<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>

<b>Bài 24: Thường thức mỹ thuật</b>

<b>Giới thiệu một số tranh dân gian Việt Nam</b>

<b>I/ Mục tiêu:</b>

<b>-</b> Kiến thức: hs hiểu sâu hơn về 2 dịng tranh Đơng Hồ và Hàng Trống, hiểu thêm về giá trị nghệ thuật thơng
qua nội dung và hình thức của các bức tranh được giới thiệu.

<b>-</b> Kỷ năng: hs phân biệt được các đề tài trong tranh dân gian: tranh thờ, tranh chúc tụng, tranh sinh hoạt, tranh
Tết, tranh lịch sử…

<b>-</b> Thái độ: giúp các em yêu mến văn hóa truyền thống đặc sắc của dân tộc.
<b>II/ Chuẩn bị:</b>

<b>-</b> Giáo viên: tư liệu về bài dạy

<b>-</b> Học sinh: SGK

<i>Phương pháp dạy học:</i>

- Phương pháp trực quan: cho hs quan sát tranh

- Phương pháp gợi mở: gợi ý cho hs trả lời những câu hỏi khó
- Phương pháp vấn đáp: đưa ra những câu hỏi giúp hs hiểu bài
<b>III/ Tiến trình dạy học: 5’</b>

<b>-</b> Ổn định lớp: Lớp trưởng cho cô biết sỉ số lớp

<b>Hoạt động của GV</b> <b>Hoạt động của</b>

<b>HS</b> <b>Ghi bảng</b>

<b>Kiểm tra bài cũ:</b>

<i>Slide 3+4: Kiểm tra bài</i>
<i>cũ</i>

Cho hs đọc câu hỏi và
kiếm câu trả lời đúng.

Hs đọc câu hỏi và
trả lời, chọn câu
trả lời đúng.

</div>
<span class='text_page_counter'>(2)</span><div class='page_container' data-page=2>

<b>Khởi động:</b>
Chơi trò chơi

<i>Slide 5: Chơi trò chơi</i>
<i>phân loại tranh.</i>

Cho hs xem 6 bức tranh,
GV hỏi đâu là tranh
Đông Hồ? đâu là tranh
Hàng Trống?

Qua trò chơi vừa rồi
chắc hẳn các em đã biết
hôm nay chúng ta học
bài gì.

Hơm nay cơ sẽ dạy cho

các em bài mới, bài 24:
Giới thiệu 1 số tranh
dân gian Việt Nam.

Hs quan sát và
phân loại tranh

<b>Bài 24: Thường hức mỹ thuật</b>

<b>GIỚI THIỆU MỘT SỐ TRANH DÂN GIAN</b>
<b>VIỆT NAM</b>

5’

<b>Hoạt động 1:</b>

<i>Slide 6: Tranh dân gian</i>
<i>Việt Nam</i>

Trước hết chúng ta sẽ
ôn lại bài cũ về tranh
dân gian.

<b>-</b> Tranh dân gian Việt
Nam có từ đâu?
<b>-</b> Tranh dân gian VN

có từ lâu đời, truyền
từ đời này sang đời
khác, do người nhân

dân sáng tạo ra.
Tranh thường được
làm và bán vào dịp
Tết nên người ta còn
gọi là tranh Tết.
<b>-</b> Người ta thường biết

2 dòng tranh chính
trong tranh dân gian
là 2 dịng tranh gì?
<b>-</b> Có rất nhiều nơi sản

xuất tranh dân gian
nhưng lưu truyền
rộng khắp và nổi
tiếng nhất thì phải
nói đến tranh Đông
Hồ và tranh Hàng
Trống.

<b>-</b> Có từ lâu đời

<b>-</b> Đông Hồ và
Hàng Trống.

<b>* Vài nét Về tranh dân gian:</b>

<b>-</b> Tranh dân gian VN có từ lâu đời, truyền từ đời
này sang đời khác, do người nhân dân sáng tạo
ra. Tranh thường được làm và bán vào dịp Tết

nên người ta còn gọi là tranh Tết.

<b>-</b> Có 2 dịng tranh chính: Tranh Đơng Hồ và tranh
Hàng Trống.

</div>
<span class='text_page_counter'>(3)</span><div class='page_container' data-page=3>

<b>-</b> Tranh Đông Hồ vẽ
trên giấy gì?

<b>-</b> Tranh được in trên
giấy dó quét màu
điệp được gọi là giấy
điệp vì người ta
nghiền nát vỏ con
điệp (1 loại sò vỏ
mỏng ở biển), trộn
với hồ ( hồ dùng để
quét nền tranh
thường được nấu
loăng từ bột gạo tẻ
hoặc bột sắn thường
dùng để dán ); rồi
dùng lá chổi thơng
qt lên mặt giấy dó.
Người ta cũng có thể
pha thêm màu khác
vào hồ trong quá
trình làm giấy điệp.

<b>-</b> Trong tranh Đông
Hồ người ta sử dụng

màu gi?

<b>-</b> 1 trong những sáng
tạo độc đáo của các
nghệ nhân Đông Hồ
là cách sử dụng màu
in trong tranh bằng
các nguyên liệu tự
nhiên có sẵn: đen_
than lá tre, xanh_ lá
chàm hoặc gỉ đồng,
đỏ_ sỏi son, gỗ vang,
vàng_ hoa hoè…Đây
là những màu khá cơ
bản, khơng pha trộn.
Và vì số lượng màu
tương ứng với số bản
in nên thường trong
tranh Đông Hồ chỉ
khoảng 4 màu mà
thôi.

<b>-</b> Về đặc điểm in ấn
thì tranh Đông Hồ
được sản xuất hàng
loạt và in hoàn toàn
bằng tay với các bản
màu, mỗi màu là 1
bản in. Sau khi in
màu thi bản nét (màu

<b>-</b> Giấy dó

<b>-</b> Màu tự nhiên

<b>-</b> Tranh Đông hồ:

<b>-</b> Được vẽ trên giấy điệp.

</div>
<span class='text_page_counter'>(4)</span><div class='page_container' data-page=4>

đen) sẽ được in sau
cùng để định hình
các mảng, làm cho
tranh đậm đà, sống
động

<b>-</b> Thường tranh được
vẽ theo lối ước lệ về
không gian_không
diễn tả trời và đât
riêng biệt

<b>-</b> Hình vẽ trong tranh
như thế nào?

<b>-</b> Hình vẽ đơn giản, rõ
ràng, thường được
viền nét to, đậm,
chắc tạo sự khỏe
mạnh.

<b>-</b> Đề tài trong tranh là
gì?

<b>-</b> Về lao động, sản
xuất nông nghiệp,
vui chơi, lễ hội, lên
án thói hư tật xấu
trong xã hội.

<b>-</b> Về tranh Hàng

Trống, có điểm khác
biệt nào với tranh
Đông Hồ?

<b>-</b> Tranh Hàng Trống
chỉ cần 1 lần lầy viền
bao quanh hình rồi
các nghệ nhân dùng
tay để tô, vẽ màu.

<b>-</b> Màu của tranh Hàng

Trống là phẩm màu
nhuộm nên có vẻ
tươi màu hơn.
<b>-</b> Nét tô màu vờn khối

nên tạo không gian
hơn tranh Đông Hồ.

<b>-</b> Đường nét nhỏ,

mảnh thể nhiện sự
công phu, tỉ mỉ.
<b>-</b> Đề tài trong tranh

Hàng Trống là tranh
thờ cúng, truyền
thuyết…

<b>-</b> Hình vẽ đơn
giàn

<b>-</b> HS trả lời

<b>-</b> HS trả lời

<b>-</b> Tranh được vẽ theo lối ước lệ về không
gian_không diễn tả trời và đât riêng biệt

<b>-</b> Hình vẽ đơn giản, rõ ràng, thường được viền nét
to, đậm, chắc tạo sự khỏe mạnh.

<b>-</b> Đề tài về lao động, sản xuất nông nghiệp, vui
chơi, lễ hội, lên án thói hư tật xấu trong xã hội.

<b>-</b> Tranh Hàng Trống:

<b>-</b> Chỉ cần 1 lần in tranh lấy viền bao quanh hình

rồi các nghệ nhân dùng tay để tô, vẽ màu.

<b>-</b> Màu của tranh Hàng Trống là phẩm màu nhuộm

nên có vẻ tươi màu hơn.

<b>-</b> Nét tơ màu vờn khối nên tạo không gian hơn

tranh Đông Hồ

<b>-</b> Đề tài trong tranh Hàng Trống là tranh thờ cúng,
truyền thuyết…

<b>Hoạt động 2:</b>

<i>Slide 7: I/ Gà “Đại</i>

</div>
<span class='text_page_counter'>(5)</span><div class='page_container' data-page=5>

<i>cát” (tranh Đông Hồ )</i>

<b>-</b> Tranh này thuộc đề
tài gì?

<b>-</b> Đúng vậy, đây là
tranh thuộc đề tài
chúc tụng của dòng
tranh Đơng Hồ
<b>-</b> Nhìn vào tranh, em

nào cho biết tại sao
bức tranh này lại vẽ

hình con gà mà
không là hình con
khác?

<b>-</b> Đúng vậy, người xưa
quan niệm, khi nghe
tiếng gà gáy thì ma
quỷ sẽ tránh xa.
<b>-</b> Em nào có thể cho

cơ biết hình ảnh chú
gà tượng trưng cho
điều gì khơng?
<b>-</b> Hình ảnh gà trống

tượng trưng cho 5
đức tính cùa người
đàn ơng: văn – võ –
dũng - nhân - tín
<b>-</b> Tính văn (mào đỏ

tựa như mũ cánh
chuồn của trạng
nguyên), tính võ
(cựa gà), tính dũng
(khơng sợ địch thủ),
tính nhân (kiếm ăn
theo đàn, cùng với
đồng loại), tính tín
(gáy báo giờ chính

xác.)

<b>-</b> Em nào cho cơ biết 2
chữ ghi phía trên là
gi? Và ý nghĩa của
nó?

<b>-</b> Chính xác, đó chính
là 2 chữ Đại Cát, có

<b>-</b> Chúc tụng

<b>-</b> Vì tiếng gà gáy
xua tan đêm tối,
khiến ma quỷ
phải tránh xa.

<b>-</b> Tượng trưng

cho sự thịnh
vượng và đức
tính mạnh mẽ
của người đàn
ơng.

<b>-</b> Đó là chữ Đại
cát, có nghĩa là
may mắn.

<b>-</b> Đề tài: chúc tụng

<b>-</b> Hình ảnh gà trống tượng trưng cho 5 đức tính
cùa người đàn ơng: văn – võ – dũng - nhân – tín
<b>-</b> Hình vẽ và màu sắc đơn giản, có tính cách điệu

cao.

</div>
<span class='text_page_counter'>(6)</span><div class='page_container' data-page=6>

nghĩa là chúc mọi
người, mọi nhà
nhiều điều tốt đẹp.
<b>-</b> Nhưng tại sao người

xưa lại để chữ trên
tranh?

<b>-</b> Đúng vậy, chữ trong
tranh vừa minh họa
cho chủ đề vừa khiến
cho bố cục tranh
thêm chặt chẽ và
sinh động.

<b>-</b> Tranh được in trên
giấy gì các em?
<b>-</b> Như cô đã nói ở

phần trên. Đó là giấy
dó quét màu điệp.

<b>-</b> Em nào cho cô biết

nội dung của tranh
nói lên điều gì?

<b>-</b> Tranh mang nội

dung mong ước,
chúc tụng nhau
những điều tốt đẹp
nhân dịp năm mới
đến.

<i>Slide 8: II/ Chợ quê:</i>

<b>-</b> Em nào cho cô biết

tranh này thuộc đề
tài gì?

<b>-</b> Đây là bức tranh
thuộ đề tài sinh hoạt
của dòng tranh Hàng
Trống.

<b>-</b> Như các em nhìn
thấy thì ở đây bức
tranh vẽ về cảnh họp

<b>-</b> Chữ trong tranh
vừa minh họa

cho chủ đề vừa
làm bố cục
tranh thêm chặt
chẽ sinh động.

<b>-</b> Trên giấy dó

<b>-</b> HS trả lời

<b>-</b> Tranh sinh hoạt

khiến cho bố cục tranh thêm chặt và sinh động.

<b>-</b> Được in trên giấy dó quét màu điệp.

<b>-</b> Ý nghĩa: Chúc mọi người, mọi nhà sống hạnh

phúc trong năm mới

<b>II/ Chợ quê:</b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(7)</span><div class='page_container' data-page=7>

chợ ở 1 vùng nông
thôn sầm uất, nhộn
nhịp, dưới bóng cây
đa cổ thụ râm mát là
1 dãy quán chợ đủ
các ngành nghề,
những người ở đủ
các tầng lớp khác
nhau, chợ quê chính

là một xã hội thu
nhỏ.

<b>-</b> Các em thấy những
nhân vệt trong tranh
như thế nào?hành
động có giống nhau
khơng các em?
<b>-</b> Àh, không giống

nhau.

<b>-</b> Các nhân vật trong
tranh mỗi người một
vẻ, một trạng thái
tình cảm, từ hoạt
động của người dân
lao động lam lũ đến
những người giàu
có, từ kẻ mua đến
người bán, đều được
diễn tả rất sinh động,
đơn giản mà đầy đủ,
gần gũi.

<b>-</b> Nét vẽ trong tranh
như thế nào?

<b>-</b> Nét vẽ thanh mãnh
tinh tế, cách diễn tả

nhân vật có đặc điểm
rất sinh động và có
hồn.

<i>Slide 9: III/ Đám cưới</i>
<i>chuột:</i>

<b>-</b> Đây là bức tranh
thuộc mảng đề tài
nào các em?

<b>-</b> Àh, đây là tranh
thuộc đề tài châm
biếng, phê phán thói
hư tật xấu.

<b>-</b> Không giống

nhau

<b>-</b> Nét vẽ thanh
mãnh tinh tế.

<b>-</b> Tranh châm

biếm.

<b>-</b> Tầng lớp thống
trị.

<b>-</b> Các nhân vật trong tranh mỗi người một vẻ, một
trạng thái tình cảm.

<b>-</b> Được diễn tả rất sinh động, đơn giản mà đầy đủ,
gần gũi.

<b>-</b> Nét vẽ thanh mãnh tinh tế, cách diễn tả nhân vật
có thần thái cùng với sắc màu tươi nguyên của
phẩm nhuộm tạo nên sự sống động cho bức tranh.

<b>III/ Đám cưới chuột:</b>

</div>
<span class='text_page_counter'>(8)</span><div class='page_container' data-page=8>

<b>-</b> Hình ảnh chuột và
mèo trong tranh thể
hiện cho tầng lớp,
giai cấp nào các em?

<b>-</b> Hình ảnh mèo tượng

trưng cho giai cấp
thống trị, cịn hình
ảnh chuột tượng
trưng cho người
nông dân.

<b>-</b> Bức tranh thể hiện
đám cưới của chuột
rất linh đình với kèn,
trống, cờ quạt, mũ
mãng cân đai chỉnh

tề: võng anh đi trước
kiệu nàng theo sau.
Đám rước diễn ra
trong khơng khí vui
vẻ nhưng thật ra họ
nhà chuột vẫn lo sợ
vì mèo.

<b>-</b> Nếu muốn được yên

lành, đám cưới diễn
ra tốt đẹp thì họ nhà
chuột phải mang lễ
vật hậu hĩnh cho
mèo như chim, cá…
<b>-</b> Bức tranh lên án chế

độ phong kiến thối
nát lúc bấy giờ.
<b>-</b> Các em quan sát

tranh cho cô biết bố
cục được sắp xếp
như thế nào?

<b>-</b> Àh, bố cục trong
tranh theo hàng
ngang, dàn đều tạo
sự cân bằng, đẹp
mắt.

<b>-</b> Màu sắc và hình vẽ

trong tranh thế nào
các em?

<b>-</b> Hình vẽ đơn giản, rõ
ràng, nét viền to,
khỏe nhưng không
thô cứng.

<b>-</b> Tuy chỉ có 4 màu
nhưng sinh động,
tươi tắn

<b>-</b> Bố cục trong
tranh theo hàng
ngang, dàn đều.

<b>-</b> Hình vẽ đơn
giản, màu sắc
tươi tắn.

<b>-</b> HS trả lời.

<b>-</b> Bức tranh lên án, đả kích tội tham nhũng, ức hiếp
dân chúng của tầng lớp thống trị phong kiến xưa.

<b>-</b> Bố cục trong tranh theo hàng ngang, dàn đều

</div>
<span class='text_page_counter'>(9)</span><div class='page_container' data-page=9>

<b>-</b> Cũng như búc tranh
Gà Đại Cát, em nào
cho cô biết chữ trong
tranh nhằm mục đích
gì?

<b>-</b> Àh, chữ trong tranh
nhằm minh họa cho
chủ đề và cũng làm
cho bố cục tranh
thêm chặt chẽ.

<i>Slide 10: VI/ Phật Bà</i>
<i>Quan Âm:</i>

<b>-</b> Chữ trong tranh vừa minh họa cho chủ đề vừa
làm cho bố cục thêm chặt chẽ.

<b>VI/ Phật Bà Quan Âm:</b>

<b>Hoạt động 3:</b> 5’

<b>Hoạt động 4:</b> <i><b>Dăn dò:</b></i> 5’

<b>IV/ Củng cố bài:</b>

HỆ THỐNG CÂU HỎI

<b>-</b> <b></b>

<b>--</b>

<b>--</b> <b></b>

<b>--</b> <b></b>

<b>--</b>

<b>--</b>

-V/ Rút kinh nghiệm sau tiết dạy:

</div>
<span class='text_page_counter'>(10)</span><div class='page_container' data-page=10>

NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN RÚT KINH NGHIỆM CỦA SINH VIÊN
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...
...

...
...

NHẬN XÉT CỦA BAN GIÁM HIỆU

</div>

<!--links-->