Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (405.81 KB, 10 trang )
<span class='text_page_counter'>(1)</span><div class='page_container' data-page=1>
<b>Hoạt động của thầy và trò</b> <b>Nội dung bài học</b>
<b>Hoạt động 2 -9’</b>
<b>Hướng dẫn HS tìm hiểu tác giả, tác phẩm</b>
<b>Phương pháp: hoạt động nhóm</b>
<b>Kỹ thuật: “ Khăn phủ bàn”</b>
? Dựa vào chú thích (<i>) SGK trang 90 và phần tự tìm hiểu</i>
<i>thêm của các con về tác giả, các con hãy giới thiệu một vài</i>
<i>nét về tác giả Nguyễn Tuân? </i>
- Chia lớp thành 6 nhóm, mỗi nhóm 4HS; phát giấy
toki,bút; nêu yêu cầu thực hiện kỹ thuật “khăn phủ bàn”( phân
công nhiệm vụ các thành viên,làm việc cá nhân đồng loạt, tích
cực -> thống nhất ý kiến trong nhóm)
Dưới đây minh họa 2 sản phẩm mong đợi:
<b>I/ Giới thiệu chung</b>
*GV: Giới thiệu thêm:
Nguyễn Tuân rất giàu lòng yêu nước và tinh thần
dân tộc (yêu tiếng mẹ đẻ, yêu những kiệt tác văn
chương cổ điển, yêu âm nhạc dân gian, yêu thiên
Nguyễn Tuân rất tài hoa, ông am hiểu nhiều ngành
nghệ thuật và vận dụng sự am hiểu đó để sáng tác
văn chương rất độc đáo.
Sự nghiệp văn chương của ông để lại rất phong phú,
độc đáo và tài hoa
<i>? Giới thiệu về tác phẩm</i>
<b>Hoạt động 3 – 28'</b>
<b>Hướng dẫn HS đọc- hiểu văn bản</b>
<b>PP đọc diễn cảm, vấn đáp, nêu vấn đề, thuyết trình ,</b>
<b>động não</b>
- GV: Hướng dẫn HS cách đọc đoạn trích:
+ Giọng vui tuơi, hồ hởi, cần chú ý ngừng nghỉ đúng chỗ
và đảm bảo sự liền mạch của từng câu, từng đoạn.
+ Chú ý đọc nhấn mạnh vào các tính từ miêu tả nhất là các
tính từ, cụm tính từ (VD lam biếc, vàng giịn, xanh mượt…),
các hình ảnh so sánh đặc sắc, mới lạ, có sự tìm tịi của tác giả.
- GV đọc 1 đoạn sau đó gọi ít nhất 2 HS đọc VB.
?hãy nêu thể loại, vị trí của đoạn trích?Trong bài ký rất
<i>nhiều lần tác giả kể, tả ngôi thứ nhất, chứng tỏ điều gì?</i>
<b>2.Tác phẩm</b>
Văn bản trích từ thiên kí sự cùng tên
được viết trong một lần nhà văn đi
thực tế ở đảo Cô Tô.
<b>II, Đọc –hiểu văn bản</b>
Vị trí ấy chứng tỏ:
- Người viết có mặt khắp nơi.
- Kể, ghi chép những điều tai nghe mắt thấy.
*GV chiếu các Slides về hình ảnh các chú thích :
- Cô Tô: Giới thiệu đoạn video clip về cảnh đảo Cô Tô.
- Giã đôi:
- Đá đầu sư:
- Ngấn bể:
- Hải sâm:
- Cá hồng:
? Theo emcó thể chia văn bản Cơ Tơ làm mấy phần? Nêu nội
<i>dung chính từng phần?</i>
- GV có thể khái quát hóa bằng sơ đồ tư duy.
<b>- GV chuyển ý: </b>Phân tích văn bản theo bố cục:
+ Tiết 103: Quang cảnh Cô Tô sau cơn bão.
+ Tiết 104: Hai phần còn lại
<b>HS đọc phần 1</b>
? Bức tranh thiên nhiên Cô Tô được tác giả ghi lại vào thời
<i>điểm nào? Vào thời điểm đó Cơ Tơ có gì đặc biệt? </i>
<i><b>- Thời gian: </b></i>
+ Ngày thứ năm trên đảo
+ Cô Tô sau cơn bão
- Một thời điểm cụ thể chính xác đó là đặc điểm của
thể ký.
2. Thể loại- bố cục
<b>a. Thể loại</b>: Kí
<b>b. Vị trí đoạn trích</b>: Nằm ở phần
cuối của bài kí Cơ Tô.
<b> </b>
<b>c.Bố cục:</b>
3 phần:
- <i> Đoạn 1: </i>
Từ đầu … “ở đây” Tồn cảnh Cơ
Tơ với vẻ đẹp trong sáng sau khi trận
bão đã đi qua.
- Đoạn 2:
“Mặt trời…nhịp cánh” Cảnh mặt
trời mọc trên biển.
<b>-</b> Đoạn 3:
Còn lại. Cảnh sinh hoạt trên biển.
<i><b>3. Phân tích</b></i>
Đây là một khoảnh khắc bình yên khi cơn bão đã đi qua.
Tại sao tác giả lại chọn thời điểm này để tả về thiên nhiên Cơ
Tơ, qua phần tìm hiểu tiếp theo ta sẽ lý giải.
?Tác giả đã chọn vị trí nào để quan sát và miêu tả vẻ đẹp của
<i>đảo Cơ Tơ? Vị trí quan sát đó có tác dụng như thế nào?</i>
- HS trả lời: Vị trí quan sát: trên nóc đồn.
Tác dụng: dễ bao qt tồn cảnh biển đảo Cơ Tơ.
? Vẻ đẹp trong sáng của đảo Cô Tô sau khi trận bão đi qua
<i>đã được miêu tả như thế nào?</i> <i>Con hãy tìm các từ ngữ, hình</i>
<i>ảnh diễn tả vẻ đẹp ấy trong đoạn đầu của bài?</i>
<i><b>- Vẻ đẹp của đảo Cô Tô:</b></i>
+ Trong trẻo, sáng sủa.
+ Bầu trời cũng trong sáng.
+ Cây cối xanh mượt,
+ Nước biển lam biếc, đậm đà.
+ Cát vàng giịn.
+ Cá nặng lưới.
? nhận xét gì về việc sử dụng từ ngữ (đặc biệt là các tính từ),
<i>hình ảnh diễn tả vẻ đẹp của đảo Cơ Tơ?</i>
- Sử dụng những hình ảnh chọn lọc, các tính từ gợi tả màu
sắc và ánh sáng vừa tinh tế vừa gợi cảm.
? Tác giả còn sử dụng biện pháp tu từ nào nữa? Có gì độc
<i>đáo trong cách sử dụng ấy?</i>
-Ẩn dụ “vàng giòn”: Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác. Cảm
nhận được sắc vàng - khơ đến độ giịn của cát - một màu sắc
ấm nóng và khoẻ khoắn.
? Thơng thường khi cơn bão đi qua, người ta thường nhận
<i>thấy sự đổ nát, tàn phá của nó. Ở bài ký này, qua các cảm</i>
<i>nhận của nhà văn con có nhận thấy điều đó không?</i>
- Hs trả lời.
<b>?</b> Qua việc miêu tả của tác giả, con hình dung như thế nào về
<i>cảnh đảo Cơ Tơ sau cơn bão?</i>
- HS nêu cảm nhận.
- GV bình chốt: Cách dùng từ (tính từ, cụm tính từ) có tính gợi tả
cao kết hợp các từ chỉ mức độ để diễn tả ý nghĩa tiếp diễn tăng
tiến làm cho người đọc hình dung được khung cảnh bao la và vẻ
đẹp tươi sáng, của vùng đảo Cô Tô. Thông thường khi cơn bão
đi qua, người ta thường nhận thấy sự đổ nát, tàn phá của nó.
Riêng ở bài ký này, qua các cảm nhận của nhà văn ta không
nhận thấy điều đó; Thậm chí cảnh vật lại hiện lên như mang
một sắc thái mới, tinh khôi, quang đãng như vừa được gột
rửa, thay áo mới; cảnh vật bừng lên trong những nét đẹp đầy
sức sống, như một cuộc hồi sinh kỳ diệu cho ta thấy Cô Tô đã
đẹp nhưng giờ đây - sau cơn bão - nó lại hồi sinh nhanh
chóng trong một sức sống mãnh liệt, cứ như là một phép màu
nhiệm.
=> Thời khắc mà những sắc màu thiên nhiên thể hiện rõ nhất,
ấn tượng nhất, ngòi bút tài hoa của tác giả bộc lộ rõ nhất.
Từ bức tranh này chắc chúng ta đã hiểu vì sao tác giả lại
chọn tả Cơ Tơ sau cơn bão?
=> Chọn được vị trí quan sát thích hợp (trên cao) và chỉ chọn vài chi
tiết tiêu biểu để tả đã làm nổi bật được đối tượng cần tả. (Tích hợp
văn miêu tả).
? hãy phát hiện câu văn bộc lộ trực tiếp tình cảm của tác giả khi
<i>ngắm tồn cảnh Cơ Tơ? </i>
- HS phát hiện câu văn bộc lộ trực tiếp tình cảm của tác giả: “Càng
<i>thấy yêu mến hòn đảo như bất cứ người chài nào đã từng đẻ ra</i>
<i>và lớn lên theo mùa sóng ở đây.” </i>
? Tác giả đã có cảm nghĩ gì khi ngắm tồn cảnh Cơ Tơ? Qua
<i>đó con hiểu gì về tình cảm của tác giả.</i>
HS nêu nhận xét, cảm nhận
<i>Yêu cầu của kỹ thuật “Động não”:</i>
<i>- Mỗi HS nêu 1 ý kiến. Ý kiến sau khơng trùng ý</i>
<i> kiến trước. GV có thể ghi nhanh các ý kiến phát biểu của HS</i>
<i>lên bảng.</i>
<i>- GV phân loại ý kiến của HS thành từng nhóm.</i>
<i>- Làm sáng tỏ những ý kiến chưa rõ ràng và thảo luận sâu</i>
<i>những ý kiến mang tính khái quát).</i>
- GV: Khái quát hóa bằng sơ đồ tư duy.
( Có thể sử dụng sơ đồ hình cây)
Trong trẻo,tươi sáng .
Sức sống mãnh liệt.
Sự hồi sinh kỳ diệu.
T<i><b>ác giả là người yêu mến, gần</b></i>
<i><b>gũi, gắn bó với quê hương.</b></i>
<i>Bằng việc lựa chon các từ ngữ miêu</i>
<i>tả chính xác, giàu tình tạo hình bức</i>
<i>tranh thiên nhiên trên đảo Cơ Tô sau</i>
<i>cơn bão hiện lên tươi sáng ,phong</i>
<i>phú, độc đáo.</i>
<b>Hướng dẫn HS đọc- hiểu văn bản</b>
<b>PP đọc diễn cảm, vấn đáp, nêu vấn đề, thuyết trình , động</b>
<b>não</b>
<b>* HS đọc đoạn 2</b>
<i><b>?) </b>Cảnh mặt trời mọc trên biển được miêu tả theo trình tự nào?</i>
- Trình tự thời gian mặt trời mọc, trên nền cảnh không gian rộng
lớn của bầu trời, mặt biển
<b>?) </b><i>Để tả được tường tận cảnh mặt trời mọc tác giả đã làm như thế</i>
<i>nào? Nói lên điều gì?</i>
- Dậy từ canh tư, ra tận đầu mũi đảo, ngồi rình mặt trời lên
<b>?) </b><i>Em hiểu “rình” là thế nào? Nhận xét thái độ của tác giả?</i>
- Rình: chăm chú, mất nhiều thời gian => chờ đợi, bỏ công sức, rất
công phu, trân trọng => yêu mến cảnh vật thiên nhiên, say mê
khám phá cái đẹp mà tạo hoá ban tặng cho con người
<i><b>?) </b>Cảnh mặt trời mọc là một bức tranh đẹp và đầy chất thơ. Em</i>
<i>đồng ý không? HS bộc lộ</i>
<i>? Tìm và phân tích những từ ngữ chỉ hình dáng, màu sắc và những</i>
<i>hình ảnh tác giả vẽ cảnh mặt trời mọc ( phông nền, nét vẽ trung</i>
<i>tâm, nét phác hoạ)</i>
- Phông nền: chân trời, ngấn bể sạch như tấm kính lau hết mây,
hết bụi
? Một phơng nền ntn hiện ra
- rông lớn, bao la, trong trio và tinh khiết
<i>? Nét vẽ trung tâm là hình ảnh nào? biện pháp nghệ thuật và tác</i>
<i>dụng</i>
- Mặt trời
+ <i><b>Mặt trời nhú lên dần dần…tròn trĩnh phúc hậu… lòng đỏ quả</b></i>
<i><b>trứng TN đầy đặn</b></i> -> hình ảnh so sánh đặc sắc vừa thực vừa như
mơ vừa giàu sức sống là kết quả của sự quan sát tinh tế và trí
tưởng tượng phong phú
+ <i><b>hồng hào, thăm thẳm, đường bệ...</b></i> -> 3 TT tả màu sắc ,trạng
thái, hình dáng mặt trời làm cho hình ảnh trung tâm hiên lên nổi
bật trên cái mâm bạc. Hai màu sắc gợi cảm của bức tranh là màu
hồng và màu ánh bạc- nghệ thuật phối màu hài hoà
+<i><b>như một mâm lễ phẩm tiến ra</b></i>...-> hình ảnh trang trọng uy nghi
lộng lẫy giàu chất nhân bản vì nó hướng tới con người, vì người
lao động
? Nét phác hoạ của bức tranh là cảnh nào
Vài chiếc nhạn – làm bức tranh sống động ,giàu chất thơ
<i><b>?) </b>Nhận xét gì về cách dùng từ của tác giả khi tả mặt trời mọc?</i>
- Độc đáo, điêu luyện
*<b>GV</b>: Mặt trời mọc mỗi sáng trên Cô Tô là quà tặng tạo hoá ban
cho bà con. Mặt trời, nguồn sáng, nguồn sống và niềm vui của con
người. Cảm hứng vũ trụ hoà quyện với cảm hứng nhân văn đã
được thể hiện: bút pháp tài hoa của tác giả trong đoạn văn... Đoạn
văn tả mặt trời mọc thể hiện sự phối sắc tài tình của tác giả. Đó là
màu “hồng hào” của quả trứng, màu “bạc” của mâm, màu “ngọc
trai” của chân trời, màu “hửng hồng” của nước biển...
<b>?) </b><i>Em cảm nhận như thế nào về cảnh mặt trời mọc của tác giả?</i>
* <b>GV</b> chuyển ý
- Bằng bút pháp tả cảnh
<i>điêu luyện qua sự quan sát</i>
<i>tinh tế và phép so sánh mới</i>
<i>lạ cảnh mặt trời mọc là 1</i>
<i>bức tranh tuyệt đẹp, rực rỡ,</i>
<i>tráng lệ, đầy sức sống.</i>
<b>HS đọc đoạn 3 - quan sát hình 93</b>
<b>?) </b><i>Cảnh sinh hoạt và lao động của người dân đảo được miêu tả</i>
<i>qua những chi tiết nào, hình ảnh nào? ở địa điểm nào?</i>
- Địa điểm: quanh cái giếng nước ngọt -> đoàn thuyền sắp ra khơi
<b>?) </b><i>Phân tích giá trị của hình ảnh so sánh “cái xe của nó vui như</i>
<i>một cái bến và ...liền”?</i>
- So sánh ngang bằng và không ngang bằng -> diễn tả cảnh sinh
hoạt tấp nập, đông vui, đậm đà tình người
*<b>GV</b>: Đó là cảnh sống thanh bình với dịng nước ngọt và khơng
khí sáng mai mát mẻ khác với cái tấp nập, ồn ào có khi ngột ngạt
của chợ đất liền
<b>?) </b><i>Đảo Cơ Tơ cịn là 1 nơi trù phú và người dân Cô Tô thig hăng</i>
<i>say lao động. Em hãy chỉ rõ và phân tích?</i>
- Ni hải sâm, cá mực, ngọc trai bào ngư, sò
- Bao nhiêu người gánh nước xuống thuyền chuẩn bị ra khời
<i><b>?) </b>Nổi bật nhất trong những người dân lao động ở Cô Tô là ai?</i>
- Anh hùng lao động Châu Hoà Mãn -> giản dị, cởi mở...
<b>?) </b><i>Hình ảnh cuối cùng của đoạn trích là 1 hình ảnh so sánh rất ấn</i>
<i>tượng. Em hãy phân tích?</i>
- Chị Châu Hồ Mãn địu con
- Biển cả là mẹ hiền...
=> cuộc sống ấm no hạnh phúc yên vui của con người
*<b>GV</b>: Nhà thơ Huy Cận cũng có 1 tứ thơ đẹp và ân tình như đoạn
văn của Nguyễn Tuân:
Biển cho ta cá như lịng mẹ
Ni lớn đời ta tự thuở nào
<i><b>?) </b>Nguyễn Tuân đã giúp em hình dung như thế nào về cuộc sống,</i>
<i>sinh hoạt của người dân đảo Cô Tô?</i>
- Cuộc sống sinh hoạt của
người dân đảo Cô Tô hiện
lên vui tươi, thanh bình, yên
ả, giản dị, hạnh phúc.
<b>Hoạt động 3 -5’</b>
<b>Hướng dẫn HS tổng kết</b>
<b>PP thảo luận nhóm ,thuyết trình, động não</b>
<b>?) </b><i>Hãy đánh giá thành công về nội dung, nghệ thuật của văn bản?</i>
- HS thảo luận nhóm - trình bày – nhận xét, bổ sung
- GV đánh giá bổ sung ,khái quát
- HS đọc ghi nhớ
<b>4. Tổng kết</b>
<b>4.1. nội dung:</b>
<i>Bài văn cho thấy vẻ đẹp độc</i>
<i>đáo của thiên nhiên trên</i>
<i>biển đảo Cô Tô,vẻ đẹp của</i>
<i>con người lao động trên</i>
<b>4.2. Nghệ thuật</b>
<i>Khắc hoạ hình ảnh tinh tế,</i>
<i>chính xác, độc đáo. Sử dụng</i>
<i>các phép so sánh mới lạ và</i>
<i>từ ngữ giàu tính sáng tạo.</i>
<i><b>4.3. Ghi nhớ</b></i>: Sgk(91)
<i><b>Hoạt động 4:8’</b></i>
<b>Củng cố bài học, liên hệ thực tế, thực hành trên cơ sở những</b>
<b>kiến thức vừa tìm hiểu.</b>
<i>Phương pháp: So sánh, đối chiếu</i>
? Nước ta cũng có nhiều vùng biển đảo đẹp như Cơ Tơ? Em có thể
<i>giới thiệu với các bạn về một vài vùng biển mà em biết được</i>
<i>không?</i>
?Qua các phương tiện thơng tin đại chúng, em biết gì về hiện
<i>trạng của những cảnh đẹp đó?</i>
- Nhiều vùng biển đang bị ơ nhiễm nghiêm trọng.
<i>?Theo con lí do vì sao?</i>
- HS: Do ý thức của con người ( vứt rác bừa bãi; chất thải công
- GV kết luận: Cô Tơ vốn là một trong những vùng có rạn san hô
đẹp nhất... trong rạn san hô bị cạn kiệt, khiến các loài rong, tảo
biển sống trên rạn là thức ăn của cá phát triển mạnh. Rong, tảo
biển che phủ cỏc rạn san hô, làm san hô không quang hợp được và
chết. Trơng... rạn san hơ đẹp, có các lồi cá kinh tế, cá cảnh… Nơi
đây có rất nhiều lợi thế để phát triển các loại hình du lịch nghỉ
<b>III. Luyện tập</b>
- Liên hệ thực tế.
- Sáng tác
Giới thiệu về Cô Tô bằng
một đoạn thơ do GV tự sáng
tác.
<i>Cô Tô sau bão,</i>
dưỡng, chữa bệnh, sinh thái, vui chơi giải trí trên biển. Nhưng theo
ơng Chu Tiến Vĩnh, mặc dù có rất nhiều tiềm năng phát triển du
lịch, nhưng với thực tế hiện nay, Cơ Tơ đó trở thành vùng biển có
mức độ bị đe doạ cao. Bói biển Cơ Tơ bắt đầu có nguy cơ ơ nhiễm
do nề nếp sinh hoạt của người dân trên đảo và rong biển chết trôi
dạt vào bờ không được thu dọn, xung quanh khu vực dân cư có rất
nhiều rác thải, mất vệ sinh. Đặc biệt, ngay phía trước nhà khách
UBND huyện và vị trí ngay trung tâm thị trấn, là một bãi tắm rất
đẹp, nhưng người dân ném các loại rác thải, chai lọ vỡ đủ loại ra
bờ biển.
?Vậy chúng ta phải làm gì để những vùng biển đảo đó mãi mãi đẹp
<i>như cảnh đảo Cô Tô trong những trang kí của Nguyễn Tuân?</i>
- HS trả lời.
GV đọc một bài thơ tự sáng tác bằng thể thơ 4 chữ cảm nhận về
bài thơ.
<i>Lòng thầm mơ ước</i>
<i>Đến đảo Thanh Luân.</i>
<i>Mãi nhớ Nguyễn Tuân</i>
<i>Tài hoa tay bút,</i>
<i>Từng giờ, từng phút</i>
<i>Đắm say cảnh trời</i>
<i>Tình gửi trong lời</i>
<i>Hoạ tranh đất nước.</i>