Xác định yếu tố nước ngoài trong tranh chấp thương mại được giải quyết tại trọng tài

<span class='text_page_counter'>(1)</span>la p c h i Kho.i hoc i ) l I Q C i l X. 1 u .it li.K 2 6 (2 0 1 0 ; ^7-62. X á c dịn h y ế u tố nước n g o à i tr o n g tranh c h ấ p th ư o n g m ạ i được g iả i q u y ế t tại trọ n g tài. Bành Ọuốc T u ấn ’ K ỉw ư K in h lổ - L iiụ l. Đ u i h ọ c Ọ u ố c g ia llìù n lt p h o ỉ ỉ ỏ C h i S íin h. Nhặn ngày 30 thári2 02 năm 2010. Tóm tá t. Trẽn cơ sở nghiên cứu Dự tháo Luậi trọng là i v à các quv đ ịn h CỊia p h á p lu ậ( liè n quan dcn trọng là i thươniỉ mại, lác già bài viết đă phân tích và làm sáng tõ vãn đê xác tlỊnh >cu (ô nước n'’ oái iro n g iranh cliấp ihưang mại dược aiài q u \è i tại trọng tại ớ nưóc la hiện nay.. Cần có chương riêng q u y d ịiih về trọ n g tài có. ] . Đ ậ t vấn d ỉ'. ycu tố nước ngoài. Iiliĩrn g quy đ ịiili khác trong Dự tliá o. lA iíil. irọ n g tài [ l | là m ột dự tlião. luật Irọ iig tài đềii có ihc áp dụng đ ố i vớ i trọ n g tài có yếu tố nưóc rigoiii. V iệ c cần có m ột chương riêng trong dự Ihào L iiậ t trọ n g tài quy. luật tliu hút đirợc n liiề ii sự clú i ý ciiíi các ciiuyẽn gia pháp lý, nliữ ng ngirời làm công tác giàrig dạy, ngliiẽn cứu cũng Iilu r ciia xă hội- So với Pháp lệnh T rọ n g tài thirơng m ại 2003, dư tlià o I.uật trọng lài có nhiều đicm mới xét lừ chuẩn. định về trọ n g tài cỏ yếii tố nước ngoài là điều không cần bàn căi thêm bửi v i dự thảo Luật trọng tàí c lii m ới có m ột số quy d ịiih rất chung. m ực p iiá p lý q u ố c té, T u v n liiẽ n , tro n g ítự thào. ch u n g về hoạt đ ụn g c iia trọ n g là i n ư óc n g o à i,. luật vẫti còn m ột số vấn dò cằn phái nghiên cứu. chưa thể đàm bào m ột cơ sờ pháp lý đầy dú cho hoạt động cũa trọng tài nước ngoài tại V iệ t N am (khoản 4 Đ ièu 3 dự ih ào, Đ iề u \ 1 dự. m ột cách thấu đáo cũng níiư cần tiếp thu nhừng liạt nhãn hợp lý cùa Pliáp lệnh trọ n g tài thương m ại 2003. kin h nghiệm lập pháp cúa các nước. thảo). Bên cạnh đó, việ c giành m ộ t chương riêng quy (lịnh về trọng là i có yếu tô nước ngoài. trẽn Ihc giới. Đ ố i với vấn dể irọ iig tài có yéu tố nước ngoài lúện nay tồn tại 02 luồng ý kiến khác. sẽ phù hợp vớ i xu thế hội nhập của nước ta. nhau: i) Loại ý k iế n thứ nhát đề n g liị cần có m ột chương rièng tro n g dự thào Luật trọ n g tài q iiy định về trọng tà i có yếu tó nước ngoài với nhiều. kin h nghiệm lập pháp cùa m ộ t số nước trẽn thê. nội dung: thấm quyền ciia trọ n g tài nước ngoài;. chương riên g q u y d ịiili về cỊiian liệ hôn nhân và. các tnrờ ng hợp tranh cluip thircyng m ại có yếu tố m róc ngoài; các h iiili thức irọ tig là i nước ngoài...; ii) L o ạ i ý kiến lliir lia i dề nghị kliông. gia đ ìn li có yếu tố nước ngoài. Luật luật sư nãm. Iro n g g ia i đoạn liiệ ti nay c ìin g như p liù hợp VỚỊ. giớ i. MỘI số văn bản pháp luật tro n g nước như Luật HÔII nhãn và gia đ in h năm 2000 có. 2006 cũng đã có m ột clnrơng riê n g quy định về việc hành nglic cùa T ổ chirc luật sư nụớc ngoài tại V iệ t Nam . T ro n g phạm v i bài víẻ t tác già không đề cập đẻn tất cà n liữ n g nội dim g cân phải có tro n g chương riêng cho irọ n g là i có yêu. DT: Đ I': 84-08-7220X50. F,-mail. 57.

<span class='text_page_counter'>(2)</span> B .Q . ĨỊiâ h / Tạp c ỉú Khon học D H Q C H N , L u ậ t học 26 (2 010) 57-62. 5«. tổ nước nuoàỉ mà chi đè cập vấn đề irnnh chấp cỏ ycu tổ nước ngoải được giải quyết lại Irọnc là i .. Khoản 4 D iều 2 Plìáp lộnh (rọng tài thương niại năm 2003 (sau đáy x in v ié t lắt lá P l. I T I M ) q u y đ ịn h ; *‘l ’ia t ìh c liâ p c ó y c u t ỏ Jiưức n g o à i là. Iranh chấp phát sinh trong hoạt động ihươiìg m ại mà tn ộ l bên hoặc các bên là người nước ngoài, pháp rihán nuớc ngoài tham gia hoặc càn cử đề xác lộp. thay đ ổ i. chấm dCrt quan hé cỏ Ira n li chấp phái sinh ờ nước ncoài hoặc là i sản liê iì quan đ c ii iranh ctiap dó ớ nước ngoài". Như vẠy, P L 'n 'I'M non ra ba dầu liiệu dể xác d ịỉìlì. quan ỉrọ n u và có ỉìh iè ii \ kicn tranh cni quanh vẩn đề này. Tự u iru n g lại, phần lớii các ý kicri dẻii thống rìlìất cần plìài mở rộng thẩm quyền giải quyết của trọ n g tài nlurng niở rộng đciì dáu ih i vẫn chưa có cáu trả lở i cuối cùng. i( ra là cho đến thời điểm nàv k h i dự thảo luật chưvi được Quốc hội lliỏ n g qua. V iệ c mờ rộng iham qiivcri giài quyết củí) irọ n g tài kéo llie o viộc p lu ii làm rỗ phạm v i nhữ ng vụ tranh chấp cỏ yếu tố inrớc ngoài thuộc iham quyen giải quyet của irọ n ii lái V iiịt N am . N ó i cách khác, dự ihảo Luậi irọ im lài phải cỏ n ln ìn g quy dịnh về dấii lìiệu xác clịnlì m ột iranh clìấp có yếu lố nước niioài do Irọng. m ộ i tranh chấp có yếu tố nirớc íicoài mà trọng là i thương m ại V iệ t Nam có llìể cỏ IhầTiì cỊuyẻn giải q uve l: i) Dấu hiệu c liii ílìê: có sự iham gia. ỉài giải quyé t sao c lio lirơ ag tlìich với ihẩm quvổn g iả i quve t cùa trọng lài- Tại klio ả iì 4 Diổu 3 dự thào quy định: c/ìcỉ/ĩ cỏ \VỈỈ tồ. cùa chủ llìc nước ngoài bao gồni ngirời nước ngoài và pliáp nhăti nước ngoài; ii) Dấu lìiộu sự k iệ iì pháp lý : căn cứ đề xác lập, ihay đổi, chấm. metre n g o ù i là t r u iĩh c h a p p lỉá í sin h t r o ỉỉịĩ c/ỉiun. dứt quan hộ có tranh chấp phát sinh ở nước ngoài; ii i) D ấu hiệu tài sảtì: tái sản licn qunn đéti Iranh chấp đó ở nước ngoài. K h i m ột quan hộ xuất hiộn íTiột tro n g ba dấu hiệu trên phát sinh tranh clìấp sệ được xem là tranh chấp cỏ ycu lo nước ngoài. V iệ c xác d ịn h dấu hiộu nước ngoài Iro n g iranh chắp do Irọ n g tài giải quyél kéo theo n liiồ u vắn đề cỏ liên quan nlur luật ảp dụng, tố lụ n g irọ n g là i... ru y nliiẽn, cần cliủ ỷ tranh chấp có yếu ỉố nước ngoài quy djn)i (ại P L T T T M c h i là những tranh chấp phái sinh I r o n g hoạt đ ộ n g tlìưcTng mại. I ỉoạt động thương. m ại được q u y đ ịn h tại P L T T T M là việc iliự c hiện m ột hoặc nhiều hành v i Ihươnq mại cùa cá nlìân, tổ chức k in h doanh. Q u y định nảy cùa P L T IT M. ra đời tro n g lioàn cành lio ạ l dộng. thương m ại tro n g văn bản pháp luậl V ỉộ t Nam dược hiểu iheo phạm v i rat hẹp cũng như (ươiìg ih íc h v ớ i phạm v i điều c liin h của P L T r r M đề g iả i quyế t các tranh chấp tlìư ơ iìg mại. D ự thào Luật trọng tài được \á y dựog với ycu cầu plìài làm cho Irọ n g tài trở tlìà n lì một côtig cụ lu rii hiộu g iả i q u y c l các tranh chấp phát sinh tro n g đ ò i sống k in h tế - \ă lìội bén cạnh liẻ ih ổng tòa án, tiế n lớ i các chuẩn mực pháp lý. hệ dún s ự cỏ \é u io nước n ^ o à i lIicợc (Ị uy dịnh u d Bộ ỉu ậ t dân s ự \ Đ iổu 758 Bộ Luật D ảỉi sự năm 2005 q u y d ịn li: hệ dủìì sự cỏ \é u íồ m rớc n ỊỊo à i là quan hệ dân sự cỏ it n h ả i một tro n g các bôn (haĩH g iư lù cơ quon, tô chửc, cứ /ĩ/u ỉỉỉ /iưức ỉìịỉo à i. ĩìg irử / y iệ t N dĩỉỉ định c ư ư m rớc n g o à i lío ậ c là các CỊUati hệ dán sự Ịiiữcỉ các hởìì ỉh a m g ia lù công cỉâỉt. ỉổ chức V iộl Nưm Ìtìnnig c ủ ìi c ứ (lé xác lụp, (lìíịy đỏi, chani (iừi q u a i ì hệ đ ủ th e o p h á p lu ậ t m tíĩC iìịo à i, p h á ỉ. sin lì (ạ i mnxc n g o à i hoặc íà i sim ìiẽn quan (íen q u a n h ệ đ ỏ ở m rở c n g o à ĩ \. N hư vậy Iheo quy dịnh cùa Bộ Luật dản sự 2005 [2 ] có 03 dấu hiệu để xác đ ịn li n iộ l quan hộ cỏ yếu lố nước ngoài: i) Dấu hiệu về m ặl chù thể: trong quan hệ pháp luật cỏ người nước ngoải, pháp nhân nước Iiĩ^oài hoặc người V iệ t N am định cư ở nước ngoải tham gia; ii) Sự kiện pháp lý là căn cứ xác lập, Ihay đổi, cKắm dirt quan hộ đ ó theo pháp luật nước ngoài hoặc xảy ra ở nước ngo ài; iii) Dấu hiệu VC mặt ú \ sàn: tài sản iiên quan dcn quan \\ệ đó ờ nước ngoài. So sảnh quy đ ịn h của B ộ Luật dân sự vớ. q u y d ịiìli cùa P L T T Ĩ M chủn g ta tlu ly phạm v i n lu ìiig q u a n hộ c ỏ y c u l ổ n ư ớ c n g o à i c ù a B ô luật dán. sự rộng hơn rấl nhiều v i đon giàn, phạn v i (lieu. quốc té. C h ỉn h v i v ậ y viộ c mở rộng tha m quyền. chinh của B ộ luật dân sự rộng hơn P L T I'IM . N hư vậy, theo q u y đ ịn li cùa dự ihào Luật Irọng. giài q u y c l cùa Irọ n g tài trừ llià n li m ộ l nội duiìg. tải, những quan hệ dân sự n«ìo theo q u y dịnli.

<span class='text_page_counter'>(3)</span> /ỉ. I T ạ ị' ch i Khoa học D H Q C H N , L u ậ t học 26 í20ĨO >57-62. 59. cua B ộ uậl dãn sự là quati hệ có yếu tố nước nuoài C-' phái sin li tra tili cliầp và các bên có tliò a th iậ n trọng tài sẽ trờ ihành tra rili chàp có yếu tố nJỨc ngoài tlie o quy clịnli cùa L iiậ l Irọng tài. C á c i t]iiy ilịn li cùa dự llià o luật trọ n g tài có tliể h iề i các nliã làm luật tm iốn clàm bão sự tliổ n g m ấ t cúa Luật trọng lài v ớ i Bộ Luật dãn sự. m ộ t Irong những đạo liiặ t quan trọng nliắl. này thề liiệ n ỡ phirựng án 2 í)ic u 2 dự thảo Luật). T iie o quan điêm lác giả, dù dự tliào Luật trọng tài được ihông qua lựa chọn phương án nào thì cách quy đ ịn li lại klioàn 4 3 dự thảo luật !à không pliù hợp vì nlu'mg lý do sail đây:. quy đ ịm về các quan hộ dãn sự có ycu tố nước. thirơ nc mại th i quy d ịn li tại khoàn 4 D iêu 3 dự tlià o Luặl trọ n g tài là quá rộng. B ộ luật dân sự iá m ột đạo luật có phạm v i diều chinh rất rộng, bao trùm phần lớn các quan hệ phát sinh trong. l i g õ à i h ệ n n a y . N íiir llic. s ự ổ n đ ị n h c ù a L u ậ t. ir o iic lã sẽ dược dám bảo. T u y nhiôn. cách quy dịnh này sẽ làm pliát sinh nhiều van đề cà vè m ặt lý liậ ii lẫn tliự c licn.. 2. Nhận xét và ý kicn clc xuál N h u đã pliân tích ở trcn. nhằm đạt được sự thống in ấ t giữa Luật trọ iig tài sau k h i ban hànli với B ộ luật dãn sự, dự thảo L u ậ t trọ n g là i đã quỵ địr.íi dấu liiộ u nước n ^o à ị của các tranh cliẳp do trọng là i giài q iiy e í gắn liền vớ i quy định CÙI Bộ luật dân sự về quan hệ dân sự có yếu tố mrớc n goài. T u y nliiên, VC m ặt lý luận và thực tiễn, lác giã x in cỏ m ột số ý kiế n về quy định iTiày cùa dự thào Luật trọ n g tài: Thứ nhắt, sự tưưn^ thích giữa q u y định về thấm quyển g ià i quyet của trọ n g tả i vớ i quy định v ề tranh chấp có yếu tố nước ngoài do irọ n g là i giài q uyct. N hư trên dã ư in h bày, chọ đến th ờ i điếm này có hai lu ồng ý k iế n chinh về thẳm qiiyền g iả i quyết các tranh chấp cùa trọng tài thữcmg m ại. Loạ i ý kién thứ nhất đề nghị giớ i hạn phạm v i bao gồm các hoạt dộng thư ơng mại theo quy d ịn li của l.u ặ t thương mại năm 2005 và c ó mở rộng thêm các tm ờ n g hợp liên quan đến m ộl bên có hoạt đ ộ n g thương. i). N eu chọn phirơ iig án ih ứ n lia l, ngliĩa là. phạm v i thẩm quyền giài quyết của trọ n g tài chi giớ i hạn ờ n liữ iig tranh cliã p tro iig lỉn h vực. lĩn h vực dãn sự tlic o nghĩa rộ n g và phạm v i điều chinh này. iheo xu thê chun g của kin h nghiệm lập pháp thế giớ i, sỗ được tiêp tục mở rộng tro n g những lần sửa đồi íiếp Ihco. C h íiih v i vậy, phạm v i các quan hộ dán sự có yêu tô nước ngoài đo Bộ luật đân sự điều chinh cũng sẽ rất rộng và có rất nhiều quan hệ dân sự có yếu to nưtrc ngoài, nếu có phát sinh tranh chấp, sẽ không thuộc pliạm v i thầm quyền giải quyct cùa T rọ n g tài thương mại. V í d^i: ira n h châp tài sản chung sau khi ly hôti giữa vơ chôn g có quôc tịc h kliác nhau; tranh chắp q iiy ô ii nuôi con sau k h i ly hôn giữa vợ chồng có quốc tịch khác nhau. Đ â y là những quan hệ dán sự có yếu tố nước ngoài nhưng k h i phát sinh tranh châp rõ ràng không thuộc thẳm quyền g iả i quyết cùa trọ n g là i thương m ại dù các bẽn có thòa thuận trọ n g tài. Cách quy định của khoản 4 Đ iêu 3 dự thảo sẽ làm phát sinh màu tliu ân giữa Luật trọ n g tà i và B ộ luật dân sự v i trọ n g là i thương m ại chi giải quyết những íranh chấp phát sinh tro n g lĩnh vực thương m ại còn quan hệ dân sự do Bộ luật dãn sự dicu chỉnh th i bao trù m cả quan hệ thương mại.. m ại, cũng n iiư nliữ ng trường h ọ p không phát sinli t ù lioạt động tliư ơ iig mại như ng được các luật k-hác điều chinh (l.ọ ạ i ý k iê n này được ihê liiệ n tạ í pliương án 1 O iề ii 2 dự thào Luật), Loại ý kiếra thứ hai đề nghị cần mở rộ n g Ịhẩm quyền cùa tnọnẹ tài cho tất cả các tranh chấp liên quan đến quyen và lợ i ích cùa các bên phát sinh từ. ii) N ế u chọn phương án thứ hai, nghĩạ l^à phạm v i thẩm quyền g iả i quyết của trọ n g tà i rất. n g h ĩ a VỊI hợ p đ ồ n g h o ặ c n g h ĩ a v ụ n g o à i hợp. nước ngoài. V í dụ: Luật H ôn nhán và gia đinh nẫm 2000 [3 ], khoản 14 Đ iề u 8 quy định;. đong giữa các chù thé dân sự, k h ô n g phân biệt tranh chấp thương mại vớ i dân sự (L o ạ i ý kien. rộng, không phân biệt là quan hộ tro n g lĩnh vực dân sự hay quan hệ tro n g lĩnh vực thương mại, th i Luật trọ n g tài sau khi th ô n g quan sẽ mâu thuẫn hoặc chồng chéo vớ i m ộ t số văn bản pháp luật hiện hành có q u y d ịiili về quan hệ có yếu tố. "Q u a n hệ hôn nhãn Vii g ia đ ìn h c ỏ yéu tô m rớc.

<span class='text_page_counter'>(4)</span> 60. B .Q . T u a n / Tap ch i Khofi học Đ H Q G H N , L u ậ t học 2 6 (201Ồ) 57-62. ĩĩg o à ỉ là quan hệ hôn nhân và g ia đình: a. Giũxĩ cỏng chìtì Việi N a m và n g irở i mcớc n g o à i; b. G iữ a n ^ irờ i m rởc rigoùì \'ở i nhau thườììg tr ú tạ i ViệỊ Đ o i chiểu quy định này của Luật Hỏn nhân gia đinh với quy định cùa B ộ Luật d á n sự c liú n g ta t h ầ y c ó s ự k h á c n h a u . T lì c o q u y. dịnh cùa Bộ luậl dân sự, m ột quan hệ dần sự cả hai bên đểu lá người nước ngoài và cả hai bèn đểu không íhường trú tạ i V iệ t N am vẫn là quan hệ dân sự có ycu tố nước ngoài thuộc phạm vi điéu chinh cùa B ộ luật dân sự; T u y nhiên, một cỊuan h ộ h ô n n h â n g i a đ in h m à c ả h a i b ẻ n đ ề u là. người nước ngoài và cả hai bên đều không llnrcmg irú tại V iệ t N am th ỉ khỏn g phái là quan hộ lìỏn nhân gia đinh có yéu tố nước ngoài do Luật hỏn nliân gia đinh điểu chinh- N hư vậy, rỗ ràng cách quy đ ịn h của khoản 4 Đ iểu 3 dự thảo sẽ làm cho L u ậ t trọ n g tài sau khi ban hành không tương thích vớ i cảc văn bàn pháp luật hiện hành và như thế sự thống nhất, đổng bộ cùa hệ thòng pháp luật sẻ khỏng đạt đirợc. Đây. nước ngoài rộng hơn chù llic tham gia tranh chap thương m ại cỏ yếu tố nước rìgoài bởi v í có sự tham gia của loại chù thể người V iệt Nam định cư ờ nước ngoài- N ỏ i cách khác, phạm vi nhửng tranh chấp thương m ại có yểu tố nước ngoài do L u ậ t trọng tái điều c lìin li bừ íộiìg hon so vớ i P L T T T M . N gư ờ i V iệ l N ain dịnh cư ờ nước ngoài là [oại chủ thể đặc biột, đà được rnột sổ văn bản pháp luật V iệ t N am quy định. Khoản 3 Đ iều 3 Luật quốc tịc h 2008 quy định: '^Người Việt Non, ổ Ịn b c ư ờ nước }ìgoài lù công dán Việt N am vù n g irờ i gốc Việt Nam c ư írú. sin h sống lá u d à i ờ mcởc n g o à r. N h ư vậy, theo quy định cùa dự thảo Luật trọ n g tà i thi m ột tranh cliâp phát sinh từ quan hệ giữa 02 ciuì thố là người V iệ t Nam đ ịíih cư ờ nước ngcài vẫn xem là m ộí tranh chấp cỏ yếu tố nước ngoài tro n g khi loại traah chấp này theo quy đ ịn li của P L T T T M irước đây k h ô ỉig phải [à tranh chấp ĩhương m ại có yểu tố nước ngoài. Theo quy. ỉà m ộl iro n g riìiững nhược điểm lớ ii nhất của hệ. định của nhiều văn bản plìảp luật V iệ t Nam điểu chỉnh các quan hệ tro n g lĩnh vực kinh. thống pháp luặl V iệ t N am hiện nay đòi hỏi hoạt dộng xây dựng pháp íuật phải giải quyết, đặc biộl là đối vớ i những văn bản pháp luật có liẽn. doanh, thương mại hiện nay th ì khỏng còn sự phân biệt đối xừ giữa người V iệ t Nam ở V iộ l N am và người V ỉộ t N am định cư ờ nước ngoài. quan dcn quan hệ có yếu lố nước ngoài bời vì V iệ t Nam đang tro n g quả trìn h hội nhập quốc tế mạnh mẽ, đòi hỏi phải có m ộ t hành lang pháp lý ôn định và đông bộ cho các chủ Ihê nước ngoải tham gia vào các quan hệ pháp luật lại V iệ t Nam.. ( V í dụ: L u ậ t doanh nghiệp 2005, Luậl Dầu lư. Thứ hai, phạm v i những tranh chấp có yểu to nước ngoài Ihuộc ihẩm quyển giải quyết của. nay. Rõ ràng việc đưa toàn bộ dấu hiệu về clìủ thể nước ngoài của Bộ luật dân sự vào Luậi. trọng tài. N hư tác giả đâ phân líc h ở phần trên,. trọ n g tà i là không tương tlìỉc h v i Luật trọng tài lả m ột đạo luật chuyên ngành, nhiểu vấn đề do. theo quy định của B ộ luật dân sự hiện nay, m ột quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài k h i xuất hiện m ột trong 03 dấu hiệu về chù thể, sự kiện pháp lý và dấu hiệu tà i sản. ở đây. tác giả x in. 2 0 0 5 ) th ì v iệ c l.u ậ t t r ọ n g t à i, m ộ t đ ạ n lu ậ t c h ủ. yểu cung điều chinh các Iranh chắp phát sinli trừ hoạt động thưoTig m ại lạ i có sự phân biệl giữa hai nhỏm người V iộ t N am là không phii hợp vớ i x u thê phát triể n của V iệ t Nam hiện. Luật trọ n g là i điểu chỉnh pliải có những dặc thù riêng so vớ i đối tượng điều chinh ciia B ộ luậl dân sự.. đề cập dén dấu liiệ u chủ thề và dấu hiệu sự kiệ íi piiáp iý:. đ ổ i, c h ấ m d ứ t q u a n h ệ đ ó ih e o p h á p lu ậ t nư ớc. i) Dấu hiệu vể m ặt chú thể: trong quan hệ pháp luật có người nước ngoài, pháp nhân nước. ngoài hoặc xảy ra ờ nước ngoài. Đ ổ i chiếu quy d in h nảy vớ i quv d ịn h lu ơ iìg ứng của P L T T T M. ngoài hoặc người V iệ t N am dịnh cư ở nước ngoài tham gia. Đ ố i chiểu quy định này vớ i quy. chúng ta thấy những quan hệ có ycu tố nước ngoài do đấu hiệu sự kiệ n pháp lý do B ộ Luật dân sự điều chinh rộng hơn những tranh chấp. dịnh (ương ứng cùa P L T T T M chúng ta thấy phạm v i chù Ihể của quan hệ dân sự có yếu tố. ii). Sự kiệ n pháp lý !ả căn cứ xác lặp, thay. có yếu to nước ngoài do P L T T T M điều chinli..

<span class='text_page_counter'>(5)</span> /?.Q. V uíi/í. t. Tạp chi K hi^ĩ /ụu' D H Q G H Ì^ . L u ậ t íiọr 26 (lO ĨỎ ) 5 7 62. 61. N ó i các) kliác. dự tháo l.u ậ l irọ iiir là i íic p lục mơ rộni. phạrn v i nhưng ira n h chấp có ycu lố nước ntoài thuộc thảm q u \ề n uiãi q iiy c l cùa trọng là . M ộ l tjuan hệ dân sự mà sự kiện pháp lý xày n à V iệ l Nam hoặc có tlìc xày ra ở nước ngoài V í xâv rn Ihco p h á p luậi nước ngoài là quan hệ dàn sự có yếu tổ nước ngoài theo quv dinh củi B ộ luặl dân sự n lìu n g ncu cỏ phải sinh (ra n h c la p th i k h ỏ n g p h ả i là tr a n h chap c ỏ y c u lố nưởc níioài do trọ n g tà i Hurơng mại V iộ i. lố nước ngoài là tran li chấp phát sinh lừ quan hộ mả m ội bên hoặc cảc bên lả neười nước ngoài, pháp nhản nước ngoài hoặc là tranh clìẩp phát s iíili lừ quan hệ giữa các bẻn là cỏug dân, tò chức V iộ l N am nhưng cân cứ đe xác iập, thay dồi. chấm d ín quan hộ có tran li chấp plìál sinh ở nước ngoài hoặc tài sản liên quan dén Iranli chấp đcS ờ nước ngoài’*. Với quy đ ịn h nàv, phạm. Nam g iíi q uyct bời v i tlie o P L I I T M chi nlnìtig Iranlì chip nào phát sinh lừ quan hệ thương mại mà sự kộ n pháp ly \à y ra ở nước ngoài mới là. mại V iộ t PLTPi M Uìích với Trọng lài. traah c h ip (hưang m ại cỏ yéu lố nước ngoài. 1uy nhiìn . việc niở rộng phạni v i nhuíig iranlì chắp c ó y c u lố nước ngoài thông CỊua dấu lìiộu sự kiện oháp l> n ln r quy d ịn lì của khoản 4 Diỏu. v i nhữtig tranh chấp có ycu 10 nước ngoài ihuộc tlìẳm quyền giải q uyé l cùa T rọ n g tài thương N am sẽ dược m ở rộ n g hơn so với ỉihưiìG van dàiT) bảo được lính íương phạm v i Iham quyền giâi quyểt của Ihương mại V iÌỊị N am cũng như đảm. bảo được sự thống nhấl giiìa Luật trọng tài sau khi được ihòng qua với các văn bàn pháp luật khác trong hộ ihống phảp luật V iệ t Nam hiện lìay.. 3 dự tlù o sC làm phát sinh vấn dề liệu lất cả các quan iKMììà sự kiộn pliáp lý xảy ra ờ V iộ t Nam nlurnc l i i ihco pháp luật nước ngoài khi xảy ra tranh chap ilii T rọ n g tài V iộ l Nam sỗ có thầm quycn giải quyét. V í dụ: m ộ l lổ chức cùa íiưởc A n lì cỏ hoạt động tại V iệ t N am đà k ý k c l lìợp dồng la j dộng vớ i m ột công dán Anh để làm viộc chc lổ chức A n h đ ỏ nhưng nơi làm việc lại klìông rh ả i ở V iộ t N a m mà ờ Singapore. Hợp đồng duợc k ý két lạ i V iệ l N anì nliư ng lất cả các tìội dunẳ llie o pháp luật của nước Anh v i cả lia i bên của hợp dồng đều có quổc tịch A nh. Sau một thờ i gian làm việ c, giửa người lao dộng Anh và to chức cúa A n h phát sinh tranh chắp về van dẻ thờ i gian nghi hò, liề n thướng... dâ được iliò a tlìuận tro n g hợp đồng lao động. T ranli chấp này khôn g ihổ là tranh chấp có véu tổ nước ngoài ỉheo quy đ ịn h của pháp luật V iệ t Nam vì khòng cỏ bất k ỳ m ố i liên quan nào giữa m ối quan hệ này v ớ i V iệ t N am . Chính v i vậy, việc (lự ihảo Luật trọng tài q u y đ ịn lì những Iranh chấp pliát sinh từ những m ối quan hệ mà căn cứ làm plìả( sinh, thay d ồ i, chấm dứt quan hệ dỏ theo pháp luật nưóc ngoài lá tranh chấp có yếu to nưửc ngoái chịu sự điều chialì của pháp luật V iệ i N am là không lìợp lý. Từ nhìrng phân tích trcn tác già dề xuấl klioàn 4 Dièu 3 dự tlìảo L u ậ t irọ n g tài cần diều chỉnh theo hướng như sau: 'T ra n h chấp có yếu. 3. K c ỉ luận Theo quan điổm tác giả, v iệ c mở rộng phạm v i ỉìhững tranh chấp có yéu tố nước ngoài do trọ n g tài thưcmg m ại giải quyế t như iro n g dự thảo Luậl trọ n g là i là cần thiết và nẻn làm. Tuy nhiên, viộ c m ờ rộ n g nảy cần phải đảm bào tính tươ iig thích vớ i phạm v i nlìữ ng tranh chap mà trọ n g là i c6 tliầm quyển g iả i quyết cũng như đảm bào sự tương Ihích giữa L u ậ t trọng là i sau k h i được ban hành vớ i các văn bán pháp luật hiện hành. C h i có như thế sự th ố n g nhất, đồng bộ của hộ thống pháp luật V iệ t Nam mới có thể đạt được. Đặc biột là trong giai đoạn liiộ n nay V iộ t Nam đang Iro n g quả irin h liộ i nhập quốc le mạnh m c, đòi hỏi plìải có m ột hành lang pháp lý ổn định và đồng bộ cho các chù Ihe nước ngoài tham gia vào các quan hệ pliáp iuật tại V iệ t Nam.. T à i liệ u th a m k h ả o [1 ] D ự thảo L u ậ t trọ n g tàỉ l^iương m ại (D ự (hảo (rình Q uốc hội k ỳ họp thử 6). [2 ] B ộ L uật dân sự V iệ l N a n năm 2005. [3 ] L uật H ỏn nhân và g ia dinh năm 20Ỡ0..

<span class='text_page_counter'>(6)</span> 62. i^'Q* TtiÂh / TọỊỉchi Khứíi học ĐHQ GỈỈN. Luật học 26 (20ĨÍV 57-62. D e t e r m i n i n g fa c to r in fo r e ig n trade d is p u t e s be r e s o l v e d in arbitration. B a n h Quoc Tuan Faculty o f Economics and Law\ N a tional University o f Ho C h i M in h C iĩv. Based on the research d ra ft A rb ilra lio n Law and the p ro v is io P i o f la w re la tin g to com m ercial arbitration, the authors analyzed tlie a rticle and c la rify Ihe issues id e n tifie d in ihe factor o f foreign trade disputes arc a rb itra lio n settlement in ou r countr>' today..

<span class='text_page_counter'>(7)</span>