dung vµ nghÖ thuËt. §¸nh gi¸ thµnh c«ng cña t¸c phÈm III. Nhận xét, đánh giá, sửa lỗi sai : * GV đa ra những nhận xét, đánh giá cụ 1. ¦u ®iÓm : thể đối với bài viết của học sinh. - Phần lớn HS có ý thức nộp bài đúng theo thời gian quy định của giáo viên. - NhiÒu bµi lµm cã chÊt lîng, tr×nh bµy s¸ng râ, néi dung s©u s¾c..

(20) - Cã s¸ng t¹o riªng cña b¶n th©n, cã t×nh c¶m thùc khi viÕt bµi. - NhiÒu bµi biÕt liªn hÖ víi c¸c t¸c phÈm cùng chủ đề, có sức thuyết phục. 2. Tån t¹i : - Mét sè häc sinh nép bµi sau thêi gian GV quy định. - Bµi viÕt cßn dùa vµo nh÷ng bµi v¨n mÉu, hoÆc lµ cßn s¬ sµi. - Bố cục cha đáp ứng đợc theo yêu cầu cña bµi viÕt, nhiÒu bµi ch÷ viÕt xÊu, sai nhiÒu lçi chÝnh t¶, luËn ®iÓm ®a ra cha râ rµng. - PhÇn lín cha biÕt liªn hÖ víi nh÷ng t¸c phẩm cùng chủ đề. 3. Söa lçi sai: * GV chọn một số đoạn bài hay để đọc tríc líp cho häc sinh tham kh¶o vµ häc tËp. - GV đa ra một số lỗi sai để học sinh tự söa lçi cho b¹n vµ rót kinh nghiÖm cho m×nh.. IV. Tr¶ bµi, gäi ®iÓm:. * GV tiÕn hµnh tr¶ bµi cho häc sinh. Dành thời gian để học sinh đọc lại bài viÕt cña m×nh, tham kh¶o bµi cña b¹n. Giả đáp thêm những thắc mắc của học sinh(nÕu cã). * GV gäi ®iÓm vµo sæ. 3. Cñng cè vµ híng dÉn häc : - DÆn häc sinh vÒ «n tËp l¹i phÇn lý thuyÕt vÒ nghÞ luËn t¸c phÈm truyÖn hoÆc ®o¹n trích. Tự sửa chữa những lỗi sai mà GV đã đánh dấu trong bài viết của mình. * Rót kinh nghiÖm :.

(21) Ngµy so¹n: Ngµy gi¶ng:. Bµi 26 - TiÕt 131. Tæng kÕt phÇn v¨n b¶n nhËt dông (TiÕt 1) I. Môc tiªu bµi häc. 1 - KiÕn thøc: Gióp HS cñng cè kiÕn thøc vÒ v¨n b¶n nhËt dông vµ mét sè ®iÓm l u ý khi tiÕp cËn v¨n b¶n nhËt dông.TÝch hîp c¸c v¨n b¶n trong SGK, t liÖu trªn b¸o chÝ, truyÒn h×nh. 2- KÜ n¨ng : RÌn luyÖn kÜ n¨ng hÖ thèng hãa,so s¸nh, tæng hîp vµ liªn hÖ thùc tÕ. 3- Gi¸o dôc : ý thøc v¨n hãa. II. ChuÈn bÞ: 1. GV : Nghiªn cøu, so¹n bµi. 2. HS : Làm đề cơng ôn tập. III. TiÕn tr×nh d¹y häc . 1. ổn định tổ chức. 2. KiÓm tra bµi cò: KiÓm tra sù chuÈn bÞ cña HS 3 . Bµi míi : Hoạt động 1: Giới thiệu bài Giíi thiÖu vÒ giíi h¹n néi dung sÏ «n tËp trong tiÕt häc Hoạt động của thày và trò Néi dung bµi häc Hoạt động 1 I. Kh¸i niÖm v¨n b¶n nhËt dông. * HS đọc mục I SGK . * Kh¸i niÖm v¨n b¶n : ? Cho biÕt v¨n b¶n nhËt dông cã ph¶i lµ - Kh«ng ph¶i lµ kh¸i niÖm thÓ lo¹i. kh¸i niÖm thÓ lo¹i kh«ng? - Kh«ng chØ kiÓu v¨n b¶n . ? VB nhật dụng đề cập đến những vấn đề - Chỉ đề cập đến chức năng, đề tài, tính gì? Theo em vấn đề nào là cơ bản nhất? cËp nhËt. ? Em hiÓu thÕ nµo lµ tÝnh cËp nhËt?. * Tính cập nhật : Tính thời sự, đáp ứng yêu cầu với đòi hỏi hàng ngày, gắn liền với cuộc sống , cộng đồng xã hội.. - Gv lÊy VD vµ gi¶i thÝch thªm. - §Ò tµi : rÊt phong phó : thiªn nhiªn m«i trêng, v¨n hãa, chÝnh trÞ, x· héi... - Chøc n¨ng : Bµn luËn, thuýÕt minh, têng thuật, đánh giá.. những vấn đề đời sống xã héi. ? Nh÷ng v¨n b¶n nhËt dông mang gi¸ trÞ *Yªu cÇu v¨n ch¬ng kh«ng ph¶i lµ yªu v¨n ch¬ng kh«ng? V× sao? cÇu cao nhÊt nhng vÉn lµ yªu cÇu quan träng. Bëi nã sö dông mäi thÓ lo¹i, mäi - VD: Phong c¸ch Hå chÝ Minh, §éng kiÓu lo¹i v¨n b¶n . Phong Nha, Cæng trêng më ra, Cuéc chia.

(22) tay cña nh÷ng con bóp bª...-> T¹o sù hÊp dẫn, làm cho ngời đọc them thía về tính chất thời sự nóng bỏng của vấn đề. - Ph©n tÝch v¨n b¶n nhËt dông cÇn chó ý đến “chất văn” của VB. ? Học Văn bản nhật dụng để làm gì? ? Hãy kể tên các văn bản nhật dụng đã học vµ nªu nh÷ng néi dung c¬ b¶n cña tõng VB? - HS tr¶ lêi lÇn lît. - Gv nhËn xÐt bæ sung, hÖ thèng hãa b»ng b¶ng phô.. II. Nội dung văn bản nhật dụng đã häc. Líp. Tªn v¨n b¶n. Néi dung. 6. 1. CÇu Long Biªn chøng nh©n lÞch sö. 2. §éng Phong Nha. 3. Bøc th cña thủ lĩnh da đỏ.. - Giíi thiÖu vµ b¶o vÖ di tÝch lÞch sö. - Danh lam th¾ng c¶nh. - Quan hÖ gi÷a thiªn nhiªn vµ con ngêi. - Gi¸o dôc, nhµ trêng, gia đình, trẻ em - Gi¸o dôc, nhµ trêng, gia đình, trẻ em - Gi¸o dôc, nhµ trêng, gia đình, trẻ em - V¨n hãa d©n gian. - M«i trêng.. 4. Cæng trêng më ra. 5. MÑ t«i.. 7. 8. 9. ? Những vấn đề đợc đề cập trong các VB nhật dụng trên có đảm bảo yêu cầu của mét VB nhËt dông kh«ng? Cã mang tÝnh cËp nhËt vµ ý nghÜa l©u dµi kh«ng? - HS - Ngoài những VB nhật dụng đã học còn. 6. Cuéc chia tay...bª. 7. Ca HuÕ trªn s«ng H¬ng. 8. Th«ng tin vÒ ngày trái đát n¨m 2000. 9. ¤n dÞch thuèc l¸. 10. Bµi to¸n d©n sè. 11. Tuyªn bè thÕ giíi. . . 12. §Êu tranh cho mét thÕ giíi hoµ b×nh.. - TÖ n¹n ma tóy, thuèc l¸. - D©n sè.. - QuyÒn trÎ em. - Chèng chiÕn tranh, b¶o vÖ hßa b×nh. - Héi nhËp thÕ 13. Phong cách giới và vấn đề gi÷ g×n b¶n s¾c Hå ChÝ Minh. v¨n hãa d©n téc..

(23) có những VB đọc thêm: Trờng học - lớp 7; Thống kê về động cơ hút thuốc lá của thanh niªn Hµ Néi. 4. Cñng cè: - GV kh¸i qu¸t l¹i néi dung võa häc. 5. Híng dÉn häc bµi: - HS làm đề cơng ôn tập về văn bản nhật dụng cho tiết 2. * Rót kinh nghiÖm :. Ngµy so¹n: Ngµy gi¶ng:. Bµi 26 - TiÕt 133 :. Tæng kÕt phÇn V¨n b¶n nhËt dông (TiÕt 2) I .Môc tiªu bµI häc: 1 - KiÕn thøc: Gióp HS cñng cè kiÕn thøc vÒ v¨n b¶n nhËt dông vµ mét sè ®iÓm l u ý khi tiÕp cËn v¨n b¶n nhËt dông.TÝch hîp c¸c v¨n b¶n trong SGK, t liÖu trªn b¸o chÝ, truyÒn h×nh. 2- KÜ n¨ng : RÌn luyÖn kÜ n¨ng hÖ thèng hãa,so s¸nh, tæng hîp vµ liªn hÖ thùc tÕ. 3- Gi¸o dôc : ý thøc v¨n hãa. II. ChuÈn bÞ: 1. GV : Nghiªn cøu, so¹n bµi. 2. HS : Làm đề cơng ôn tập. III. TiÕn tr×nh d¹y häc: 1.ổn định tổ chức. 2. KiÓm tra bµi cò: 3. Bµi míi. Hoạt động 1: Giới thiệu bài Gv dÉn tõ néi dung «n tËp tiÕt 1 vµo phÇn tiÕp theo Hoạt động của thầy và trò Hoạt động 2. Néi dung bµi häc III. H×nh thøc v¨n b¶n nhËt dông.. ? Em cã nhËn xÐt g× vÒ h×nh thøc tr×nh bµy.

(24) c¸c VB nhËt dông?. - H×nh thøc ®a d¹ng : cã thÓ sö dông tÊt c¶ mäi thÓ lo¹i, kiÓu lo¹i v¨n b¶n. LËp b¶ng thèng kª tªn v¨n b¶n t¬ng øng víi h×nh thøc biÓu hiÖn t¬ng øng. KiÓu v¨n b¶n - ThÓ lo¹i Tªn v¨n b¶n - Hµnh chÝnh, nghÞ luËn. - Thông tin về ngày trái đất năm 2000; - «n dÞch thuèc l¸ - Bức th của thủ lĩnh da đỏ - §Êu tranh cho mét thÕ giíi hßa b×nh. KiÓu - Tù sù, miªu t¶. - CÇu Long Biªn chøng nh©n lÞch sö. v¨n b¶n - §éng Phong Nha. - Cæng trêng më ra. - BiÓu c¶m. - ThuyÕt minh.. - §éng Phong Nha. - Ca HuÕ trªn s«ng H¬ng. - TruyÖn ng¾n - Cuéc chia tay...; MÑ t«i - Bót kÝ - CÇu Long Biªn... - Th tõ - Bức th của thủ lĩnh da đỏ ThÓ lo¹i - Håi kÝ - Cæng trêng më ra - Th«ng b¸o - Th«ng tin vÒ ngµy... - X· luËn - §Êu tranh cho mét thÕ giíi hoµ b×nh. - Tù sù vµ miªu t¶ - Phong c¸ch Hå ChÝ Minh. - ThuyÕt minh vµ miªu t¶ - §éng Phong Nha...; Ca HuÕ... KÕt - Tù sù, miªu t¶ vµ biÓu c¶m - CÇu Long Biªn... hîp c¸c ph- - NghÞ luËn vµ biÓu c¶m - Bức th của thủ lĩnh da đỏ ¬ng - §Êu tranh cho 1 thÕ giíi... thøc - ThuyÕt minh, nghÞ luËn, biÓu - ¤n dÞch thuèc l¸ c¶m ? Chøng minh sù kÕt hîp gi÷a c¸c thÓ lo¹i 1 cách cụ thể trong văn bản đã học? VD: ¤n dÞch thuèc l¸: YÕu tè biÓu c¶m không chỉ ở những câu “Nghĩ đến mà kinh” mµ cßn ë c¸ch dïng dÊu c©u tu tõ ë đề mục VB. Những yếu tố đó có tác dụng làm cho ngời đọc ghê tởm hơn tác hại do khãi thuèc g©y ra. * HS đọc mục IV.SGK. IV. Ph¬ng ph¸p häc v¨n b¶n nhËt ? Em đã chuẩn bị bài và học các bài văn dụng. b¶n nhËt dông ntn? 1. §äc kÜ c¸c chó thÝch vÒ sù kiÖn, hiện tợng hay vấn đề. 2. T¹o thãi quen liªn hÖ. ? V× sao cÇn ph¶i cã sù liªn hÖ? - Thùc tÕ b¶n th©n. - Đặc trng của VB nhật dụng là tính cập - Thực tế cộng đồng. nhËt. 3. Có ý kiến quan điểm riêng, có thể đề xuất giải pháp trớc những vấn đề về.

(25) -1 HS đọc ghi nhớ.Dặn học thuộc. m«i trêng vµ tÖ n¹n: Chèng hót thuèc lá, cấm đổ rác... 4. VËn dông kiÕn thøc cña c¸c bé m«n khác để tiếp nhận và ngợc lại : GDCD. §Þa lÝ... 5. Căn cứ vào đặc điểm thể loại, phân tích cụ thể về hình thức biểu đạt.để khái quát chủ đề. 6. KÕt hîp xem tranh ¶nh vµ nghe c¸c phơng tiện thông tin đại chúng. * Ghi nhí.(sgk). V. LuyÖn tËp. Tìm hiểu một trong các vấn đề cập nhật - Tăng giá xăng dầu ảnh hởng đến các sau: mÆt hµng #. - D©n ph¸ rõng ë .... - N¹n khñng bè, b¾t con tin. - Vệ sinh môi trờng ở địa phơng em. - Vấn đề ATGT ... 4.Cñng cè. GV hÖ thèng hãa 4 néi dung cña bµi tæng kÕt. 5. Híng dÉn häc bµi. - Theo dõi các vấn đề thời sự. - Soạn bài: chơng trình địa phơng. * Rót kinh nghiÖm :. Ngµy so¹n: Ngµy gi¶ng:. Bµi 25 – TiÕt 134:. NghÜa têng minh vµ hµm ý (TiÕp theo) I. Môc tiªu bµi häc. 1 - KiÕn thøc: Gióp HS biÕt 2 ®iÒu kiÖn gióp cho viÖc sö dông hµm ý. Cñng cè kh¸i niÖm vÒ nghÜa têng minh vµ hµm ý. 2- KÜ n¨ng : RÌn luyÖn kÜ n¨ng sö dông hµm ý trong v¨n nãi vµ v¨n viÕt..

(26) 3- Gi¸o dôc : ý thøc giao tiÕp cã v¨n hãa. II. ChuÈn bÞ: 1. GV: §äc, nghiªn cøu so¹n bµi. 2. HS : Học bài cũ, đọc - soạn bài mới . III. TiÕn tr×nh d¹y häc. 1. ổn định tổ choc. 2. KiÓm tra bµi cò : ? ThÕ nµo lµ nghÜa têng minh? Hµm ý ? LÊy vÝ dô? 3 . Bµi míi : Hoạt động 1: Giới thiệu bài. GV viết VD vào bảng phụ. HS xác định câu mang hàm ý, giải thích hàm ý. GV chuyÓn vµo tiÕt 2. Hoạt động của thày và trò. Néi dung bµi häc I. §iÒu kiÖn sö dông hµm ý. * HS đọc ví dụ GV đã chuẩn bị trên 1. VÝ dô : b¶ng phô. ?Nªu hµm ý cña nh÷ng c©u in ®Ëm ? 2. NhËn xÐt : * Câu: “Con chỉ đợc ăn ở nhà bữa này nữa th«i” -> Sau b÷a ¨n nµy con ph¶i sang nhµ ông bà Nghị con không đợc ở nhà với thầy mẹ và các em nữa, vì mẹ đã buộc lòng phải b¸n con. ? V× sao chÞ DËu kh«ng d¸m nãi - “Con sÏ ¨n ë nhµ cô NghÞ ë th«n §oµi” -> thẳng ra mà phải nói nh vậy mà phải Mẹ đã bán con cho nhà cụ Nghị ở thôn Đoài. nãi hµm ý? - §©y lµ mét sù thËt ®au lßng nªn chÞ DËu kh«ng d¸m nãi th¼ng ra. ? Trong 2 c©u trªn, Hµm ý trong c©u - Hµm ý ë c©u 2 râ h¬n v× c¸i TÝ kh«ng hiÓu nµo cña chÞ DËu nãi râ h¬n? V× sao hÕt hµm ý c©u nãi thø nhÊt. chÞ DËu ph¶i nãi râ h¬n nh vËy? - Hµm ý ë c©u 2 râ h¬n v× c¸i TÝ kh«ng hiÓu hÕt hµm ý c©u nãi thø nhÊt. * Khi chị Dậu nói: Con chỉ đợc ăn ở nhµ b÷a nµy n÷a th«i -> C¸i Tý cha hiÓu râ hÕt ý c©u nãi. - C©u nãi : Con sÏ ¨n ë nhµ cô NghÞ thôn Đoài thì cái Tí đã hiểu hết tai häa ®ang Ëp xuèng ®Çu nã. -> Hµm ý c©u sau nãi râ h¬n c©u tríc. - ChÞ DËu ph¶i nãi râ h¬n v× chÝnh chÞ còng kh«ng chÞu næi nçi ®au kÐo dµi nh÷ng gi©y phót “ lõa dèi” con. ? Chi tiÕt nµo trong ®o¹n trÝch cho thấy cái Tí đã hiểu hết hàm ý trong - Chi tiết chứng tỏ cái Tý đã hiểu hết hàm ý c©u nãi : giÉy n¶y, liÖng cñ khoai, ßa lªn c©u nãi cña mÑ? - Chi tiết chứng tỏ cái Tý đã hiểu hết khóc... hµm ý c©u nãi : giÉy n¶y, liÖn cñ khoai, ßa lªn khãc....

(27) ? §Ó sö dung hµm ý cÇn cã mÊy ®iÒu kiÖn c¬ b¶n? - 1 HS đọc, dặn học thuộc. * Ghi nhí - (sgk) II. LuyÖn tËp 1. Bµi tËp 1 ? Ngêi nãi ngêi nghe nh÷ng c©u in đậm là ai? xác định hàm ý mỗi câu a, Ngời nói là anh thanh niên. Ngời nghe là Êy? «ng häa sÜ vµ c« g¸i. ? Ngời nghe có hiểu hàm ý của ngời “Chè đã ngấm rồi đấy” nãi kh«ng? Chi tiÕt nµo chøng tá -> Mêi B¸c vµ c« vµo trong nhµ uèng níc. ®iÒu Êy? - 2 ngời đều hiểu (ông liền theo . . .ngồi xuèng ghÕ) * Gv cho hoạt động thành 3 nhóm. b, Ngêi nãi lµ anh TÊn, ngêi nghe lµ chÞ hµng ®Ëu phô ngµy tríc. Chúng tôi cần phải bán các thứ này đi để... -> Chúng tôi không thể cho đợc. - Ngời nghe đã hiểu thể hiện ở câu “Thật là cµng giµu . . .” c, Ngêi nãi lµ Thóy KiÒu, ngêi nghe lµ Ho¹n Th. - “Tiểu th cũng có bây giờ đến đây” -> QuyÒn quý cao sang nh tiÓu th mµ còng cã lóc ph¶i cói ®Çu lµm téi nh©n nh thÕ nµy ? - Cµng cay nghiÖt l¾m, cµng oan tr¸i nhiÒu -> TiÓu th kh«ng nªn ng¹c nhiªn vÒ sù trõng ph¹t nµy. - Ho¹n th hiÓu nªn “Hån l¹c ph¸ch xiªu...”. ? Hµm ý c©u in ®Ëm lµ g×? V× sao em bÐ kh«ng nãi th¼ng mµ ph¶i sö dông hµm ý? *Lu ý: Cã trêng hîp ngêi nghe hiÓu hµm ý nhng cè t×nh kh«ng thùc hiÖn.. 2. Bµi tËp 2 - C¬m s«i råi, nh·o b©y giê!  Ch¾t níc giïm để khỏi cơm nhão. - Ngời nói hàm ý vì trớc đó đã nói thẳng mà kh«ng hiÖu qu¶, em bùc m×nh nãi tr¸nh ®i. : Ch¾t níc giïm c¸i. - Phải dùng hàm ý vì cha thể thay đổi cách xng h«. - ViÖc sö dông hµm ý kh«ng thµnh c«ng v× anh S¸u kh«ng céng t¸c trong héi tho¹i.. ? H·y ®iÒn vµo lît lêi cña B trong 3. Bµi tËp 3 đoạn đối thoại -> câu hàm ý. - Rất tiếc mình đã nhận lời Hoa rồi. - Gọi 2 HS đóng vai A và B để trả lời - Mình còn phải giải quyết hết bài tập để t×nh huèng. còn nộp đúng thời hạn. - Mai m×nh thi. - Mình không đợc nghỉ học. - M×nh ph¶i ®i th¨m ngêi èm. * HS đọc đoạn văn trên bảng phụ..

(28) ? T×m hµm ý cña Lç TÊn qua viÖc 4. Bµi tËp 4 ông so sánh “hi vọng” với con đờng? Thông qua sự so sánh giữa sự “hi vọng” và con đờng -> Hàm ý : Tuy hi vọng cha thể nãi lµ thùc hay h nhng nÕu cè g¾ng vµ quyÕt t©m thùc hiÖn th× vÉn cã thÓ thµnh c«ng. 5. Bµi tËp 5 * Gv nªu yªu cÇu vµ híng dÉn lµm. C©u cã hµm ý mêi mäc - Cã thÓ viÕt thªm c©u cã hµm ý mêi - Bän tí ch¬i. . . mọc :Chơi với bọn tớ thích lắm đấy. Câu có hàm ý từ chối: Ch¬i ë trªn nµy thËt tuyÖt. - Mẹ mình đang đợi. . . - Lµm sao cã thÓ. . . 4. Cñng cè: - GV chèt l¹i néi dung bµi häc. 5. Híng dÉn häc bµi: - HS häc thuéc ghi nhí SGK.Lµm tiÕp c¸c bµi tËp. - ôn tập tốt để làm bài kiểm tra về phần thơ * Rót kinh nghiÖm :. Ngµy so¹n: Ngµy gi¶ng:. Bµi 26 – TiÕt 135 :. Chơng trình địa phơng (PhÇn TiÕng ViÖt) I. Môc tiªu bµi häc:.

(29) 1. Kiến thức : Ôn tập củng cố kiến thức về từ ngữ địa phơng. Tích hợp các văn bản văn và tập làm văn đã học. 2. Kĩ năng : rèn luyện kĩ năng xác định và giải nghĩa các từ địa phơng có trong các v¨n b¶n . 3. Gi¸o dôc : gi¸o dôc ý thøc dïng tõ ng÷ chÝnh x¸c . II. ChuÈn bÞ : 1. GV : §äc tµi liÖu, nghiªn cøu so¹n bµi. 2. HS : §äc, so¹n bµi . III. TiÕn tr×nh d¹y häc . 1. ổn định tổ chức. 2. KiÓm tra bµi cò: 3. Bµi míi : Hoạt động 1: Giới thiệu bài TiÕng viÖt cña ta rÊt phong phó vµ ®a d¹ng. ViÖc hiÓu biÕt râ tiÕng ta lµ hÕt søc quan träng. Bµi häc h«m nay sÏ gióp c¸c em rÌn luyÖn viÖc sö dông tõ ng÷. Hoạt động của thầy và trò. Néi dung bµi häc I. Xác định từ ngữ địa phơng và giải thích nghĩa. * HS đọc đoạn trích trong Bài 1 : SGK . Từ ngữ địa phơng Tõ toµn d©n ? Tìm từ ngữ địa phơng a. thÑo SÑo trong c¸c ®o¹n trÝch. lÆp bÆp l¾p b¾p ? Chuyển từ ngữ địa phơng b. ba bè sang tõ ng÷ toµn d©n. m¸ mÑ ®©m đũa bếp nãi træng v« c. lui cui n¾p nh¾m giïm. * HS đọc đoạn trích trong SGK . ? §èi chiÕu c¸c c©u , cho biÕt tõ “kªu” ë c©u nµo lµ tõ địa phơng, từ “kêu” nào là từ toµn d©n? *Gv nªu yªu cÇu cña bµi.. Bµi 2 : a. Nã nh×n d¸o d¸t mét lóc råi kªu lªn. - Kªu-> Tõ toµn d©n : kªu, gäi, nãi to -) Cã thÓ thay b»ng nãi to lªn. b. Con kªu råi mµ ngêi ta kh«ng nghe. - Kêu-> từ địa phơng ,tơng đơng với từ : gọi. Bµi 3 : Các từ địa phơng trong hai câu đố trên : - Tr¸i (qu¶), - chi ( g× ) - kªu ( kªu) , - trèng hæng trèng h¶ng ( trèng huÕch trèng ho¸c). Bµi 4:. *Điền từ địa phơng vào bảng. Trë thµnh đũa cả nãi trèng kh«ng vµo lói hói vung Cho, lµ gióp.

(30) tæng hîp * HS đọc đoạn trích trong SGK . ? Có nên để nhân vật thu trong “ChiÕc lîc ngµ” dïng ng«n ng÷ toµn d©n kh«ng? V× sao? T¹i sao trong lêi kÓ cña t¸c gi¶ còng cã tõ ng÷ địa phơng.. * Tổ chức cho HS thi tìm đợc nhiều từ ngữ địa phơng theo h×nh thøc tiÕp søc gi÷a c¸c nhãm. ? Tìm từ ngữ địa phơng dùng để xng hô. ? Từ ngữ địa phơng dùng để gäi tªn c¸c sù vËt hiÖn tîng.. Bµi 5: a. Không nên để bé Thu dùng từ ngữ toàn dân vì bé Thu sinh ra và lớn lên ở địa phơng cha có điều kiện quan hệ rộng rãi đề có vốn từ toàn dân đề thay thế cho các từ địa phơng cần thiết. b. Trong lời kể cuả tác giả có sử dụng một số từ địa phơng nhằm tạo sắc thái địa phơng cho câu chuyện. Tuy nhiên mức độ sử dụng của tác giả vừa phải. * Bµi tËp hç trî : * Từ ngữ địa phơng dùng để xng hô: - NghÖ TÜnh : mi ( mµy ) , Choa ( t«i ) . NghØ ( h¾n ) - Thõa Thiªn HuÕ : Tau ( tao ), MÇy ( mµy) , bä ( cách xng hô của ngời đàn ông lớn tuổi). mạ ( mẹ ) mụ( ngời đàn bà lớn tuổi hoặc vợ) - Nam bé : tui ( t«i ) , Ba ( cha ) , æng ( «ng Êy) b¶ ( Bµ Êy ) . anh c¶, chÞ hai... - Phó Thä : B¸ ( b¸c )... * NghÖ TÜnh: - Nhót : mét lo¹i da muèi . - T¾c : Mét lo¹i qu¶ hä quýt. - Ché : ThÊy. - Nuét ch¹t : Mèi d©y. - ChÎo : mét lo¹i níc chÊm. - Ng¸t : xa. - Nèc : ChiÕc thuyÒn - Ri : nµy. - M« : ®©u. * Phó Thä, B¾c Ninh, B¾c Giang. - Nhân ; Mçi mét. - MËn : qu¶ doi. - Mắc : đắt. - Giả đò : Giả vờ. - HÕt s¶y : tuyÖt vêi.. - Ngµy mèt : Ngµy kia. - Hæng : kh«ng. * MiÒn nÝu , T©y nguyªn. - N¬ng : RÉy. - B¾p : ng« - a- kay : con. - a-ma : cha.. 4. Cñng cè: - HS nh¾c l¹i néi dung bµi häc. 5. Híng dÉn häc bµi: - Tìm 1 số bài thơ, bài văn có sử dụng từ địa phơng.Từ đó tìm từ toàn dân tơng ứng. * Rót kinh nghiÖm ;.

(31) Ngµy so¹n: Ngµy gi¶ng:. Bµi 27 - TiÕt 136. V¨n b¶n:. BÕn quª. (NguyÔn Minh Ch©u). - Hớng dẫn đọc thêm I. Mục tiêu bài học: 1. Kiến thức : Qua cảnh ngộ và tâm trạng của nhân vật Nhĩ, cảm nhận đợc ý nghĩa triết lí, kết quả vè sự trải nghiệm cuộc đời con ngời, biết nhận ra vẻ đẹp bình dị và quý giá trong những gì gần gũi của quê hơng và gia đình. Nghệ thuật xây dựng tình huèng, diÔn biÕn néi t©m nh©n vËt. TÝch hîp c¸c v¨n b¶n kh¸c vµ TLV : kiÓu bµi nghÞ luËn . 2. KÜ n¨ng : rÌn luyÖn kÜ n¨ng ph©n tÝch t¸c phÈm tù sù cã kÕt hîp yÕu tè tr÷ t×nh vµ triÕt lÝ. 3. Gi¸o dôc : gi¸o dôc t×nh c¶m nh©n v¨n . II. ChuÈn bÞ : 1. GV : §äc tµi liÖu, nghiªn cøu so¹n bµi. 2. HS : §äc, so¹n v¨n b¶n. III. TiÕn tr×nh d¹y häc . 1. ổn định tổ chức 2. KiÓm tra phÇn chuÈn bÞ cña HS. 3. Bµi míi : Hoạt động 1: Giới thiệu bài Còng chän kh«ng gian vµ thêi gian vµo nh÷ng ngµy sang thu ë quª h¬ng, còng göi g¾m tr¶i nghiÖm vµ triÕt lý nhng kh¸c víi Sang thu cña H÷u ThØnh- 1 bµi th¬ tr÷ t×nh víi c¶m xóc vµ biÓu hiÖn tinh tÕ . BÕn quª cña NguyÔn Minh Ch©u lµ 1 truyÖn ngắn giản dị với tình huống và cách kể rất độc đáo, thú vị. Hoạt động của thầy và trò ? Dùa vµo chó thÝch SGK h·y nªu vµi nÐt chính về tác giả và hoàn cảnh ra đời của tác phÈm ? - HS nªu vµi nÐt chÝnh. - NguyÔn Minh Ch©u (1930- 1989) lµ c©y bót v¨n xu«i tiªu biÓu cña nÒn v¨n häc chèng MÜ. - GV: Bæ sung , nhÊn m¹nh vÒ vÞ trÝ , tµi n¨ng . ? V¨n b¶n trªn s¸ng t¸c vµo thêi gian nµo? - BÕn quª - 1985 - X©y dùng trªn mét t×nh huèng nghÞch lý. Néi dung I. Híng dÉn t×m hiÓu t¸c gi¶, t¸c phÈm. 1. T¸c gi¶ : (1930- 1989) - NguyÔn Minh Ch©u quª ë Quúnh Lu – Nghệ An, vào bộ đội năm 1950 b¾t ®Çu viÕt v¨n tõ n¨m 1954 ; lµ c©y bót v¨n xu«i tiªu biÓu cña nÒn v¨n häc chèng MÜ. - Sau 1974: TruyÖn ng¾n cña «ng thÓ hiÖn nh÷ng t×m tßi quan träng vÒ t tëng nghÖ thuËt. 2. T¸c phÈm : - XuÊt b¶n n¨m 1985 in trong tËp truyÖn cïng tªn..

(32) - Chứa đựng những chiêm nghiệm triết lý về đời ngời. II. §äc vµ t×m hiÓu chó thÝch. *GV : đọc diễn cảm thể hiện đợc tình cảm 1. Đọc cña nh©n vËt. Giäng trÇm tÜnh, suy t, xóc động và đợm buồn. - Gọi 1 số HS đọc. - Gv nhận xét về cách đọc của HS. 2. Chó thÝch Gv : KiÓm tra mét sè chó thÝch trong Sgk. III. Híng dÉn t×m hiÓu v¨n b¶n . ?Tãm t¾t truyÖn ? - HS : Mét buæi s¸ng ®Çu thu , NhÜ n»m trªn giờng bệnh để vợ - chị Liên chải tóc. Chải xong, chị Liên đỡ Nhĩ ngồi dậy . Nhìn qua cöa sæ ng¾m nh÷ng b«ng hoa b»ng l¨ng, ng¾m c¶nh bªn kia s«ng Hång mµ NhÜ cha vµ không bao giờ có thể sang thăm đợc. Trò chuyÖn vµ quan s¸t vî , NhÜ chît nhËn ra suèt đời Liên vất vả, phục vụ săn sóc chồng với tình yêu thơng thầm lặng và đầy đức hy sinh. Nhĩ sai Tuấn - đứa con trai thứ 2 thay mình sang bªn kia s«ng... ? Xác định thể loại của văn bản ? - ThÓ lo¹i: TruyÖn ng¾n. ? Ngôi kể có gì đặc biệt? - Ng«i kÓ : ®iÓm nh×n tõ nh©n vËt NhÜ nhng vẫn đặt ở ngôi thứ ba ? Văn bản trên đợc chia làm mấy phần xác định giới hạn và nội dung từng phần ? - Bè côc : 3 phÇn - C¶ truyÖn xoay quanh t×nh huèng 1 buæi s¸ng ®Çu thu, trong c¨n phßng cã cöa sæ nh×n ra s«ng Hång n¬i NhÜ ®ang n»m dìng bÖnh. + P1  bËc ngç mßn lâm : Cuéc trß chuyÖn cña NhÜ víi Liªn. + P2  một vùng nớc đỏ : Nhĩ nhờ con trai sang bªn kia s«ng, nhê bän trÎ hµng xãm giúp anh ngồi tựa sát cửa sổ để ngắm cảnh và suy t nghÜ ngîi + P3: ®o¹n cßn l¹i:  Cô gi¸o KhuyÕn rÏ vµo hỏi thăm và hành động cố gắng cuối cùng của 1. T×nh huèng truyÖn . NhÜ. ? Trong văn bản Bến quê tác giả đã đặt nhân - Nhĩ ở vào hoàn cảnh đặc biệt: + C¨n bÖnh hiÓm nghÌo, b¹i liÖt toµn vËt NhÜ vµo trong t×nh huèng nh thÕ nµo? th©n. + Mọi sinh hoạt của anh đều nhờ vào ngêi kh¸c, chñ yÕu lµ vî anh. + Anh ®ang sèng nh÷ng ngµy cuèi.

(33) cïng ? Trớc đó Nhĩ đã có điều kiện sống và làm - Hoàn cảnh này trái ngợc với trớc viÖc ntn ? kia, khi anh lµ mét c¸n bé anh ®i nhiÒu n¬i trªn thÕ giíi, nhng anh cha 1 lần đặt chân đến bãi bồi bên kia s«ng. T×nh huèng trí trªu nh mét ? Em cã nhËn xÐt g× vÒ t×nh huèng mµ NhÜ -> nghÞch lÝ. gÆp ph¶i ? 4. Cñng cè - X©y dùng t×nh huèng truyÖn gi¶n dÞ mµ bÊt ngê, nghÞch lÝ. - Giäng kÓ chuyÖn giÇu chÊt suy ngÉm vµ triÕt lÝ, tr÷ t×nh. 5. Híng dÉn häc bµi: - Học bài cũ, đọc và chuẩn bị cho tiết thứ 2. * Rót kinh nghiÖm :. Ngµy so¹n: Ngµy gi¶ng:. Bµi 27 - TiÕt 137 :. V¨n b¶n:. BÕn quª. (NguyÔn Minh Ch©u). - Hớng dẫn đọc thêm –Tiết 2 I. Môc tiªu bµi häc: 1. Kiến thức : Qua cảnh ngộ và tâm trạng của nhân vật Nhĩ, cảm nhận đợc ý nghĩa triết lí, kết quả vè sự trải nghiệm cuộc đời con ngời, biết nhận ra vẻ đẹp bình dị và quý giá trong những gì gần gũi của quê hơng và gia đình. Nghệ thuật xây dựng tình huèng, diÔn biÕn néi t©m nh©n vËt. TÝch hîp c¸c v¨n b¶n kh¸c vµ TLV : kiÓu bµi nghÞ luËn . 2. KÜ n¨ng : rÌn luyÖn kÜ n¨ng ph©n tÝch t¸c phÈm tù sù cã kÕt hîp yÕu tè tr÷ t×nh vµ triÕt lÝ. 3. Gi¸o dôc : gi¸o dôc t×nh c¶m nh©n v¨n . II. ChuÈn bÞ : 1. GV : §äc tµi liÖu, nghiªn cøu so¹n bµi. 2. HS : §äc, so¹n v¨n b¶n. III. TiÕn tr×nh d¹y häc . 1. ổn định tổ chức 2. KiÓm tra phÇn chuÈn bÞ cña HS. 3. Bµi míi : Hoạt động 1: Giới thiệu bài Gv dựa vào những nội dung của tiết 1 để dẫn vào bài..

(34) Hoạt động của thầy và trò. Néi dung III. Híng dÉn t×m hiÓu v¨n b¶n . 1. T×nh huèng truyÖn .. ? Mục đích của tác giả khi tạo ra 1 chuỗi tình  Trong cuộc đời có những điều giản huèng nghÞch lý ? dÞ, b×nh thêng nhng kh«ng ph¶i lóc nµo còng sím nhËn ra mµ ph¶i tr¶i qua bao trải nghiệm, có khi phải đến cuối đời, trong hoàn ảnh trớ trêu mà - Tác giả muốn ngời đọc đến 1 nhận thức về bản thân buộc phải nếm trải. cuộc đời và số phận con ngời chứa đầy những ®IÒu bÊt thêng nghÞch lý ngÉu nhiªn, vît ra ngoµI mong muèn vµ toan tÝnh cña con ngêi, đồng thời nó còn mở ra 1 triết lý nữa “Con ngêi ta. . .hoÆc chïng ch×nh” 2. Nh÷ng c¶m xóc vµ suy nghÜ cña ? Trong những ngày cuối cùng của cuộc đời nhân vật Nhĩ. mình, Nhĩ đã thấy những gì qua khung cửa * Cảnh vật thiên nhiên : sæ? - đợc miêu tả theo tầm nhìn của Nhĩ, từ gần đến xa: Những bông bàng lăng ngay ngoài cöa sæ, con s«ng Hång, vßm trêi vµ cuèi cïng lµ b·i båi bªn kia. ? H·y t×m nh÷ng chi tiÕt cô thÓ miªu t¶. + Nh÷ng chïm hoa b»ng l¨ng cuèi mïa tha thít nhng ®Ëm s¾c h¬n. + Dòng sông mầu đỏ nhạt nh rộng thªm. + Vßm trêi nh cao h¬n. + B·i bê mÇu vµng thau lÉn mÇu ? Em cã nhËn xÐt g× vÒ sù c¶m nhËn cña nh©n xanh non... vËt?  C¶m nhËn tinh tÕ, c¶nh vËt võa quen võa l¹  C¶m nhËn tinh tÕ, c¶nh vËt võa tởng chừng nh lần đầu tiên thấy tất cả vẻ đẹp. quen vừa lạ tởng chừng nh lần đầu tiên thấy tất cả vẻ đẹp. ? NhÜ nhËn ra ®iÒu g× ? * C¶m nhËn vÒ nh÷ng ngêi xung quanh : + ThÊu hiÓu tÊt c¶ t×nh yªu th¬ng, sù tÇn t¶o vµ sù hi sinhthÇm lÆng cña vî. - Anh cứ yên tâm ......nhớ lại kỉ niệm xa Nhĩ + Thấy gia đình là nơi nơng tựa vững cµng thÊu hiÓu vî víi lßng biÕt ¬n vµ c¶m ch¾c nhÊt. động sâu sắc. + Thấy tay lũ trẻ đều chua lòm mùi ? Lóc nµy ®©y NhÜ cã khao kh¸t g×? níc da -> yªu lò trÎ. - Nhĩ khao khát đợc đặt chân lên bãi bồi bên kia sông. Nhĩ phát hiện ra vẻ đẹp của bờ bãi bªn kia quen mµ l¹...

(35) ? Khao kh¸t Êy cã ý nghÜa ntn? Anh thøc tØnh nh÷ng gi¸ trÞ b×nh thêng vµ giản dị trong cuộc sống đời thờng bị ngời ta bá qua khi cßn trÎ, vÒ giµ ©n hËn, xãt xa còng muén. -> Sù thøc tØnh. . . ? Anh có thực hiện đợc không và anh đã phải nhê tíi ai? - Nhê con trai. . . ? Con anh có thực hiện đợc không và ý nghĩa của việc lỡ chuyến đò? - Anh nhê con trai thùc hiÖn khao kh¸t cña mình nhng cậu lại để lỡ chuyến đò. Con anh lỡ chuyến đò hôm nay thì ngày mai vẫn có thÓ sang s«ng, cßn anh sÏ m·i m·i kh«ng bao giờ có thể thực hiện đợc nữa. ? Từ sự viếc ấy Nhĩ đã nghiệm ra điều gì ? Quy luật ấy đợc thể hiện qua câu văn nào ? -> Quy luật phổ biến của đời ngời - Một quy luật nữa là sự khác biệt giữa 2 thế “Con ngời ta trên đờng đời thật khó hÖ trÎ - giµ. tránh đợc những cái điều vòng vèo hoÆc chïng ch×nh.” ? Hành động của Nhĩ “Khoát tay. . . ra hiệu cho con trai” cã ý nghÜa g× ?  Thøc tØnh mäi ngêi h·y sèng khÈn - Nh©n vËt NhÜ thuéc kiÓu nh©n vËt t tëng. trơng và có ý nghĩa, đừng la cà dềnh dµng ë nh÷ng c¸i vßng vÌo. ? Nêu những nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuËt cña v¨n b¶n ? - H/s trao đổi -> trả lời, Gv định hớng.. * 1 HS đọc ghi nhớ, dặn học thuộc. Gv: Híng dÉn H/s vÒ nhµ thùc hiÖn phÇn luyÖn tËp.. IV. Tæng kÕt 1. Néi dung - Cuéc sèng sè phËn con ngêi chøa ®Çy nh÷ng ®iÒu bÊt thêng, nghÞch lý, vợt ra ngoài những dự định và toan tÝnh cña chóng ta. - Trên đờng đời, con ngời ta khó tr¸nh khái nh÷ng vßng vÌo chïng chình để rồi vô tình không nhận ra đợc những vẻ đẹp bình dị, gần gũi trong cuéc sèng. - Thøc tØnh tr©n träng gi¸ trÞ cña cuộc sống gia đình và những vẻ đẹp cña quª h¬ng. 2. NghÖ thuËt : - S¸ng t¹o nhiÒu h×nh ¶nh giµu ý nghÜa biÓu tîng - T×nh huèng truyÖn gi¶n dÞ mµ bÊt ngê, vµ nghÞch lý. - Giäng kÓ giµu ngÉm ngîi triÕt lý mµ vÉn c¶m xóc tr÷ t×nh. * Ghi nhí – sgk V. LuyÖn tËp.

(36) 4. Cñng cè - Gv hÖ thãng nh÷ng néi dung chÝnh trong bµi. 5. Híng dÉn häc bµi: - Học bài cũ, đọc và soạn bài tiếp theo. * Rót kinh nghiÖm :. Ngµy so¹n: Ngµy gi¶ng:. Bµi 27 - TiÕt 138. LuyÖn nãi : nghÞ luËn vÒ mét ®o¹n th¬, bµi th¬ I. Môc tiªu bµi häc: 1. KiÕn thøc :¤n l¹i lÝ thuyÕt vÒ kiÓu bµi nghÞ luËn vÒ mét ®o¹n th¬, bµi th¬. TÝch hợp các văn bản đã học. 2. KÜ n¨ng : rÌn luyÖn kÜ n¨ng lËp dµn ý vµ nãi theo dµn ý. 3. Gi¸o dôc : gi¸o dôc tÝnh tù lËp. II. ChuÈn bÞ : 1. GV : B¶ng phô ghi dµn ý nghÞ luËn bµI th¬ “BÕp löa” 2. HS : chuÈn bÞ bµI nãi. III. TiÕn tr×nh d¹y häc . 1. ổn định tổ chức . 2. KiÓm tra: KT phÇn chuÈn bÞ cña HS 3. Bµi míi :.

(37) Hoạt động của thày và trò. Néi dung bµi häc. I. §Ò bµi : Suy nghÜ vÒ bµi th¬ BÕp löa cña B»ng ViÖt. 1. Tìm hiểu đề : ? Xác định kiểu bài? - KiÓu bµi : NghÞ luËn vÒ mét bµi th¬. - Kiểu bài : Nghị luận về một bài thơ. - Vấn đề nghị luận : Tình cảm bà cháu. ? Xác định vấn đề nghị luận ? - Vấn đề nghị luận : Tình cảm bà ch¸u. ? Xác định phơng pháp nghị luận ? - Ph¬ng ph¸p nghÞ luËn : XuÊt ph¸t tõ sù - Phơng pháp nghị luận : Xuất phát từ cảm thụ cá nhân đối với bài thơ, khái quát sự cảm thụ cá nhân đối với bài thơ, thành những thuộc tính tinh thần cao đẹp kh¸i qu¸t thµnh nh÷ng thuéc tÝnh tinh cña con ngêi. thần cao đẹp của con ngời. *GV Chép đề bài lên bảng.. 2. T×m ý : GV : HS vấn đề trên có mấy luận * T×nh yªu quª h¬ng nãi chung trong c¸c ®iÓm chÝnh? bài thơ đã học, đã đọc. * T×nh yªu qua h¬ng vµ nÐt riªng trong bµi th¬ BÕp löa cña B»ng ViÖt. II. LuyÖn nãi. * Tæ chøc cho HS tËp nãi trªn líp . - HS nãi tõng phÇn? - HS tr×nh bÇy phÇn Më bµi. * MB mÉu: Trong bµi th¬ TiÕng gµ tra cña Xu©n Quúnh, chóng ta gÆp ngêi lính trẻ trên đờng hành quân, nghe tiÕng gµ g¸y tra chît nhí tíi bµ víi một tình cảm chân thành cảm động. Mét ngêi ch¸u xa nhµ bçng nhí bµ víi cuéc sèng lam lò gi¶n dÞ mµ vÉn ngời sáng một vẻ đẹp tinh thần cảu t×nh bµ ch¸u. - B»ng ViÖt lµ nhµ th¬ trÎ næi tiÕng vµo nh÷ng n¨m 60. Th¬ «ng thêng t¸i hiÖn nh÷ng kØ niÖm cña tuæi th¬, mµ bµi BÕp löa lµ mét trong nh÷ng thµnh c«ng cña «ng. * HS kh¸c nhËn xÐt . *GV : Cñng cè bæ sung. * HS tr×nh bÇy phÇn th©n bµi. * HS nhËn xÐt . *GV : Cñng cè bæ sung.. a. Më bµi: Giíi thiÖu hoµn c¶nh s¸ng t¸c, kh¸i qu¸t néi dung bµi th¬: Lµ lêi cña ngêi ch¸u nãi với bà về những kỉ niệm đầy xúc động của tuæi th¬ vÒ t×nh c¶m bµ ch¸u.. b. Th©n bµi: - Dßng håi tëng cña ngêi ch¸u vÒ bµ vÒ tình bà cháu đợc mở đầu là hình ảnh một bÕp löa cña lµng quª ViÖt Nam thêi th¬ Êu - h×nh ¶nh kh¬i nguån cho c¶m xóc “Mét bÕp löa chên vên s¬ng sím - Chó ý khai th¸c tõ : chên vên, n¾ng Một bếp lửa ấp iu nồng đơm ma...-> gîi bµn tay khÐo lÐo, Êm ¸p vµ Ch¸u th¬ng bµ biÕt mÊy n¾ng ma”. tÊm lßng chi chót cña ngêi nhãm löa. - KØ niÖm thêi Êu th¬ thêng rÊt xa, nhng bao giờ cũng có vẻ đẹp trong sáng nguyên sơ, do đó nó thờng có sức ám ảnh trong.

(38) - Bà dạy bảo, cu mang đùm bọc cháu, bµ nh ngêi mÑ ®Çy yªu th¬ng, bµ lµ chç dùa tinh thÇn cña ch¸u, Bµ v÷ng lßng, b×nh tÜnh, vît mäi khã kh¨n. . .vÉn v÷ng lßng. . .®inh ninh. * HS tr×nh bÇy phÇn KÕt bµi. * HS nhËn xÐt . *GV : Cñng cè bæ sung.. t©m hån: “Lên bốn tuổi cháu đã quen mùi khói.. .......NghÜ l¹i b©y giê sèng mòi cßn cay”. - TiÕp theo lµ kØ niÖm ®Çy ¾p ©m thanh, ¸nh s¸ng vµ nh÷ng t×nh c¶m s©u s¾c xung quanh bÕp löa quª h¬ng. “T¸m n¨m rßng ch¸u cïng bµ nhãm löa... ...Kêu chi hoài trên những cánh đồng xa.” - TiÕp theo lµ µnh ¶nh bÕp löa g¾n liÒn víi những biến cố của đất nớc và ngọn lửa cụ thể đã trở thành biểu tợng của ánh sáng và niÒm tin “Råi sím l¹i chiÒu . . .dai d¼ng” - Từ đó nhà thơ thấu hiểu sự tần tảo hi sinh lín lao cña bµ. “Lận đận đời bà. . . ¤i k× l¹ vµ thiªng liªng . . .” - H×nh ¶nh bÕp löa trë thµnh biÓu tîng cña quê hơng đất nớc, trong đó ngời bà vừa là ngêi nhen löa võa lµ ngêi gi÷ löa vµ truyÒn löa. - Cuối cùng nhà thơ rút ra 1 bài học đạo lí vÒ mèi quan hÖ h÷u c¬ gi÷a qu¸ khø vµ hiÖn t¹i: “Giờ cháu đã đi xa...... S¸ng mai nµy bµ nhãm löa lªn cha”. - NghÖ thuËt: + Lèi diÔn t¶ c¶m xóc th«ng qua dßng håi tëngkÕt hîp miªu t¶, tù sùvµ b×nh luËn. + Tõ ng÷ gîi t¶, h×nh ¶nh mang ý nghÜa biÓu tîng. c. KÕt bµi: Kh¸i qu¸t l¹i néi dung ®É nghÞ luËn. * Yªu cÇu vÒ h×nh thøc: * GV chó ý HS nhËn xÐt c¶ néi dung - Gi÷a c¸c phÇn cÇn cã sù liªn kÕt chÆt và giọng điệu, ngôn ngữ để có bài nói chẽ. - Lêi nãi truyÒn c¶m, m¹ch l¹c. hoµn chØnh. 4. Cñng cè - GV : NhÊn m¹nh viÖc lËp dµn ý. Kh¶ n¨ng liªn kÕt gi÷a c¸c c©u, c¸c ®o¹n trong v¨n b¶n. 5. Híng dÉn häc bµi: - HS đọc, soạn văn bản Những ngôi sao xa xôi. * Rót kinh nghiÖm : Ngµy so¹n: TiÕt 139 + 140 Ngµy gi¶ng:. ViÕt bµi tËp lµm v¨n sè 7 - NghÞ luËn v¨n häc.

(39) I. Môc tiªu bµi häc: 1. KiÕn thøc : ¤n tËp lÝ thuyÕt vµ kÜ n¨ng kiÓu bµi nghÞ luËn vÒ ®o¹n th¬, bµi th¬ . TÝch hîp c¸c v¨n b¶n , tiÕng viÖt. 2. KÜ n¨ng : rÌn luyÖn kÜ n¨ng viÕt bµi v¨n nghÞ luËn nãi chung vµ t¸c ®o¹n th¬, bµi th¬ nãi riªng. 3. Gi¸o dôc : gi¸o dôc ý thøc kØ luËt häc tËp II. ChuÈn bÞ : 1. GV : Đọc tài liệu, nghiên cứu ra đề, đáp án. 2. HS : «n tËp vÒ v¨n nghÞ luËn vÒ ®o¹n th¬, bµi th¬. III. TiÕn tr×nh d¹y häc . 1. ổn định tổ chức . 2.KiÓm tra: * Bớc 1: GV chép đề bài : Những đặc sắc trong bài thơ “Viếng lăng Bác” của Viễn Phơng. * Bíc 2: HS lµm bµi. Yêu cầu chung cần đạt. A. Më bµi: - Giíi thiÖu chung vÒ t¸c gi¶ vµ hoµn c¶nh s¸ng t¸c bµi th¬. - Nhận xét đánh giá chung về bài thơ. B. Th©n bµi: * §¸nh gi¸ néi dung bµi th¬ : - HS ph©n tÝch theo tr×nh tù bµi th¬: + Khổ 1: Từ miền Nam Viễn Phơng mang theo bao tình cảm thắm thiết của đồng bµo vµ chiÕn sÜ ra viÕng l¨ng B¸c Hå kÝnh yªu. + Khæ 2: miªu t¶ c¶nh quan (phÝa ngoµi) l¨ng B¸c , nhµ th¬ t¹o nªn nh÷ng suy nghÜ sâu sắc về phẩm chất tốt đẹp của nhân dân ta. + Khæ 3: Sù vÜnh h»ng , bÊt diÖt cña b¸c. + Khæ 4: C¶m xóc cña nhµ th¬ khi ra vÒ biÕt bao lu luyÕn, buån th¬ng. * NghÖ thuËt : - Ng«n ng÷ tinh tÕ, giµu c¶m xóc. - H×nh ¶nh Èn dô: Hµng tre, mÆt trêi, vÇng tr¨ng. . . - Hình ảnh thơ đẹp, độc đáo. C. KÕt bµi. - Kh¸i qu¸t gi¸ trÞ, ý nghÜa bµi th¬. - Cảm xúc, thái độ của bản thân. * H×nh thøc: - Bài viết đúng thể loại, luận điểm rõ ràng. - Diễn đạt lu loát, chữ viết rõ ràng, không mắc quá 5 lỗi chính tả. - Khuyến khích những bài có cảm nhận sáng tạo, độc đáo. * Bíc 3: Thu bµi. 3. Cñng cè Gv nhận xét, đánh giá chung tiến trình làm bài của HS. 4. Híng dÉn häc bµi. - X©y dung dµn ý cho bµi viÕt. - Soạn bài “Bến quê” (hớng dẫn đọc thêm) * Rót kinh nghiÖm :.

(40) Ngµy so¹n: Ngµy gi¶ng:. Bµi 28 - TiÕt 141. V¨n b¶n : Nh÷ng. ng«i sao xa x«i. (Lª Minh Khuª) I. Môc tiªu bµi häc: 1. Kiến thức : Giúp HS cảm nhận đợc tâm hồn trong sáng, tính cách dũng cảm hồn nhiên trong cuộc sống chiến đấu nhiều gian khổ, hi sinh nhng vẫn lạc quan của ba cô thanh niên xung phong trên cao điểm trên đờng Trờng Sơn thời chống Mĩ. Thấy đợc nét đặc sắc trong kể chuyện, tả nhân vật của tác giả. Tích hợp các văn bản khác. 2. KÜ n¨ng : RÌn luyÖn kÜ n¨ng ph©n tÝch t¸c phÈm truyÖn 3. Gi¸o dôc : Gi¸o dôc t×nh c¶m c¸ch m¹ng. II. ChuÈn bÞ : 1. Gi¸o viªn : - §äc tµi liÖu, nghiªn cøu so¹n bµi ; TËp truyÖn ng¾n Lª Minh Khuª. Bµi h¸t C« g¸i mở đờng. 2. Häc sinh : - §äc, so¹n v¨n b¶n. III. TiÕn tr×nh d¹y häc . 1. ổn định tổ chức . 2. KiÓm tra bµi cò: - KiÓm tra sù chuÈn bÞ cña häc sinh. 3. Bµi míi : Hoạt động 1: Giới thiệu bài - Gv : + Xin mêi c¸c thÇy c« gi¸o vµ c¸c em cïng l¾ng nghe mét giai ®iÖu : Gv mở một đoạn bài hát “Cô gái mở đờng”.

(41) - Gv: Chúng ta đang đợc nghe những giai điệu tha thiết, ngọt ngào nhng không kém phần sôi nổi của bài hát Cô gái mở đờng trên những tuyến đờng Trờng Sơn máu lửa. Bài hát đã làm sống dậy những hồi ức của chiến tranh, những năm tháng hào hùng cña d©n téc víi khÝ thÕ: “XÎ däc Trêng S¬n ®i cøu níc Mµ lßng phíi phíi dËy t¬ng lai” Trong cái hào hứng, sôi nổi của tuổi trẻ, hẳn chúng ta không bao giờ quên đợc hình ảnh của những cô gái thanh niên xung phong đã hiến dâng tuổi thanh xuân cho Tổ quốc. Không biết tự bao giờ họ đã trở thành những ngôi sao luôn toả sáng trên bầu trời đất Việt. Để hiểu rõ hơn vẻ đẹp của những ngôi sao ấy, hôm nay chúng ta sẽ đến với văn bản Những ngôi sao xa xôi của tác giả Lê Minh Khuê. Hoạt động của thày và trò. Néi dung bµi häc. Hoạt động 2 ? Qua sù chuÈn bÞ bµi ë nhµ, em h·y nªu vµi nÐt tiªu biÓu vÒ t¸c gi¶ Lª Minh Khuª? - HS nªu vµi nÐt chÝnh. *GV bæ sung vµi nÐt: (nÕu cÇn) - Lê Minh Khuê là nhà văn nữ đã từng là thanh niên xung phong trên những nẻo đờng Trờng Sơn thêi chèng Mü. - Nh÷ng t¸c phÈm ®Çu tay cña c©y bót n÷ nµy ra mắt vào đầu những năm 70 của thế kỷ XX, đều viết về c/s chiến đấu của chính mình và các đồng đội, đã gây đợc sự chú ý của bạn đọc. - Tõ sau 1975, s¸ng t¸c cña Lª Minh Khuª b¸m sát những biến chuyển của đời sống, đề cập nhiều vấn đề bức xúc của xã hội và con ngời với tinh thần đổi mới mạnh mẽ. - Là một nhà văn có sở trờng về truyện ngắn, với ngòi bút miêu tả tâm lý tinh tế, sắc sảo, đặc biệt là tâm lý nhân vật phụ n÷. - GV bổ sung: - Ngày 7.3.2008, Lê Minh Khuê đợc chọn để trao giải thởng văn học quốc tế mang tªn mét v¨n hµo Hµn Quèc : Byeong-julee (mçi năm chỉ trao cho một nhà văn). Tác phẩm đợc trao giải là: Tuyển tập Những ngôi sao; Trái đất , dòng sông? Văn bản Nhng ngôi sao xa xôi đợc ra đời trong hoµn c¶nh nµo? - HS.. I. Giíi thiÖu t¸c gi¶ t¸c phÈm. 1. T¸c gi¶ : - Lª Minh Khuª sinh n¨m 1949 quª ë TÜnh Gia, Thanh Ho¸. Lµ c©y bót n÷ chuyªn viÕt vÒ truyÖn ng¾n - Trong chiÕn tranh, s¸ng t¸c cña chÞ chñ yÕu viÕt vÒ cuéc sèng chiến đấu của tuổi trẻ trên tuyến đờng Trờng sơn. - Sau n¨m 1975, t¸c phÈm cña chÞ lu«n b¸m s¸t nh÷ng biÕn chuyÓn của đời sống, xã hội, con ngời tronh thời đổi mới. - S¸ng t¸c cña Lª Minh Khuª thÓ hiÖn kh¶ n¨ng miªu t¶ t©m lÝ tinh tế, sắc sảo, đặc biệt là tâm lí phụ n÷.. *GV: ViÕt Nh÷ng ng«i sao xa x«i lóc nhµ v¨n 21 tuổi. Truyện viết về cuộc sống và chiến đấu vô cïng gian khæ cña nh÷ng n÷ thanh niªn xung phong trªn tuyÕn löa Trêng S¬n . Nh÷ng ng«i sao xa x«i cïng víi 1 sè t¸c phÈm nh: Bài thơ về tiểu đội xe không kính Phạm Tiến DuËt), M¶nh tr¨ng cuèi rõng (NguyÔn Minh Châu), Bài ca lái xe đêm (Tố Hữu)... có nhiều điểm gặp gỡ về đề tài, những vẫn có những đặc. 2. T¸c phÈm : Nh÷ng ng«i sao xa x«i (1971) kÓ l¹i cuéc sèng vµ kh¾c ho¹ ch©n dung t©m hån , tÝnh c¸ch cña 3 c« g¸i trÎ - 3 v× sao xa x«i trªn cao ®iÓm Trêng S¬n..

(42) s¾c riªng. Nhng ®iÒu quan träng lµ Lª Minh Khuª đã góp phần xây dựng hoàn chỉnh, trọn vẹn hình ¶nh thÕ hÖ trÎ ViÖt Nam trong cuéc kh¸ng chiÕn vĩ đại của dân tộc. - VB trong SGK cã lîc ®i mét sè ®o¹n nhng vÉn không ảnh hởng gì đến nội dung của truyện ngắn. * GV hớng dẫn đọc: đọc với giọng diễn cảm, tâm II. Đọc và tìm hiểu chú thích. tình thể hiện đợc tình cảm của nhân vật. Phân biệt 1. Đọc lời kể và đối thoại ngắn gọn giữa các nhân vật. - GV đọc từ đầu -> điện thoại trong hang. - HS đọc nối tiếp cho đến hết. - Gv tãm t¾t phÇn ch÷ nhá ë cuèi truyÖn: Truyện khép lại khi một cơn ma đá bất chợt đến rồi lại bất chợt tạnh khiến Phơng Định bỗng nhớ về bao nhiêu kỉ nịêm êm đềm ở thủ đô, nơi có nh÷ng ng«i sao xa x«i trªn bÇu trêi thµnh phè, giê ®©y ®ang xo¸y m¹nh nh sãng trong lßng c«. ? Tãm t¾t néi dung ®o¹n trÝch truyÖn ? - Gäi mét HS tãm t¾t. - GV cã thÓ tãm t¾t bæ sung nh sau: (nÕu cÇn) 3 n÷ thanh niªn xung phong lµm thµnh 1 tæ trinh sát mặt đờng tại 1 trọng điểm trên tuyến đờng Trờng Sơn(559). Họ gồm 2 cô gái trẻ, tổ trởng là chị Thao lớn tuổi hơn 1 chút. Nhiệm vụ của họ là quan sát địch ném bom. đo khối lợng đất đá phải san lấp, đánh đấu vị trí các trái bom cha nổ vµ ph¸ bom. Hä ph¶i thêng xuyªn ch¹y trªn cao điểm giữa ban ngày và ban đêm và máy bay địch cã thÓ Ëp xuèng bÊt cø lóc nµo. §Æc biÖt hä ph¶i đối mặt với thần chết trong mỗi lần phá bom. Họ ë trong 1 c¸i hang díi ch©n 1 cao ®iÓm, t¸ch xa đơn vị . Cuộc sống của 3 cô gái giữa chiến trờng vÉn cã nh÷ng gi©y phót thanh th¶n, m¬ méng vµ đặc biệt họ rất gắn bó, yêu thơng nhau. Mỗi ngời 1 cá tính, đặc biệt là Phơng Định - nhân vật chính, c« g¸i giµu xóc c¶m, hay m¬ méng, hån nhiªn vµ luôn nhớ về kỉ niệm với gia đình và thành phố th©n yªu cña m×nh. Cuèi truyÖn, t¸c gi¶ miªu t¶ tâm trạng và hành động của 3 cô gái trong 1 lần ph¸ bom, Nho bÞ th¬ng vµ sù s¨n sãc lo l¾ng cña 2 ngêi. * GV híng dÉn HS t×m hiÓu phÇn chó thÝch. ? ë phÇn ®Çu truyÖn nh©n vËt Ph¬ng §Þnh cã kÓ : Chóng t«i ë trong mét c¸i hang díi ch©n cao 2. Chó thÝch ®iÓm, vËy em hiÓu cao ®iÓm lµ g× ? - HS tr¶ lêi. ? Nơi đợc xác định là có vai trò quan trọng so với những điểm, nơi khác đợc gọi là gì ? - Träng ®iÓm..

(43) *GV : Ngoµi nh÷ng chó thÝch chóng ta võa t×m hiÓu cßn cã mét sè chó thÝch kh¸c chóng ta sÏ kÕt hîp t×m hiÓu khi ®i ph©n tÝch v¨n b¶n. ? V¨n b¶n Nh÷ng ng«i sao xa x«i sö dông phong III. T×m hiÓu v¨n b¶n. thức biểu đạt nào? - Tù sù kÕt hîp víi miªu t¶ vµ biÓu c¶m. ? Truyện đợc kể theo ngôi thứ mấy? Qua lời kể cña ai? - Truyện đợc trần thuật từ ngôi thứ nhất, qua lời kÓ cña nh©n vËt Ph¬ng §Þnh. ? Chän vai kÓ nh vËy cã t¸c dông g× trong viÖc thÓ hiÖn néi dung truyÖn? -> T¹o ®iÒu kiÖn biÓu hiÖn s©u s¾c thÕ giíi néi t©m nh©n vËt. C©u chuyÖn trë nªn ch©n thùc h¬n. H? Em hãy xác định bố cục của văn bản ? - 3 phÇn : + P1: Tõ ®Çu -> “ng«i sao trªn mò” : Ph¬ng §Þnh kÓ vÒ c«ng viÖc vµ cuéc sèng cña b¶n thân và tổ ba cô trinh sát mặt đờng. + P2: TiÕp -> “ChÞ Thao b¶o “ : Mét lÇn ph¸ bom, Nho bÞ th¬ng, hai chÞ em lo l¾ng s¨n sãc. + P3: Cßn l¹i : Sau phót hiÓm nguy, hai chÞ em nèi nhau h¸t. NiÒm vui cña ba ngêi tríc tríc trËn ma đá đột ngột. * GV: TruyÖn viÕt vÒ chiÕn tranh, cã nh÷ng chi tiết, sự việc về bom đạn, chiến đấu, hi sinh, mất m¸t nhng chñ yÕu vÉn híng vµo thÕ giíi néi t©m làm hiện lên vẻ đẹp tâm hồn của con ngời trong chiến tranh -> tất cả những điều đó đã tạo đợc hiÖu qu¶ lµ nhê vµo ng«i kÓ. 1. H×nh ¶nh tæ n÷ thanh niªn ? Qua lời kể của nhân vật Phơng Định, truyện đã xung phong trinh sát mặt đờng. tËp trung lµm næi bËt h×nh ¶nh nµo? * GV: Vậy thì tổ nữ thanh niên xung phong đã sống, chiến đấu và làm việc nh thế nào, cô cùng a. Hoàn cảnh sống và chiến đấu c¸c em ®i vµo phÇn (a) ? 3 c« g¸i thanh niªn xung phong sèng vµ chiÕn - ë trong 1 c¸i hang díi ch©n cao đấu trong hoàn cảnh nh thế nào ? ®iÓm, gi÷a mét vïng träng ®iÓm trên tuyến đờng Trờng Sơn * Hä ë trªn 1 cao ®iÓm gi÷a 1 vïng träng ®iÓm trên tuyến đờng Trờng Sơn- con đờng huyết mạch, con đờng nối hậu phơng miền Bắc với tiền tuyến lớn miền Nam, con đờng trọng yếu của cuộc chiÕn tranh nh©n d©n thÇn th¸nh. ? Vùng trọng điểm đó đợc hiện ra qua những chi + Đờng bị đánh lở loét + Hai bên đờng không có lá xanh tiÕt nµo? + Th©n c©y bÞ tíc kh« ch¸y... -> BÞ tµn ph¸ d÷ déi..

(44) ? Em h×nh dung ra c¶nh tîng ë ®©y nh thÕ nµo? - HS * GV bình: ở vùng trọng điểm đó máy bay giặc Mỹ đánh phá dữ dội, bom đạn trút xuống nh ma cả ngày lẫn đêm, con đờng bị xới nát hàng vạn hàng nghìn tấn bom của địch. Khung cảnh xung quanh n¬i hä ë gîi cho ta cã c¶m gi¸c vÒ 1 kh«ng gian mà sự sống đã bị huỷ diệt: Đờng bị đánh lở loét, màu đất đỏ, trắng lẫn lộn, 2 bên đờng kh«ng cã l¸ xanh, th©n c©y bÞ tíc kh« ch¸y. Cã biết bao dấu tích, hậu quả của bom đạn còn in dấu n¬i ®©y: nh÷ng rÔ c©y n»m l¨n lãc, ngæn ngang những hòn đá to, 1 vài cái thùng xăng hoặc thành ô tô méo mó, han gỉ nằm trong đất. Nh÷ng h×nh ¶nh Êy gîi cho ta hiÖn thùc cña cuéc chiÕn tranh vµ hoµn c¶nh sèng kh¾c nghiÖt cña 3 n÷ thanh niªn xung phong. (TÝch hîp gi¸o dôc vÒ m«i trêng) ? Sèng trong hoµn c¶nh nh vËy, cßn c«ng viÖc cña - C«ng viÖc : hä ra sao? + Cã bom næ -> ch¹y lªn ®o khèi lợng đất lấp vào hố bom + §Õm bom cha næ, ph¸ bom. ? Em cã nhËn xÐt g× vÒ c«ng viÖc cña hä? -> hÕt søc nguy hiÓm, rÊt c¨ng thẳng và luôn phải đối mặt với thÇn chÕt . *GV b×nh: Qu¶ thËt c«ng viÖc cña hä v« cïng nguy hiÓm vµ gian khæ. Hä ph¶i ch¹y trªn cao ®iÓm gi÷a ban ngµy, ph¬i m×nh ra gi÷a vïng träng điểm đánh phá của máy bay địch, từng giờ đối mặt với bom rơi đạn nổ. Khi có bom nổ thì chạy lên đo khối lợng đất lấp vào hố bom, đếm bom cha næ vµ nÕu cÇn th× ph¸ bom. Hä bÞ bom vïi lu«n. ThÇn chÕt lÈn trong ruét nh÷ng qu¶ bom. Thần kinh căng nh chão. Trong lúc đơn vị TNXP thờng “ra đờng vào lúc mặt trời lặn, và làm việc có khi suốt đêm” thì tổ trinh sát này lại “chạy trªn cao ®iÓm c¶ ban ngµy” díi c¸i nãng trªn 30 độ. Từ cao điểm trở về hang, cô nào cũng chỉ thấy “hai con m¾t lÊp l¸nh”, “hµm r¨ng lo¸ lªn” khi cêi, cßn khu«n mÆt th× “lem luèc”. Ph¬ng §Þnh còn 1 vết thơng cha lành miệng ở đùi. Ngay cái tên “Tổ trinh sát mặt đờng” cũng gợi sự khát khao lµm nªn nh÷ng sù tÝch anh hïng. ? Sèng ë mét n¬i bÞ tµn ph¸ d÷ déi, hä l¹i s½n sàng làm một công việc rất nguy hiểm. Từ đó em có suy nghĩ gì về hoàn cảnh sống và chiến đấu cña nh÷ng c« g¸i thanh niªn xung phong trong cuéc kh¸ng chiÕn chèng Mü cøu níc cña d©n téc ta? - HS béc lé..

(45) - GV: Điều quan trọng là 3 cô gái ấy đã dám biến c«ng viÖc nguy hiÓm ®ang lµm trë thµnh c«ng viÖc b×nh thêng h»ng ngµy, hä s½n sµng vît qua mäi khã kh¨n nguy hiÓm v× mét ngµy mai chiÕn th¾ng. Cã lÏ v× thÕ mµ khi nãi vÒ truyÖn ng¾n Nh÷ng ng«i sao xa x«i cña m×nh nhµ v¨n Lª Minh Khuê đã tâm sự: Tôi đã viết truyện bằng kỉ niệm, kÝ øc vµ t×nh yªu Hµ Néi vµ t«i thÊy m×nh thËt hạnh phúc vì đã đợc sống trong thời đại ấy. =>Vậy thì điều gì đã giúp 3 cô gái ở tổ trinh sát mặt đờng này vợt qua những khó khăn nguy hiểm vµ ë hä cã nh÷ng phÈm chÊt chung vµ c¸ tÝnh riªng nh thÕ nµo, chóng ta sÏ t×m hiÓu tiÕp ë tiÕt sau. 4. Cñng cè . - GV kh¸i qu¸t néi dung trong bµi häc: VÒ t¸c gi¶, t¸c phÈm vµ môc 1. 5. Híng dÉn häc bµi: - ChuÈn bÞ tèt cho tiÕt 2. * Rót kinh nghiÖm :. Ngµy so¹n: Ngµy gi¶ng:. Bµi 28 - TiÕt 142. V¨n b¶n : Nh÷ng. ng«i sao xa x«i - TiÕt 2-. ( Lª Minh Khuª ) I. Môc tiªu bµi häc:.

(46) 1. Kiến thức : Giúp HS cảm nhận đợc tâm hồn trong sáng, tính cách dụng cảm hồn nhiên trong cuộc sống chiến đấu nhiều gian khổ, hi sinh nhng vẫn lạc quan của ba cô thanh niên xung phong trên cao điểm trên đờng Trờng Sơn thời chống Mĩ. Thấy đợc nét đặc sắc trong kể chuyện, tả nhân vật của tác giả. Tích hợp các văn bản khác. 2. KÜ n¨ng : rÌn luyÖn kÜ n¨ng ph©n tÝch t¸c phÈm truyÖn 3. Gi¸o dôc : gi¸o dôc t×nh c¶m c¸ch m¹ng. II. ChuÈn bÞ : 1. GV : §äc tµi liÖu, nghiªn cøu so¹n bµi ; TËp truyÖn ng¾n Lª Minh Khuª, Bµi h¸t Cô gái mở đờng. 2. HS : §äc, so¹n tiÕt 2. III. TiÕn tr×nh d¹y häc . 1. ổn định tổ chức . 2. KiÓm tra bµi cò: ? Tãm t¾t t¸c phÈm Nh÷ng ng«i sao xa x«i ? 3. Bµi míi : Hoạt động 1: Giới thiệu bài Tõ phÇn kiÓm tra bµi cò GV dÉn d¾t vµo tiÕt 2. Hoạt động 2. III. T×m hiÓu v¨n b¶n. 1. H×nh ¶nh tæ thanh niªn xung phong trinh sát mặt đờng. a. Cuộc sống và chiến đấu. b.PhÈm chÊt chung cña 3 c« g¸i:. ? Qua lêi kÓ, tù nhËn xÐt vµ nhËn xÐt cña Phơng Định về bản thân với 2 đồng đội, em h·y t×m ra nh÷ng nÐt tÝnh c¸ch, phÈm chÊt chung cña hä? + §Òu lµ nh÷ng c« g¸i cßn rÊt trÎ, cã c¸ tÝnh. + Cã tinh thÇn tr¸ch nhiÖm , tù gi¸c rÊt cao, quyÕt t©m hoµn thµnh mäi nhiÖm vô đợc phân công. + Tinh thÇn dòng c¶m, kh«ng ng¹i khã kh¨n nguy hiÓm. + Tình đồng chí, đồng đội keo sơn gắn bã. + Hay xúc động, nhiều mộng mơ, thích làm đẹp cho cuộc sống của mình dù - Nho thÝch thªu thïa , Thao ch¨m chÐp trong hoµn c¶nh khã kh¨n ¸c liÖt. bµi h¸t, §Þnh thÝch ng¾m m×nh trong g¬ng, bã gèi méng m¬ vµ h¸t. ? T×m dÉn chøng lµm s¸ng tá nh÷ng phÈm chÊt trªn? - Tinh thÇn tr¸ch nhiÖm, dòng c¶m: bom næ ch¹y lªn ngay, biÕt kh¾p xung quanh cã bom cha næ vÉn ch¹y; khi ph¸t hiÖn cã 4 quả bom nổ chậm đợc phân công họ lao vµo lµm ngay, nghe thæi cßi hä s½n sµng ch©m ngßi. - G¾n bã yªu th¬ng nhau: sèng víi nhau rÊt vui vÎ , khi Nho bÞ th¬ng chÞ Thao nghÑn nhµo. Ph¬ng §Þnh bÕ Nho röa vµ.

(47) b¨ng bã vÕt th¬ng. . . -> đó là những phẩm chất vừa bình dị, hån nhiªn, l¹c quan cña thÕ hÖ trÎ ViÖt Nam trong thêi k× chiÕn tranh chèng Mü. ? Ngoa× nh÷ng phÈm chÊt chung em thấy mỗi nhân vật đều đợc tác giả xây dùng víi nh÷ng tÝnh c¸ch riªng . Em h·y chØ ra c¸ tÝnh cña tõng ngêi ?.  Đó là phẩm chất cao đẹp của thế hệ trẻ ViÖt Nam trong cuéc kh¸ng chiÕn chèng MÜ . - C¸ tÝnh riªng: + Ph¬ng §Þnh : c« g¸i trÎ Hµ Néi nh¹y c¶m vµ l·ng m¹n. + Chị Thao : nhiều dự định cho tơng lai, b¶n lÜnh, quyÕt liÖt, nhng sî m¸u ch¶y. + Nho : bíng bØnh, m¹nh mÏ, thÝch thªu thïa.. - Sau c«ng viÖc chÞ Thao thÝch nghe h¸t, chÐp nhiÒu bµi h¸t (3 quyÓn sæ) dï chÞ h¸t nh¹c sai bÐt. - Nghe hiÖu lÖnh “ThÕ nµo, chuÈn bÞ th«i chø -> cuén trßn gèi, cÊtt nhanh vµo tói, chôp mò s¾t lªn ®Çu, sau khi lªn cao ®iÓm, xuèng t¾m ë díi suèi mÆc dï khóc suối đó cũng hay có bom nổ chậm. ? Cho biÕt c¸ch t¶ cña t¸c gi¶ nh vËy cã t¸c dông nh thÕ nµo ?  C¸ch t¶ lµm cho c©u chuyÖn thªm sinh động. ? Nhân vật nào đợc tác giả tập trung thể c. Nhân vật Phơng Định. hiện sinh động nhất? - “T«i lµ c« g¸i kh¸. . .nh×n xa x¨m”, ? Phơng Định tự quan sát và đánh giá m×nh ntn? - C« g¸i Hµ Néi, cã mét thêi sinh viªn v« ? Thêi trÎ c« cã cuéc sèng nh thÕ nµo ? t hån nhiªn bªn mÑ trong c¨n buång nhá ở một đờng phố im lặng. ? Khi vµo chiÕn trêng c« sèng ra sao? c« có gì thay đổi? - Vµo chiÕn trêng ¸c liÖt nhng c« vÉn hån nhiên yêu đời, với những mơ ớc về tơng lai. - Ngêi giÇu c¶m xóc hay m¬ méng, thÝch h¸t vµ lµm ®iÖu mét chót tríc c¸c chµng lính trẻ. Luôn quan tâm đến hình thức. - Yêu mến đồng đội, những chiến sỹ có ? Trong quan hệ với đồng đội cô tỏ ra là ngôi sao trên mũ. ngêi nh thÕ nµo ?  ThÕ giíi t©m hån Ph¬ng §Þnh thËt ? Em cã nhËn xÐt chung g× vÒ thÕ giíi phong phó, trong s¸ng. t©m hån Ph¬ng §Þnh. - Ta kh«ng thÊy nh÷ng b¨n kho¨n day døt trong ý nghÜ vµ t×nh c¶m cña c« g¸i nµy. Thể hiện cách nhìn thiên về cái tốt đẹp , ? NÐt næi bËt ë Ph¬ng §Þnh lµ g×?.

(48) trong sáng của nhà văn. Đó cũng là phơng hớng chủ đạo trong văn học giai ®o¹n chèng Mü XÎ däc Trêng S¬n ®i cøu níc Mµ lßng ph¬i phíi dËy t¬ng lai” 2 . §Æc ®iÓm nghÖ thuËt kÓ chuyÖn. (Tè H÷u) - KÓ chuyÖn ë ng«i thø nhÊt ? Nêu những yếu tố nghệ thuật đã góp - Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật tinh phÇn thÓ hiÖn néi dung truyÖn ng¾n? tÕ. - Giäng ®iÖu , ng«n ng÷, gi¶n dÞ, tù nhiªn, gÇn víi khÈu ng÷, trÎ trung vµ cã chÊt n÷ tÝnh. ? NhËn xÐt vÒ ng«n ng÷, giäng ®iÖu? ? Nh÷ng biÖn ph¸p nµy cã t¸c dông g× trong viÖc thÓ hiÖn néi dung VB? - Thể hiện rõ nội dung VB, đặc biệt khắc häa t©m hån trong s¸ng, l¹c quan cña 3 IV . Tæng kÕt. c« g¸i TNXP 1. Néi dung. - Ca ngîi nh÷ng c« g¸i thanh niªn xung ? Hãy khái quát những đặc sắc của phong trên những nẻo đờng Trờng Sơn thêi chèng MÜ : t©m hån trong s¸ng ,hån truyÖn (VÒ néi dung vµ nghÖ thuËt) ? nhiªn, dòng c¶m. 2. NghÖ thuËt : - KÓ chuyÖn ë ng«i thø nhÊt - NghÖ thuËt miªu t¶ t©m lÝ nh©n vËt. - Giäng ®iÖu , ng«n ng÷, gi¶n dÞ, tù nhiªn, ®Ëm chÊt khÈu ng÷. * Ghi nhí (sgk) -1 HS đọc ghi nhớ. Dặn học thuộc.. V. LuyÖn tËp.. - Chia líp thµnh 2 nhãm. Mçi nhãm thùc hiÖn 1 phÇn. 4. Cñng cè . - Chiến tranh đã qua đi, sau 3 thập kỷ đọc truyện Những ngôi sao xa xôi, ta nh đợc sống lại những năm tháng hào hùng của đất nớc. Nh÷ng Ph¬ng §Þnh gÇn xa vÉn táa s¸ng hån ta víi bao ngìng mé. 5. Híng dÉn häc bµi: - Vì sao tác giả lại đặt tên văn bản là những ngôi sao xa xôi? - Chuẩn bị cho chơng trình địa phơng. * Rót kinh nghiÖm :.

(49) Ngµy so¹n: Ngµy gi¶ng:. Bµi 27 - TiÕt 143. ¤n tËp phÇn TiÕng ViÖt (TiÕt 1) I. Môc tiªu bµi häc: 1. KiÕn thøc : HÖ thèng ho¸ kiÕn thøc vÒ Khëi ng÷ vµ c¸c thµnh phÇn biÖt lËp; liªn kÕt c©u vµ liªn kÕt ®o¹n v¨n; nghÜa têng minh vµ nghÜa hµm ý. TÝch hîp c¸c v¨n b¶n vµ tËp lµm v¨n. 2. KÜ n¨ng : rÌn luyÖn kÜ n¨ng sö dông c¸c thµnh phÇn c©u, nghÜa têng minh vµ hµm ý. 3. Gi¸o dôc : gi¸o dôc ý thøc giao tiÕp cã v¨n ho¸ II. ChuÈn bÞ : 1. GV : §äc tµi liÖu, nghiªn cøu so¹n bµI, lÊy thªm VD ngoµi sgk 2. HS : ¤n tËp phÇn lý thuyÕt. III. TiÕn tr×nh d¹y häc. 1. ổn định tổ chức . 2. KiÓm tra bµi cò : KT phÇn chuÈn bÞ cña HS 3. Bµi míi : Hoạt động 1: Giới thiệu bài Gv giíi thiÖu vÒ giíi h¹n néi dung «n tËp trong 2 tiÕt. Hoạt động của thầy và trò Hoạt động 2. Néi dung I. Khëi ng÷ vµ c¸c thµnh phÇn biÖt lËp. 1. Lý thuyÕt. ? ThÕ nµo lµ khëi ng÷ ? * Khởi ngữ: Là thành phần câu đứng trớc CN để nêu lên đề tài đợc nói đến trong - Tríc khëi ng÷ cã thÓ thªm c¸c quan hÖ c©u. tõ. ? ThÕ nµo lµ thµnh phÇn biÖt lËp? * TP biÖt lËp: Lµ thµnh phÇn kh«ng tham gia vào việc diễn đạt nghĩa sự việc của c©u. -TP t×nh th¸i. -Thµnh phÇn c¶m th¸n. -TP gọi đáp. -TP phô chó. 2. Bµi tËp: *GV nªu yªu cÇu vµ híng dÉn HS lµm. Bµi 1: Gäi tªn c¸c thµnh phÇn c©u. a, X©y c¸i l¨ng Êy -> Khëi ng÷. b, Dêng nh -> TP T×nh th¸i. c, Nh÷ng ngêi con g¸i..nh×n ta nh vËy -> thµnh phÇn phô chó. d, Tha «ng.

(50) -> gọi đáp. VÊt v¶ qu¸ -> Thµnh phÇn c¶m th¸n. * B¶ng tæng kÕt vÒ khëi ng÷ vµ c¸c thµnh phÇn biÖt lËp : * Yªu cÇu HS lËp b¶ng theo mÉu. Khëi ng÷ X©y c¸i l¨ng Êy. Thµnh phÇn biÖt lËp. T×nh th¸i Dêng nh. C¶m th¸n VÊt v¶ qu¸. Gäi Phô chó -đáp Tha Nh÷ng... «ng nh vËy. Bµi 2. VD ®o¹n v¨n : *GV : Gîi ý HS viÕt . BÕn quª lµ mét c©u chuyÖn vÒ cuéc -HS trình bày kết quả của mình. Gv đời - Cuộc đời vốn rất bình lặng quanh nhËn xÐt, cho ®iÓm. ta- Víi nh÷ng nghÞch lÝ kh«ng dÔ g× ho¸ gi¶i. H×nh nh trong cuéc sèng h«m nay, chúng ta có thể gặp gỡ ở đâu đó giống nh hoÆc gÇn nh sè phËn cña nh©n vËt NhÜ trong c©u chuyÖn cña NguyÔn Minh Ch©u? Ngêi ta cã thÓ m¶i mª kiÕm danh kiếm lợi để rồi rong ruổi hết cuộc đời. Vì một lí do nào đó phải nằm bẹp dí mét chç, con ngõ¬i míi chît nhËn ra rằng: gia đình chính là nơi cuối cùng tiễn đa ta về nơi vĩnh hằng của cuộc đời m×nh. II. Liªn kÕt c©u vµ liªn kÕt ®o¹n v¨n 1. Lý thuyÕt. ? Liên kết câu và liên kết đoạn văn đợc - Về nội dung. biÓu hiÖn ë nh÷ng mÆt nµo vµ biÓu hiÖn - VÒ h×nh thøc. cô thÓ ntn? - HS diễn giải đầy đủ về cả 2 mặt: Nội dung vµ h×nh thøc. 4. Cñng cè - GV kh¸i qu¸t néi dung luyÖn tËp. 5. Híng dÉn häc bµi : - ChuÈn bÞ tiÕp cho tiÕt 2 * Rót kinh nghiÖm :.

(51) Ngµy so¹n: Ngµy gi¶ng:. Bµi 27 - TiÕt 144. ¤n tËp phÇn TiÕng ViÖt (TiÕt 2) I. Môc tiªu bµi häc: 1. KiÕn thøc : HÖ thèng ho¸ kiÕn thøc vÒ Khëi ng÷ vµ c¸c thµnh phÇn biÖt lËp; liªn kÕt c©u vµ liªn kÕt ®o¹n v¨n; nghÜa têng minh vµ nghÜa hµm ý. TÝch hîp c¸c v¨n b¶n vµ tËp lµm v¨n. 2. KÜ n¨ng : rÌn luyÖn kÜ n¨ng sö dông c¸c thµnh phÇn c©u, nghÜa têng minh vµ hµm ý. 3. Gi¸o dôc : Gi¸o dôc ý thøc giao tiÕp cã v¨n ho¸ II. ChuÈn bÞ : 1. Gi¸o viªn : - §äc tµi liÖu, nghiªn cøu so¹n bµi, lÊy thªm VD ngoµi sgk 2. Häc sinh : - ¤n tËp phÇn lý thuyÕt. III. TiÕn tr×nh d¹y häc. 1. ổn định tổ chức . 2. KiÓm tra bµi cò : KT phÇn chuÈn bÞ cña HS 3. Bµi míi : Hoạt động 1: Giới thiệu bài Gv giíi thiÖu vÒ giíi h¹n néi dung «n tËp trong tiÕt 2. Hoạt động của thày và trò. *Gv nªu yªu cÇu vµ híng dÉn HS lµm.. Néi dung bµi häc II. Liªn kÕt c©u vµ liªn kÕt ®o¹n v¨n 2.Bµi tËp Bµi1. a, Sö dông phÐp nèi : nhng , nhng råi, vµ..

(52) - GV híng dÉn lµm theo mÉu. - HS lªn b¶ng lµm.. * HS đọc và nêu sự liên kết đó.GV nhận xÐt.. b, Sö dông phÐp lÆp tõ vùng: c« bÐ- c« bÐ. Phép thế đại từ : c« bÐ- nã. c, Sử dụng phép thế đại từ: thÕ Bµi 2. PhÐp liªn kÕt LÆp đồng ThÕ Nèi tõ nghÜa, ng÷ tr¸i nghÜa vµ liªn tëng Tõ C« - C« Nhng, ng÷ t- bÐ bÐnhng ¬ng nã råi, vµ øng - thÕ Bµi 3:. Bµi tËp bæ sung: - NhËn xÐt vÒ sù liªn kÕt c©u trong ®o¹n - Líp anh cha ®Çy 40 häc trß, lò choai v¨n. choai Êy khiÕn anh võa yªu quý, võa sî h·i. -> PhÐp thÕ - TiÕng h¸t cña c¸c em lan xa trªn c¸c cánh đồng bay theo gió. Tiếng hát trong nh nh÷ng giät s¬ng trªn bê cá. ->LÆp tõ vùng. III. NghÜa têng minh vµ hµm ý. 1. Lý thuyÕt. ? ThÕ nµo lµ nghÜa têng minh vµ hµm ý? Điều kiên để sử dụng hàm ý? 2. Bµi tËp. Bµi 1: * HS đọc mẩu chuyện “Chiếm hết chỗ” trong SGK . ? T×m c¸c c©u in ®Ëm trong v¨n b¶n ? ? Hàm ý của các câu đó là gì?. ? T×m c¸c c©u in ®Ëm trong v¨n b¶n ? ? Hàm ý của các câu đó là gì?. Hµm ý cña c©u: ë díi Êy chiÕm hÕt c¶ chç t«i råi-> §Þa ngôc míi chÝnh lµ n¬i dµnh cho c¸c «ng.(ngêi nhµ giµu) Bµi2 : a, Câu : Tớ thấy họ ăn mặc rất đẹp. + §éi bãng huyÖn ch¬i kh«ng hay.

(53) + HoÆc :T«i kh«ng muèn b×nh luËn vÒ viÖc nµy. ? Hàm ý đã tạo ra bằng cách cố ý vi ph¹m ph¬ng ch©m héi tho¹i nµo? - Ngêi nãi cè ý vi ph¹m ph¬ng ch©m quan hÖ. b, C©u : Tí b¸o cho Chi råi + T«i cha b¸o cho Nam vµ TuÊn. - Ngêi nãi cè ý vi ph¹m ph¬ng ch©m vÒ lîng. Bµi 3 : ? Viết 1 đoạn đối thoại trong đó có sử dông hµm ý. - Hoạt động nhóm. - KiÓm tra kÕt qu¶ cña häc sinh. - GV cha bµi vµ ®a ra kÕt luËn. 4. Cñng cè - Gv tæng kÕt néi dung «n tËp trong 2tiÕt. 5. Híng dÉn häc bµi: - HS so¹n: PhÇn luyÖn nãi nghÞ luËn vÒ mét ®o¹n th¬, bµi th¬. * Rót kinh nghiÖm :. Ngµy so¹n:.................... Ngµy gi¶ng:……………. Bµi 28 – TiÕt 145. Chơng trình địa phơng ( PhÇn tËp lµm v¨n ) I. Môc tiªu bµi häc: 1. Kiến thức : ôn lại kiến thức về văn nghị luận nói chung và nghị luận một hiện tợng đời sống xã hội nói riêng. 2. KÜ n¨ng : rÌn luyÖn kÜ n¨ng quan s¸t thùc tÕ vµ biÕt viÕt bµi nghÞ luËn vÒ mét vÊn đề của địa phơng. 3. Gi¸o dôc : gi¸o dôc ý thøc vÒ quyÒn vµ nghÜa vô cña c«ng d©n - häc sinh. II. ChuÈn bÞ : 1. Gi¸o viªn : - Giáo án, đọc các tài liệu liên quan tới nội dung bài học, Xem xét các bài viết của HS.

(54) 2. Häc sinh : - Xem lại bài tập đã làm. III. TiÕn tr×nh d¹y häc. 1. ổn định tổ chức . 2. KiÓm tra bµi cò : 3. Bµi míi : Hoạt động của thầy và trò Hoạt động 1 : Trình bày trước tổ GV kieåm tra phaàn chuaån bò cuûa hoïc sinh Các nhóm trưởng báo cáo phần chuẩn bị của nhoùm mình (Nhắc lại nội dung đã chuẩn bị ở tiết 101). Néi dung I. Cñng cè kiÕn thøc : - Nh¾c l¹i nh÷ng yªu cÇu cña bµi nghÞ luËn vÒ mét sî viÖc hiÖn tîng đời sống. II. LuyÖn tËp : * Xác định những sự việc hiện tợng đời sống trong thực tế ở địa phơng. * Trình bày những sự việc hiện tợng đời sống trong thực tế ở địa phơng theo yêu cầu. * Về nội dung : Nêu đợc sự việc hiện tợng nổi bật trong đời sống thực tế ở địa phơng với nhng chứng cứ cụ thể, nhận xét đánh giá thoả đáng, giải pháp, có căn cứ thực hiÖn. * Về hình thức : bài viết đợc trình bµy theo bè côc 3 phÇn chÆt chÏ, lập luận chặt chẽ, diễn đạt mạch lạc râ rµng. 1. Yêu cầu của đề : NghÞ luËn vÒ mét sù viÖc, hiÖn tîng nào đó đáng quan tâm ở địa phơng. 2. C¸ch lµm : ? ở địa phơng em, em thấy vấn đề nào cần - Vấn đề môi trờng: phải bàn bạc trao đổi thống nhất thực hiện để + HËu qu¶ cña viÖc ph¸ rõng  lò lôt, mang l¹i lîi Ých chung cho mäi ngêi? h¹n h¸n… - Vấn đề môi trờng + HËu qu¶ cña viÖc chÆt ph¸ c©y ? Vậy khi viết về vấn đề môi trờng thì cần viết xanh  ô nhiễm bầu không khí. vÒ nh÷ng khÝa c¹nh nµo? + HËu qu¶ cña r¸c th¶i bõa b·i  khã tiªu hñy. - Vấn đề quyền trẻ em. + Sự quan tâm của chính quyền địa - Vấn đề về quyền trẻ em phơng đến trẻ em (xây dựng, sửa ch÷a trêng häc…). ? Khi viết về vấn đề này thì thực tế ở địa ph+ Sự quan tâm của nhà trờng đến ơng em cần đề cập đến những khía cạnh nào? trẻ em (xây dựng khung cảnh s ph¹m phï hîp..) + Sự quan tâm giúp đỡ của gia đình. - Vấn đề xã hội: - Vấn đề về xã hội + Sự quan tâm giúp đỡ đối với các gia đình thuộc diện chính sách + Nh÷ng tÊm g¬ng s¸ng trong thùc ? Khi viết về vấn đề này ta cần khai thác tế(về lòng nhân ái, đức hi sinh …).

(55) những khía cạnh nào ở địa phơng mình?. * Xác định cách viết : - Yªu cÇu vÒ néi dung ? Vậy khi viết bất cứ một vấn đề gì ta cần phải + Sự việc hiện tợng đợc đề cập phải mang tÝnh phæ biÕn trong x· héi đảm bảo những yêu cầu gì ? + Ph¶i trung thùc cã tÝnh x©y dùng, vÒ néi dung? kh«ng s¸o rçng + Phân tích nguyên nhân phải đảm b¶o tÝnh kh¸ch quan vµ cã søc thuyÕt phôc + Phải có đủ luận điểm, luận cứ, lập luËn. - Yªu cÇu vÒ h×nh thøc: + Phải đủ bố cục ba phần (MB, TB, ? VËy bè côc cña mét v¨n b¶n cÇn cã mÊy phÇn? Lµ nh÷ng phÇn nµo? §Ó lµm râ nh÷ng KB). + Néi dung bµi viÕt gi¶n dÞ dÔ hiÓu phần đó cần trình bày ra sao? tr¸nh dµi dßng - Chọn một sự việc, hiện tượng maø baûn thaân thaáy caàn phaûi vieát GV cho HS trao đổi trong tổ để các em tự bài nghị luận nhất. chọn ra một bài viết mà theo các em đã đề - Nhận định được đúng tình hình, không nói quá hoặc giảm nhẹ. cập đến vấn đề đáng quan tâm nhất. - Bày tỏ thái độ phải dựa trên lập trường tiến bộ, không vì mục đích caù nhaân. - Bài viết khoảng 1500 chữ, bố cục hoàn chỉnh, phép lập luận phù hợp. - Tuyệt đối không ghi tên người, teân ñòa chæ thaät, neáu vi phaïm seõ bò pheâ bình. - Tuyệt đối không mượn bài của baïn khaùc cheùp laïi. II/ Trình bày trước lớp Hoạt động 2 : Trình bày trước lớp + Bước 1: -Hoïc sinh nhaéc laïi yeâu caàu cuûa tieát luyeän noùi - Về hình thức : Nói to, rõ ràng, thay đổi ngữ điệu nếu khi cần. Tư thế tự tin, biết quan sát - Về nội dung: Nói đúng trọng tâm, có sự liên kết giữa các phần, các ý.

(56) + Bước 2: Hs tập nói trước nhóm GV: cho các bạn trong nhóm nhận xét để rút kinh nghiệm chuẩn bị nói trước lớp + Bước 3: - HS nói trước lớp GV: goïi moät vaøi hoïc sinh leân trình baøy baøi viết của mình trước lớp - Caùc nhoùm nhaän xeùt – boå sung GV: nhận xét chung , đánh giá và cho điểm + Bước 4: Tuyên dương những luyện nói tốt, nói to, rõ, đúng trọng tâm đồng thời động viên, khuyến khích những em còn yếu . * Giáo viên liên hệ thực tế, giáo dục học sinh sự quan tâm đến những vấn đề thiết thực của cuộc sống xung quanh. 4. Cñng cè . - GV : §éng viªn nh÷ng bµi viÕt s¸ng t¹o. - Khái quát, đánh giá chung. 5. Híng dÉn häc bµi: - Hoµn chØnh nh÷ng phÇn cßn thiÕu. - Xem lại đề bài của bài viết số 7. * Rót kinh nghiÖm :.

(57) Ngµy so¹n:.......................... Ngµy gi¶ng:........................... V¨n b¶n : R«-. Bµi 29 - TiÕt 146. bin - xơn ngoài đảo hoang ( TrÝch R«-bin-x¬n Cru-x«) _§e- ni-¬n §i- ph«_. I. Môc tiªu bµi häc: 1. Kiến thức : HS hiểu và hình dung đợc cuộc sống gian khổ và tinh thần lạc quan của rô- bin xơn một mình trên đảo hoang, bộc lộ qua bức chân dung tự hoạ của nhân vật, nghệ thuật vẽ chân dung đặc sắc của tác giả.Tích hợp các văn bản. 2. KÜ n¨ng : rÌn luyÖn kÜ n¨ng t¶ ch©n dung nh©n vËt trong v¨n b¶n tù sù. 3. Gi¸o dôc : gi¸o dôc ý thøc vît khã, tinh thÇn l¹c quan. II. ChuÈn bÞ : 1. GV : §äc tµi liÖu, nghiªn cøu so¹n bµi, tranh ch©n dung §i -ph«. 2. HS : §äc, so¹n v¨n b¶n. III. TiÕn tr×nh lªn líp . 1. ổn định tổ chức . 2. KiÓm tra bµi cò: . Vì sao tác giả Lê Minh Khuê lại đặt tên cho truyện ngắn của mình là Những ng«i sao xa x«i? H·y nªu nh÷ng nÐt chÝnh vÒ néi dung vµ nghÖ thuËt cña ®o¹n trÝch đó? 3. Bµi míi : Hoạt động 1: Giới thiệu bài Giới thiệu cho HS thêm 1 tác giả nớc ngoài nữa đến từ nớc Anh: Đe-ni-ơn Đi- phô qua mét ®o¹n trÝch trong tiÓu thuyÕt R«-bin-x¬n Cru-x«). Hoạt động của thày và trò Hoạt động 2 ? Em biÕt g× vÒ nhµ v¨n §i- ph«? - §i Ph« ( 1660-1731 ) nhµ v¨n lín cña Anh ? V¨n b¶n trªn s¸ng t¸c vµo thêi gian nµo ? H·y nªu néi dung kh¸i qu¸t cña t¸c phÈm ? - V¨n b¶n trÝch tõ t¸c phÈm R«- bin x¬n Cru- x«. TruyÖn kÓ l¹i lóc R« bin x¬n một mình sống ngoài đảo hoang. *GV : Tác phẩm có tên đầy đủ là : Cuộc đời và những chuyện phiêu lu kì lạ của R« bin x¬n. T¸c phÈm cã h×nh thøc tù truyện. Rô bin xơn kể chuyện đời mình . Chµng sinh n¨m 1632 ë Y-oãc-sai, say mê hoạt động, a mạo hiểm. Lần 1 đến Luân Đôn bị đắm tàu-> thoát chết-> quyÕt t©m ®i Ghi nª chuyÕn thø 2 gÆp cíp biÓn, chµng bÞ b¾t lµm n« lÖ, 2 n¨m sau trèn tho¸t sang Bra xin lËp trang tr¹i, ít năm sau đến Ghi nê. Tàu bị đắm chỉ 1 mình sống sót lạc vào hoang đảo 30/9/1695 ( 27 tuæi) . Chµng vít v¸t. Néi dung bµi häc I. Giíi thiÖu t¸c gi¶ t¸c phÈm. 1. T¸c gi¶. - §i Ph« ( 1660-1731 ) nhµ v¨n lín cña Anh 2. T¸c phÈm. - V¨n b¶n trÝch tõ t¸c phÈm R«-bin x¬n Cru-x« (1719). Lµ cuèn tiÓu thuyÕt ®Çu tay vµ còng næi tiÕng nhÊt cña «ng..

(58) nh÷ng thø cßn sãt l¹i : bao lóa m×, chót thực phẩm, mấy khẩu súng, bao đạn ghém, hòm đồ nghề thợ mộc-> chàng 1 m×nh vît qua khã kh¨n t¹o lËp cuéc sèng míi. Đến năm thứ 25, chàng cứu đợc 1 nạn nh©n tho¸t khái tay bän thæ d©n. DdÆt tªn cho ngêi da mµu lµ thø S¸u. Ýt l©u sau chàng lại cứu đợc cha của thứ Sáu khỏi bän thæ d©n. Cuèi cïng xuÊt hiÖn 1 chiÕc tàu trong đó bọn thủy thủ định trói thuyÒn trëng, thuyÒn phã bá chÕt trªn bê. Rô bin xơn giúp thuyền trởng thu hồi đợc tµu vµ cïng anh trë vÒ quª h¬ng, cã c¶ thø S¸u, vµ sau 28 n¨m 2 th¸ng 19 ngµy sống trên đảo hoang. - §o¹n trÝch kÓ truyÖn R« bin x¬n sèng trên đảo hoang đã khoảng 15 năm. *GV hớng dẫn : đọc diễn cảm thể hiện đ- II. Đọc và tìm hiểu chú thích. îc t×nh c¶m cña nh©n vËt. 1. §äc - Gv đọc 1 lần, 2 HS đọc lại. * Híng dÉn HS t×m hiÓu 1 sè chó thÝch 2. Chó thÝch khã. III. T×m hiÓu v¨n b¶n ? Xác định thể loại của văn bản ? - TiÓu thuyÕt phiªu lu. ? Văn bản trên đợc chia làm mấy phần xác định giới hạn và nội dung từng phần? - Bè côc : 3 phÇn + P1:Tõ ®Çu .....nh díi ®©y.  C¶m gi¸c chung khi tù ng¾m b¶n th©n m×nh vµ bé d¹ng chÝnh m×nh. + P2:TiÕp . . .bªn khÈu sóng cña t«i.  Trang phôc vµ trang bÞ cña R« bin x¬n. + P3: ®o¹n cßn l¹i:  diện mạo vị chúa đảo. Hoạt động 2 1. R« bin x¬n tù c¶m nhËn chung vÒ ch©n dung m×nh. * HS đọc phần 1 - H×nh dung m×nh ®ang d¹o ch¬i trªn ? Nh©n vËt t«i h×nh dung vÒ ®iÒu g×? quê hơng nớc Anh và gặp gỡ đồng bào m×nh, Hä sÏ ho¶ng sî hoÆc ph¸ lªn cêi s»ng sÆc v× h×nh d¸ng, bé d¹ng k× l¹, qu¸i ? Tại sao họ lại hoảng sợ và phá lên cời đản. s»ng sÆc?  chøng tá cuéc sèng thiÕu thèn, kh¾c ? C¶m nhËn Êy chøng tá ®iÒu g×? nghiệt nơi đảo hoang. - B¶n th©n R« bin x¬n còng buån cêi tríc bé d¹ng cña m×nh. VËy trang bÞ vµ quÇn áo của Rô bin xơn đợc thuật lại ntn->.

(59) * HS đọc phần 2. 2. Trang phôc vµ trang bÞ cña R« bin ? Rô bin xơn đã kể những gì về trang xơn. phôc cña m×nh ? a. Trang phôc : + Mũ : to tớng, cao lêu đêu với mảnh da rñ xuèng sau g¸y. +¸o : dµi tíi kho¶ng lng chõng 2 b¾p đùi. + Quần loe đến đầu gối, lông dê thõng xuèng gi÷a b¾p ch©n. + ñng : h×nh d¸ng k× côc. + Th¾t lng th¾t l¹i b»ng 2 sîi d©y thay cho khãa, 2 bªn cã 2 quai ®eo. ? Tất cả những trang phục này làm bằng -> đều đợc làm bằng da dê . chÊt liÖu g× ? ? Em nhËn xÐt g× vÒ c¸ch miªu t¶ ? ? Em cã nhËn xÐt g× vÒ trang phôc cña -> Miªu t¶ kÜ cµng tõ trªn xuèng díi. - Tuy h¬i l«i th«i cång kÒnh nhng rÊt tiÖn R« bin x¬n ? lîi trong hoµn c¶nh khã kh¨n, kh¾c nghiÖt. ? Trang bÞ cña R« bin x¬n gåm nh÷ng b. Trang bÞ : g× ? - §ai da. - Dụng cụ: rìu con, ca nhỏ, túi đạn và túi thuèc sóng lñng l¼ng díi 2 c¸nh tay gïi sau lng, sóng kho¸c vai, dï lín trªn ®Çu. ? Em cã nhËn xÐt g× vÒ nh÷ng trang bÞ -> lØnh kØnh, cång kÒnh t¬ng øng víi nµy ? trang phôc. => Kết quả của lao động sáng tạo, của ? Nhê ®©u mµ chµng l¹i cã nh÷ng trang nghÞ lùc. phôc vµ trang bÞ Êy ? - Trang phục và trang bị đầu rất độc đáo, nó là kết quả của lao động sáng tạo, của nghÞ lùc vµ tinh thÇn vît lªn hoµn c¶nh. 3. DiÖn m¹o R«-bin x¬n. ? Rô bin xơn đã tự tả khuôn mặt mình nh thế nào ? Em hãy tìm những chi tiết - Da không đến nỗi đen cháy. - Có lúc râu ria mọc dàI đến hơn 1 gang đặc tả của tác giả? tay nhng “t«i” c¾t kh¸ gän ria ë m«i trªn, xÐn tØa thµnh 1 cÆp to tíng. §Æc biÖt cã lúc dài đến mức có thể dùng treo mũ. -> 2 nét đặc biệt nhất của bức chân dung tù häa. ? T¹i sao anh chØ nhËn xÐt vÒ mµu da vµ bé ria mÐp ? ? Qua đây em thấy vị trí và độ dài phần R« bin x¬n kÓ vÒ diÖn m¹o cña chµng cã gì đáng chú ý so với các phần khác ? - §Æt xuèng sau trang phôc vµ trang bÞ, t¶ rÊt Ýt. §©y lµ 2 nÐt næi bËt, v¶ l¹i R« bin x¬n kh«ng thÓ nh×n râ mÆt m×nh( Kh«ng cã g¬ng) nªn chµng chØ cã thÓ kÓ vÒ những gì chàng nhìn thấy đợc. => cuéc sèng gian nan thiÕu thèn vµ ®Çu ãc th«ng minh s¸ng t¹o khÐo lÐo cña R«.

(60) ? Chúng ta nhìn thấy gì đằng sau bức bin xơn. ch©n dung Êy ? - Giäng kÓ hµi híc, hãm hØnh ? Em cã nhËn xÐt g× vÒ giäng kÓ cña R« ->Tinh thÇn l¹c quan bÊt chÊp gian khæ. bin x¬n ? IV . Tæng kÕt. 1. NghÖ thuËt : - Miêu tả chân dung với giọng văn hài hGV : Nghệ thuật đặc sắc của đạon trích? ớc dí dỏm. 2. Néi dung. - Cuéc sèng gian khæ vµ tinh thÇn l¹c quan của con ngời trong hoàn cảnh đặc GV : ý nghi· cña do¹n trÝch? biÖt khã kh¨n. * Ghi nhí(SGK) V. LuyÖn tËp.. * HS đọc Ghi nhớ SGK. * GV híng dÉn HS luyÖn tËp theo néi dung sgk.. 4. Cñng cè : - Qua v¨n b¶n trªn em tù rót ra cho m×nh bµi häc g× ? 5. Híng dÉn häc bµi : - HS häc thuéc ghi nhí SGK. - Làm đề cơng phần Tiếng Việt theo bài tổng kết. * Rót kinh nghiÖm :. Ngµy so¹n:……………. Ngµy gi¶ng:………….... Bµi 29 - TiÕt 147. Tæng kÕt vÒ ng÷ ph¸p - TiÕt 1 -.

(61) I. Môc tiªu bµi häc: 1. Kiến thức : Ôn tập hệ thống hoá các kiến thức đã học trong toàn cấp về từ loại, côm tõ, TP c©u, c¸c kiÓu c©u. 2. KÜ n¨ng : rÌn luyÖn kÜ n¨ng vËn dông c¸c kiÕn thøc ng÷ ph¸p vµo v¨n nãi vµ v¨n viÕt trong giao tiÕp x· héi 3. Gi¸o dôc : gi¸o dôc ý thøc giao tiÕp v¨n ho¸. II. ChuÈn bÞ : 1. GV : §äc tµi liÖu, nghiªn cøu so¹n bµi. 2. HS : Làm đề cơng ôn tập. III. TiÕn tr×nh d¹y häc. 1. ổn định tổ chức . 2. Kiểm tra đề cơng của học sinh 3. Bµi míi : Hoạt động 1: Giới thiệu bài Gv giíi thiÖu vÒ giíi h¹n néi dung «n tËp trong 2 tiÕt. Hoạt động của thày và trò. Néi dung bµi häc. Hoạt động 2 A. Tõ lo¹i TiÕng ViÖt. ? Nh¾c l¹i c¸c kh¸i niÖm DT, §T, TT? I. Danh từ, động từ, tính từ * DT: chØ ngêi , vËt, hiÖn t¬ng, kh¸i niÖm. Cã 2 lo¹i: - DT chØ vËt - DT chỉ đơn vị , nêu tên đơn vị, tính đếm, đo lờng sự vật: + §V tù nhiªn( con, c¸i, viªn) + §v quy íc( thóng, t¹ , tÊn) * ĐT: chỉ hoạt động, trạng thái sự vật. - 2 lo¹i: + ĐT chỉ hành động, trạng thái + §T t×nh th¸i. * TT: chỉ đặc điểm, tính chất của sự vật , hoạt động, trạng thái. - 2 lo¹i TT: + Chỉ đặc đIểm tơng đối( kết hợp với từ chỉ mức độ) + Chỉ đặc đIểm tuyệt đối( vàng lịm, xanh om.. .) ? Xác định DT,ĐT, TT trong số những từ 1. Bài 1: - DT: lÇn , l¨ng, lµng in ®Ëm? - ĐT: đọc, nghĩ ngợi, phục dịch, đập. - HS đọc. - TT: hay, đột ngột, phảI, sung sớng. 2. Bµi 2+3: ? H·y thªm c¸c tõ cho a,b,c vµo tríc - RÊt ( h¬i, qu¸) hay.(TT) những từ thích hợp với chúng trong 3 cột - Hãy ( đã, vừa) đọc.(ĐT) bªn díi. Mçi tõ trong 3 cét thuéc tõ lo¹i - Nh÷ng (c¸c, mét) lÇn.(DT) nµo? - Hay (đã vừa) nghĩ ngợi.(ĐT) - Hãy ( đã vừa) phục dịch.(ĐT).

(62) - Mét (nh÷ng, c¸c) lµng(DT) - Hãy (đã , vừa) đập.(ĐT) ? Em rút ra kết luận gì về khả năng kết -> Từ nào đứng sau số từ lợng từ sẽ là DT. hîp cña c¸c tõ lo¹i: DT, §T, TT? Từ nào đứng sau phó từ ( hãy đã, vừa) là động từ. Từ nào kết hợp với các phó từ ( rÊt, h¬I, qu¸) lµ tÝnh tõ. 4. Bµi 4: * GV sö dông b¶ng phô, Yªu cÇu HS B¶ng tæng kÕt vÒ kh¶ n¨ng kÕt hîp cña DT, §T, TT diÒn hoµn chØnh. Kh¶ n¨ng kÕt hîp ý nghÜa kh¸i qu¸t KÕt hîp cña tõ lo¹i KÕt hîp vÒ Tõ phÝa phÝa tríc lo¹i vÒsau. * Trong ®o¹n trÝch sgk tõ in ®Ëm vèn thuộc từ lọai nào và ở đây chúng đợc dïng thuéc tõ lo¹i nµo? - Căn cứ vào khả năng kết hợp để xác định từ loại. - §©y lµ hiÖn tîng chuyÓn lo¹i cña tõ. ChØ sù vËt (ngêi, vËt, hiÖn t¬ng, kh¸i niÖm) ChØ ho¹t động, trạng th¸i cña sù vËt.. Mét, nh÷ng, c¸c, mäi, mÊy, tõng ®ang, võa, míi, sÏ, còng, vÉn, hãy, đừng, chí(khi lµm chñ ng÷ mÊt kh¶ n¨ng nµy). Danh Nµy, nä, kia, Êy, Tõ đó.. Chỉ đặc ®iÓm, tÝnh chÊt cña sv ho¹t động, tr¹ng th¸i. đã, sÏ, TÝnh ®ang, Tõ còng, vÉn, rÊt, h¬i, qu¸. H/c’ kÕt hîp víi: hãy, đừng, chí.. §éng Qu¸, l¾m Tõ. Qu¸, l¾m.. 5. Bµi 5: a. Trßn – TT -> dïng nh §T b. Lý tëng - DT -> dïng nh TT c. B¨n kho¨n - TT -> dïng nh DT.. 4. Cñng cè: - GV Hệ thống, khái quát lại những kiến thức đã học. 5. Híng dÉn häc bµi: - ChuÈn bÞ tiÕp cho tiÕt 2. * Rót kinh nghiÖm:.

(63) Ngµy so¹n:……………... Ngµy gi¶ng:…………….. Bµi 29 - TiÕt 148. Tæng kÕt vÒ ng÷ ph¸p (TiÕt 2) I. Môc tiªu bµi häc: 1. Kiến thức : Ôn tập hệ thống hoá các kiến thức đã học. Tích hợp các văn bản . 2. KÜ n¨ng : rÌn luyÖn kÜ n¨ng vËn dông c¸c kiÕn thøc ng÷ ph¸p vµo giao tiÕp vµ t¹o lËp v¨n b¶n . 3. Gi¸o dôc : gi¸o dôc ý thøc sö dông tõ ng÷ ,c©u. II. ChuÈn bÞ : 1. Thµy : §äc tµi liÖu, nghiªn cøu so¹n bµi, gi¸o cô : 2. Trß : §äc, so¹n v¨n b¶n. III. TiÕn tr×nh d¹y häc . 1. ổn định tổ chức . 2. Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra đề cơng học sinh đã chuẩn bị ở nhà. 3. Bµi míi : Hoạt động 1: Giới thiệu bài Chúng ta sẽ tiếp tục đi tổng kết về các loại từ loại và các cụm từ đã đợc học ở c¸c líp díi. Néi dung bµi häc Hoạt động của GV và HS II. C¸c tõ lo¹i kh¸c. Hoạt động 2 1. Bµi tËp 1 * HS đọc đề bài và xác định yêu cầu. - HS lªn b¶ng lµm BT theo yªu cÇu cña - Sè tõ : ba, n¨m. gi¸o viªn. - §¹i tõ: t«i, bao nhiªu, bao giê, bÊy giê. - Lîng tõ : nh÷ng. - ChØ tõ : Êy, ®©u. - Phó từ : đã, mới, đang. - Quan hÖ tõ: ë, cña, nhng, nh. - Trî tõ : ChØ, c¶, ngay, chØ. - T×nh th¸i tõ : h¶. - Th¸n tõ : trêi ¬i. * Yêu cầu HS điền những từ đã tìm đợc vµo b¶ng thèng kª theo mÉu trong SGK..

(64) KT phần thể hiện đó trong vở của HS. 2. Bµi tËp 2: * Tìm những từ chuyên dùng ở cuối câu để t¹o c©u nghi vÊn. Cho biÕt c¸c tõ Êy thuéc - µ, , hö, h¶, chø, ch¨ng. tõ lo¹i nµo? -> t×nh th¸i tõ nghi vÊn. 1. Đại từ dùng để hỏi - ai? g×? nµo?-> hái ngêi, sù vËt. - bao nhiªu, mÊy-> hái vÒ sè lîng. Sao, thế nào-> hỏi về hoạt động tính chất sù viÖc. 2. Mét sè lo¹i t×nh th¸i tõ kh¸c -T×nh th¸i tõ cÇu khiÕn..: ®i, nµo, víi. -// // // c¶m th¸n: thay, sao. - // // // biÓu thÞ s¾c th¸i t×nh c¶m: ¹, nhÐ, c¬, mµ. ? ThÕ nµo lµ côm DT, côm §T, côm TT? - CÊu t¹o côm tõ gåm: PPT + TT + PPS. B. Côm tõ. ? T×m phÇn trung t©m cña c¸c côm danh tõ in ®Ëm ? Chỉ ra những dấu hiệu cho biết đó là cụm DT?. 1. Bµi tËp 1 a. Các từ đóng vai trò trung tâm: ảnh hởng, Nhân cách, Lối sống. -> dấu hiệu là những lợng từ đứng trớc : (tÊt c¶) nh÷ng, mét, mét. b. Ngµy (...) -> dÊu hiÖu lµ : nh÷ng c TiÕng (cêi, nãi), -> dÊu hiÖu cã thÓ thªm nh÷ng vµo tríc.. 2. Bµi tËp 2 *T×m phÇn trung t©m cña c¸c côm tõ in a. Tõ trung t©m : §Õn, Ch¹y, ¤m -> dấu hiệu có các phó từ : “đã, sẽ, sẽ” ®Ëm. ë phÝa tríc Chỉ rõ dấu hiệu cho biết đó là cụm ĐT? b. Lªn (c¸i chÝnh) - H/s lên bảng làm bài tập -> Gv định h- -> dấu hiệu là phó từ “vừa” íng. 3. Bµi tËp 3. * T×m phÇn trung t©m cña c¸c tõ in ®Ëm. ChØ ra nh÷ng yÕu tè phô ®i kÌm víi nã?. PhÇn TT C¸c yÕu tè phô a. ViÖt Nam, ph- - rÊt (phÝa tríc) ¬ng §«ng, míi, Gv: Yêu cầu H/s lên bảng làm bài -> định hiện đại, bình dị. - sẽ (trớc) híng nhËn xÐt. b. £m ¶. c. Phøc t¹p s©u - h¬n (sau) s¾c, , phong phó.

(65) 4. Cñng cè: - GV Hệ thống, khái quát lại những kiến thức đã ôn tập. 5. Híng dÉn häc bµi: - So¹n: LuyÖn tËp viÕt BB. * Rót kinh nghiÖm:. Ngµy so¹n:……………. Ngµy gi¶ng:…………….. Bµi 28 - TiÕt 149. Tr¶ bµi tËp lµm v¨n sè 7 I. Môc tiªu bµi häc: 1. KiÕn thøc : - ¤n tËp vÒ v¨n nghÞ luËn nãi chung, kiÓu bµi nghÞ luËn vÒ 1 ®o¹n th¬, bµi th¬ nãi riªng. 2. KÜ n¨ng : - Rèn luyện kĩ năng xây dựng bố cục, tạo liên kết và diễn đạt trong bài văn nghị luận vÒ mét ®o¹n th¬, bµi th¬. Rót kinh nghiÖm qua mét bµi cô thÓ. 3. Gi¸o dôc : - Gi¸o dôc ý thøc häc tËp cña häc sinh. II. ChuÈn bÞ : 1. Gi¸o viªn : - ChÊm , ch÷a bµi kÜ cµng, ph©n lo¹i ®iÓm. 2. Häc sinh : - Xem lại dàn ý của đề bài đã làm. III. TiÕn tr×nh d¹y häc. 1. ổn định tổ chức . 2. Tr¶ bµi kiÓm tra:.

(66) Bíc 1: HS nêu lại đề bài và tìm hiểu yêu cầu của đề: Những đặc sắc trong bài Viếng lăng Bác của Viễn Phơng. Dạng đề: Nghị luận về 1 đoạn thơ, bài thơ. Bíc 2: Híng dÉn HS x©y dùng dµn ý. A. Më bµi: - Giíi thiÖu chung vÒ t¸c gi¶ vµ hoµn c¶nh s¸ng t¸c bµi th¬. - Nhận xét đánh giá chung về bài thơ. B. Th©n bµi: * §¸nh gi¸ néi dung bµi th¬ : - HS ph©n tÝch theo tr×nh tù bµi th¬: + Khổ 1: Từ miền Nam Viễn Phơng mang theo bao tình cảm thắm thiết của đồng bµo vµ chiÕn sÜ ra viÕng l¨ng B¸c Hå kÝnh yªu. + Khæ 2: miªu t¶ c¶nh quan (phÝa ngoµi) l¨ng B¸c , nhµ th¬ t¹o nªn nh÷ng suy nghÜ sâu sắc về phẩm chất tốt đẹp của nhân dân ta. + Khæ 3: Sù vÜnh h»ng , bÊt diÖt cña b¸c. + Khæ 4: C¶m xóc cña nhµ th¬ khi ra vÒ biÕt bao lu luyÕn, buån th¬ng. * NghÖ thuËt. - Ng«n ng÷ tinh tÕ, giµu c¶m xóc. - H×nh ¶nh Èn dô: Hµng tre, mÆt trêi, vÇng tr¨ng. . . - Hình ảnh thơ đẹp, độc đáo. C. KÕt bµi. - Kh¸i qu¸t gi¸ trÞ, ý nghÜa bµi th¬. - Cảm xúc, thái độ của bản thân. Bíc 3: GV gäi lÇn lît 3-5 HS tù nhËn xÐt nh÷ng u ®iÓm, tån t¹i trong bµi viÕt cña m×nh. + Nội dung: đã đủ ý cha? Đúng yêu cầu bài nghị luận không? Thiếu xót chỗ nào? + H×nh thøc: §¶m b¶o yªu cÇu bµi nghÞ luËn kh«ng? §èi víi nh÷ng tån t¹i cÇn söa cha ntn? Bíc 4: GV nhËn xÐt chung nh÷ng u, nhîc ®iÓm cña HS: 1, ¦u ®iÓm: - Nội dung: đảm bảo những yêu cầu cơ bản về nội dung, làm nổi bật đợc tình cảm thµnh kÝnh, biÕt ¬n cña ViÔn Ph¬ng, nh©n d©n MN víi B¸c. + 1 sè bµi viÕt hay: Ngäc, Th¬ng ,Trang, YÕn. - H×nh thøc: §¶m b¶o yªu cÇu vÒ h×nh thøc, gi÷a c¸c phÇn cã sù liªn kÕt kh¸ hîp lý. 2, Tån t¹i: - Néi dung: mét sè kh«ng thuéc hoµn chØnh bµi th¬, ph©n tÝch s¬ sµi, cha hÕt ý th¬: TrÇn H¶i, Hµo, §inh H¶i, B¶o Anh, Lª Anh, ... + LuËn ®iÓm cha râ rµng. + ThiÕu dÉn chøng. + Không phát hiện đợc những đặc sắc về nghệ thuật. * H×nh thøc: - LuËn cø cha cã sù kÕt hîp hµi hßa - Diễn đạt vụng, tối ý. - ThiÕu m¹ch lac, chÐp th¬ nh v¨n. - Dïng tõ sai, viÕt hoa tïy tiÖn..

(67) - Sai chÝnh t¶, ch÷ xÊu, viÕt Èu. * Ch÷a lçi: - T¸c gi¶ víi sù bøt døt, ®Çy ®au xãt. - C¶m sóc d©ng chµo trong lßng t¸c gi¶. - Cµng tiÕn s©u vµo trong l¨ng. - Bµi th¬ “ViÕng l¨ng B¸c” còng chØ nh bao bµi th¬ kh¸c. - Nh×n bÒ ngoµi chóng cã vÎ nhá bÐ nh vËy , nhng thùc ra mçi khÝ cã giã lín ma to nhng chúng vẫn đứng thẳng hàng ,không lung lay - Tất cả cảnh vật trong lăng đều im lìm. - Bác chính là mặt trời thật đỏ, mà cũng thật sáng. 3. Cñng cè . - Gv chốt lại bài và giải đáp thêm những thắc mắc của HS. (nếu có) 4. Híng dÉn häc bµi: - So¹n bµi: Biªn b¶n. * Rót kinh nghiÖm :. Ngµy so¹n :……………… Ngµy gi¶ng :…………….. I. Môc tiªu bµi häc:. Bµi 28 - TiÕt 150. Biªn b¶n.

(68) 1. KiÕn thøc : Gióp HS biÕt viÕt mét biªn b¶n th«ng dông 2. KÜ n¨ng : rÌn luyÖn kÜ n¨ng viÕt mét biªn b¶n hµnh chÝnh theo mÉu. 3. Gi¸o dôc : II. ChuÈn bÞ : 1. Gi¸o viªn : - Giáo án, Bảng phụ ghi biên bản sinh hoạt đội và thực hiện bài tập 1. 2. Häc sinh : - §äc, so¹n bµi. III. TiÕn tr×nh d¹y häc . 1. ổn định tổ chức . 2. KiÓm tra: ở các lớp dới các em đã đợc học những VB hành chính công vụ nào ? 3. Bµi míi : Hoạt động 1: Giới thiệu bài Gv giới thiệu với HS loại VB hành chính công vụ mới sẽ đợc học. Hoạt động của thầy và trò Hoạt động 2 * Yªu cÇu HS quan s¸t v¨n b¶n mÉu. - Gọi 1 HS đọc 2 VB mẫu.. Néi dung bµi häc I. §Æc ®iÓm cña biªn b¶n. 1. VÝ dô - Sgk. 2. NhËn xÐt: a. Néi dung: * Biªn b¶n 1: Ghi l¹i néi dung, diÔn biÕn ? Biªn b¶n 1 ghi l¹i sù viÖc g×? (môc c¸c thµnh phÇn tham dù buæi sinh ho¹t đích) chi đội. - Néi dung chÝnh: ? Néi dung chÝnh cña biªn b¶n 1? + Bạn Lê Thành Sơn đánh giá hoạt động đội. + ý kiÕn cña c¸c b¹n dù häp. + Phát biểu của đại biểu. + Bạn sơn phổ biến công tác đội trong tuÇn tíi. * Biªn b¶n 2: ghi l¹i néi dung, diÔn biÕn, c¸c thµnh phÇn tham dù mét cuéc trao tr¶ ? Biªn b¶n 2 ghi l¹i sù viÖc g×? giÊy tê, tang vËt, ph¬ng tiÖn vi ph¹m sau khi đã xử lí. - Néi dung chÝnh : ? Néi dung chÝnh cña biªn b¶n 2? Thống kê toàn bộ tang vật, số lợng. .đặc điểm của giấy tờ, tang vật , phơng tiện đợc trả lại - Ngoµi ND chÝnh cßn cã 1 sè néi dung kh¸c. b. H×nh thøc : ? Hai biên bản trên có dấu hiệu hình thức - Theo mẫu quy định. - VD: nào đáng chú ý? + Tªn biªn b¶n: viÕt in hoa (Ch÷ viÕt, quy c¸ch) + Có thể đánh số thứ tự các sự việc + Kh«ng trang trÝ c¸c ho¹ tiÕt - Ngoµi ra kh«ng sö dông phÐp tu tõ, cã + Lêi v¨n râ rµng, chÝnh x¸c c©u t¸ch ra nhiÒu dßng. - C¸c líp tõ hµnh chÝnh, líp tõ xng h«.

(69) mang tÝnh chÊt CT-XH. ? Tõ 2 biªn b¶n trªn em hiÓu thÕ nµo lµ biªn b¶n? - Lµ lo¹i VB ghi chÐp l¹i nh÷ng sù viÖc đã xảy ra trong hoạt động của các cơ quan, tæ chøc chÝnh trÞ, x· héi vµ doanh nghiÖp. - Tác dụng (mục đích) làm cơ sở cho các nhận định, quyết định và kết luận xử lý. ? Nh÷ng sù viÑc ghi trong biªn b¶n trªn đợc lấy từ đâu? - Chính thực ttế các sự việc đó đã xảy ra. ? Từ đó em rút ra đặc điểm chung nhất 3. Đặc điểm chung: * Néi dung : cña biªn b¶n? - Sè liÖu, sù kiÖn ph¶i chÝnh x¸c, cô thÓ. - Ghi chép đầy đủ, trung thực. - Thñ tôc chÆt chÏ. - Lêi v¨n chÝnh x¸c, ng¾n gän. * H×nh thøc: - Biªn b¶n 1: BB héi nghÞ - Đúng mẫu quy định - Biªn b¶n 2: BB sù vô ? Ngoµi hai v¨n b¶n mÉu trong SGK em h·y kÓ c¸c biªn b¶n kh¸c mµ em biÕt? * Mét sè lo¹i biªn b¶n kh¸c : - Biªn b¶n bµn giao c«ng t¸c. - Biên bản đại hội chi đoàn. - Biªn b¶n vÒ viÖc vi ph¹m ATGT. - BB kiÓm kª th viÖn II. C¸ch viÕt biªn b¶n. * Yªu cÇu HS xem l¹i 2 biªn b¶n mÉu. ? Biªn b¶n gåm mÊy phÇn ? - Bè côc : 3 phÇn ? PhÇn më ®Çu cña biªn b¶n bao gåm 1. PhÇn më ®Çu: nh÷ng môc nµo? - Quèc hiÖu, tiªu ng÷. - ViÕt in hoa. - Tªn biªn b¶n. - Đối với biên bản hội ghị cần ghi lên - Thời gian, địa điểm, thành phần . gãc tr¸i hoÆc sau tªn biªn b¶n c¬ quan, đơn vị, tập thể, cá nhân viết. - Tªn BB thÓ hiÖn râ ND chÝnh cña BB. ? PhÇn néi dung cña biªn b¶n bao gåm nh÷ng môc g×? - Có thể đánh số cột mục rõ ràng. ? TÝnh chÝnh x¸c, cô thÓ cña biªn b¶n cã gi¸ trÞ nh thÕ nµo ? - TÝnh chÝnh x¸c cña biªn b¶n, gióp cho ngời có trách nhiệm, xem xét để da ra những kết luận đúng đắn .. 2. PhÇn néi dung: - Ghi l¹i diÔn biÕn , kÕt qu¶ sù viÖc mét c¸ch kh¸ch quan theo mét tr×nh tù nhÊt định..

(70) ? PhÇn kÕt thóc cña biªn b¶n bao gåm nh÷ng môc nµo? 3. PhÇn kÕt thóc. - Thêi gian kÕt thóc. ? Môc kÝ tªn vµo biªn b¶n nãi lªn ®iÒu g× - Hä tªn, ch÷ kÝ cña chñ to¹, th kÝ hoÆc ? c¸c bªn tham gia lËp biªn b¶n. - Ch÷ kÝ thÓ hiÖn t c¸ch ph¸p nh©n cña nh÷ng ngêi cã tr¸ch nhiÖm lËp BB. *1 HS đọc ghi nhớ, dặn học thuộc * Ghi nhí – SGK.T126 III. LuyÖn tËp. * HS đọc yêu cầu đề bài . Bµi tËp 1 : ? Lùa chän c¸c t×nh huèng viÕt biªn C¸c t×nh huèng cÇn lËp biªn b¶n : a, c, d, b¶n ? - b. vbđề nghị - e. b¶n kiÓm ®iÓm. Bµi tËp 2 : - GV híng dÉn HS thùc hiÖn theo yªu cÇu cña bµi tËp. - HS tr×nh bµy kÕt qu¶ tríc líp. - GV nhận xét, đánh giá phần trình bày cña HS. 4. Cñng cè: - GV chèt l¹i néi dung bµi häc. 5. Híng dÉn häc bµi: - HS häc thuéc ghi nhí SGK. - Soạn: Rô-bin-xơn ngoài đảo hoang..

(71)

Giao an Ngu van 9 da chinsartT tiet 126 150

Tài liệu liên quan

Tài liệu bạn tìm kiếm đã sẵn sàng tải về