ĐẠI HỌC HUẾ

in

h

tê

LÊ THỊ THƯƠNG

́H

uê

́

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

̣c K

ẢNH HƯỞNG CỦA CƠNG TÁC BỒI THƯỜNG, GIẢI PHĨNG
MẶT BẰNG VÀ TÁI ĐỊNH CƯ ĐỐI VỚI ĐỜI SỐNG CỦA CÁC
HỘ DÂN BỞI DỰ ÁN XÂY DỰNG ĐƯỜNG CỨU HỘ CỨU NẠN,

ho

PHÒNG CHỐNG LỤT BÃO HỒ KẺ GỖ HUYỆN CẨM XUYÊN,

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
CHUYÊN NGÀNH: KẾ HOẠCH - ĐẦU TƯ

Tr

ươ
̀n

g

Đ
ại

TỈNH HÀ TĨNH

Thừa Thiên Huế, 2020


ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

́H

uê

́

KHOA KINH TẾ VÀ PHÁT TRIỂN

in

h


tê

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

̣c K

ẢNH HƯỞNG CỦA CƠNG TÁC BỒI THƯỜNG, GIẢI PHĨNG
MẶT BẰNG VÀ TÁI ĐỊNH CƯ ĐỐI VỚI ĐỜI SỐNG CỦA CÁC

ho

HỘ DÂN BỞI DỰ ÁN XÂY DỰNG ĐƯỜNG CỨU HỘ CỨU NẠN,
PHÒNG CHỐNG LỤT BÃO HỒ KẺ GỖ HUYỆN CẨM XUYÊN,

Đ
ại

TỈNH HÀ TĨNH

ươ
̀n

g

CHUYÊN NGÀNH: KẾ HOẠCH - ĐẦU TƯ

Tr

Sinh viên thực hiện:
Lê Thị Thương


Giảng viên hướng dẫn:
PGS.TS Nguyễn Văn Toàn

Mã sinh viên: 16K4011151
Lớp: K50C Kế hoạch Đầu tư
Niên khoá: 2016 – 2020
Thừa Thiên Huế, tháng 01 năm 2020


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Tồn

Lời Cảm Ơn



́

Đối với mỗi sinh viên việc làm khóa luận tốt nghiệp có ý nghĩa hết sức quan
trọng bởi vì đây là cơ hội giúp cho bản thân sinh viên gắn lý luận vào thực tiễn để

́H

từ đó đưa ra cái nhìn tồn diện, sâu sắc về chun ngành mình học. Đây cũng được

tê

coi là bước đi đầu tiên, trang bị lại kiến thức cho những bước đi sau này.


Để hoàn thành tốt khóa luận tốt nghiệp này, ngồi sự nỗ lực của bản thân

h

em đã nhận được sự tư vấn, giúp đỡ tận tình, truyền đạt và trang bị kiến thức từ

in

quý thầy cô Trường Đại học Kinh tế Huế, các thầy cô giáo trong Khoa Kinh tế
và Phát triển.

̣c K

Em xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến PGS.TS Nguyễn Văn Tồn, Thầy
đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn, cho em những lời khuyên, lời nhận xét hết sức q

ho

báu để em có thể hồn thành tốt khóa luận này.

Em xin gửi lời cảm ơn đến lãnh đạo, cán bộ trong UBND Huyện Cẩm Xuyên,
tỉnh Hà Tĩnh. Các anh chị đã quan tâm, giúp đỡ, tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp

Đ
ại

em hoàn thành tốt kỳ thực tập cuối khóa cũng như bài khóa luận của mình.
Tuy đã có nhiều cố gắng nhưng do còn hạn chế về thời gian cũng như trình
độ, năng lực, kinh nghiệm và khả năng nghiên cứu khoa học nên khóa luận khơng


g

thể tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của q

ươ
̀n

Thầy, Cơ, q cơ quan để bài khóa luận này được hồn thiện hơn.

Tr

Em xin chân thành cảm ơn!
Huế, tháng 01 năm 2020
Sinh viên

Lê Thị Thương

i
SVTH: Lê Thị Thương – K50C KHĐT

i


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Tồn

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Diễn giải


GPMB

Giải phóng mặt bằng

TĐC

Tái định cư

THĐ

Thu hồi đất

CN-TTCN-XH

Công nghiệp - Tiểu thủ công nghiệp - Xây dựng

CNH - HĐH

Cơng nghiệp hóa - Hiện đại hóa

UBND

Uỷ ban nhân dân

NQ-CP

Nghị quyết - Chính phủ

QĐ-UBND


Quyết định - Ủy ban nhân dân

PLXH

Phúc lợi xã hội

NHCSXH

Ngân hàng chính sách xã hội

DTTN

Diện tích tự nhiên

KH

Kế hoạch

BTNMT

Bộ Tài nguyên Môi trường

́H

tê

h

in


̣c K

ho

Quy hoạch

GTSX
HQ

Giá trị sản xuất

Đ
ại

QH

Hiệu quả

CSHT

g

ATXH

ươ
̀n

KCN


Cơ sở hạ tầng
An tồn xã hội
Khu Cơng nghiệp
Nông nghiệp

Tr

NN

uê

́

Ký hiệu

SVTH: Lê Thị Thương – K50C KHĐT

ii


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Tồn

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN ..............................................................................................................i

uê


́

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT .........................................................................ii
MỤC LỤC................................................................................................................. iii

́H

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ ............................................................................ viii

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU ..............................................................................ix

tê

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ............................................................................................1

h

1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI ..........................................................................1

in

2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU....................................................................................3
2.1. Mục tiêu chung.....................................................................................................3

̣c K

2.2. Mục tiêu cụ thể.....................................................................................................3
3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU........................................................3

ho


3.1. Đối tượng nghiên cứu của đề tài ..........................................................................3
3.2. Phạm vi nghiên cứu..............................................................................................3
4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU...........................................................................4

Đ
ại

4.1. Phương pháp điều tra thu thập số liệu..................................................................4
4.1.1. Tài liệu thứ cấp..................................................................................................4
4.1.2. Tài liệu sơ cấp ...................................................................................................4

g

4.2. Phương pháp phân tích, xử lý số liệu...................................................................5

ươ
̀n

PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .........................................6
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU ..................................6
1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG..6

Tr

1.1.1. Các khái niệm về GPMB, bồi thường GPMB, hỗ trợ, tái định cư....................6
1.1.1.1. Giải phóng mặt bằng ......................................................................................6
1.1.1.2. Bồi thường khi giải phóng mặt bằng..............................................................6
1.1.1.3. Chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng .................................................7
1.1.2. Bản chất của việc bồi thường GPMB ...............................................................7

1.1.3. Đặc điểm của công tác bồi thường, GPMB ......................................................8
SVTH: Lê Thị Thương – K50C KHĐT

iii


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Tồn

1.1.4. Những yếu tố tác động đến công tác bồi thường, GPMB, hỗ trợ, TĐC ...........8
1.1.4.1. Việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai
và tổ chức thực hiện các văn bản đó ...........................................................................8
1.1.4.2. Cơng tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất....................................................9

uê

́

1.1.4.3. Yếu tố giao đất, cho thuê đất........................................................................10
1.1.4.4. Yếu tố lập và quản lý hồ sơ địa chính ..........................................................10

́H

1.1.4.5. Cơng tác đăng kí đất đai, và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ........10
1.1.4.6. Yếu tố thanh tra chấp hành các chế độ, thể lệ về quản lý và sử dụng đất....10

tê

1.1.4.7. Yếu tố giá đất và định giá đất ......................................................................10

1.1.4.8. Thị trường bất động sản ...............................................................................10

h

1.1.5. Tác động của công tác bồi thường giải phóng mặt bằng đến phát triển cơ sở

in

hạ tầng và đời sống Kinh tế - Xã hội ........................................................................11

̣c K

1.1.5.1. Đối với sự phát triển cơ sở hạ tầng ..............................................................11
1.1.5.2. Đối với sự phát triển Kinh tế - Xã hội .........................................................11
1.2. CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG GPMB.....................12

ho

1.2.1. Chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng ở Việt Nam...............................12
1.2.1.1. Các trường hợp thu hồi đất...........................................................................12

Đ
ại

1.2.1.2. Điều kiện được bồi thường .........................................................................12
1.2.1.3. Các trường hợp bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất .................................12
1.2.1.4. Các khoản hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất ..................................................14
1.2.1.5. Tái định cư ...................................................................................................15

ươ

̀n

g

1.2.2. Chính sách bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam .......................16
1.2.2.1. Những điểm mới về bồi thường, hỗ trợ, TĐC trong Luật Đất đai 2013......16
1.2.3. Những điểm đạt được và những bất cập trong công tác bồi thường GPMB ..19

Tr

1.2.3.1.Những điểm đạt được trong công tác bồi thường GPMB.............................19
1.2.3.2. Những bất cập trong công tác bồi thường GPMB .......................................20
1.2.4. Kinh nghiệm đền bù GPMB của một số địa phương ở Việt Nam ..................22
1.2.4.1. Kinh nghiệm của Huyện Hòa Vang thuộc thành phố Đà Nẵng...................22
1.2.4.2. Kinh nghiệm của huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang.................................23
1.2.4.3. Kinh nghiệm của TP Cần Thơ .....................................................................24

SVTH: Lê Thị Thương – K50C KHĐT

iv


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Tồn

CHƯƠNG 2: ẢNH HƯỞNG CỦA CƠNG TÁC BỒI THƯỜNG, GIẢI PHĨNG
MẶT BẰNG VÀ TÁI ĐỊNH CƯ ĐẾN ĐỜI SỐNG CỦA CÁC HỘ DÂN BỊ ẢNH
HƯỞNG BỞI DỰ AN XÂY DỰNG ĐƯỜNG CỨU HỘ CỨU NẠN VÀ PHÒNG
CHỐNG LỤT BÃO HỒ KẺ GỖ HUYỆN CẨM XUYÊN, TỈNH HÀ TĨNH ......... 26


uê

́

2.1. KHÁI QUÁT ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ XÃ HỘI Ở KHU VỰC DỰ ÁN. 26
2.1.1. Điều kiện tự nhiên, Kinh tế - Xã hội huyện Cẩm Xuyên................................26

́H

2.1.1.1. Điều kiện tự nhiên ........................................................................................26
2.1.1.3. Tình hình phát triển Kinh tế - Xã hội...........................................................27

tê

2.1.2. Hiện trạng về sử dụng đất của huyện Cẩm Xuyên..........................................29
2.1.2.1. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp của huyện Cẩm Xuyên giai đoạn 2017-2019 . 29

h

2.1.2.2. Hiện trạng sử dụng đất phi nông nghiệp của huyện Cẩm Xuyên giai đoạn

in

2017-2019..................................................................................................................31

̣c K

2.1.2.3. Hiện trạng đất chưa sử dụng huyện Cẩm Xuyên giai đoạn 2017 - 2019 .....33
2.2. GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC VỀ DỰ ÁN ................................................................34

2.2.1. Tên dự án.........................................................................................................34

ho

2.2.1.1. Địa điểm .......................................................................................................34
2.2.1.2. Chủ đầu tư ....................................................................................................34

Đ
ại

2.2.1.3. Nguồn vốn ....................................................................................................34
2.2.2. Căn cứ pháp lý thực hiện dự án.......................................................................34
2.2.3. Phạm vi nghiên cứu và mục tiêu của dự án ....................................................36
2.2.3.1. Phạm vi nghiên cứu của dự án .....................................................................36

ươ
̀n

g

2.2.3.2. Mục tiêu nghiên cứu dự án...........................................................................37
2.2.4. Thời gian .........................................................................................................37
2.2.5. Tổng mức đầu tư của dự án.............................................................................38

Tr

2.3. TÌNH HÌNH CHUNG VỀ CƠNG TÁC BỒI THƯỜNG GPMB KHI NHÀ
NƯỚC THU HỒI ĐẤT TRONG QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN DỰ ÁN ..................38
2.3.1. Căn cứ pháp lý thực hiện việc bồi thường, hỗ trợ, TĐC khi nhà nước thu hồi đất ... 38
2.3.2 Dự tốn kinh phí bồi thường, hỗ trợ và chi phí tổ chức thực hiện GPMB:. ...38

2.3.2.1. Bồi thường về đất .........................................................................................39
2.3.2.2. Bồi thường về tài sản trên đất ......................................................................40
2.3.3. Q trình thực hiện cơng tác thu hồi đất giải phóng mặt bằng ......................41
SVTH: Lê Thị Thương – K50C KHĐT

v


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Tồn

2.3.3.1. Trình tự thủ tục thực hiện công tác bồi thường GPMB, hỗ trợ, tái định cư41
2.3.3.2. Phương án thu hồi GPMB và tái định cư .....................................................42
2.4. Đánh giá ý kiến người dân tại khu vực giải phóng mặt bằng ............................43
2.4.1. Đặc điểm của các hộ dân khảo sát ..................................................................43

uê

́

2.4.2. Tình hình đất bị thu hồi và bồi thường thiệt hại ............................................44
2.4.2.1. Tình hình đất bị thu hồi................................................................................44

́H

2.4.2.2. Đánh giá về việc sử dụng tiền bồi thường ..................................................45
2.4.2.3. Cách thức sử dụng tiền bồi thường của các hộ gia đình ..............................45

tê


2.4.2.4. Đánh giá hiệu quả của việc sử dụng tiền bồi thường của các hộ dân ..........46
2.5. THỰC TRẠNG ẢNH HƯỞNG CUỘC SỐNG CỦA NGƯỜI DÂN BỊ THU

h

HỒI ĐẤT TẠI HUYỆN CẨM XUYÊN, TỈNH HÀ TĨNH......................................48

in

2.5.1. Ảnh hưởng của việc thực hiện chính sách bồi thường GPMB đến đời sống

̣c K

của các hộ sau THĐ ..................................................................................................48
2.5.1.1. Ảnh hưởng về tài sản của hộ........................................................................48
2.5.1.2. Ảnh hưởng đến thu nhập ..............................................................................50

ho

2.5.1.3. Thay đổi về một số chỉ tiêu đời sống khác...................................................53
2.5.2. Ảnh hưởng về lao động, việc làm ...................................................................54

Đ
ại

2.5.4. Đánh giá mức độ hài lòng của người dân .......................................................57
2.6. THUẬN LỢI VÀ KHÓ KHĂN CỦA CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ VÀ
TÁI ĐỊNH CƯ CỦA DỰ ÁN VÀ ĐỀ XUẤT NHỮNG PHƯƠNG ÁN GIẢI QUYẾT 58
2.5.1. Thuận lợi .........................................................................................................58


ươ
̀n

g

2.5.2. Khó khăn .........................................................................................................58
2.5.3. Đề xuất những phương án giải quyết ..............................................................59
CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO THU NHẬP, CẢI

Tr

THIỆN ĐỜI SỐNG, TẠO VIỆC LÀM CHO NGƯỜI DÂN CÓ ĐẤT BỊ THU
HỒI TẠI HUYỆN CẨM XUYÊN..........................................................................60
3.1. ĐỊNH HƯỚNG GIẢI QUYỂT VIỆC LÀM, NÂNG CAO THU NHẬP, CẢI
THIỆN ĐỜI SỐNG CHO NGƯỜI DÂN .................................................................60
3.1.1. Về phương án đền bù giải phóng mặt bằng ....................................................60
3.1.2. Về phương án tái định cư ................................................................................61

SVTH: Lê Thị Thương – K50C KHĐT

vi


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Tồn

3.1.3. Định hướng cho công tác bồi thường GPMB của các dự án ở Huyện Cẩm
Xuyên trong tương lai ...............................................................................................62

3.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP CỤ THỂ NHẰM GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ VIỆC LÀM,
NÂNG CAO THU NHẬP, CẢI THIỆN ĐỜI SỐNG CHO NGƯỜI DÂN .............63

uê

́

3.2.1. Giải pháp đối với giá đất bồi thường thiệt hại ................................................63
3.2.2. Giải pháp về chính sách hỗ trợ........................................................................63

́H

3.2.3. Giải pháp về vấn đề quy hoạch sử dụng đất ...................................................64
3.2.4. Giải pháp về đào tạo nghề, tạo việc làm, tăng thu nhập, ổn định cuộc sống cho

tê

người dân bị thu hồi đất ............................................................................................64
3.2.5. Giải pháp về tổ chức thực hiện .......................................................................67

h

PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .............................................................69

in

1. Kết luận .................................................................................................................69

̣c K


1.1. Về thực hiện chính sách bồi thường GPMB ......................................................69
1.2. Tác động của việc thực hiện chính sách bồi thường GPMB đến đời sống và việc
làm của người dân khi bị thu hồi đất.........................................................................69

ho

2. Kiến nghị ...............................................................................................................70
2.1. Đối với Nhà nước và chính quyền địa phương ..................................................70

Đ
ại

2.2. Đối với địa phương và chủ đầu tư......................................................................71
TÀI LIỆU THAM KHẢO ......................................................................................72

Tr

ươ
̀n

g

PHỤ LỤC .................................................................................................................74

SVTH: Lê Thị Thương – K50C KHĐT

vii


Khóa luận tốt nghiệp


GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Tồn

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
Hình 1: Vị trí huyện Cẩm Xun trong tỉnh Hà Tĩnh ...............................................26
Hình 2: Đường cứu hộ cứu nạn và phòng chống lụt bão hồ Kẻ Gỗ từ vệ tinh 2019 .....35

uê

́

Biểu đồ 3: Biểu đồ thể hiện loại đất bị thu hồi của hộ không TĐC……………….45
Biểu đồ 4: Biểu đồ thể hiện loại đất bị thu hồi của hộ TĐC………………………45

́H

Biểu đồ 5: Biểu đồ thể hiện sự thay đổi tài sản của hộ sau THĐ 2 năm ..................48
Biểu đồ 6: Biểu đồ thể hiện tình hình lao động, việc làm của các hộ dân trước và sau

Tr

ươ
̀n

g

Đ
ại

ho


̣c K

in

h

tê

bị THĐ 2 năm............................................................................................................56

SVTH: Lê Thị Thương – K50C KHĐT

viii


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Tồn

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1: Cơ cấu giá trị sản xuất huyện Cẩm Xuyên giai đoạn 2017 - 2019...........28

uê

́

Bảng 2.2: Tình hình dân số giai đoạn 2017 - 2019 ...................................................29


́H

Bảng 2.3: Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp huyện Cẩm Xuyên giai đoạn 2017-2019. 30
Bảng 2.4: Hiện trạng sử dụng đất phi nông nghiệp huyện Cẩm Xuyên giai đoạn

tê

2017-2019..................................................................................................................32
Bảng 2.5: Hiện trạng đất chưa sử dụng huyện Cẩm Xuyên giai đoạn 2017 - 2019 .33

h

Bảng 2.6: Dự toán bồi thường về đất của dự án .......................................................39

in

Bảng 2.7: Dự toán bồi thường về tài sản trên đất của dự án.....................................40
Bảng 2.8: Diện tích đất thu hồi và lô đất TĐC .........................................................43

̣c K

Bảng 2.9: Trình độ văn hóa của các hộ dân tái định cư ............................................43
Bảng 2.10: Kết quả phỏng vấn về việc thu hồi đất và hỗ trợ bồi thường cho các hộ

ho

gia đình......................................................................................................................44
Bảng 2.11: Kết quả phỏng vấn về diện tích đất bị thu hồi của các hộ gia đình........44
Bảng 2.12: Cách thức sử dụng tiền bồi thường của các hộ gia đình.........................45


Đ
ại

Bảng 2.13: Đánh giá hiệu quả sử dụng tiền bồi thường của các hộ dân ...................46
Bảng 2. 14: Tình hình biến động tài sản của hộ sau thu hồi đất ...............................48
Bảng 2.15: Đánh giá về cơng trình phụ của các hộ dân trước và sau thu hồi đất .....50

g

Bảng 2.16: Nguồn thu nhập của hộ trước và sau khi thu hồi đất ..............................51

ươ
̀n

Bảng 2.17: Chỉ tiêu đời sống khác sau khi thu hồi đất .............................................53
Bảng 2.18: Tình hình việc làm trước và sau khi thu hồi đất .....................................55
Bảng 2.19: Mức độ hài lịng của người dân về chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái

Tr

định cư khi thực hiện dự án.......................................................................................57

SVTH: Lê Thị Thương – K50C KHĐT

ix


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Tồn


PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Trong q trình đổi mới ở nước ta, đặc biệt trong những năm gần đây, việc

uê

́

xây dựng cơ sở hạ tầng, khu công nghiệp, khu đô thị mới đã phát triển nhanh đáp

ứng nhu cầu CNH - HĐH đất nước với mục tiêu đưa nước ta cơ bản trở thành một

́H

nước công nghiệp vào năm 2020. Thu hồi đất, bồi thường để giải phóng mặt bằng
để thực hiện các cơng trình quốc phịng an ninh, lợi ích quốc gia, cơng cộng, phát

tê

triển kinh tế là một khâu quan trọng, then chốt của quá trình phát triển. Bồi thường,

h

giải phóng mặt bằng là điều kiện ban đầu và tiên quyết để triển khai thực hiện các

in

dự án. Nó là một vấn đề hết sức nhạy cảm và phức tạp tác động tới mọi mặt đời

sống kinh tế, xã hội và cộng đồng dân cư, ảnh hưởng trực tiếp tới lợi ích của Nhà

̣c K

nước, của Chủ đầu tư, đặc biệt đối với các hộ gia đình, cá nhân có đất bị thu hồi trên
phạm vi cả nước và của từng địa phương.

ho

Việc thu hồi đất ảnh hưởng trực tiếp đến một bộ phận không nhỏ dân cư nông
thôn cả về đời sống và việc làm. Đặc biệt là trong tiến trình xây dựng nơng thơn
mới thì nó lại diễn biến càng nhanh chóng, nó địi hỏi tính cấp thiết của việc phát

Đ
ại

triển hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông phục vụ cho sự phát triển kinh tế, xã hội ở
nông thôn. Việc phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông này địi hỏi liên quan
trực tiếp đến vấn đề giải phóng mặt bằng, tái định cư cho người dân sau khi thu hồi

g

đất của họ. Tình trạng thiếu việc làm của người lao động hiện nay đang diễn ra hết

ươ
̀n

sức bức thiết, đặc biệt là đối với lao động nông thôn, lao động phải chuyển đổi nghề
nghiệp sau khi bị thu hồi đất. Đây cũng là thách thức đối với chiến lược phát triển
nơng nghiệp, nơng thơn nói riêng, phát triển đất nước nói chung. Thu hồi đất để


Tr

phục vụ cho sự nghiệp phát triển của đất nước là quan trọng, tuy nhiên vấn đề này
tác động trực tiếp đến đời sống của người dân khi mà đất đai, nhà ở, công việc kinh
doanh của họ bị lấy đi và phải làm lại từ đầu với một môi trường sống mới.
Sau khi bị thu hồi đất, có nhiều hộ đã được tạo điều kiện chuyển đổi sang các
ngành nghề khác, nhưng cũng có rất nhiều hộ khơng có đất để sản xuất. Việc thu
hồi đất không chỉ làm các hộ nông dân mất đi tài sản cuộc sống đặc biệt quan trọng
SVTH: Lê Thị Thương – K50C KHĐT

1


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Tồn

là đất đai mà còn làm mất đi địa vị, các cơ hội, nguồn thực phẩm, thu nhập của hộ
gia đình và cộng đồng, gây ra sự xáo trộn xã hội. Với trình độ dân trí có hạn, quen
lao động chân tay, người nông dân đã xoay xở như thế nào với cuộc sống mới? Có
nhiều người phải đổ ra thành thị để kiếm việc làm và đối mặt với rủi ro của cuộc

uê

́

sống, một số ít lao động trẻ được tuyển dụng vào làm việc trong khu công nghiệp,
một số lao động tìm kiếm việc làm tại các địa phương khác hoặc mở các dịch vụ.


́H

Thực tế hiện nay cho thấy, công tác thu hồi đất của người dân để phục vụ phát

triển các dự án đầu tư thì việc đền bù cho những người dân bị thu hồi đất là vấn đề

tê

hết sức nhạy cảm, địi hỏi phải giải quyết cơng bằng, dứt điểm. Giải quyết không
tốt, không thỏa đáng quyền lợi của người dân sẽ gây ra nhiều vấn xã hội phức tạp

h

như khiếu kiện, ảnh hưởng nghiêm trọng đến vấn đề an ninh trật tự, gây mất lòng

in

tin của người dân và đặc biệt là nó ảnh hưởng đến đời sống, việc làm, miếng cơm

̣c K

manh áo của người dân.

Huyện Cẩm Xuyên - tỉnh Hà Tĩnh là huyện nằm ở trung tâm tỉnh Hà Tĩnh, có
nhiều điều kiện để phát triển Kinh tế - Xã hội. Nên việc phát triển các khu công

ho

nghiệp, khu đô thị mới, phát triển quỹ đất ở, xây dựng nông thôn mới, xây dựng
đường giao thông là rất cần thiết và các hộ nông dân bị thu hồi đất sản xuất. Có

nhiều lao động tìm kiếm việc làm mới và cũng có nhiều lao động chỉ có việc làm

Đ
ại

tạm thời hoặc rơi vào cảnh thiếu việc làm. Họ phải đi làm thuê để kiếm sống hoặc
mở quán nước. Nhìn chung đời sống của họ cũng cịn nhiều khó khăn. Vấn đề đặt ra
là sau khi bị thu hồi đất thì cuộc sống của các hộ dân thay đổi như thế nào? Những

g

hộ này đã đi đâu? Trước đây họ đã làm gì? Bây giờ họ làm gì? Tái định cư ở đâu?

ươ
̀n

Có đảm bảo cho cuộc sống hiện tại của họ hay không? Mức sống của họ thay đổi ra
sao? Làm sao để ổn định đời sống, đảm bảo an sinh xã hội cho họ? Để trả lời những
câu hỏi này, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Ảnh hưởng của công tác bồi thường,

Tr

giải phóng mặt bằng và tái định đối đời sống của các hộ dân bị ảnh hưởng bởi
dự án xây dựng đường cứu hộ cứu nạn, phòng chống lụt bão hồ Kẻ Gỗ huyện
Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh”.

SVTH: Lê Thị Thương – K50C KHĐT

2



Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Tồn

2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
2.1. Mục tiêu chung
Đánh giá được tác động của việc thực hiện chính sách bồi thường GPMB đến
đời sống và việc làm của người dân khi Nhà nước thu hồi đất trong dự án. Từ việc

uê

́

lấy ý kiến của người dân có thể đưa ra các giải pháp trong việc bồi thường GPMB
sau này của các cơng trình xây dựng trên cả nước nói chung và trên địa bàn huyện

́H

Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh nói riêng.
2.2. Mục tiêu cụ thể

tê

- Hệ thống hóa một số vấn đề về lý luận và thực tiễn liên quan đến công tác
đền bù, giải phóng mặt bằng và tái định cư cho người dân bị ảnh hưởng bởi dự án

h

xây dựng cơ bản.


in

- Phân tích đánh giá thực trạng cơng tác đền bù, tác động của dự án đến đời

̣c K

sống, việc làm của người dân bị ảnh hưởng bởi dự án Xây dựng đường cứu hộ cứu
nạn và phòng chống lụt bão hồ Kẻ Gỗ.

- Đề xuất giải pháp nhằm hoàn thành cơng tác đền bù, giải phóng mặt bằng và

ho

tái định cư cho các hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án “Xây dựng đường cứu hộ cứu
nạn và phòng chống lụt bão hồ Kẻ Gỗ huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh”.

Đ
ại

3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
3.1. Đối tượng nghiên cứu của đề tài
Các hộ dân nằm trong diện bồi thường giải phóng mặt bằng của dự án “Xây
dựng đường cứu hộ cứu nạn và phòng chống lụt bão hồ Kẻ Gỗ huyện Cẩm Xuyên,

ươ
̀n

g


tỉnh Hà Tĩnh”.

3.2. Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi không gian: Đề tài được nghiên cứu trong phạm vi các hộ dân nằm

Tr

trong diện đền bù giải phóng mặt bằng của dự án “Xây dựng đường cứu hộ cứu nạn
và phòng chống lụt bão hồ Kẻ Gỗ huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh”.
- Phạm vi thời gian:
+ Số liệu thứ cấp: Thu thập các số liệu, tài liệu chủ yếu trong giai đoạn từ năm
2017 đến 2019 từ Ban Quản lý dự án huyện Cẩm Xun, Phịng Tài ngun và Mơi
trường, phịng Tài chính - Kế hoạch huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh.

SVTH: Lê Thị Thương – K50C KHĐT

3


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Tồn

+ Số liệu sơ cấp: Thu thập thông qua phỏng vấn trực tiếp người dân từ tháng
10 đến tháng 11 năm 2019
- Phạm vi nội dung: Đề tài tập trung phân tích tác động của việc thực hiện
chính sách bồi thường GPMB đến đời sống và việc làm của người dân khi Nhà

uê


́

nước thu hồi trong dự án, bên cạnh đó cịn cho thấy tác động của dự án đến phát
triển Kinh tế - Xã hội của huyện Cẩm Xuyên. Những thay đổi trong cuộc sống của

́H

các hộ dân trước và sau khi dự án được đưa vào hoạt động. Qua đó, cho thấy một
phần nào các tác động, những vấn đề bất cập trong công tác đền bù GPMB của các

tê

dự án trên cả nước.
4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

h

4.1. Phương pháp điều tra thu thập số liệu

in

Những thông tin phục vụ cho việc nghiên cứu được thu thập từ nguồn tài liệu
4.1.1. Tài liệu thứ cấp

̣c K

thứ cấp và sơ cấp.

+ Tài liệu về đặc điểm tự nhiên, tình hình Kinh tế - Xã hội, tình hình sử dụng


ho

đất của huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh.

+ Số liệu về số lượng và danh sách hộ dân nằm trong diện đền bù giải phóng

Đ
ại

mặt bằng được lấy từ ban đầu tư huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh.
+ Các số liệu giới thiệu tổng quan về dự án.
+ Những đánh giá ban đầu về mục tiêu của dự án.
+ Tra cứu các tài liệu nghiên cứu hiện có về các dự án xây dựng liên quan đến

ươ
̀n

g

vấn đề đền bù giải phóng mặt bằng được đăng tải trên các báo đài, tạp chí, trang
wed,…

4.1.2. Tài liệu sơ cấp

Tr

Thông tin sơ cấp được thu thập thông qua:
- Điều tra hộ, phỏng vấn trực tiếp dùng bảng hỏi. Theo đó, người phỏng vấn sẽ

trả lời các câu hỏi đã được chuẩn bị. Phỏng vấn các hộ dân nằm trong diện đền bù

GPMB của dự án “Xây dựng đường cứu hộ cứu nạn và phòng chống lụt bão hồ Kẻ
Gỗ huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh”.
+ Kích thước mẫu điều tra: 60 hộ.

SVTH: Lê Thị Thương – K50C KHĐT

4


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Tồn

+ Phương pháp chọn mẫu: Phương pháp ngẫu nhiên, tiến hành chọn ngẫu
nhiên 60 hộ tại huyện Cẩm Xuyên bị ảnh hưởng khi thực hiện dự án.
+ Nội dung phiếu điều tra chủ yếu tập trung tìm hiểu những thơng tin cơ bản
của hộ gia đình như: họ tên chủ hộ, số nhân khẩu, trình độ học vấn, nghề nghiệp tạo

4.2. Phương pháp phân tích, xử lý số liệu

́H

- Đối với số liệu thứ cấp:

uê

sống kinh tế, cơ sở vật chất, sinh kế…trước và sau khi có dự án.

́


ra thu nhập, số lao động, những thay đổi trong cuộc sống của họ về thu nhập, đời

tê

+ Phương pháp thống kê mô tả: Dùng để phân tích, mơ tả tổng qt về tình
hình địa bàn nghiên cứu, thực trạng quản lý và sử dụng đất trên địa bàn nghiên cứu.

h

Bao gồm: thống kê khái quát diện tích, cơ cấu diện tích đất tự nhiên tại huyện Cẩm

in

Xun; vị trí địa lý, tình hình kinh tế, đất đai tại huyện Cẩm Xuyên, thống kê số
lượng diện tích đất bị thu hồi, số hộ bị thu hồi, kinh phí bồi thường, hỗ trợ, số hộ

̣c K

được bồi thường, hỗ trợ trong thời gian 2017 - 2019.

+ Phương pháp phân tích tổng hợp: Trên cơ sở các số liệu, tài liệu đã thu thập
được tiến hành tổng hợp thành các bảng biểu, từ đó nhận xét về ảnh hưởng của việc

ho

bồi thường, GPMB đến cuộc sống của người bị thu hồi đất.
- Đối với số liệu sơ cấp:

Đ
ại


+ Phương pháp thống kê mô tả: Thống kê ý kiến của các cán bộ, người dân bị
thu hồi đất trong cơng tác bồi thường, GPMB.
+ Phương pháp phân tích tổng hợp: Trên cơ sở các phiếu điều tra thu thập
được tiến hành tổng hợp, phân tích các ảnh hưởng của việc bồi thường, GPMB đến

g

cuộc sống của người bị thu hồi đất từ đó đánh giá được ảnh hưởng tốt và chưa tốt

ươ
̀n

đến cuộc sống của người bị thu hồi đất do bồi thường, GPMB trên địa bàn huyện
Cẩm Xuyên. Phân 60 hộ điều tra làm 2 nhóm để phân tích, nhóm hộ khơng TĐC
(sau thu hồi đất vẫn sống tại đó, diện tích bị thu hồi chủ yếu là đất sản xuất nơng

Tr

nghiệp) và nhóm hộ TĐC (diện tích đất bị thu hồi chủ yếu là đất ở, đất vườn, phải
TĐC nơi khác) để phân tích, so sánh.
+ Số liệu được xử lý bằng phần mềm EXCEL
+ Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, so sánh, chỉ số bình quân.

SVTH: Lê Thị Thương – K50C KHĐT

5


Khóa luận tốt nghiệp


GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Tồn

PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, GIẢI PHÓNG

uê

́

MẶT BẰNG
1.1.1. Các khái niệm về GPMB, bồi thường GPMB, hỗ trợ, tái định cư

́H

1.1.1.1. Giải phóng mặt bằng

Giải phóng mặt bằng[1] là q trình thực hiện các công việc liên quan đến việc di

tê

dời nhà cửa, cây cối, các cơng trình xây dựng và một bộ phận dân cư trên một phần
đất nhất định được quy hoạch cho việc cải tạo, mở rộng hoặc xây dựng một cơng

h

trình mới.

in


Q trình giải phóng mặt bằng được tính từ khi bắt đầu hình thành hội đồng

̣c K

giải phóng mặt bằng đến khi giải phóng xong và giao cho chủ đầu tư mới. Đây là
một quá trình đa dạng và phức tạp thể hiện sự khác nhau giữa các dự án và liên
quan đến lợi ích trực tiếp của các bên tham gia và của cả xã hội, bao gồm các bước

ho

cơ bản:

- Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng phối hợp với chính

Đ
ại

quyền địa phương triển khai thực hiện kế hoạch thu hồi đất, điều tra, khảo sát, đo
đạc, kiểm đếm;

- Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt lập Phương án bồi

g

thường, hỗ trợ căn cứ trên các quy định pháp luật, tiến hành công khai Phương án,

ươ
̀n


họp dân thông qua Phương án và trình cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án;
- Sau khi cấp có thẩm quyền ra Quyết định phê duyệt Phương án và Quyết

định thu hồi đất, Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng có trách nhiệm chi

Tr

trả số tiền bồi thường, hỗ trợ theo đúng Quyết định đã phê duyệt cho hộ dân, bàn
giao mặt bằng cho chủ đầu tư thực hiện dự án. Giải phóng mặt bằng mang tính
quyết định đến tiến độ của các dự án, là khâu đầu tiên thực hiện dự án. Trong đó bồi
thường, hỗ trợ thiệt hại là khâu quan trọng quyết định tiến độ giải phóng mặt bằng.
1.1.1.2. Bồi thường khi giải phóng mặt bằng
Bồi thường khi giải phóng mặt bằng[2] bao gồm bồi thường về đất và bồi
thường thiệt hại tài sản , ngừng sản xuất, kinh doanh khi nhà nước thu hồi đất:
SVTH: Lê Thị Thương – K50C KHĐT

6


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Tồn

Theo Điều 3, Luật Đất đai 2013 thì Bồi thường về đất là việc Nhà nước trả lại
giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất thu hồi cho người sử dụng đất;
Theo Khoản 2, Điều 74, Luật Đất đai 2013 thì Việc bồi thường được thực hiện
bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi, nếu khơng có đất




́

để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể của loại đất thu hồi
do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định tại thời điểm quyết định thu hồi đất;

́H

Theo Điều 88, Luật Đất đai 2013 thì Khi Nhà nước thu hồi đất mà chủ sở hữu
tài sản hợp pháp gắn liền với đất bị thiệt hại về tài sản thì được bồi thường. Khi Nhà

tê

nước thu hồi đất mà tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, người Việt Nam định cư ở nước
ngồi, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngồi phải ngừng sản xuất, kinh doanh mà

h

có thiệt hại thì được bồi thường thiệt hại.

in

1.1.1.3. Chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng

̣c K

Chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng[3] là cơ sở pháp lý, là khuôn mẫu
để khi Nhà nước thu hồi đất, các cơ quan thực hiện bồi thường giải phóng mặt bằng
căn cứ vào đó để xác định đối tượng được bồi thường, không được bồi thường, tính

ho


mức bồi thường, giá bồi thường và các biện pháp hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, hỗ
trợ chi phí tháo dỡ di chuyển, chi phí ổn định sản xuất và đời sống của người dân

Đ
ại

trong vùng di dời …

Trên thực tế, các chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng đã được Đảng và
Nhà nước quan tâm từ rất sớm, được thể chế hóa bằng các văn bản pháp và liên tục
được điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp với thực tiễn của từng giai đoạn phát triển

ươ
̀n

g

Kinh tế - Xã hội đất nước. Những văn bản có nội dung quy định trực tiếp hoặc có
liên quan đến vấn đề thu hồi đất, giải phóng mặt bằng gồm rất nhiều loại, với tính
chất pháp lý khác nhau, từ văn bản có tính pháp lý cao nhất là Hiến pháp cho đến

Tr

các bộ luật, các văn bản pháp quy của Chính phủ, các văn bản của các Bộ, Ngành và
Văn bản do các tỉnh, Thành phố ban hành.
1.1.2. Bản chất của việc bồi thường GPMB
Bồi thường thiệt hại khi nhà nước thu hồi đất[4] thực chất là việc giải quyết mối
quan hệ kinh tế giữa Nhà nước, người được giao đất thuê đất và người bị thu hồi đất.
Bồi thường thiệt hại phải được thực hiện theo quy định của Nhà nước về giá đất, về

phương thức thu hồi và hạch toán. Việc bồi thường thiệt hại về đất không giống với
SVTH: Lê Thị Thương – K50C KHĐT

7


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Tồn

việc trao đổi, mua bán tài sản, hàng hóa trên thị trường. Nó vừa phải đảm bảo lợi �âm, chủ yếu là được bồi thường bằng tiền chứ chưa có

in

- Cần xây dựng và tạo một quỹ đât tái định cư ở huyện Cẩm Xuyên đảm bảo

̣c K

đủ lớn, chất lượng để tạo môi trường cho sự phát triển kinh tế cũng như con người
khi họ đến khu tái định cư sinh sống.

- Công tác cấp giấy chứng nhân quyền sử dụng đất cần được tiến hành nhanh

ho

chóng, rõ ràng để tạo điều kiện thuận lợi trong công tác bồi thường thiệt hại.
- Tránh trình trạng chính quyền quan liêu, tắc trách hoặc người dân ngại tốn

Đ
ại


kém chi phí cho việc lấy chứng nhận cho quyền sử dụng đất, hạn chế các tình trạng
khiếu kiện kéo dài- thu sai nguyên tắc dẫn đến các dự án “treo”.
- Cần kiểm soát trong vấn đề thu hồi đất, tránh tình trạng chính quyền địa
phương thu hồi đất tràn lan, vi phạm trình tự thu hồi đất, thiếu công khai dân chủ.

ươ
̀n

g

- Đối với chủ đầu tư khi thực hiện các dự án cần có các quy định bắt buộc:
+ Những cam kết đã hứa với dân thì phải thực hiện nghiêm túc;
+ Để tạo việc làm một cách bền vững và phát triển mạnh Nhà nước cần có quy

Tr

định cụ thể về trách nhiệm của các doanh nghiệp có sử dụng đất chuyển đổi mục đích
sử dụng đất trong việc tuyển dụng, sử dụng lao động của các hộ dân bị thu hồi đất;
+ Cần quy định thời gian sử dụng lao động có đất bị thu hồi của địa phương

làm việc trong các doanh nghiệp để khắc phục tình trạng thu hút lao động chỉ là
hình thức sau một thời gian ngắn lại sa thải;
+ Chủ động phối hợp với các chính quyền địa phương và các cơ sở đào tạo
nghề tuyển sinh, tổ chức các lớp dạy nghề cho người dân;
SVTH: Lê Thị Thương – K50C KHĐT

67



Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Tồn

+ Khi xây dựng phương án đầu tư từng dự án, phải ghi rõ các khoản chi phí
đào tạo nghề cho người có đất bị thu hồi một cách cụ thể, rõ ràng, cơng khai để
người dân biết và giám sát q trình thực hiện.
- Các cơ quan nhà nước địa phương phải trực tiếp thu hồi đất, khơng để tình



́

trạng các chủ dự án tự thỏa thuận với dân; cùng một địa bàn, có dự án trả giá đền bù
cao, có dự án đền bù thấp điều này gây ra sự khiếu kiện trong dân, mất ổn định xã hội..

́H

- Lựa chọn những cán bộ đủ phẩm chất đạo đức để thi hành công vụ, giáo dục

Tr

ươ
̀n

g

Đ
ại


ho

̣c K

in

h

tê

tinh thần trách nhiệm của người cán bộ trong việc đảm bảo lợi ích cho người dân.

SVTH: Lê Thị Thương – K50C KHĐT

68


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Tồn

PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

1. Kết luận
Sau một thời gian nghiên cứu về đề tài cũng với kết quả nghiên cứu em có một



́


số kết luận sau:
1.1. Về thực hiện chính sách bồi thường GPMB

́H

- Trong những năm gần đây chính sách bồi thường của Trung ương đã có
nhiều điều chỉnh và thay đổi cho sát với thực tế tạo điều kiện cho tỉnh Hà Tĩnh chủ

tê

động hơn trong việc phát triển KT - XH nhằm thực hiện mục tiêu trở thành thành

h

phố trực thuộc Trung ương sớm nhất cùng với đó là việc quan tâm nhiều hơn đến

in

lợi ích của người dân bị thu hồi đất nhưng vẫn bảo đảm tuân thủ các quy định của
pháp luật nên đã tạo được sự đồng thuận của đa số nhân dân.

̣c K

- UBND huyện Cẩm Xuyên đã ban hành kịp thời các văn bản hướng dẫn về bồi
thường GPMB trên địa bạn khu vực dự án, thực hiện đúng với quy định của pháp luật

ho

có sự điều chỉnh phù hợp với từng thời điểm và tình hình thực tế của địa phương.
- Giá bồi thường đất và các tài sản trên đất còn thấp, chưa đáp ứng được khả

năng sinh lợi của đất, là nguyên nhân gây nên những khó khăn trong công tác bồi

Đ
ại

thường GPMB tại địa phương.

- Hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp khi Nhà nước thu hồi đất chủ yếu là bằng tiền
mặt. Chưa có chính sách hỗ trợ cụ thể và chuyên sâu đối với các hộ dân khi bị thu

g

hồi đất. Công tác truyên truyền, phổ biến pháp luật về đất đai còn chưa thường

ươ
̀n

xuyên, đồng bộ, công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm chưa được quan tâm
đúng mức.

1.2. Tác động của việc thực hiện chính sách bồi thường GPMB đến đời

Tr

sống và việc làm của người dân khi bị thu hồi đất
Đường cứu hộ cứu nạn và phòng chống lụt bão hồ Kẻ Gỗ kết hợp phát triển

kinh tế xã hội huyện Cẩm Xuyên nói riêng và tỉnh Hà Tĩnh nói chung là tuyến
đường chính đóng vai trị là trục chính đóng vai trị là trục phát triển của huyện Cẩm
Xuyên, đồng thời đảm bảo yêu cầu là tuyến đường lánh hộ, cứu nạn và phịng

chóng lụt bão khi nó phá vỡ thế độc đạo của tuyến đường cứu hộ hiện nay. Đa phần
các hộ dân ở đây có diện tích đất sinh sống nhỏ và chủ yếu sống bằng nghề buôn
SVTH: Lê Thị Thương – K50C KHĐT

69


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Tồn

bán nhỏ, làm dịch vụ vì thế việc thu hồi đất để xây dựng đường cứu hộ cứu nạn và
phòng chống lụt bão hồ Kẻ Gỗ cùng với chính sách bồi thường bằng tiền mặt tác
động rất lớn đến đời sống, việc làm của người dân. Tình trạng lao động thiếu việc
làm sau thu hồi đất tăng, thu nhập của một số bộ phận dân cư giảm, cùng với đó là
tình hình tiếp cận cơ sở hạ tầng và điều kiện sinh hoạt giảm đặc biệt là đối với bộ

uê

́

phận có đất bị thu hồi lớn phải tái định cư nơi khác.

- Chính sách bồi thường hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất đã tác động làm tăng

́H

trình độ văn hóa, giáo dục, học vấn của người dân. Tình hình tiếp cận cơ sở hạ tầng
đối với các hộ có đất bị thu hồi dưới 70% và vẫn còn sinh sống ở hai bên con đường


tê

đó tăng và đảm bảo chất lượng hơn.

- Chính sách bồi thường hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất có tác động làm gia

h

tăng các tài sản sở hữu của các hộ dân.

in

- Chính sách bồi thường GPMB đã có tác động là tăng thu nhập của một số bộ

̣c K

phận dân cư, đặc biệt là các hộ dân cịn diện tích đất lớn và sinh sống hai bên con
đường. Tuy nhiên đó là sự biến động tăng khơng bền vững.
- Chính sách bồi thường GPMB đã có tác động tích cực tới việc phát triển kết

ho

cậu hạ tầng giao thông của huyện, tạo điều kiện để phát triển kinh tế toàn huyện đặc
biệt là sự phát triển ngành du lịch ở hồ Kẻ Gỗ.
- Công tác hỗ trợ đào tạo chuyển đổi nghề nghiệp cho người dân bị thu hồi đất

Đ
ại

để thực hiện dự án thực hiện chưa tốt. Qua kết quả điều tra và nghiên cứu thì việc bồi

thường chủ yếu là tiền mặt, các chính sách hỗ trợ cũng chủ yếu là bằng tiền, ưu đãi lãi
suất vay tín dụng, mua đất ngồi ra thì các chính sách hỗ trợ như chuyển đổi nghề

g

nghiệp, giải quyết viêc làm và hướng nghề nghiệp cho các hộ dân sau khi thu hồi đất

ươ
̀n

chưa được sự quan tâm. Chủ yếu là do khả năng tự ổn định, tìm kiếm việc làm của
các hộ dân.

2. Kiến nghị

Tr

2.1. Đối với Nhà nước và chính quyền địa phương
Các bộ, ngành Trung ương liên quan cần sâu sát thực tiễn, tham mưu cho

Đảng và Nhà nước xây dựng và hoàn thiện các cơ chế, chính sách phù hợp, đồng
bộ. Cần có những cuộc điều tra, nghiên cứu một cách tỷ mỉ trên diện rộng, tìm hiểu
và lắng nghe những kiến nghị chính đáng của người dân sau khi bị thu hồi đất. Từ
đó có những đề xuất về cơ chế, chính sách để trình cấp có thẩm quyền ban hành và
chính sách đời sống, việc làm của người nơng dân sau bồi thường, giải tỏa cần được
SVTH: Lê Thị Thương – K50C KHĐT

70



Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Tồn

xây dựng với sự thảo luận dân chủ, rộng rãi của người dân, nhất là đối với người
trực tiếp bị thu hồi đất ở và đất sản xuất.
2.2. Đối với địa phương và chủ đầu tư
- Đối với tỉnh Hà Tĩnh:
+ Các cơ sở ban ngành, UBND tỉnh cần thống nhất và ban hành kịp thời các

uê

́

văn bản để giải quyết các vướng mắc trong việc thực hiện về bồi thường GPMB
trên địa bàn;

́H

+ Xem xét, điều chỉnh tăng giá đất phù hợp với tình hình đời sống và điều kiện
KT - XH của từng vùng;

tê

+ Xây dựng phương án phát triển nguồn nhân lực tầm dài hạn cho đến năm
2020 để tạo việc làm cho dân cư và chủ động bố trí giải quyết việc làm cho những

h

người nông dân bị thu hồi đất;


̣c K

đúng tiến độ hoặc triễn khai chậm;

in

+ Có biện pháp mạnh đối với các Doanh nghiệp không triển khai dự án theo
+ Có chính sách thu hút đầu tư, đào tạo nghề.
- Đối với huyện Cẩm Xuyên:

ho

+ Tăng cường công tác tuyên truyền, hướng dẫn, định hướng việc sử dụng tiền bồi
thường dân các hộ dung đúng mục đích nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng tiền bồi thường;
+ Khi đưa ra phương án bồi thường cần phải tính đến yếu tố trượt giá;

Đ
ại

+ Cần tổ chức lấy ý kiến của người dân về phương án bồi thường cũng như những
tâm tư nguyện vọng của người dân trước khi thực hiện chính sách bồi thường GPMB;
+ Có kế hoạch hỗ trợ đào tạo nghề trực tiếp và giải quyết việc làm cho người

g

bị thu hồi đất phải đươc tiến hành trước khi thu hồi;

ươ
̀n


+ Nâng cao nhận thức cho nông dân về việc thu hồi đất và xu thế tất yếu trong

q trình đơ thị hóa, vì vậy phải làm cho nông dân hiểu và tự giác thực hiện tạo mọi
điều kiện thuận lợi cho việc thu hồi đất.

Tr

- Đối với các nhà đầu tư:

+ Nghiêm túc thực hiện những cam kết đã hứa với dân;
+ Chủ động phối hợp với chính quyền địa phương và các cơ sở đào tạo để

tuyển sinh, tổ chức các lớp dạy nghề cho người dân có đất bị thu hồi.

SVTH: Lê Thị Thương – K50C KHĐT

71


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Tồn

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Các khái niệm theo Luật Đất đai 2013.
3. Chính phủ (2014), Nghị định số 43/2014/NĐ-CP của Chính phủ về việc

uê


́

Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật đất đai, ban hành ngày 15/05/2014.
4. Chính phủ (2014), Nghị định số 47/2014/NĐ-CP của Chính phủ về bồi

́H

thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, ban hành ngày 15/05/2014.

5. Chính phủ (2017), Nghị định số 01/2017/NĐ-CP ngày 6/01/2017 của Chính

tê

phủ về việc sửa đổi, bổ sung một số Nghị định quy định chi tiết thi hành Luật đất
đai. 5. Bộ Tài nguyên và Môi trường (2014), Thông tư số 37/2014/TT-BTNMT

in

định cư khi nhà nước thu hồi đất.

h

30/6/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái
6. Nghị định số 44/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định về giá

̣c K

đất.

7.Chi cục thống thống kê huyện Cẩm Xuyên, Niên giám thống kê (2018).


ho

8. Quyết định số 3795/2014/QĐ-UBND ngày 16 tháng 06 năm 2014 của
UBND tỉnh Hà Tĩnh về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên
địa bàn tỉnh Hà Tĩnh.

Đ
ại

9. Trung tâm phát triển quỹ đất huyện Cẩm Xuyên, Quyết định phê duyệt kế
hoạch sử dụng đất của huyện Cẩm Xuyên.
10. Phòng Tài chính – Kế hoạch huyện Cẩm Xuyên, Báo cáo tình hình thực

g

hiện KT - XH huyện Cẩm Xuyên giai đoạn 2017 - 2019.

ươ
̀n

11. Ban Quản lý dự án huyện Cẩm Xuyên, Báo cáo về thống kê số hộ phải tái

định cư để thực hiện Dự án xây dựng đường cứu hộ cứu nạn và phòng chống lụt bão
hồ Kẻ Gỗ, huyện Cẩm Xuyên.
12. Chu Quang Kỳ (2014), Đánh giá ảnh hưởng của cơng tác bồi thường, giải

Tr

phóng mặt bằng đến đời sống và việc làm của người dân khi nhà nước thu hồi đất

tại một số dự án trên địa bàn thành phố Thái nguyên, Luận văn thạc sĩ Quản lí đất
đai, Đại học Thái Ngun.
13. Hồng Thị Hồng Minh (2018), Đánh giá tác động của việc thực hiện chính
sách bồi thường giải phóng mặt bằng đến đời sống và việc làm của người dân khi thực

SVTH: Lê Thị Thương – K50C KHĐT

72


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: PGS.TS Nguyễn Văn Tồn

hiện dự án: Mở rộng quốc lộ 1A đoạn qua địa bàn thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên
Huế.
14. Bất cập trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng hiện nay. Nguồn:
nay/, ngày truy cập: 01/11/2019

uê

́

15. Đinh Như Khánh, Một số vấn đề về cơng tác giải phóng mặt bằng, bồi

thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế. Nguồn:
20/3/2018

,


ngày

truy

́H

/>
cập:

tê

16. Quang Tám - Nguyễn Thành, Thừa Thiên Huế: Nhiều bất cập trong đền bù
giải phóng mặt bằng. Nguồn:

h

/>
in

giai-phong-mat-bang-198329.html , ngày truy cập: 24/11/2019

̣c K

17. Hồng Hà, Một số kinh nghiệm trong cơng tác giải phóng mặt bằng ở Hậu
Giang. Nguồn:

/>
ho

bang-o-hau-giang/c/10986178.epi , ngày truy cập: 24/11/2019

18.TP. Cần Thơ: Làm tốt cơng tác bồi thường giải phóng mặt bằng. Nguồn:
/>
Đ
ại

Lamtot-cong-tac-boi-thuong-giai-phong-mat-bang-849.html

,

ngày

truy

cập:

24/11/2019

19.Khánh ly, Tạp chí dân chủ và pháp luật: Một số quy định mới về thu hồi

g

đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư theo Luật Đất đai năm 2013. Nguồn:

ươ
̀n

/>truy cập: 29/11/2019
20. Một số trang web khác:

Tr


- />- />- />- />- />
SVTH: Lê Thị Thương – K50C KHĐT

73