<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>

<b>NGUY CƠ CỦA MA TÚY ĐỐI VỚI TUỔI TRẺ</b>

(120 phút)

<b>I. Mục đích</b>
Giúp học sinh

- Củng cố những hiểu biết cơ bản về ma túy

- Thực hành rèn luyện các kỹ năng phòng tránh ma túy : Nghĩa vụ phịng chống ma túy của cơng dân.
<b>II. Tài liệu và phương tiện</b>

- Các giấy bìa nhiều màu khổ 5cm x 10cm, đủ để mỗi em có 3,4 phiếu
- Phiếu bài tập : Các phiếu tình huống

<b>III. Các hoạt động :</b>

<b>Khởi động : Hát bài “trái đất này là của chúng mình”</b>
<i><b>* Hoạt động 1 :</b><b>Xem phim video</b> (45 phút)</i>

- Mục tiêu : Giúp học sinh hiểu được hành vi nguy cơ liên quan đến ma túy và HIV/AIDS
- Đồ dùng : băng video, giấy A0, bút dạ

- Cách tiến hành

Bước 1 : Giáo viên cho học sinh xem phim video. Trước khi xem yêu cầu học sinh lưu ý nội dung chính
của phim để có thể thảo luận sau khi xem.

Bước 2 : Các em thảo luận nhóm và ghi lại kết quả thảo luận trên giấy A0
Câu hỏi :



Các em cho biết nội dung chính của phim ?



Trẻ em trong phim đang gặp phải các nguy cơ nào ?



Nguy cơ ma túy thể hiện như thế nào ?



Hậu quả của nguy cơ sử dụng ma túy ?



Em đã xem trong phim và thấy đâu là yếu tố bào vệ các em ?
Bước 3 : Từng nhóm trình bày trước lớp

Bước 4 : Giáo viên tổng hợp và tóm lước nội dung và thơng điệp chính của phim
<b>Hoạt động 2 : Các yếu tố bảo vệ giúp phòng tránh ma túy (30 phút)</b>

<b>- Mục đích : Giúp học sinh hiểu rõ những yếu tố mang tính bảo vệ đối với giới trẻ để có thể phịng </b>
tránh ma túy.

<b>- Đồ dùng : Phát cho mỗi nhóm một tờ giấy A0</b>
<b>- Cách thực hiện :</b>

Bước 1 : Chia lớp thành các nhóm nhỏ. Các nhóm thảo luận những yếu tố mà các em nghĩ là thuận lợi,
giúp giới trẻ tự phòng tránh ma túy.

Bước 2 : Các nhóm trình bày trước lớp

Bước 3 : Giáo viên tổng hợp và cung cấp kiến thức để củng cố cho học sinh về các yếu tố bảo vệ và yếu
tố nguy cơ

<b>Kết luận </b>

- Các yếu tố như có bạn bè tốt, quan hệ tích cực với bạn bè và thầy cơ, quan hệ cởi mở và tích cực với

cha mẹ, hiểu về nguy cơ ma túy và biết cách ứng xử trong những tình huống khó khăn là những yếu tố
mang tính bảo vệ giúp cho trẻ em.

- Ngược lại, các yếu tố như có bạn bè sử dụng ma túy, việc học hành sút giảm gây căng thẳng buồn
chán, sự căng thẳng trong quan hệ với cha mẹ gia đình bất hịa, việc tiếp xúc với các băng nhóm … là
những yếu tố mang tính nguy cơ đối với việc sử dụng ma túy. Để hạn chế nguy cơ ma túy, cần tăng
cường yếu tố mang tính bảo vệ để tạo một môi trường sống và sinh hoạt lành mạnh cho trẻ em.

<i>(Xem tài liệu tham khào : Yếu tố bảo vệ và yếu tố nguy cơ)</i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(2)</span><div class='page_container' data-page=2>

- Cách tiến hành

Bứơc 1 : Yêu cầu mỗi HS suy nghĩ về những việc có thể làm để trường học của mình khơng có ma túy.
Bước 2 : Chia lớp thành 4,5 nhóm, trao đổi ý kiến trong nhóm

Bước 3 : Xây dựng kế hoặch hành động của nhóm
<b>Số</b>

<b>TT</b>

<b>Nội dung hoạt động</b> <b>Thời gian</b> <b>Người chịu trách</b>
<b>nhiệm</b>

1 …

<i><b>* Hoạt động 4 : Lập cột báo về ma túy cho góc truyền thống của trường :</b></i>(Hoạt động này có thể
được thực hiện ngồi giờ)

- Mục tiêu : Giúp nâng cao nhận thức của học sinh trong trường về thực trạng ma túy và thúc đầy lối
sống lành mạnh

<b>- Cách thực hiện : Trong vòng 1 tháng từng học sinh của lớp thu nhập các bài báo, tranh ảnh về ma</b>
túy và các vấn đề liên quan đến ma túy, sắp xếp và dán lên giấy A0, trang trí để làm cột báo của lớp.
. Chia lớp thành 4 nhóm - Mỗi nhóm phân cơng từng thành viên thu nhập các bài báo, tranh ảnh về ma
túy và các vấn đề liên quan đến ma túy. Sau 1 tháng, các nhóm trình bày kết quả thu nhập dán lên
giấy A0 nộp cho lớp

. Đại diện các nhóm sẽ sắp xếp, trang trí các sản phẩm của các bạn để làm cột báo chuyên đề ma túy
của lớp. Cột báo này sẽ được tham dự thi cùng các cột báo của các lớp khác.

<b>TÀI LIỆU THAM KHẢO</b>

YẾU TỐ NGUY CƠ VÀ YẾU TỐ BẢO VỆ ĐỐI VỚI
TRẺ VỊ THÀNH NIÊN

<b>Vì sao phải chú ý đến lứa tuổi vị thành niên ?</b>

Lứa tuổi vị thành niên là giai đoạn phát triển nhanh chóng. Trẻ vị thành niên phát triển những khả năng
mới đồng thời cũng gặp rất nhiều thách thức. Giai đoạn này có nhiều cơ hội nhưng cũng khơng ít nguy
cơ. Các em có thể có những hành vi có hại cho sức khỏe và sự phát triển toàn diện về lâu dài.

Những hành vi nguy cơ có thể là vấn đề quan hệ tình dục khơng dùng bao cao su dẫn đến mang thai
ngoài ý muốn, bị mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục, kể cả nhiễm HIV. Có thể đó là tìm đến các
chất kích thích và chất gây nghiện như rượu, bia thuốc lá… Ngồi ra, cịn có các hành vi có hại khác.
Cho đến nay, các chuơng trình hoạt động với vị thành niên thường tập trung vào việc cung cấp thông
tin và dịch vụ nhằm giảm hành vi nguy cơ và hậu quả của các hành vi đó. Tuy nhiên điều này chưa đủ,
mà cần lưu ý khuyến khích các yếu tố mang tính bảo vệ. Qua nghiên cứu cho thấy, việc thúc đẩy các
yếu tố bảo vệ cũng quan trọng không kém, bên cạnh việc can thiệp nhằm làm giảm nguy cơ. Các chiến
lược và chương trình, vì vậy , cần cân đối giữa can thiệp nhằm làm giảm nguy cơ và thúc đẩy yếu tố
bảo vệ.

<b>Lứa tuổi vị thành niên quan trọng vì :</b>

1. Các em là lực lượng đông đảo : Vị thành niên chiếm 1/5 dân số thế giới (1.2tỉ)

2. Các em là lực lượng hùng mạnh về mặt kinh tế.: Vị thành niên đóng góp đáng kể cho gia đình và
cộng đồng (qua việc đỡ đần việc nhà cho gia đình, một số em lao động kiếm sống giúp cho gia đình)
3. Các em là sức khỏe của tương lai : Tuổi vị thành niên là giai đoạn hình thành các hành vi và thái độ.
Đây là cơ hội có ý nghĩa rất quan trọng. Nếu được giúp đỡ hình thành hành vi có lợi cho sức khỏe, các
em sẽ lớn lên thành những công dân khỏe mạnh, đóng góp lớn cho sự phát triển của đất nước và xã
hội.

Vị thành niên có các nhu cầu gì ?

<b>Một thế giới phù hợp với trẻ em là thế giới mà trong đó mọi trẻ em, kể cả trẻ vị thành niên,</b>
<b>đều có cơ hội để phát triển khả năng trong một mơi trường an tồn và mang tính hỗ trợ.</b>
<b>(Trích bản thảo : “Một thế giới phù hợp cho trẻ em” – Tháng 6/2001)</b>

Dù bạn tiếp xúc với trẻ vị thành niên ơ bất cứ nước nào, tựu chung các em cũng cần một mơi trường có
thể giúp hạn chế những nguy cơ và sự nguy hiểm đồng thời thuận lợi cho sự phát triển của các em. Mơi
trường đó gồm :

</div>
<span class='text_page_counter'>(3)</span><div class='page_container' data-page=3>

- Có những ranh giới nhất định đối với các hành vi của trẻ

- Khuyến khích các em bày tỏ suy nghĩ của mình và tự thể hiện mình

- Các cơ hội học hỏi để nâng cao sự hiểu biết, cơ hội về kinh tế và giao tiếp xã hội
- Các cơ hội tham gia, đóng góp khả năng của mình và được trân trọng

- Giảm thiểu nguy cơ bị thương tích, bị lợi dụng và xâm hại, và mắc bệnh

<b>Yếu tố nguy cơ và yếu tố bảo vệ đối với vị thành niên</b>

<i>Chúng ta thường hỏi </i>

Vì sao một số trẻ vị thành niên lớn lên khỏe mạnh, trong khi đó có một số em có hành vi có hại cho súc
khỏe và sự phát triển của các em ? Điều này được lý giải như thế nào ?

<i>Một số yếu tố nguy cơ và yếu tố bảo vệ có thể lý giải cho sự khác biệt trong hành vi của trẻ vị thành</i>
<i>niên, sau khi đã tính đến yếu tố tuổi tác, hồn cảnh kinh tế, xã hội, giới tính và các khác biệt về sắc</i>
<i>tộc.</i>

Các bảng dưới đây tổng hợp kết quả nghiên cứu về các yếu tố nguy cơ và yếu tố bảo vệ đối với vị thành
niên ở 25 quốc gia từ các khu vực khác nhau trên thế giới. Ba vấn đề nêu ra ở đây : Quan hệ tình dục
sớm, sử dụng các chất kích thích, và tình trạng thất vọng khủng hoảng tinh thần. Đây là các vấn đề có
thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng về mặt sức khỏe và sự phát triển của vị thành niên.

<b>Bắt đầu quan hệ tình dục sớm</b>
<b>Yếu tố nguy cơ hoặc yếu tố </b>

<b>bảo vệ trẻ vị thành niên</b> <b>Châu Phi</b> <b>Châu Á</b> <b>CaribêVùng</b> <b>Nam Mỹ</b> <b>Bắc Mỹ</b>

Quan hệ tích cực với cha mẹ ○ ○ ○ ○ □

Quan hệ tốt với giáo viên ○ □ □ ○

Bạn bè có khả năng quan hệ
tình dục

∆ □ ∆ ∆ □

Bị lôi kéo vào các hành vi nguy
cơ khác

∆ □ ∆ □ □

Có niềm tin về tinh thần tơn
giáo

□ ○ ○ □ ○

<b>Những phát hiện về việc bắt đầu quan hệ tình dục sớm nói lên điều gì ?</b>

<i>- Gia đình rất quan trọng : Trẻ vị thành niên có mối quan hệ tích cực với cha mẹ mình thường ít bắt đầu</i>
<i>quan hệ tình dục q sớm</i>

<i>- Trường học rất quan trọng : trẻ vị thành niên có mối quan hệ tốt với giáo viên thường ít có quan hệ </i>
<i>tình dục q sớm</i>

<i>- Quan hệ bạn bè rất quan trọng : Trẻ vị thành niên nào cho rằng các bạn mình có thể quan hệ tình dục</i>
<i>thường bắt đầu quan hệ tình dục sớm</i>

<i>- Các hành vi nguy cơ có liên quan : Trẻ vị thành niên bị lôi kéo vào các hành vi nguy cơ khác, như </i>
<i>dùng rượu và ma túy, thường có quan hệ tình dục sớm hơn nhiều</i>

<i>- Niềm tin rất quan trọng : Trẻ em có niềm tin về tinh thần, tơn giáo thường ít bắt đầu quan hệ tình dục</i>
<i>quá sớm.</i>

□ : Không đo được

○ : Yếu tố bảo vệ

∆ : Yếu tố nguy cơ

<b>Tình trạng thất vọng, khủng hoảng tinh thần</b>
<b>Yếu tố nguy cơ hoặc yếu tố</b>

<b>bảo vệ trẻ vị thành niên</b> <b>Châu Phi</b> <b>Châu Á</b> <b>Châu Âu</b> <b>TrungĐơng</b> <b>Bắc Mỹ</b>

Quan hệ tích cực với cha mẹ ○ ○ ○ ○ ○

Quan hệ khuyến khích con cái
bày tỏ suy nghĩ của bản thân

</div>
<span class='text_page_counter'>(4)</span><div class='page_container' data-page=4>

Xung đột trong gia đình ∆ Khơng

đáng kể ∆ ∆ ∆

Thái độ tích cực về học tập Khơng
đáng kể

○ Khơng

đáng kể Không đáng kể

○

Quan hệ tốt với người lớn trong
cộng đồng

○ ○ ○ Khơng

đáng kể đáng kểKhơng

Có niềm tin tinh thần. tôn giáo ○ ○ ○ Không

đáng kể đáng kểKhơng
<b>Những phát hiện về tình trạng thất vọng, khủng hoảng nói lên điều gì ?</b>

<i>- Gia đình rất quan trọng : Trong các gia đình mà trẻ vị thành niên có mối quan hệ tốt với cha mẹ </i>
<i>mình, đồng thời cha mẹ khuyến khích con cái bày tỏ suy nghĩ, thì các trẻ em này dường như ít rơi vào </i>
<i>tình trạng thất vọng, khủng hoảng hơn. Tuy nhiên, những trẻ vị thành niên trong các gia đình hay xảy </i>
<i>ra xung đột thường hay bị suy sụp tinh thần hơn.</i>

<i>- Trường học rất quan trọng : Trẻ vị thành niên thích đi học và có những mục đích trong học tập thường</i>
<i>ít thất vọng và khủng hoảng hơn</i>

<i>- Các mối quan hệ cộng đồng rất quan trọng : Những trẻ vị thành niên có quan hệ tích cực với những </i>
<i>người lớn tuổi trong cộng đồng thường ít lâm vào tình trạng thất vọng, khủng hoảng hơn.</i>

<i>- Vấn đề về niềm tin : Trẻ em có lịng tin thường ít bị khủng hoảng tinh thần hơn.</i>

□ : Không đo được

○ : Yếu tố bảo vệ
∆ : Yếu tố nguy cơ

<b>Tình trạng sử dụng chầt kích thích</b>

(thuốc lá, rượu, bia và các chất kích thích khác )
<b>Yếu tố nguy cơ hoặc </b>

<b>yếu tố bảo vệ trẻ vị </b>
<b>thành niên</b>

<b>Châu Phi</b> <b>Châu Á</b> <b>Vùng</b>

<b>Caribê</b>

<b>Châu Âu</b> <b>Bắc Mỹ</b>

Có quan hệ tốt với cha

mẹ Không coi trọng

○ ○ □ Không

đáng kể
Được cha mẹ hướng dẫn

và đặt ra giới hạn

○ ○ □ Không

đáng kể

Không
đáng kể

Xung đột trong gia đình ∆ ∆ □ Khơng

đáng kể

Khơng
đáng kể
Mơi trường học tập tích

cực

○ ○ ○ ○ ○

Bạn bè sử dụng chất
kích thích

∆ ∆ □ Khơng

đáng kể
∆
Có niềm tin tôn giáo,

tinh thần

□ □ ○ □ ○

<b>Những phát hiện về việc sử dụng chất kích thích nói lên điều gì ?</b>

<i>- Gia đình rất quan trọng : Trẻ vị thành niên có mối quan hệ tốt với cha mẹ mình ít sử dụng chất kích </i>
<i>thích hơn. Ngồi ra, những trẻ vị thành niên được bố mẹ hướng dẫn và kiểm sóat cũng thường ít dùng </i>
<i>chất kích thích hơn. Tuy nhiên trẻ em trong các gia đình thường xảy ra xung đột lại hay sử dụng các </i>
<i>chất kích thích hơn các trẻ khác.</i>

<i>- Trường học rất quan trọng : Trẻ vị thành niên có quan hệ tốt với giáo viên, đi học thường xuyên và </i>

<i>học tốt thường ít sử dụng các chất kích thích hơn.</i>

<i>- Quan hệ bạn bè rất quan trọng : Những trẻ vị thành niên nào tin rằng các bạn mình có sử dụng chất </i>
<i>kích thích thường thì các em có khuynh hướng sử dụng chất kích thích hơn.</i>

<i>- Vấn đề về niềm tin : Trẻ em có niềm tin tinh thần có vẻ ít sử dụng chất kích thích hơn.</i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(5)</span><div class='page_container' data-page=5>

○ : Yếu tố bảo vệ
∆ : Yếu tố nguy cơ

<b>Chúng ta có thể đi đến kết luận gì ?</b>

Ở các nền văn hóac khác nhau, các vấn đề ảnh hưởng đến sức khỏe cùng có chung một số nguy cơ và
yếu tố bảo vệ giống nhau :

<b>Yếu tố nguy cơ </b>
<b>hoặc nhân tố bảo </b>
<b>vệ trẻ vị thành </b>
<b>niên</b>

<b>Bắt đầu bước vào </b>
<b>quan hệ tình dục </b>
<b>sớm</b>

<b>Sử dụng chất kích </b>

<b>thích</b> <b>Sự thất vọng, khủnghỏang tinh thần</b>

Có quan hệ tốt với
cha mẹ

○ ○ ○

Có xung đột trong
gia đình

∆ ∆

Có mơi trường học
tập tích cực

○ ○ ○

Có quan hệ tốt với
những người lớn
tuổi trong cộng
đồng

∆ ∆ ○

Có niềm tin tinh
thần

○ ○ ○

Bị lôi kéo vào các
hành vi nguy cơ
khác

∆

- Gia đình rất quan trọng : Trẻ vị thành niên sống trong một môi trường xã hội với những mối quan hệ
có ý nghĩa, được khuyến khích tự thể hiện bản thân mình và được hướng dẫn và giám sát nghiêm túc,
thường ít bắt đầu quan hệ tình dục từ sớm, ít khủng hoảng và suy sụp tinh thần, và ít sử dụng các chất
kích thích hơn. Mặt khác, những trẻ vị thành niên sống trong một gia đình có mâu thuẫn xung đột
thường hay bị khủng hoảng tinh thần và hay sử dụng chất kích thích hơn.

- Trường học rất quan trọng : TRẺ vị thành niên có quan hệ tốt với giáo viên và có thái độ học tập tích
cực thì ít có quan hệ tình dục sớm, ít sử dụng chất kích thích hơn và cũng ít chán nản hơn.

- Các quan hệ cộng đồng rất quan trọng : Những trẻ vị thành niên có quan hệ tốt với người lớn tuổi
trong cộng đồng ít bị khủng hoảng và suy sụp tinh thần hơn.

- Các hành vi có nguy cơ khác liên quan với nhau : Trẻ vị thành niên bị lôi kéo vào các hành vi nguy cơ
khác ( như dùng chất kích thích) lại thường bắt đầu quan hệ tình dục sớm.

<i>Những trẻ vị thành niên trong môi trường sống với các mối quan hệ tốt với người lớn trong nhà cũng</i>
<i>như cộng đồng, có mơi trường học tập, học hỏi tích cực, và những người bạn có quan điểm và hành vi</i>
<i>tích cực thường ít có quan hệ tình dục từ sớm, ít sử dụng chất kích thích và ít bị lâm vào tình trạng thất</i>
<i>vọng hay khủng hoảng tinh thần.</i>

Cung cấp các thông tin và dịch vụ thôi chưa đủ

Cần lưu ý mối liên hệ mật thiềt giữa môi trường xã hội và sức khỏe

Các yếu tố bảo vệ từ môi trường xung quanh trẻ vị thành niên làm cho cán cân nghiêng về phía sức
khỏe và sự phát triển có lợi cho trẻ vị thành niên

<i>Làm thế nào để có bước hành động cụ thể : bằng cách tập trung vào các chiến lược thúc đẩy các yếu tố</i>
<i>bảo vệ</i>

</div>

<!--links-->